महाभारत · अध्याय 9.27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.27.1
तस्मिन्प्रवृत्ते सङ्ग्रामे गजवाजिनरश्रो ।
शकुनिः सौबलो राजन्सहदेवं …यात् ॥ ९.२७.१ ॥
ते युद्ध सुरू झाल्यावर, हत्ती, घोडे, माणसे आणि रथांसह, हे राजा, सुबलाचा पुत्र शकुनी सहदेवाच्या दिशेने … गेला.
9.27.2
ततोऽस्यापततस्तूर्णं सहदेवः पतापवान् ।
शरौघान्प्रेषयामास पतङ्गानिव शीघ्रगान्।
उलूकं च रणे राजन्विव्याध दशभिः शरैः ॥ ९.२७.२ ॥
तेव्हा आक्रमण करणाऱ्यावर पराक्रमी सहदेवाने पतंगांसारखे वेगवान बाणांचे समूह सोडले; हे राजा, युद्धात उलूकाला दहा बाणांनी विद्ध केले.
9.27.3
शकृनिश्च महाराज भीमं विद्ध्वा त्रिभिः शरैः ।
नवत्या निशितैर्बाणैः सहदेवमवाकिरत् ॥ ९.२७.३ ॥
आणि हे महाराजा, शकुनीने भीमाला तीन बाणांनी विद्ध करून तीक्ष्ण नव्वद बाणांनी सहदेवाला झाकले.
9.27.4
ते शूराः समरे राजन्समासाद्य परस्परम् ।
विव्यधुर्निशितैर्बाणैः कङ्कबर्हिणवाजितैः।
स्वर्णपुङ्खैः शिलधौतैराकर्णप्रहितैः शरैः ॥ ९.२७.४ ॥
ते शूर वीर, हे राजा, युद्धात एकमेकांशी भिडून कंक व मोराच्या पिसांनी युक्त, सोन्याच्या पुच्छांचे, दगडावर धार लावलेले, कानापर्यंत ओढून सोडलेल्या तीक्ष्ण बाणांनी एकमेकांना विद्ध करू लागले.
9.27.5
तेषां चापगुणोत्सृष्टा शरवृष्टिर्विशाम्पते ।
आच्छादयद्दिशः सर्वा धाराभिरिव तोयदः ॥ ९.२७.५ ॥
हे प्रजाधिपती, त्यांच्या धनुष्याच्या दोरीतून सुटलेला बाणांचा वर्षाव, मेघ धारांनी झाकावा तसा सर्व दिशा झाकून गेला.
9.27.6
ततः क्रुद्धो रणे भीमः सहदेवश्च भारत ।
चेरतुः कदनं सङ्ख्ये कुर्वन्तौ सुमहाबलौ ॥ ९.२७.६ ॥
तेव्हा, हे भारता, क्रुद्ध झालेले भीम व सहदेव, दोघेही अति बलवान, युद्धात संहार करत फिरू लागले.
9.27.7
ताभ्यां शरशतैश्छनं तद्बलं तव भारत ।
सान्धकारमिवाकाशमभवत्तत्रतत्र ह ॥ ९.२७.७ ॥
त्या दोघांनी शेकडो बाणांनी तुझे ते सैन्य झाकून टाकले, भारता. ते अंधारलेल्या आकाशासारखे सर्वत्र झाले.
9.27.8
अश्वैर्विपरिधावद्भिः शरच्छन्नैर्विशाम्पते ।
तत्रतत्र कृतो मार्गो विकर्षद्भिर्हतान्बहून् ॥ ९.२७.८ ॥
बाणांनी झाकलेले घोडे इकडे-तिकडे धावत, हे प्रजापते, जिकडेतिकडे मार्ग करत पुष्कळ मृतांना ओढत नेले.
9.27.9
निहतानां हयानां च सहैव हयसादिभिः ।
वर्मभिर्विनिकृत्तैश्च प्रासैश्छिन्नैश्च मारिष ॥ ९.२७.९ ॥
मेलेल्या घोड्यांसह आणि त्यांच्या स्वारांसह, तुटलेल्या चिलखतांसह आणि मोडलेल्या भाल्यांसह, मारिष.
