Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.27

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

9.27.1

तस्मिन्प्रवृत्ते सङ्ग्रामे गजवाजिनरश्रो ।
शकुनिः सौबलो राजन्सहदेवं …यात् ॥ ९.२७.१ ॥

ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲେ, ହାତୀ, ଘୋଡା, ମଣିଷ ଓ ରଥ ସହିତ, ହେ ରାଜନ୍, ସୁବଳର ପୁତ୍ର ଶକୁନି ସହଦେବ ଦିଗକୁ … ଗଲେ।

9.27.2

ततोऽस्यापततस्तूर्णं सहदेवः पतापवान् ।
शरौघान्प्रेषयामास पतङ्गानिव शीघ्रगान्।
उलूकं च रणे राजन्विव्याध दशभिः शरैः ॥ ९.२७.२ ॥

ତା'ପରେ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଉପରେ ପରାକ୍ରମୀ ସହଦେବ ପତଙ୍ଗ ପରି ଦ୍ରୁତଗାମୀ ବାଣର ପ୍ରବାହ ପଠାଇଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ଉଲୂକଙ୍କୁ ଦଶ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

9.27.3

शकृनिश्च महाराज भीमं विद्ध्वा त्रिभिः शरैः ।
नवत्या निशितैर्बाणैः सहदेवमवाकिरत् ॥ ९.२७.३ ॥

ଏବଂ ଶକୁନି, ହେ ମହାରାଜ, ଭୀମଙ୍କୁ ତିନି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନବେ ବାଣରେ ସହଦେବଙ୍କୁ ଆବୃତ କଲେ।

9.27.4

ते शूराः समरे राजन्समासाद्य परस्परम् ।
विव्यधुर्निशितैर्बाणैः कङ्कबर्हिणवाजितैः।
स्वर्णपुङ्खैः शिलधौतैराकर्णप्रहितैः शरैः ॥ ९.२७.४ ॥

ସେହି ବୀରମାନେ, ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ, କଙ୍କ ଓ ମୟୂର ପଖାରେ ସଜ୍ଜିତ, ସୁନା ପୁଚ୍ଛ ବିଶିଷ୍ଟ, ପଥରରେ ଶାଣିତ, କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣି ପଠାଯାଇଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

9.27.5

तेषां चापगुणोत्सृष्टा शरवृष्टिर्विशाम्पते ।
आच्छादयद्दिशः सर्वा धाराभिरिव तोयदः ॥ ९.२७.५ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସେମାନଙ୍କ ଧନୁର ଦଉଡ଼ିରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣ-ବର୍ଷା, ମେଘ ଧାରାରେ ଯେପରି, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲା।

9.27.6

ततः क्रुद्धो रणे भीमः सहदेवश्च भारत ।
चेरतुः कदनं सङ्ख्ये कुर्वन्तौ सुमहाबलौ ॥ ९.२७.६ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ଭାରତ, କ୍ରୋଧିତ ଭୀମ ଓ ସହଦେବ, ଦୁହେଁ ଅତି ବଳବାନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସଂହାର କରି ବିଚରଣ କଲେ।

9.27.7

ताभ्यां शरशतैश्छनं तद्बलं तव भारत ।
सान्धकारमिवाकाशमभवत्तत्रतत्र ह ॥ ९.२७.७ ॥

ସେ ଦୁଇ ଜଣେ ଶହ ଶହ ବାଣରେ ତୁମ ସେହି ସୈନ୍ୟକୁ ଆବୃତ କଲେ, ହେ ଭାରତ। ତାହା ଅନ୍ଧକାରମୟ ଆକାଶ ପରି ସର୍ବତ୍ର ହେଲା।

9.27.8

अश्वैर्विपरिधावद्भिः शरच्छन्नैर्विशाम्पते ।
तत्रतत्र कृतो मार्गो विकर्षद्भिर्हतान्बहून् ॥ ९.२७.८ ॥

ବାଣରେ ଆବୃତ ଘୋଡା ଏଣେତେଣେ ଦୌଡି, ହେ ପ୍ରଜାପତେ, ସର୍ବତ୍ର ପଥ କରି ବହୁ ହତଙ୍କୁ ଟାଣି ନେଲେ।

9.27.9

निहतानां हयानां च सहैव हयसादिभिः ।
वर्मभिर्विनिकृत्तैश्च प्रासैश्छिन्नैश्च मारिष ॥ ९.२७.९ ॥

