ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 9.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.29.1
निहते मामके सैन्ये निःशेषे शिबिरे कृते ।
पाण्डवानां बले सूत किन्नु शेषमभूत्तदा ॥ ९.२९.१ ॥
ಸೂತನೇ, ನನ್ನ ಸೇನೆ ಹತವಾಗಿ ಶಿಬಿರ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾದಾಗ, ಪಾಂಡವರ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಆಗ ಏನು ಉಳಿದಿತ್ತು?
9.29.2
एतन्मे पृच्छतो ब्रूहि कुशलो ह्यसि सञ्जय ।
यच्च दुर्योधनो मानी कृतवांस्तनयो मम।
वलक्षयं तथा दृष्ट्वा स एकः पृथिवीपतिः ॥ ९.२९.२ ॥
ಸಂಜಯ, ನೀನು ಕುಶಲನು; ನಾನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಹೇಳು. ಅಭಿಮಾನಿ ನನ್ನ ಮಗ ದುರ್ಯೋಧನನು ಸೋಲನ್ನು ಕಂಡಾಗ, ಆ ಏಕಾಕಿ ಭೂಪತಿ ಏನು ಮಾಡಿದನು?
9.29.3
रथानां द्वे सहस्रे तु सप्त नागशतानि च ।
पञ्च चाश्वसहस्राणि पत्तीनामयुतानि च ॥ ९.२९.३ ॥
ಎರಡು ಸಾವಿರ ರಥಗಳು, ಏಳು ನೂರು ಆನೆಗಳು, ಐದು ಸಾವಿರ ಕುದುರೆಗಳು, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಪದಾತಿಗಳು ಉಳಿದಿದ್ದವು.
9.29.4
एतच्छेषमभूद्राजन्पाण्डवानां मह्रद्बलम् ।
परिगृह्य हि यद्युद्धे धृष्टद्युम्नो व्यवस्थितः ॥ ९.२९.४ ॥
ರಾಜನೇ, ಪಾಂಡವರ ಈ ಮಹಾ ಬಲವೇ ಉಳಿದಿತ್ತು; ಅದನ್ನು ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ನಿಂತಿದ್ದನು.
9.29.5
एकाकी भरतश्रेष्ठ ततो दुर्योधनो नृपः ।
नापश्यत्समरे कञ्चित्सहायं रथिनां वरः ॥ ९.२९.५ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆಗ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು ಏಕಾಕಿಯಾದನು; ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಹಾಯಕನನ್ನೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
9.29.6
नर्दमानान्परान्दृष्ट्वा स्वबलस्य च सङ्क्षयम् ।
दृष्ट्वा भरतशार्दूलः कश्मलेनाभिसंवृतः।
हतं स्वहयमुत्सृज्य प्राङ्मुखः प्राद्रावद्भयात् ॥ ९.२९.६ ॥
ಶತ್ರುಗಳು ಗರ್ಜಿಸುವುದನ್ನೂ ತನ್ನ ಸೇನೆಯ ವಿನಾಶವನ್ನೂ ಕಂಡು, ಭರತಸಿಂಹನು ಮೋಹದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ, ಹತವಾದ ತನ್ನ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭಯದಿಂದ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಓಡಿದನು.
9.29.7
एकादशचमूभर्ता पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
गदामादाय तेजस्वी पदातिः प्रस्थितो ह्रदम् ॥ ९.२९.७ ॥
ಹನ್ನೊಂದು ಅಕ್ಷೋಹಿಣಿ ಸೇನೆಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ನಿನ್ನ ಮಗ ದುರ್ಯೋಧನನು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ, ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸರೋವರದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.
9.29.8
नातिदूरं ततो गत्वा पद्भ्यामेव नराधिपः ।
सस्मार वचनं क्षत्रुर्धर्मशीलस्य धीमतः ॥ ९.२९.८ ॥
ಆಗ ಬಹಳ ದೂರ ಹೋಗದೆ, ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಸಾಗಿದ ಆ ರಾಜನು, ಧರ್ಮಶೀಲನೂ ಬುದ್ಧಿವಂತನೂ ಆದ ವಿದುರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು.