9.27.10
ऋष्टिभिः शक्तिभिश्चैव सासिप्रासपरश्वथैः ।
सञ्छन्ना पृथिवी जज्ञे कुसुमैः शबला इव ॥ ९.२७.१० ॥
ऋष्टी, शक्ती, खड्ग, प्रास आणि परशू यांनी झाकलेली पृथ्वी फुलांनी चितारल्यासारखी झाली.
9.27.11
योधास्तत्र महाराज समासाद्य परस्परम् ।
व्यचरन्त रणे क्रुद्धा विनिघ्नन्तः परस्परम् ॥ ९.२७.११ ॥
तिथे योद्धे, हे महाराजा, एकमेकांजवळ जाऊन, क्रोधाने, युद्धात एकमेकांवर प्रहार करीत फिरू लागले.
9.27.12
उद्वृत्तनयनै रोषात्सन्दष्टौष्ठपुटैर्मुखैः ।
सकुण्डलैर्मही च्छन्ना पद्मकिञ्चल्कसन्निभैः ॥ ९.२७.१२ ॥
रागाने विस्फारलेले डोळे, चावलेले ओठ, कुंडले घातलेले, कमळाच्या केसरासारखे चेहरे यांनी पृथ्वी झाकली गेली.
9.27.13
भुजैश्छिन्नैर्महाराज नागराजकरोपमैः ।
साङ्गदैः सतनुत्रैश्च सासिप्रासपरश्वथैः ॥ ९.२७.१३ ॥
हे महाराज, नागराजाच्या सोंडेसारखे छिन्न झालेले बाहू, बाजूबंद व चिलखतांसह, तसेच तलवारी, भाले व परशूंसह.
9.27.14
कबन्धैरुत्थितैश्छिन्नैर्नृत्यद्भिश्चापरैर्युधि ।
क्रव्यादगणसञ्छन्ना घोराऽभूत्पृथिवी विभो ॥ ९.२७.१४ ॥
हे विभो, युद्धात उठलेल्या छिन्न धडांनी, नाचणाऱ्या इतरांनी आणि मांसभक्षक प्राण्यांच्या समूहांनी आच्छादलेली पृथ्वी भयानक झाली.
9.27.15
अल्पावशिष्टे सैन्ये तु कौरवेयान्महाहवे ।
प्रहृष्टाः पाण्डवा भूत्वा निन्यिरे यमसादनम् ॥ ९.२७.१५ ॥
महायुद्धात कौरवसैन्य थोडेच उरले असता, हर्षित झालेल्या पांडवांनी कौरवांना यमसदनी पाठवले.
9.27.16
एतस्मिन्नन्तरे शूरः सौबलेयः प्रतापवान् ।
प्रासेन सहदेवस्य शिरसि प्राहरद्भृशम् ॥ ९.२७.१६ ॥
याच वेळी शूर व पराक्रमी सौबलेयाने सहदेवाच्या डोक्यावर भाल्याने जोरदार प्रहार केला.
9.27.17
स विह्वलो महाराज रथोपस्थ उपाविशत् ॥ ९.२७.१७ ॥
हे महाराज, तो विह्वल होऊन रथाच्या पाटावर बसला.
9.27.18
सहदेवं तथा दृष्ट्वा भीमसेनः प्रतापवान् ।
सर्वसैन्यानि सङ्क्रुद्धो वारयामास भारत ॥ ९.२७.१८ ॥
सहदेवाला तसे पाहून पराक्रमी भीमसेनाने क्रोधित होऊन, हे भारता, सर्व सैन्यांना अडवले.
9.27.19
निर्बिभेद च नाराचैः शतशोऽथ सहस्रशः ।
स निर्भिद्याकरोच्चैव सिंहनादमरिन्दमः ॥ ९.२७.१९ ॥
त्याने शेकडो आणि हजारो नाराचांनी (सैन्य) भेदले; भेदून शत्रूंचे दमन करणाऱ्या त्याने सिंहनाद केला.
9.27.20
तेन शभ्देन वित्रस्ताः सर्वे सहयवारणाः ।
प्राद्रवन्सहसा भीताः शकुनेश्च पदानुगाः ॥ ९.२७.२० ॥
त्या आवाजाने घाबरलेले सर्व, घोडे आणि हत्तींसह, आणि शकुनीचे पायदळ अचानक पळाले.