ମୃତ ଘୋଡା ଓ ସେମାନଙ୍କ ସଓାରଙ୍କ ସହିତ, କଟା କବଚ ଓ ଭଙ୍ଗା ବର୍ଚ୍ଛା ସହିତ, ହେ ମାରିଷ।

9.27.10

ऋष्टिभिः शक्तिभिश्चैव सासिप्रासपरश्वथैः ।
सञ्छन्ना पृथिवी जज्ञे कुसुमैः शबला इव ॥ ९.२७.१० ॥

ଋଷ୍ଟି, ଶକ୍ତି, ଖଡ୍ଗ, ପ୍ରାସ ଓ କୁରାଢ଼ିରେ ଆବୃତ ପୃଥିବୀ ଫୁଲରେ ଚିତ୍ରିତ ପରି ହେଲା।

9.27.11

योधास्तत्र महाराज समासाद्य परस्परम् ।
व्यचरन्त रणे क्रुद्धा विनिघ्नन्तः परस्परम् ॥ ९.२७.११ ॥

ସେଠାରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ହେ ମହାରାଜ, ପରସ୍ପର ନିକଟକୁ ଯାଇ, କ୍ରୋଧରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରି ବୁଲିଲେ।

9.27.12

उद्वृत्तनयनै रोषात्सन्दष्टौष्ठपुटैर्मुखैः ।
सकुण्डलैर्मही च्छन्ना पद्मकिञ्चल्कसन्निभैः ॥ ९.२७.१२ ॥

କ୍ରୋଧରେ ବିସ୍ଫାରିତ ନୟନ, ଦାନ୍ତରେ ଦବାଯାଇଥିବା ଓଠ, କୁଣ୍ଡଳଧାରୀ, ପଦ୍ମ-କେଶର ସଦୃଶ ମୁଖରେ ପୃଥିବୀ ଆବୃତ ହେଲା।

9.27.13

भुजैश्छिन्नैर्महाराज नागराजकरोपमैः ।
साङ्गदैः सतनुत्रैश्च सासिप्रासपरश्वथैः ॥ ९.२७.१३ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ନାଗରାଜଙ୍କ ଶୁଣ୍ଡ ସଦୃଶ ଛିନ୍ନ ବାହୁଗୁଡ଼ିକ ସହିତ, ଅଙ୍ଗଦ ଓ କବଚ ସହିତ, ଖଡ୍ଗ, ପ୍ରାସ ଓ କୁରାଢ଼ି ସହିତ।

9.27.14

कबन्धैरुत्थितैश्छिन्नैर्नृत्यद्भिश्चापरैर्युधि ।
क्रव्यादगणसञ्छन्ना घोराऽभूत्पृथिवी विभो ॥ ९.२७.१४ ॥

ହେ ବିଭୋ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଉଠିଥିବା ଛିନ୍ନ କବନ୍ଧ, ନାଚୁଥିବା ଅନ୍ୟ କବନ୍ଧ ଓ ମାଂସାଶୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦଳରେ ଢଙ୍କା ହୋଇ ପୃଥିବୀ ଭୟଙ୍କର ହେଲା।

9.27.15

अल्पावशिष्टे सैन्ये तु कौरवेयान्महाहवे ।
प्रहृष्टाः पाण्डवा भूत्वा निन्यिरे यमसादनम् ॥ ९.२७.१५ ॥

ମହାଯୁଦ୍ଧରେ କୌରବ ସେନା ଅଳ୍ପ ମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିବାବେଳେ, ହର୍ଷିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ କୌରବମାନଙ୍କୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଲେ।

9.27.16

एतस्मिन्नन्तरे शूरः सौबलेयः प्रतापवान् ।
प्रासेन सहदेवस्य शिरसि प्राहरद्भृशम् ॥ ९.२७.१६ ॥

ଏହି ସମୟରେ ଶୂରବୀର ଓ ପ୍ରତାପୀ ସୌବଲେୟ ସହଦେବଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ପ୍ରାସ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବଳ ଆଘାତ କଲା।

9.27.17

स विह्वलो महाराज रथोपस्थ उपाविशत् ॥ ९.२७.१७ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ସେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ରଥର ଭୂମି ଉପରେ ବସି ପଡ଼ିଲା।