9.29.9
इदं नूनं महाप्राज्ञो विदुरो दृष्ट्वान्पुरा ।
मह्रद्व्सनमस्माकं क्षत्रियाणां च सर्वशः ॥ ९.२९.९ ॥
ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ವಿದುರನು ಮೊದಲೇ ಇದನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದನು — ನಮ್ಮ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಮಹಾ ವಿನಾಶವನ್ನು.
9.29.10
एवं विचिन्तयानस्तु प्रविविक्षुर्ह्रदं नृपः ।
दुःखसन्तप्तहृदयो दृष्ट्वा राजन्बलक्षयम् ॥ ९.२९.१० ॥
ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ, ದುಃಖದಿಂದ ತಪ್ತವಾದ ಹೃದಯದ ಆ ರಾಜನು — ಓ ರಾಜನೇ, ಸೇನೆಯ ನಾಶವನ್ನು ನೋಡಿ — ಸರೋವರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಬಯಸಿದನು.
9.29.11
दशैकाक्षौहिणीभर्ता तदा दुर्योधनोऽपि सन् ।
प्राप्तवान्व्यसनं तीव्रं दैवं हि बलवत्तरम् ॥ ९.२९.११ ॥
ಹನ್ನೊಂದು ಅಕ್ಷೋಹಿಣಿಗಳ ಒಡೆಯನಾಗಿದ್ದರೂ, ಆಗ ದುರ್ಯೋಧನನು ತೀವ್ರ ವಿಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿದನು; ನಿಜವಾಗಿ ದೈವವೇ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಶಾಲಿ.
9.29.12
पाण्डवास्तु महाराज धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
अभ्यद्रवन्त सङ्क्रुद्धास्तव राजन्बलं प्रति ॥ ९.२९.१२ ॥
ಆದರೆ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಪಾಂಡವರು ಕೋಪದಿಂದ, ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಸೇನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದರು.
9.29.13
शक्त्यृष्टिप्रासहस्तानां बलानामभिगर्जताम् ।
सङ्कल्पमकरोन्मोघं गाण्डीवेन धनञ्जयः ॥ ९.२९.१३ ॥
ಶಕ್ತಿ, ಋಷ್ಟಿ, ಪ್ರಾಸ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸೇನೆಗಳ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಧನಂಜಯನು ಗಾಂಡೀವದಿಂದ ವ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಿದನು.
9.29.14
तान्हत्वा निशितैर्वाणैः सामात्यान्सह बन्धुभिः ।
रथे श्वेतहये तिष्ठन्नर्जुनो बह्वशोभत ॥ ९.२९.१४ ॥
ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಬಿಳಿಯ ಕುದುರೆಗಳ ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಅರ್ಜುನನು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಶೋಭಿಸಿದನು.
9.29.15
सुबलस्य हते पुत्रे सवाजिरथकुञ्जरे ।
महावनमिव च्छिन्नमभवत्तावकं बलम् ॥ ९.२९.१५ ॥
ಸುಬಲನ ಮಗ ಹತನಾದಾಗ, ಕುದುರೆ, ರಥ, ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಸೇನೆ ಕಡಿದ ಮಹಾರಣ್ಯದಂತಾಯಿತು.
9.29.16
अनेकशतसाहस्रे बले दुर्योधनस्य ह ।
नान्यो महारथो राजञ्जीवमानो व्यदृश्यत ॥ ९.२९.१६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ದುರ್ಯೋಧನನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವ ಮಹಾರಥನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
9.29.17
द्रोणपुत्रादृते वीरात्तथैव कृतवर्मणः ।
कृपाच्च गौतमाद्राजन्पार्थिवाच्च तवात्मजात् ॥ ९.२९.१७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ದ್ರೋಣನ ಮಗನಾದ ಆ ವೀರನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕೃತವರ್ಮನನ್ನು, ಗೌತಮ ಕೃಪನನ್ನು, ನಿಮ್ಮ ಮಗ ರಾಜನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು.