9.27.21
प्रभग्नानथ तान्दृष्ट्वा राजा दुर्योधनोऽब्रवीत् ।
निवर्तध्वमधर्मज्ञा युध्यध्वं किं सृतेन वः ॥ ९.२७.२१ ॥
त्यांना पराभूत होऊन पळताना पाहून राजा दुर्योधन म्हणाला — हे अधर्म न जाणणाऱ्यांनो, परत फिरा, युद्ध करा; पळून जाण्याने तुम्हाला काय लाभ?
9.27.22
इह कीर्ति समाधाय प्रेत्य लोकान्समश्नुते ।
प्राणाञ्जहाति यो धीरो युद्धे पृष्ठमदर्शयन् ॥ ९.२७.२२ ॥
युद्धात पाठ न दाखवता धीरपणे प्राण सोडणारा येथे कीर्ती मिळवून मृत्यूनंतर लोकांना प्राप्त होतो.
9.27.23
एवमुक्तास्तु ते राज्ञा सौबलस्य पदानुगाः ।
पाण्डवानभ्यवर्तन्त मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ९.२७.२३ ॥
राजाने असे सांगितल्यावर शकुनीचे ते पायदळ मृत्यूलाच परत फिरण्याचा मार्ग मानून पांडवांवर चालून गेले.
9.27.24
द्रवद्भिस्तत्र राजेन्द्र कृतः शब्दोऽतिदारुणः ।
क्षुब्धसागरसङ्काशः क्षुभितैः सर्वतो दिशम् ॥ ९.२७.२४ ॥
हे राजेंद्रा, तेथे पळणाऱ्यांकडून अत्यंत भयानक आवाज झाला; क्षुब्ध समुद्रासारखा तो सर्व दिशांना हादरवत गेला.
9.27.25
तांस्ततः पुरतो दृष्ट्वा सौबलस्य पदानुगान् ।
प्रत्युद्ययुर्महाराज पाण्डवा विजयोद्यताः ॥ ९.२७.२५ ॥
तेव्हा महाराज, सौबलाचे (शकुनीचे) ते पायदळ अनुचर समोर पाहून विजयासाठी उत्सुक पांडव त्यांना सामोरे जाण्यासाठी पुढे सरसावले.
9.27.26
प्रत्याश्वस्य च दुर्धर्षः सहदेवो विशाम्पते ।
शकुनिं दशभिर्विद्ध्वा हयांश्चास्य त्रिभिः शरैः।
धनुश्चिच्छेद च शरैः सौबलस्य हसन्निव ॥ ९.२७.२६ ॥
हे प्रजापते, दुर्धर्ष सहदेवाने पुन्हा सावरून शकुनीला दहा बाणांनी विद्ध केले, त्याच्या घोड्यांना तीन बाणांनी विद्ध केले, आणि जणू हसत हसत बाणांनी सौबलाचे धनुष्य तोडले.
9.27.27
अथान्यद्धनुरादाय शकुनिर्युद्धदुर्मदः ।
विव्याध नकुलं षष्ट्या भीमसेनं च सप्ताभिः ॥ ९.२७.२७ ॥
मग युद्धात उन्मत्त झालेल्या शकुनीने दुसरे धनुष्य घेऊन नकुलाला साठ बाणांनी आणि भीमसेनाला सात बाणांनी विद्ध केले.
9.27.28
उलूकोऽपि महाराज भीमं विव्याध सप्तभिः ।
सहदेवं च सप्तत्या परीप्सन्पितरं रणे ॥ ९.२७.२८ ॥
महाराज, उलूकानेही भीमाला सात बाणांनी विद्ध केले; रणात आपल्या पित्याचे रक्षण करू इच्छिणाऱ्या त्याने सहदेवाला सत्तर बाणांनी विद्ध केले.
9.27.29
तं भीमसेनः समरे विव्याध नवभिः शरैः ।
शकुनिं च चतुःषष्ट्या पार्श्वस्थांश्च त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ९.२७.२९ ॥
भीमसेनाने युद्धात त्याला नऊ बाणांनी विद्ध केले, शकुनीला चौसष्ट बाणांनी आणि बाजूला उभ्या असलेल्यांना प्रत्येकी तीन-तीन बाणांनी विद्ध केले.
