महाभारत · अध्याय 9.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.28.1
ततः क्रुद्धा महाराज सौबलस्य पदानुगाः ।
त्यक्त्वा जीवितमाक्रन्दे पाण्डवान्पर्यवारयन् ॥ ९.२८.१ ॥
तेव्हा, हे महाराज, सौबलाचे क्रुद्ध अनुचर प्राणाची पर्वा न करता युद्धगर्जनेत पाण्डवांना वेढू लागले.
9.28.2
तानर्जुनः प्रत्यगृह्णात्सहदेवजये धृतः ।
भीमसेनश्च तेजस्वी क्रुद्धाशीविषदर्शनः ॥ ९.२८.२ ॥
सहदेवाच्या रक्षणासाठी उभ्या असलेल्या अर्जुनाने त्यांना अडवले; आणि क्रुद्ध सर्पासारखा दिसणारा तेजस्वी भीमसेनही.
9.28.3
शक्त्यृ-ष्टिप्रासहस्तानां सहदेवं जिघांसताम् ।
सङ्कल्पमकरोन्मोघं गाण्डीवेन धनञ्जयः ॥ ९.२८.३ ॥
शक्ती, ऋष्टी, प्रास हाती घेऊन सहदेवाला मारू इच्छिणाऱ्यांचा संकल्प धनंजयाने गाण्डीवाने व्यर्थ केला.
9.28.4
सङ्गृहीतायुधान्बाहून्योधानामभिधावताम् ।
भल्लैश्चिच्छेद बीभत्सुः शिरांस्यपि हयानपि ॥ ९.२८.४ ॥
आक्रमण करणाऱ्या योद्ध्यांचे शस्त्र धरलेले बाहू बीभत्सूने भल्लांनी छिन्न केले; त्यांची मस्तके आणि घोडेही.
9.28.5
ते हयाः प्रत्यपद्यन्त वसुधां विगतासवः ।
चरता लोकवीरेण प्रहताः सव्यसाचिना ॥ ९.२८.५ ॥
ते घोडे प्राणरहित होऊन भूमीवर पडले; संचार करणाऱ्या लोकवीर सव्यसाचीच्या प्रहारांनी ते मारले गेले.
9.28.6
ततो दुर्योधनो राजा दृष्ट्वा स्वबलसङ्क्षयम् ।
हतशेषान्समानीय क्रुद्धो रथगणान्बहून् ॥ ९.२८.६ ॥
तेव्हा राजा दुर्योधनाने आपल्या सैन्याचा संहार पाहून, उरलेल्यांना एकत्र करून क्रुद्ध होऊन अनेक रथसमूह बोलावले.
9.28.7
कुञ्जरांश्च हयांश्चैव पादातांश्च समन्ततः ।
उवाच दुःखितान्सर्वान्धार्तराष्ट्र इदं वचः ॥ ९.२८.७ ॥
हत्ती, घोडे आणि चहूकडील पायदळ पाहून, दुःखी झालेल्या सर्वांना धृतराष्ट्राचा पुत्र हे वचन म्हणाला.
9.28.8
समासाद्य रणे सर्वान्पाण्डवान्ससुहृद्गणान् ।
पाञ्चाल्यं चापि सबलं हत्वा शीघ्रं न्यवर्तत ॥ ९.२८.८ ॥
युद्धात पांडवांना, त्यांच्या सुहृदांना आणि पांचालांना सैन्यासह गाठून, त्यांचा वध करून तो लगेच परतला.
9.28.9
तस्य ते शिरसा गृह्य वचनं युद्धदुर्मदाः ।
अभ्युद्ययू रणे पार्थांस्तव पुत्रस्य शासनात् ॥ ९.२८.९ ॥
त्याचे वचन शिरोधार्य मानून, युद्धमदाने उन्मत्त झालेले ते तुझ्या पुत्राच्या आज्ञेने युद्धात पार्थांवर चालून गेले.