9.29.18
धृष्टद्युम्नस्तु मां दृष्ट्वा हसन्सात्यकिमब्रवीत् ।
किमनेन गृहीतेन नानेनार्थोऽस्ति जीवता ॥ ९.२९.१८ ॥
ಆದರೆ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಾ ಸಾತ್ಯಕಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಇವನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಜೀವಂತವಿರುವವನಿಂದ ನಮಗೆ ಯಾವ ಕಾರ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ.'
9.29.19
धृष्टद्युम्नवचः श्रुत्वा शिनेर्नप्ता महारथः ।
उद्यम्य निशितं खङ्गं हन्तुं मामुद्यतस्तदा ॥ ९.२९.१९ ॥
ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶಿನಿಯ ಮೊಮ್ಮಗ ಮಹಾರಥನು ಹರಿತವಾದ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಆಗ ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು.
9.29.20
तमागम्य महाप्राज्ञः कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ।
मुच्यतां सञ्जयो जीवन्न हन्तव्यः कथञ्चन ॥ ९.२९.२० ॥
ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು: "ಸಂಜಯನನ್ನು ಬಿಡು; ಜೀವಂತನಾಗಿರುವ ಸಂಜಯನನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೊಲ್ಲಬಾರದು."
9.29.21
द्वैपायनवचः श्रुत्वा शिनेर्नप्ता कृताञ्जलिः ।
ततो मामब्रवीन्मुक्त्वा स्वस्ति सञ्जय साधय ॥ ९.२९.२१ ॥
ದ್ವೈಪಾಯನನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶಿನಿಯ ಮೊಮ್ಮಗನು ಕೈಮುಗಿದು ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೇಳಿದನು: "ಸಂಜಯಾ, ಕ್ಷೇಮವಾಗಲಿ; ಈಗ ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸು."
9.29.22
अनुज्ञातस्त्वहं तेन न्यस्तवर्मा निरायुधः ।
प्रातिष्ठं येन नगरं सायाह्ने रुधिरोक्षितः ॥ ९.२९.२२ ॥
ಅವನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಕವಚವನ್ನು ಇಳಿಸಿ ಆಯುಧರಹಿತನಾಗಿ ನಾನು ಆ ನಗರದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟೆ; ಸಂಜೆ ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದವನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ.
9.29.23
क्रोशमात्रमपक्रान्तं गदापाणिमवस्थितम् ।
एकं दुर्योधनं राजन्नपश्यं भृशविक्षतम् ॥ ९.२९.२३ ॥
ರಾಜನೇ, ಒಂದು ಕ್ರೋಶ ದೂರದಲ್ಲಿ ಗದೆಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿದ್ದ, ಬಹಳ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದ ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಒಬ್ಬನೇ ನೋಡಿದೆ.
9.29.24
स तु मामश्रुपूर्णाक्षो नाशक्नोदभिवीक्षितुम् ।
उपप्रैक्षत मां दृष्ट्वा तथा दीनमवस्थितम् ॥ ९.२९.२४ ॥
ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ; ದೀನನಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ನನ್ನ ಕಡೆಗೆ ನೋಡಿದನು.
9.29.25
तं चाहमपि शोचन्तं दृष्ट्वैकाकिनमाहवे ।
मुहूर्तं नाशकं वक्तुमतिदुःखपरिप्लुतः ॥ ९.२९.२५ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಶೋಕಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಅತಿ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ನಾನೂ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಮಾತನಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
9.29.26
यस्य मूर्धाभिषिक्तानां सहस्रमणिमौलिनाम् ।
आहृत्य च करं सर्वं स्वस्य वेश्म समागतम् ॥ ९.२९.२६ ॥
ಸಾವಿರ ಮಣಿ-ಕಿರೀಟ ಧರಿಸಿದ ಅಭಿಷಿಕ್ತ ರಾಜರು ಯಾರಿಗಾಗಿ ಕಪ್ಪ ತಂದು ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರೋ.