9.27.30
ते हन्यमाना भीमेन नाराचैस्तैलपायितैः ।
सहदेवं रणे क्रुद्धाश्छादयञ्शरवृष्टिभिः।
पर्वतं वारिधाराभिः सविद्युत इवाम्बुदाः ॥ ९.२७.३० ॥
भीमाच्या तेलपाजलेल्या नाराचांनी घायाळ होऊन ते संतप्त झाले आणि रणात सहदेवाला बाणांच्या वर्षावाने झाकून टाकले, जसे विजेसह मेघ पर्वताला जलधारांनी झाकतात.
9.27.31
ततोऽस्यापततः शूरः सहदेवः प्रतापवान् ।
उलूकस्य महाराज भल्लेनापाहरच्छिरः ॥ ९.२७.३१ ॥
तेव्हा शूर आणि पराक्रमी सहदेवाने, हे महाराज, अंगावर धावून येणाऱ्या उलूकाचे मस्तक भल्ल बाणाने छेदले.
9.27.32
स जगाम रथाद्भूमिं सहदेवेन पातितः ।
रुधिराप्लुतसर्वाङ्गो नन्दयन्पाण्डवान्युधि ॥ ९.२७.३२ ॥
सहदेवाने पाडलेला तो रथावरून जमिनीवर पडला; त्याचे सर्वांग रक्ताने माखले होते; युद्धात तो पांडवांना आनंद देत होता.
9.27.33
पुत्रं तु निहतं दृष्ट्वा शकुनिस्तत्र भारत ।
साश्रुकण्ठो विनिःश्वस्य क्षत्तुर्वाक्यमनुस्मरन् ॥ ९.२७.३३ ॥
हे भारता, तेथे पुत्राला मारलेला पाहून शकुनीचा कंठ अश्रूंनी दाटला; दीर्घ निःश्वास टाकून त्याला क्षत्ता विदुराचे शब्द आठवले.
9.27.34
चिन्तयित्वा मुहूर्तं स बाष्पपूर्णेक्षणः श्वसन् ।
सहदेवं समासाद्य त्रिभिर्विव्याध सायकैः ॥ ९.२७.३४ ॥
क्षणभर विचार करून, डोळ्यात अश्रू भरलेले असताना, उसासे टाकत त्याने सहदेवाजवळ जाऊन तीन बाणांनी त्याला विद्ध केले.
9.27.35
तानपास्य शरान्मुक्ताञ्शरसङ्घैः प्रताम्पवान् ।
सहदेवो महाराज धनुश्चिच्छेद संयुगे ॥ ९.२७.३५ ॥
हे महाराज, पराक्रमी सहदेवाने सोडलेले ते बाण बाणांच्या वर्षावाने निष्फळ करून युद्धात त्याचे धनुष्य तोडले.
9.27.36
छिन्ने धनुषि राजेन्द्र शकुनिः सौबलस्तदा ।
प्रगृह्य विपुलं खङ्गं सहदेवाय प्राहिणोत् ॥ ९.२७.३६ ॥
हे राजेंद्रा, धनुष्य तुटल्यावर सुबलाचा पुत्र शकुनी तेव्हा एक मोठी तलवार घेऊन सहदेवावर फेकला.
9.27.37
तमापतन्तं सहसा घोररूपं विशाम्पते ।
द्विधा चिच्छेद समरे सौबलस्य हसन्निव ॥ ९.२७.३७ ॥
हे प्रजापते, युद्धात अचानक धावून आलेल्या त्या भयानक रूपाला सहदेवाने हसत हसत सौबलाच्या (शकुनीच्या) दोन तुकडे केले.
9.27.38
असिं दृष्ट्वा द्विधा च्छिन्नं प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
प्राहिणोत्सहदेवाय सा मोघा न्यपतद्भुवि ॥ ९.२७.३८ ॥
आपली तलवार दोन तुकडे झालेली पाहून त्याने एक मोठी गदा उचलून सहदेवावर फेकली; ती व्यर्थ होऊन जमिनीवर पडली.
9.27.39
ततः शक्तिं महाघोरां कालरात्रीमिवोद्यताम् ।
प्रेषयामास सक्रुद्धः पाण्डवं प्रति सौबलः ॥ ९.२७.३९ ॥
मग सौबलाने क्रोधाने, कालरात्रीसारखी उगारलेली अत्यंत भयानक शक्ती (भाला) पांडवाच्या दिशेने फेकली.