9.27.18

सहदेवं तथा दृष्ट्वा भीमसेनः प्रतापवान् ।
सर्वसैन्यानि सङ्क्रुद्धो वारयामास भारत ॥ ९.२७.१८ ॥

ସହଦେବଙ୍କୁ ସେପରି ଦେଖି ପ୍ରତାପୀ ଭୀମସେନ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ହେ ଭାରତ, ସବୁ ସେନାକୁ ନିବାରଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

9.27.19

निर्बिभेद च नाराचैः शतशोऽथ सहस्रशः ।
स निर्भिद्याकरोच्चैव सिंहनादमरिन्दमः ॥ ९.२७.१९ ॥

ସେ ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ନାରାଚ ଦ୍ୱାରା (ସେନାକୁ) ବିଦ୍ଧ କଲା; ବିଦ୍ଧ କରି ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ସିଂହନାଦ କଲା।

9.27.20

तेन शभ्देन वित्रस्ताः सर्वे सहयवारणाः ।
प्राद्रवन्सहसा भीताः शकुनेश्च पदानुगाः ॥ ९.२७.२० ॥

ସେହି ଶବ୍ଦରେ ଭୀତ ସମସ୍ତେ, ଅଶ୍ୱ ଓ ହସ୍ତୀ ସହିତ, ଏବଂ ଶକୁନିର ପଦାତିକମାନେ ହଠାତ୍ ପଳାଇଲେ।

9.27.21

प्रभग्नानथ तान्दृष्ट्वा राजा दुर्योधनोऽब्रवीत् ।
निवर्तध्वमधर्मज्ञा युध्यध्वं किं सृतेन वः ॥ ९.२७.२१ ॥

ସେମାନେ ପରାଜିତ ହୋଇ ପଳାଇବା ଦେଖି ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କହିଲେ — ହେ ଅଧର୍ମ ନ ଜାଣୁଥିବା ଲୋକମାନେ, ଫେରି ଆସ, ଯୁଦ୍ଧ କର; ପଳାଇବାରେ ତୁମର କ'ଣ ଲାଭ?

9.27.22

इह कीर्ति समाधाय प्रेत्य लोकान्समश्नुते ।
प्राणाञ्जहाति यो धीरो युद्धे पृष्ठमदर्शयन् ॥ ९.२७.२२ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ପିଠି ନ ଦେଖାଇ ଧୀରଭାବେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିବା ଏଠାରେ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରି ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଲୋକସମୂହ ପାଏ।

9.27.23

एवमुक्तास्तु ते राज्ञा सौबलस्य पदानुगाः ।
पाण्डवानभ्यवर्तन्त मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ९.२७.२३ ॥

ରାଜାଙ୍କ ଏପରି କହିବାରୁ ଶକୁନିର ସେହି ପଦାତିକମାନେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ହିଁ ଫେରିବାର ପନ୍ଥା କରି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।

9.27.24

द्रवद्भिस्तत्र राजेन्द्र कृतः शब्दोऽतिदारुणः ।
क्षुब्धसागरसङ्काशः क्षुभितैः सर्वतो दिशम् ॥ ९.२७.२४ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେଠାରେ ପଳାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା; କ୍ଷୁବ୍ଧ ସାଗର ପରି ତାହା ସବୁ ଦିଗକୁ କମ୍ପାଇଲା।

9.27.25

तांस्ततः पुरतो दृष्ट्वा सौबलस्य पदानुगान् ।
प्रत्युद्ययुर्महाराज पाण्डवा विजयोद्यताः ॥ ९.२७.२५ ॥

ତା'ପରେ ହେ ମହାରାଜ, ସୌବଳ (ଶକୁନି)ର ସେହି ପଦାତିକ ଅନୁଚରମାନଙ୍କୁ ସାମନାରେ ଦେଖି ବିଜୟେ ଉଦ୍ୟତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।

9.27.26

प्रत्याश्वस्य च दुर्धर्षः सहदेवो विशाम्पते ।
शकुनिं दशभिर्विद्ध्वा हयांश्चास्य त्रिभिः शरैः।
धनुश्चिच्छेद च शरैः सौबलस्य हसन्निव ॥ ९.२७.२६ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଦୁର୍ଧର୍ଷ ସହଦେବ ପୁଣି ସାମଲି ଶକୁନିକୁ ଦଶ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ, ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାକୁ ତିନି ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ, ଓ ହସୁ ହସୁ ବାଣରେ ସୌବଳର ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।