9.29.27
चतुःसागरपर्यन्ता पृथिवी रत्नभूषिता ।
कर्णेनैकेन यस्यार्थे करमाहारिता पुरा ॥ ९.२९.२७ ॥
ನಾಲ್ಕು ಸಾಗರಗಳವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ ರತ್ನಭೂಷಿತ ಭೂಮಿಯ ಕಪ್ಪವನ್ನು, ಹಿಂದೆ ಕರ್ಣನೊಬ್ಬನೇ ಯಾರಿಗಾಗಿ ತಂದನೋ.
9.29.28
यस्याज्ञा परराष्ट्रेषु कर्णेनैव प्रसारिता ।
नाभवद्यस्य शस्त्रेषु खेदो राज्ञः प्रशासतः ॥ ९.२९.२८ ॥
ಅವನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕರ್ಣನೇ ಪರರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಸಿದ್ದ; ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಆಯಾಸವಾಗಲಿಲ್ಲ.
9.29.29
आसीनो हास्तिनपुरे क्षेमं राज्यमकण्टकम् ।
अन्वपालयदैश्वर्यात्कुबेरमपि नास्मरत् ॥ ९.२९.२९ ॥
ಹಸ್ತಿನಾಪುರದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ, ನಿಷ್ಕಂಟಕ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅವನು ಪಾಲಿಸಿದ; ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಕುಬೇರನನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸಲಿಲ್ಲ.
9.29.30
भवनाद्भवनं राजन्प्रयातुं पृथिवीपते ।
देवालयप्रदेशे च पन्था यस्य हिरण्मयः ॥ ९.२९.३० ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಓ ಭೂಪತಿಯೇ, ಒಂದು ಭವನದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ, ದೇವಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಮಾರ್ಗವಿದ್ದ ಆ ಅರಸ.
9.29.31
पताकावृतसूर्यांशुतोरणोच्छ्रितशोभिताः ।
प्रयाणे पृथिवीभर्तुर्धन्यानामभवन्गृहाः ॥ ९.२९.३१ ॥
ರಾಜನ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ, ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ಎತ್ತರದ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಧನ್ಯರ ಮನೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.
9.29.32
आरुह्यैरावतप्रख्यं नागमिन्द्रसमो बली ।
विभूत्या सुमहत्या यः प्रयाति पृथिवीपते ॥ ९.२९.३२ ॥
ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ ಬಲಶಾಲಿಯಾದವನು, ಐರಾವತದಂತಿರುವ ಆನೆಯನ್ನು ಏರಿ ಅತಿ ವೈಭವದಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ, ಓ ಭೂಪತಿ.
9.29.33
तं भृशक्षतसर्वाङ्गं पद्ध्यामेव धरातले ।
तिष्ठन्तमेकं दृष्ट्वा तु ममाभूत्क्लेश उत्तमः ॥ ९.२९.३३ ॥
ಇಡೀ ದೇಹ ತೀವ್ರ ಗಾಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ನಿಂತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರ ದುಃಖವಾಯಿತು.
9.29.34
तस्य चैवंविधस्याद्य जगन्नाथस्य भूपते ।
आपदप्रतिमैवाभूद्बलीयान्विधिरेव हि ॥ ९.२९.३४ ॥
ಓ ಭೂಪತಿ, ಇಂದು ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದ ಆ ಜಗನ್ನಾಥನಿಗೆ ಇದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಆಪತ್ತಾಗಿತ್ತು; ವಿಧಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಶಾಲಿ.
9.29.35
ततोऽस्मै तदहं सर्वमुक्तवान्ग्रहणं तदा ।
द्वैपायनप्रसादाच्च जीवतो मोक्षमाहवे ॥ ९.२९.३५ ॥
ಆಗ ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನು ಹೇಳಿದೆ — ಆ ಸಮಯದ ಬಂಧನದ ಬಗ್ಗೆ, ಮತ್ತು ದ್ವೈಪಾಯನನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಬಗ್ಗೆಯೂ.