9.27.40
तामापतन्तीं सहसा शरैः कनकभूषणैः ।
त्रिधा चिच्छेद समरे सहदेवो हसन्निव ॥ ९.२७.४० ॥
युद्धात अचानक धावून आलेल्या तिला सहदेवाने सुवर्णभूषित बाणांनी हसत हसत तीन तुकडे केले.
9.27.41
सा पपात त्रिधा च्छिन्ना भूमौ कनकभूषणा ।
शीर्यमाणा यथा दीप्ता गगनाद्वै शतहदा ॥ ९.२७.४१ ॥
तीन तुकडे झालेली ती सुवर्णभूषित शक्ती जमिनीवर पडली; आकाशातून तुटून पडणाऱ्या तेजस्वी विजेसारखी.
9.27.42
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा सौबलं च भयार्दितम् ।
दुद्रुवुस्तावकाः सर्वे भये जाते ससौबलाः ॥ ९.२७.४२ ॥
शक्ती नष्ट झालेली आणि सौबल भयाने पीडित झालेला पाहून तुमचे सर्व लोक भय निर्माण होताच सौबलासह पळून गेले.
9.27.43
अथोत्क्रुष्टं महच्चासीत्पाण्डवैर्जितकाशिभिः ।
धार्तराष्ट्रास्ततः सर्वे प्रायशो विमुखाऽभवन् ॥ ९.२७.४३ ॥
तेव्हा जयाची इच्छा करणाऱ्या पांडवांकडून मोठा जयघोष झाला; धृतराष्ट्राचे सर्व पुत्र बहुतेकदा तोंड फिरवून पळून गेले.
9.27.44
तान्वै विमनसो दृष्ट्वा माद्रीपुत्रः प्रतापवान् ।
शरैरनेकसाहस्रैर्वारयामास संयुगे ॥ ९.२७.४४ ॥
त्यांना खचलेले पाहून पराक्रमी माद्रीपुत्राने युद्धात हजारो बाणांनी त्यांना रोखले.
9.27.45
ततो गान्धारकैर्गुप्तं पुष्टैरश्वैर्जये धृतम् ।
आससाद रमे यान्तं सहदेवोऽथ सौबलम् ॥ ९.२७.४५ ॥
नंतर गांधारांनी रक्षिलेल्या, बलवान घोड्यांनी विजयाकडे नेल्या जाणाऱ्या, पळून जाणाऱ्या सौबलाजवळ सहदेव पोहोचला.
9.27.46
स्वमंशमवशिष्टं तं संस्मृत्य शकुनिं नृप ।
रथेन काञ्चनाङ्गेन सहदेवः समभ्ययात् ॥ ९.२७.४६ ॥
हे राजा! उरलेला आपला वाटा (सूड) आठवून सहदेव सोन्याने सजवलेल्या रथातून शकुनीच्या दिशेने पुढे सरसावला.
9.27.47
अधिज्यं बलवत्कृत्वा व्याक्षिपन्सुमहद्धनुः ।
स सौबलमभिद्रुत्य गार्ध्रपत्रैः शिलाशितैः ॥ ९.२७.४७ ॥
धनुष्याची दोरी बळाने ओढून ते महाधनुष्य खेचत त्याने सौबलावर हल्ला केला; गिधाडाच्या पंखांच्या आणि दगडावर धार लावलेल्या बाणांनी.
9.27.48
भृशमभ्यहन्त्कुद्धस्तोत्रैरिव महाद्विपम् ।
उवाच चैनं मेधावी विगृह्य स्मारयन्निव ॥ ९.२७.४८ ॥
संतापून त्याने सौबलाला अंकुशाने महागजाला मारावे तसे जोरात प्रहार केले; मग बुद्धिमान सहदेवाने त्याला रोखून, आठवण करून देत असल्यासारखे त्याला म्हटले.
9.27.49
क्षत्रधर्मे स्थिरो भूत्वा युध्यस्व पुरुषो भव ।
यत्तदा भाषसे मूढ गृह्णन्नक्षान्सभातले।
फलमद्य प्रपद्यस्व कर्मणस्तस्य दुर्मते ॥ ९.२७.४९ ॥
क्षत्रधर्मात स्थिर राहून युद्ध कर, पुरुष हो. हे मूर्खा, सभागृहात फासे हाती घेऊन तू जे बोललास त्याचे फळ आज भोग, हे दुर्मती.