9.27.27

अथान्यद्धनुरादाय शकुनिर्युद्धदुर्मदः ।
विव्याध नकुलं षष्ट्या भीमसेनं च सप्ताभिः ॥ ९.२७.२७ ॥

ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମଦମତ୍ତ ଶକୁନି ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ଧରି ନକୁଳଙ୍କୁ ଷାଠିଏ ବାଣରେ ଓ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ସାତ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ।

9.27.28

उलूकोऽपि महाराज भीमं विव्याध सप्तभिः ।
सहदेवं च सप्तत्या परीप्सन्पितरं रणे ॥ ९.२७.२८ ॥

ମହାରାଜ, ଉଲୂକ ମଧ୍ୟ ଭୀମଙ୍କୁ ସାତ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ; ରଣରେ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ସହଦେବଙ୍କୁ ସତୁରି ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ।

9.27.29

तं भीमसेनः समरे विव्याध नवभिः शरैः ।
शकुनिं च चतुःषष्ट्या पार्श्वस्थांश्च त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ९.२७.२९ ॥

ଭୀମସେନ ରଣରେ ତାଙ୍କୁ ନଅ ବାଣରେ, ଶକୁନିଙ୍କୁ ଚଉଷଠି ବାଣରେ ଏବଂ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ତିନି ତିନି ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ।

9.27.30

ते हन्यमाना भीमेन नाराचैस्तैलपायितैः ।
सहदेवं रणे क्रुद्धाश्छादयञ्शरवृष्टिभिः।
पर्वतं वारिधाराभिः सविद्युत इवाम्बुदाः ॥ ९.२७.३० ॥

ଭୀମଙ୍କ ତେଲରେ ଚିକ୍କଣ କରାଯାଇଥିବା ନାରାଚ ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ସେମାନେ କ୍ରୋଧରେ ରଣରେ ସହଦେବଙ୍କୁ ବାଣବର୍ଷାରେ ଢାଙ୍କିଦେଲେ, ଯେପରି ବିଜୁଳିସହିତ ମେଘ ପର୍ବତକୁ ଜଳଧାରାରେ ଢାଙ୍କେ।

9.27.31

ततोऽस्यापततः शूरः सहदेवः प्रतापवान् ।
उलूकस्य महाराज भल्लेनापाहरच्छिरः ॥ ९.२७.३१ ॥

ଆଉ ଶୂର ଓ ପରାକ୍ରମୀ ସହଦେବ, ହେ ମହାରାଜ, ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଉଲୂକର ମସ୍ତକ ଏକ ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ।

9.27.32

स जगाम रथाद्भूमिं सहदेवेन पातितः ।
रुधिराप्लुतसर्वाङ्गो नन्दयन्पाण्डवान्युधि ॥ ९.२७.३२ ॥

ସହଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଡ଼ିଯାଇ ସେ ରଥରୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା; ତା'ର ସର୍ବାଙ୍ଗ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଯାଇଥିଲା; ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିଲା।

9.27.33

पुत्रं तु निहतं दृष्ट्वा शकुनिस्तत्र भारत ।
साश्रुकण्ठो विनिःश्वस्य क्षत्तुर्वाक्यमनुस्मरन् ॥ ९.२७.३३ ॥

ହେ ଭାରତ, ସେଠାରେ ପୁଅ ନିହତ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ଶକୁନିଙ୍କ କଣ୍ଠ ଅଶ୍ରୁରେ ରୁଦ୍ଧ ହେଲା; ଗଭୀର ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ସେ କ୍ଷତ୍ତା ବିଦୁରଙ୍କ ବାକ୍ୟ ସ୍ମରଣ କଲା।

9.27.34

चिन्तयित्वा मुहूर्तं स बाष्पपूर्णेक्षणः श्वसन् ।
सहदेवं समासाद्य त्रिभिर्विव्याध सायकैः ॥ ९.२७.३४ ॥

କ୍ଷଣେ ଚିନ୍ତା କରି, ଆଖିରେ ଲୁହ ଭରି, ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ସେ ସହଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତିନି ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲା।