9.29.36
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा प्रतिलभ्य च चेतनाम् ।
भ्रातॄंश्च सर्वसैन्यानि पर्यपृच्छत मां ततः ॥ ९.२९.३६ ॥
ಅವನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಯೋಚಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದು, ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಸಹೋದರರ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸೇನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
9.29.37
तस्मै तदहमाचक्षे सर्वं प्रत्यक्षदर्शिवान् ।
भ्रातॄश्च निहतान्सर्वान्सैन्यं च विनिपातितम् ॥ ९.२९.३७ ॥
ನಾನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ನೋಡಿದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದೆನು — ಹತರಾದ ಸಹೋದರರನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆಡವಲ್ಪಟ್ಟ ಸೇನೆಯನ್ನು.
9.29.38
त्रयः किल रथाः शिष्टास्तावकानां नराधिप ।
इति प्रस्थानकाले मां कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ ९.२९.३८ ॥
ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮೂರು ರಥಗಳು ಉಳಿದಿವೆ — ಹೊರಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನರು ನನಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
9.29.39
स दीर्घमिव निःश्वस्य प्रत्यवेक्ष्य पुनः पुनः ।
असौ मां पाणिना स्पृष्ट्वा पुत्रस्ते पर्यभाषत ॥ ९.२९.३९ ॥
ಅವನು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಬಿಟ್ಟು, ಪದೇ ಪದೇ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೈಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಮಗ ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
9.29.40
त्वदन्यो नेह सङ्ग्रामे कश्चिज्जीवति सञ्जय ।
द्वितीयं नेह पश्यामि ससहायाश्च पाण्डवाः ॥ ९.२९.४० ॥
ಸಂಜಯ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಜೀವಂತವಾಗಿಲ್ಲ; ಸಹಾಯಕರೊಂದಿಗಿರುವ ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿಯೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬನನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
9.29.41
ब्रूयाः सञ्जय राजानं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ।
दुर्योधनस्तव सुतः प्रविष्टो ह्रदमित्युत ॥ ९.२९.४१ ॥
ಸಂಜಯ, ಪ್ರಜ್ಞಾಚಕ್ಷುವಾದ ಆ ರಾಜನಿಗೆ ನೀನು ಹೇಳಬೇಕು — 'ನಿನ್ನ ಮಗ ದುರ್ಯೋಧನ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ' ಎಂದು.
9.29.42
सुहृद्भिस्तादृशैर्हीनः पुत्रैर्भ्रातृभिरेव च ।
पाण्डवैश्च हृते राज्ये को नु जीवेत मादृशः ॥ ९.२९.४२ ॥
ಇಂತಹ ಮಿತ್ರರು, ಮಕ್ಕಳು, ಸಹೋದರರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಪಾಂಡವರಿಂದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇಲೆ, ನನ್ನಂತಹವನು ಯಾರು ಬದುಕಿರಲು ಸಾಧ್ಯ?
9.29.43
आचक्षीथाः सर्वमिदं मां च मुक्तं महाहवात् ।
आस्मिंस्तोयह्रदे गुप्तं जीवन्तं भृशविक्षतम् ॥ ९.२९.४३ ॥
ನೀನು ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳು — ಮಹಾಯುದ್ಧದಿಂದ ನಾನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡು ಈ ನೀರಿನ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದೇನೆ, ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದೇನೆ ಆದರೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು.
9.29.44
एवमुक्त्वा महाराज प्राविशत्तं महाह्रदम् ।
अस्तम्भयत तोयं च मायया मनुजाधिपः ॥ ९.२९.४४ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಮನುಜಾಧಿಪನು ಆ ಮಹಾ ಕೊಳವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಸ್ತಂಭಗೊಳಿಸಿದನು.
9.29.45
तस्मिन्ह्रदं प्रविष्टे तु त्रीन्रथाञ्श्रान्तवाहनान् ।
अपश्यं सहितानेकस्तं देशं समुपेयुषः ॥ ९.२९.४५ ॥
ಅವನು ಆ ಕೊಳವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ, ದಣಿದ ಕುದುರೆಗಳ ಮೂರು ರಥಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ; ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರಿದ್ದರು.