9.27.50
निहतास्ते दुरात्मानो येऽस्मानवहसन्पुरा ।
दुर्योधनः कुलाङ्गारः शिष्टस्त्वं चास्य मातुलः ॥ ९.२७.५० ॥
पूर्वी आम्हांला हसणारे ते दुरात्मे सर्व मारले गेले. कुळाचा अंगार दुर्योधनही मारला गेला; त्याचा मामा तू एकटाच उरला आहेस.
9.27.51
अद्य ते निहनिष्यामि क्षुरेणोन्मथितं शिरः ।
वृक्षात्फलमिवाविद्वं लगुडेन प्रमाथिना ॥ ९.२७.५१ ॥
आज मी क्षुरप्राने तुझे मस्तक तोडीन, जसे झाडावरून फळ पाडतात; प्रचंड गदेने ते चिरडीन.
9.27.52
एवमुक्त्वा महाराज सहदेवो महाबलः ।
सङ्क्रुद्धो रणशार्दूलो वेगेनाभिजगाम तम् ॥ ९.२७.५२ ॥
महाराजा, असे बोलून महाबली सहदेव क्रोधाने पेटलेला रणवाघ होऊन वेगाने त्याच्यावर चालून गेला.
9.27.53
अभिगम्य सुदुर्धर्षः सहदेवो युधां पतिः ।
विकृष्य बलवच्चापं क्रोधेन प्रज्वलन्निव ॥ ९.२७.५३ ॥
अत्यंत दुर्धर्ष, योद्ध्यांचा स्वामी सहदेव त्याच्या जवळ जाऊन, प्रचंड धनुष्य ओढून क्रोधाने जणू पेटल्यासारखा उभा राहिला.
9.27.54
शकुनिं दशभिर्विद्ध्वा चतुर्भिश्चास्य वाजिनः ।
छत्रं ध्वजं धनुश्चास्य च्छित्त्वा सिंह इवानदत् ॥ ९.२७.५४ ॥
शकुनीला दहा बाणांनी विंधून, त्याच्या चार घोड्यांनाही विंधून, त्याचे छत्र, ध्वज आणि धनुष्य तोडून, सिंहासारखा गर्जला.
9.27.55
छिन्नध्वजधनुश्छत्रः सहदेवेन सौबलः ।
कृतो विद्धश्च बहुभिः सर्वमर्मसु सायकैः ॥ ९.२७.५५ ॥
सहदेवाने सुबलपुत्र शकुनीचा ध्वज, धनुष्य आणि छत्र तोडले आणि अनेक बाणांनी त्याच्या सर्व मर्मस्थानांवर घाव घातले.
9.27.56
ततो भूयो महाराज सहदेवः प्रतापवान् ।
शकुनेः प्रेषयान्मास शरवृष्टिं दुरासदाम् ॥ ९.२७.५६ ॥
नंतर, महाराज, पराक्रमी सहदेवाने शकुनीवर पुन्हा असह्य बाणवर्षाव केला.
9.27.57
ततस्तु क्रुद्धः सुबलस्य पुत्रो ।
माद्रीसुतं सहदेवं विमर्दे।
प्रासेन जाम्बूनदभूषणेन ।
जिघांसुरेकोऽभिपपात शीघ्रम् ॥ ९.२७.५७ ॥
तेव्हा संतप्त झालेला सुबलपुत्र, युद्धाच्या गर्दीत माद्रीपुत्र सहदेवाला मारण्याच्या इच्छेने, सोन्याने अलंकृत भाला घेऊन एकटाच वेगाने त्याच्यावर चालून गेला.
9.27.58
माद्रीसुतस्तस्य समुद्यतं तं ।
प्रासं सुवृत्तौ च भुजौ रणाग्रे।
भल्लैस्त्रिभिर्युगपत्सञ्चकर्त ।
ननाद चोच्चैस्तरसाऽऽजिमध्ये ॥ ९.२७.५८ ॥
माद्रीपुत्राने त्याचा उगारलेला भाला आणि त्याचे सुडौल दोन्ही बाहू रणाग्री तीन भल्लांनी एकाच वेळी तोडले, आणि रणमध्ये मोठ्याने गर्जना केली.