9.27.35

तानपास्य शरान्मुक्ताञ्शरसङ्घैः प्रताम्पवान् ।
सहदेवो महाराज धनुश्चिच्छेद संयुगे ॥ ९.२७.३५ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ପରାକ୍ରମୀ ସହଦେବ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ବାଣବର୍ଷଣରେ ନିବାରଣ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ତା'ର ଧନୁ ଛେଦିଦେଲେ।

9.27.36

छिन्ने धनुषि राजेन्द्र शकुनिः सौबलस्तदा ।
प्रगृह्य विपुलं खङ्गं सहदेवाय प्राहिणोत् ॥ ९.२७.३६ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଧନୁ ଛିନ୍ନ ହେବାରୁ ସୁବଳ ପୁତ୍ର ଶକୁନି ସେତେବେଳେ ଏକ ବିଶାଳ ଖଡ୍ଗ ଧରି ସହଦେବଙ୍କ ଉପରେ ନିକ୍ଷେପ କଲା।

9.27.37

तमापतन्तं सहसा घोररूपं विशाम्पते ।
द्विधा चिच्छेद समरे सौबलस्य हसन्निव ॥ ९.२७.३७ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଯୁଦ୍ଧରେ ହଠାତ୍ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ସେହି ଭୟଙ୍କର ରୂପକୁ ସହଦେବ ହସିହସି ସୌବଳର (ଶକୁନିଙ୍କର) ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ କଲେ।

9.27.38

असिं दृष्ट्वा द्विधा च्छिन्नं प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
प्राहिणोत्सहदेवाय सा मोघा न्यपतद्भुवि ॥ ९.२७.३८ ॥

ନିଜର ଖଡ୍ଗ ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ସେ ଏକ ବୃହତ ଗଦା ଉଠାଇ ସହଦେବ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗିଲା; ତାହା ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା।

9.27.39

ततः शक्तिं महाघोरां कालरात्रीमिवोद्यताम् ।
प्रेषयामास सक्रुद्धः पाण्डवं प्रति सौबलः ॥ ९.२७.३९ ॥

ତା'ପରେ ସୌବଳ କ୍ରୋଧରେ ଭରି, କାଳରାତ୍ରି ପରି ଉଠାଯାଇଥିବା ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି (ବର୍ଚ୍ଛା) ପାଣ୍ଡବ ଦିଗରେ ପ୍ରେରଣ କଲା।

9.27.40

तामापतन्तीं सहसा शरैः कनकभूषणैः ।
त्रिधा चिच्छेद समरे सहदेवो हसन्निव ॥ ९.२७.४० ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ହଠାତ୍ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ସେହିକୁ ସହଦେବ ସୁନା ଅଳଙ୍କାରଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ହସିହସି ତିନି ଖଣ୍ଡ କଲେ।

9.27.41

सा पपात त्रिधा च्छिन्ना भूमौ कनकभूषणा ।
शीर्यमाणा यथा दीप्ता गगनाद्वै शतहदा ॥ ९.२७.४१ ॥

ତିନି ଖଣ୍ଡ ହୋଇଥିବା ସେ ସୁନା ଅଳଙ୍କାରଯୁକ୍ତ ଶକ୍ତି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା; ଆକାଶରୁ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ୁଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବିଦ୍ୟୁତ ପରି।

9.27.42

शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा सौबलं च भयार्दितम् ।
दुद्रुवुस्तावकाः सर्वे भये जाते ससौबलाः ॥ ९.२७.४२ ॥

ଶକ୍ତି ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଓ ସୌବଳ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ଦେଖି ଆପଣଙ୍କର ସମସ୍ତ ଲୋକ ଭୟ ଜନ୍ମିବାମାତ୍ରେ ସୌବଳ ସହିତ ପଳାଇଲେ।

9.27.43

अथोत्क्रुष्टं महच्चासीत्पाण्डवैर्जितकाशिभिः ।
धार्तराष्ट्रास्ततः सर्वे प्रायशो विमुखाऽभवन् ॥ ९.२७.४३ ॥

ଏଥିରେ ବିଜୟାକାଙ୍କ୍ଷୀ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ମହାନ ଜୟଧ୍ୱନି ଉଠିଲା; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ପ୍ରାୟଶଃ ମୁହଁ ଫେରାଇ ପଳାଇଲେ।