9.29.46
कृपं शारद्वतं वीरं द्रौणिं च रथिनां वरम् ।
भोजं च कृतवर्माणं सहिताञ्शरविक्षतान् ॥ ९.२९.४६ ॥
ಶಾರದ್ವತನ ವೀರ ಕೃಪ, ದ್ರೋಣನ ಮಗ, ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ದ್ರೌಣಿ, ಮತ್ತು ಭೋಜ ಕೃತವರ್ಮ — ಇವರೆಲ್ಲ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇದ್ದರು.
9.29.47
ते सर्वं मामभिप्रेक्ष्य तूर्णमश्वाननोदयन् ।
उपयाय तु मामूचुर्दिष्ट्या जीवसि सञ्जय ॥ ९.२९.४७ ॥
ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಬೇಗನೆ ಓಡಿಸಿ, ನನ್ನ ಬಳಿ ಬಂದು ಹೇಳಿದರು — 'ಸಂಜಯ, ಅದೃಷ್ಟದಿಂದ ನೀನು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದೀಯ!'
9.29.48
अपृच्छंश्चैव मां सर्वे पुत्रं तव जनाधिपम् ।
कच्चिद्दुर्योधनो राजा स नो जीवति सञ्जय ॥ ९.२९.४८ ॥
ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮಗ, ಜನಾಧಿಪತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದರು — 'ಸಂಜಯ, ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತನಾಗಿದ್ದಾನೆಯೇ?'
9.29.49
आख्यातवानहं तेभ्यस्तदा कुशलिनं नृपम् ।
तच्चैव सर्वमाचक्षं यन्मां दुर्योधनोऽब्रवीत् ॥ ९.२९.४९ ॥
ಆಗ ನಾನು ಅವರಿಗೆ ರಾಜನ ಕುಶಲವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದೆನು; ದುರ್ಯೋಧನನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿದೆನು.
9.29.50
ह्रदं चैवाहमाचक्षं यं प्रविष्टो नराधिपः ।
अश्वत्थामा तु तद्राजन्निशम्य वचनं मम ॥ ९.२९.५० ॥
ರಾಜನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಆ ಕೊಳವನ್ನೂ ನಾನು ತೋರಿಸಿದೆನು. ಓ ರಾಜನೇ, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ.
9.29.51
तं ह्रदं विपुलं प्रेक्ष्य करुणं पर्यदेवयत् ।
अहो धिक्स न जानाति जीवतोऽस्मान्नराधिप।
पर्याप्ता हि वयं तेन सह योधयितुं परान् ॥ ९.२९.५१ ॥
ಆ ವಿಶಾಲ ಕೊಳವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಶೋಕಿಸಿದನು: "ಅಯ್ಯೋ, ಧಿಕ್ಕಾರ! ಆ ರಾಜನು ಜೀವಂತರಾದ ನಮ್ಮನ್ನು ತಿಳಿಯನು. ಅವನೊಡನೆ ನಾವು ಶತ್ರುಗಳೊಡನೆ ಹೋರಾಡಲು ಸಾಕು."
9.29.52
ते तु तत्र चिरं कालं विलप्य च महारथाः ।
प्राद्रवन्रथिनां श्रेष्ठा दृष्ट्वा पाण्डुसुतान्रणे ॥ ९.२९.५२ ॥
ಆ ಮಹಾರಥರು ಅಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಶೋಕಿಸಿ, ಯುದ್ಧರಂಗದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡುಪುತ್ರರನ್ನು ಕಂಡು, ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದವರು ಓಡಿಹೋದರು.
9.29.53
ते तु मां रथमारोप्य कृपस्य सुपरिष्कृतम् ।
सेनानिवेशमाजग्मुर्हतशेषास्त्रयो रथाः ॥ ९.२९.५३ ॥
ಆ ಮೂರು ಉಳಿದ ರಥಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಕೃಪನ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡ ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿಸಿಕೊಂಡು ಸೇನಾ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಬಂದವು.