9.28.10
तानभ्यापततः शीघ्रं हतशेषान्महारणे ।
शरैराशीविषाकारैः पाण्डवाः समवाकिरन् ॥ ९.२८.१० ॥
महायुद्धात मारले न गेलेले ते सर्व वेगाने चाल करून येताना पाहून, पांडवांनी सर्पासारखे विषारी बाण वर्षाव केला.
9.28.11
तत्सैन्यं भरतश्रेष्ठ मुहूर्तेन महात्मभिः ।
अवध्यत रणं प्राप्य त्रातारं नाभ्यविन्दत ॥ ९.२८.११ ॥
हे भरतश्रेष्ठा! त्या सैन्याला महात्म्यांनी क्षणार्धात मारले; युद्धात पोहोचूनही त्याला कोणी रक्षक सापडला नाही.
9.28.12
पलायमानं तु भयान्नावतिष्ठति दंशितम् ।
अश्वैर्विपरिधावद्भिः सैन्येन रजसा वृते ॥ ९.२८.१२ ॥
भयाने पळणारे कोणी थांबले नाहीत; कवचधारी वीरही थांबले नाहीत. घोडे इकडे-तिकडे धावल्याने आणि सैन्याच्या धुळीने सर्व झाकले गेले होते.
9.28.13
न प्राज्ञायन्त समरे दिशः सप्रदिशस्तथा ।
ततस्तु पाण्डवानीकान्निःसृत्य बहवो जनाः ॥ ९.२८.१३ ॥
युद्धात दिशा आणि उपदिशाही ओळखता येईनात. तेव्हा पाण्डवांच्या सैन्यातून बाहेर पडून अनेक लोक.
9.28.14
अभ्यघ्नंस्तावकान्युद्धे मुहूर्तादिव भारत ।
ततो निःशेषमभवत्तत्सन्यं तव भारत ॥ ९.२८.१४ ॥
युद्धात त्यांनी तुमच्या माणसांना जणू क्षणार्धात मारले. हे भरतवंशजा, तेव्हा तुमचे ते सैन्य पूर्णपणे नष्ट झाले.
9.28.15
अक्षौहिण्यः समेतास्तु तव पुत्रस्य भारत ।
एकादश हता युद्धे ताः प्रभो पाण्डुसृञ्जयैः ॥ ९.२८.१५ ॥
हे भरतवंशजा, तुमच्या पुत्राच्या एकत्र जमलेल्या अकरा अक्षौहिणी सेना युद्धात मारल्या गेल्या. हे प्रभो, पाण्डव आणि सृञ्जयांनी त्यांना मारले.
9.28.16
तेषु राजसहस्रेषु तावकेषु महात्मसु ।
एको दुर्योधनो राजन्नदृश्यत भृशं क्षतः ॥ ९.२८.१६ ॥
हे राजा, तुमच्या त्या महात्म्या हजारो राजांमध्ये केवळ दुर्योधनच अत्यंत जखमी अवस्थेत दिसला.
9.28.17
ततो वीक्ष्य दिशः सर्वा दृष्ट्वा शून्यां च मेदिनीम् ।
विहीनः सर्वयोधैश्च पाण्डवान्वीक्ष्यं संयुगे ॥ ९.२८.१७ ॥
मग सर्व दिशांकडे पाहून, शून्य झालेली भूमी पाहून, सर्व योद्ध्यांना गमावून त्याने युद्धात पाण्डवांकडे पाहिले.
9.28.18
मुदितान्सर्वतः सिद्धान्नर्दमानान्समन्ततः ।
बाणशब्दरवांश्चैव श्रुत्वा तेषां महात्मनाम् ॥ ९.२८.१८ ॥
त्या महात्म्यांचा चहूकडे आनंदित, यशस्वी आणि गर्जना करणारा नाद आणि बाणांचे शब्द व आरोळ्या ऐकून.
9.28.19
दुर्योधनो महाराज कश्मलेनाभिसंवृतः ।
अपयो मनश्चक्रे विहीनबलवाहनः ॥ ९.२८.१९ ॥
हे महाराज, दुर्योधन शोक व मोहाने वेढलेला होऊन, सेना व वाहनांशिवाय पळून जाण्याचा विचार करू लागला.