9.27.44

तान्वै विमनसो दृष्ट्वा माद्रीपुत्रः प्रतापवान् ।
शरैरनेकसाहस्रैर्वारयामास संयुगे ॥ ९.२७.४४ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ନିରାଶ ଦେଖି ପ୍ରତାପୀ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ହଜାର ହଜାର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।

9.27.45

ततो गान्धारकैर्गुप्तं पुष्टैरश्वैर्जये धृतम् ।
आससाद रमे यान्तं सहदेवोऽथ सौबलम् ॥ ९.२७.४५ ॥

ତା'ପରେ ଗାନ୍ଧାରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ବଳବାନ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଜୟ ଦିଗରେ ନିଆଯାଉଥିବା ପଳାୟମାନ ସୌବଳ ପାଖକୁ ସହଦେବ ପହଞ୍ଚିଲେ।

9.27.46

स्वमंशमवशिष्टं तं संस्मृत्य शकुनिं नृप ।
रथेन काञ्चनाङ्गेन सहदेवः समभ्ययात् ॥ ९.२७.४६ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ନିଜର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ (ପ୍ରତିଶୋଧ) ସ୍ମରଣ କରି, ସହଦେବ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଶକୁନି ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

9.27.47

अधिज्यं बलवत्कृत्वा व्याक्षिपन्सुमहद्धनुः ।
स सौबलमभिद्रुत्य गार्ध्रपत्रैः शिलाशितैः ॥ ९.२७.४७ ॥

ଧନୁର ଜ୍ୟା ବଳପୂର୍ବକ ଚଢ଼ାଇ ସେହି ମହାଧନୁ ଟାଣି ସେ ସୌବଳ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଗୃଧ୍ର ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ଓ ପଥରରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରାଯାଇଥିବା ବାଣ ସହିତ।

9.27.48

भृशमभ्यहन्त्कुद्धस्तोत्रैरिव महाद्विपम् ।
उवाच चैनं मेधावी विगृह्य स्मारयन्निव ॥ ९.२७.४८ ॥

କ୍ରୋଧରେ ସେ ସୌବଳଙ୍କୁ ଅଙ୍କୁଶରେ ମହାହସ୍ତୀକୁ ମାରିବା ପରି ଜୋରରେ ଆଘାତ କଲେ; ତା'ପରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସହଦେବ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇ, ସ୍ମରଣ କରାଇବା ପରି କହିଲେ।

9.27.49

क्षत्रधर्मे स्थिरो भूत्वा युध्यस्व पुरुषो भव ।
यत्तदा भाषसे मूढ गृह्णन्नक्षान्सभातले।
फलमद्य प्रपद्यस्व कर्मणस्तस्य दुर्मते ॥ ९.२७.४९ ॥

କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମରେ ସ୍ଥିର ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କର, ପୁରୁଷ ହୁଅ। ହେ ମୂଢ, ସଭାତଳରେ ପାଶା ଧରି ତୁମେ ଯାହା କହିଥିଲ, ସେହି କର୍ମର ଫଳ ଆଜି ଭୋଗ, ହେ ଦୁର୍ମତି।

9.27.50

निहतास्ते दुरात्मानो येऽस्मानवहसन्पुरा ।
दुर्योधनः कुलाङ्गारः शिष्टस्त्वं चास्य मातुलः ॥ ९.२७.५० ॥

ପୂର୍ବେ ଯେଉଁ ଦୁରାତ୍ମାମାନେ ଆମକୁ ଉପହାସ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି। କୁଳାଙ୍ଗାର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମଧ୍ୟ ନିହତ; ତାଙ୍କ ମାମୁଁ ତୁମେ କେବଳ ଶେଷ ଅଛ।

9.27.51

अद्य ते निहनिष्यामि क्षुरेणोन्मथितं शिरः ।
वृक्षात्फलमिवाविद्वं लगुडेन प्रमाथिना ॥ ९.२७.५१ ॥

ଆଜି ମୁଁ କ୍ଷୁରପ୍ର ଦ୍ୱାରା ତୁମ ମୁଣ୍ଡ କାଟିବି, ଗଛରୁ ଫଳ ପାଡ଼ିଲା ପରି; ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ତାହା ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବି।

9.27.52

एवमुक्त्वा महाराज सहदेवो महाबलः ।
सङ्क्रुद्धो रणशार्दूलो वेगेनाभिजगाम तम् ॥ ९.२७.५२ ॥