9.27.59
तस्याशुकारी सुसमाहितेन ।
सुवर्णपुङ्खेन दृढायसेन।
भल्लेन सर्वावरणातिगेन ।
शिरः शरीरात्प्रममाथ भूयः ॥ ९.२७.५९ ॥
तो शीघ्र परिणाम करणाऱ्या, सुलक्ष्य साधलेल्या, सोन्याची पिसे असलेल्या, दृढ लोखंडी, सर्व कवचे भेदणाऱ्या भल्लाने त्याचे मस्तक पुन्हा शरीरापासून वेगळे केले.
9.27.60
शरेण कार्तस्वरभूषितेन ।
दिवाकराभेण सुसंहितेन।
हृतोत्तमाङ्गो युधि पाण्डवेन ।
पपात भूमौ सुबलस्य पुत्रः ॥ ९.२७.६० ॥
पांडवाने युद्धात मस्तक तोडलेला सुबलपुत्र सूर्यासारख्या तेजस्वी, सोन्याने अलंकृत, सुसंस्कृत बाणाने भूमीवर कोसळला.
9.27.61
स तच्छिरो वेगवता शरेण ।
सुवर्णपुङ्खेन शिलाशितेन।
प्रावेरयत्कुपितः पाण्डुपुत्रो ।
यत्तत्कुरूणामनयस्य मूलम् ॥ ९.२७.६१ ॥
क्रुद्ध झालेल्या पाण्डुपुत्राने वेगवान, सोन्याच्या पिसांचा, दगडावर धारदार केलेल्या बाणाने ते मस्तक दूर फेकले; ते कौरवांच्या अनीतीचे मूळ होते.
9.27.62
भुजौ सुवृत्तौ प्रचकर्त वीरः ।
पश्चात्कबन्धं रुधिरावसिक्तम्।
विस्पन्दमानं निपपात घोरं ।
रथोत्तमात्पार्थिव पार्थिवस्य ॥ ९.२७.६२ ॥
त्या वीराने त्याचे सुडौल बाहू तोडले; रक्ताने माखलेले ते धड थरथरत, हे राजा, उत्तम रथावरून भयानकपणे खाली कोसळले.
9.27.63
हृतोत्तमाङ्गं शकुनिं समीक्ष्य ।
भूमौ शयानं रुधिरार्द्रगात्रम्।
योधास्त्वदीया भयनष्टसत्वा ।
दिशः प्रजग्मुः प्रगृहीतशस्त्राः ॥ ९.२७.६३ ॥
डोके तुटलेला, रक्ताने भिजलेला शकुनी जमिनीवर पडलेला पाहून तुमचे योद्धे भयाने धैर्य गमावून, हाती शस्त्रे धरूनच दिशांकडे पळून गेले.
9.27.64
प्रविद्रुताः शुष्कमुखा विसञ्ज्ञा ।
गाण्डीवघोषेण समाहताश्च।
भयार्दिता भग्नरथाश्वनागाः ।
पदातयश्चैव सधार्तराष्ट्राः ॥ ९.२७.६४ ॥
गाण्डीवाच्या घोषाने आघात पावलेले, भयाने पीडित, कोरड्या चेहऱ्याने, बेशुद्धसारखे ते पळाले; रथ, घोडे, हत्ती मोडून पडले; धृतराष्ट्राच्या पुत्रांसह पायदळही पळाले.
9.27.65
ततो रथाच्छकुनिं पातयित्वा ।
मुदान्विता भारत पाण्डवेयाः
शङ्कान्प्रदध्युः समरेऽतिहृष्टाः ।
सकेशवाः सैनिकान्हर्षयन्तः ॥ ९.२७.६५ ॥
मग रथावरून शकुनीला पाडून, हे भारता, आनंदित पाण्डवपुत्रांनी युद्धात अत्यंत हर्षाने शंख वाजवले; केशवासह सैनिकांना आनंदवीत.
9.27.66
तं चापि सर्वे प्रतिपूजयन्तो ।
दृष्ट्वा ब्रुवाणाः सहदेवमाजौ।
दिष्ट्या हतो नैकृतिको महात्मा ।
सहात्मजो वीर रणे त्वयेति ॥ ९.२७.६६ ॥
सर्वांनी त्यालाही गौरवत करत, युद्धात सहदेवाला पाहून म्हटले: 'हे वीरा, सुदैवाने कपटी त्या महात्म्याला त्याच्या पुत्रासह युद्धात तू ठार केलेस.'