ମହାରାଜ, ଏପରି କହି ମହାବଳ ସହଦେବ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ରଣଶାର୍ଦୂଳ ପରି ବେଗରେ ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।

9.27.53

अभिगम्य सुदुर्धर्षः सहदेवो युधां पतिः ।
विकृष्य बलवच्चापं क्रोधेन प्रज्वलन्निव ॥ ९.२७.५३ ॥

ଅତି ଦୁର୍ଧର୍ଷ, ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ସହଦେବ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ବଳବାନ ଧନୁ ଟାଣି କ୍ରୋଧରେ ଯେପରି ଜ୍ବଳୁଥିଲେ, ସେପରି ଠିଆ ହେଲେ।

9.27.54

शकुनिं दशभिर्विद्ध्वा चतुर्भिश्चास्य वाजिनः ।
छत्रं ध्वजं धनुश्चास्य च्छित्त्वा सिंह इवानदत् ॥ ९.२७.५४ ॥

ଶକୁନିଙ୍କୁ ଦଶ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି, ତାଙ୍କର ଚାରି ଘୋଡ଼ାକୁ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କରି, ତାଙ୍କର ଛତ୍ର, ଧ୍ୱଜ ଓ ଧନୁ କାଟି, ସିଂହ ପରି ଗର୍ଜନ କଲେ।

9.27.55

छिन्नध्वजधनुश्छत्रः सहदेवेन सौबलः ।
कृतो विद्धश्च बहुभिः सर्वमर्मसु सायकैः ॥ ९.२७.५५ ॥

ସହଦେବ ସୁବଳପୁତ୍ର ଶକୁନିର ଧ୍ୱଜ, ଧନୁ ଓ ଛତ୍ର ଛେଦନ କଲେ, ଏବଂ ବହୁ ବାଣରେ ତାର ସର୍ବମର୍ମରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

9.27.56

ततो भूयो महाराज सहदेवः प्रतापवान् ।
शकुनेः प्रेषयान्मास शरवृष्टिं दुरासदाम् ॥ ९.२७.५६ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ପ୍ରତାପୀ ସହଦେବ ଶକୁନି ଉପରେ ପୁଣି ଦୁର୍ଜୟ ବାଣବର୍ଷା କଲେ।

9.27.57

ततस्तु क्रुद्धः सुबलस्य पुत्रो ।
माद्रीसुतं सहदेवं विमर्दे।
प्रासेन जाम्बूनदभूषणेन ।
जिघांसुरेकोऽभिपपात शीघ्रम् ॥ ९.२७.५७ ॥

ତା'ପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ସୁବଳପୁତ୍ର, ଯୁଦ୍ଧର ଭିଡ଼ରେ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ସହଦେବଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରଯୁକ୍ତ ବର୍ଚ୍ଛା ଧରି ଏକାକୀ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ଉପରେ ଝାମ୍ପିଲା।

9.27.58

माद्रीसुतस्तस्य समुद्यतं तं ।
प्रासं सुवृत्तौ च भुजौ रणाग्रे।
भल्लैस्त्रिभिर्युगपत्सञ्चकर्त ।
ननाद चोच्चैस्तरसाऽऽजिमध्ये ॥ ९.२७.५८ ॥

ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ଉତ୍ଥିତ ସେ ବର୍ଚ୍ଛା ଓ ସୁଗଠିତ ଦୁଇ ବାହୁ ରଣାଗ୍ରରେ ତିନି ଭଲ୍ଲରେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ରଣମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜନ କଲେ।

9.27.59

तस्याशुकारी सुसमाहितेन ।
सुवर्णपुङ्खेन दृढायसेन।
भल्लेन सर्वावरणातिगेन ।
शिरः शरीरात्प्रममाथ भूयः ॥ ९.२७.५९ ॥

ସେ ଶୀଘ୍ରକାରୀ, ସୁସମାହିତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣପକ୍ଷ, ଦୃଢ଼ ଲୌହନିର୍ମିତ, ସର୍ବାବରଣଭେଦୀ ଭଲ୍ଲରେ ତାଙ୍କ ମସ୍ତକ ପୁଣି ଶରୀରରୁ ଛେଦନ କଲେ।

9.27.60

शरेण कार्तस्वरभूषितेन ।
दिवाकराभेण सुसंहितेन।
हृतोत्तमाङ्गो युधि पाण्डवेन ।
पपात भूमौ सुबलस्य पुत्रः ॥ ९.२७.६० ॥

ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଣରେ ମସ୍ତକ ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିବା ସୁବଳପୁତ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସୁବର୍ଣ୍ଣଭୂଷିତ, ସୁସଜ୍ଜିତ ବାଣରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

9.27.61

स तच्छिरो वेगवता शरेण ।
सुवर्णपुङ्खेन शिलाशितेन।
प्रावेरयत्कुपितः पाण्डुपुत्रो ।
यत्तत्कुरूणामनयस्य मूलम् ॥ ९.२७.६१ ॥

କ୍ରୁଦ୍ଧ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ବେଗବାନ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ, ପଥରରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ହୋଇଥିବା ବାଣରେ ସେହି ମସ୍ତକକୁ ଦୂରକୁ ପକାଇଲେ; ତାହା କୌରବମାନଙ୍କ ଅନ୍ୟାୟର ମୂଳ ଥିଲା।

9.27.62

भुजौ सुवृत्तौ प्रचकर्त वीरः ।
पश्चात्कबन्धं रुधिरावसिक्तम्।
विस्पन्दमानं निपपात घोरं ।
रथोत्तमात्पार्थिव पार्थिवस्य ॥ ९.२७.६२ ॥

ସେହି ବୀର ତାହାର ସୁଗଠିତ ବାହୁଦ୍ୱୟ କାଟିଦେଲେ; ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ ସେହି ଧଡ଼ କମ୍ପି କମ୍ପି, ହେ ରାଜା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ପଡ଼ିଗଲା।

9.27.63

हृतोत्तमाङ्गं शकुनिं समीक्ष्य ।
भूमौ शयानं रुधिरार्द्रगात्रम्।
योधास्त्वदीया भयनष्टसत्वा ।
दिशः प्रजग्मुः प्रगृहीतशस्त्राः ॥ ९.२७.६३ ॥

ମସ୍ତକ କଟା ଯାଇ, ରକ୍ତରେ ଭିଜା ଶରୀରରେ ଭୂମିରେ ଶୋଇଥିବା ଶକୁନିକୁ ଦେଖି, ଆପଣଙ୍କର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଭୟରେ ସାହସ ହରାଇ, ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଦିଗ ଆଡ଼କୁ ପଳାଇଲେ।

9.27.64

प्रविद्रुताः शुष्कमुखा विसञ्ज्ञा ।
गाण्डीवघोषेण समाहताश्च।
भयार्दिता भग्नरथाश्वनागाः ।
पदातयश्चैव सधार्तराष्ट्राः ॥ ९.२७.६४ ॥

ଗାଣ୍ଡୀବ ଘୋଷରେ ଆହତ, ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ, ଶୁଷ୍କମୁଖ ଓ ଅଚେତ ପରି ସେମାନେ ପଳାଇଲେ; ରଥ, ଅଶ୍ୱ, ହସ୍ତୀ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଲେ; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ପଦାତିମାନେ ମଧ୍ୟ ପଳାଇଲେ।

9.27.65

ततो रथाच्छकुनिं पातयित्वा ।
मुदान्विता भारत पाण्डवेयाः
शङ्कान्प्रदध्युः समरेऽतिहृष्टाः ।
सकेशवाः सैनिकान्हर्षयन्तः ॥ ९.२७.६५ ॥

ତା'ପରେ ରଥରୁ ଶକୁନିଙ୍କୁ ପାତି, ହେ ଭାରତ, ଆନନ୍ଦିତ ପାଣ୍ଡବପୁତ୍ରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତ୍ୟଧିକ ହର୍ଷରେ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ; କେଶବଙ୍କ ସହିତ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି।

9.27.66

तं चापि सर्वे प्रतिपूजयन्तो ।
दृष्ट्वा ब्रुवाणाः सहदेवमाजौ।
दिष्ट्या हतो नैकृतिको महात्मा ।
सहात्मजो वीर रणे त्वयेति ॥ ९.२७.६६ ॥

ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ସହଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ: 'ହେ ବୀର, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ସେହି କପଟୀ ମହାତ୍ମା ପୁତ୍ର ସହିତ ରଣରେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି।'