9.29.54
तत्र गुल्माः परिक्षिप्ताः सूर्ये चास्तमिते सति ।
सर्वे विचुक्रुशुः श्रुत्वा पुत्राणां तव संक्षयम् ॥ ९.२९.५४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಕಾವಲು ಪಡೆಗಳು ಸುತ್ತಲೂ ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಸೂರ್ಯ ಅಸ್ತಮಿಸಿದಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ನಾಶವನ್ನು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲರೂ ಗೋಳಾಡಿದರು.
9.29.55
ततो वृद्धा महाराज योषितां रक्षिणो नराः ।
राजदारानुपादाय पययुर्नगरं प्रति ॥ ९.२९.५५ ॥
ಆಗ ಮಹಾರಾಜನೇ, ಸ್ತ್ರೀಯರ ವೃದ್ಧ ರಕ್ಷಕ ಪುರುಷರು ರಾಜಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ನಗರದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟರು.
9.29.56
तत्र विक्रोशमानानां रुदतीनां च सर्वशः ।
प्रादुरासीन्महाञ्शब्दः श्रुत्वा तद्बलसङ्क्षयम् ॥ ९.२९.५६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಗೋಳಿಟ್ಟು ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮಹಾ ಶಬ್ದ ಎದ್ದಿತು, ಆ ಸೇನೆಯ ವಿನಾಶವನ್ನು ಕೇಳಿ.
9.29.57
ततस्ता योषितो राजन्रुदन्त्यो वै मुहुर्मुहुः ।
कुरर्य इव शब्देन नादयन्त्यो महीतलम् ॥ ९.२९.५७ ॥
ಆಗ ರಾಜನೇ, ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಪುನಃಪುನಃ ಅಳುತ್ತಾ, ಕುರರಿ ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಕೂಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿದರು.
9.29.58
आजघ्नुः करजैश्चापि पाणिभिश्च शिरांस्युत ।
लुलुचुश्च तदा केशान्क्रोशन्त्यस्तत्रतत्र ह ॥ ९.२९.५८ ॥
ಅವರು ತಮ್ಮ ಉಗುರುಗಳಿಂದಲೂ ಕೈಗಳಿಂದಲೂ ತಮ್ಮ ತಲೆಗಳನ್ನು ಬಡಿದುಕೊಂಡರು; ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ಕೂದಲನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡರು.
9.29.59
हाहाकारविनादिन्यो विनिघ्नन्त्य उरांसि च ।
शोचन्त्यस्तत्र रुरुदुः क्रन्दमाना विशाम्पते ॥ ९.२९.५९ ॥
"ಹಾಯ್, ಹಾಯ್" ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಾ, ಎದೆ ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಶೋಕಿಸುತ್ತಾ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ತರು; ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ಗೋಳಿಡುತ್ತಾ.
9.29.60
ततो दुर्योधनामात्याः साश्रुकण्ठा भृशातुराः ।
राजदारानुपामन्त्र्य प्रययुर्नगरं प्रति ॥ ९.२९.६० ॥
ಆಗ ದುರ್ಯೋಧನನ ಮಂತ್ರಿಗಳು, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಗಂಟಲು ಕಟ್ಟಿ, ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖದಿಂದ, ರಾಜಪತ್ನಿಯರಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ ನಗರದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟರು.
9.29.61
वेत्रव्यासक्तहस्ताश्च द्वाराध्यक्षा विशाम्पते ।
शयनीयानि शुभ्राणि स्पर्ध्यास्तरणवन्ति च।
समादाय ययुस्तूर्णं नगरं दाररक्षिणः ॥ ९.२९.६१ ॥
ಜನಪತಿಯೇ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ದ್ವಾರಪಾಲಕರು, ಬಿಳಿಯ ಮಂಚಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಹಾಸಿಗೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅಂತಃಪುರ ರಕ್ಷಕರು ಬೇಗನೆ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು.
9.29.62
आस्थायाश्वतरीयुक्तान्स्यन्दनानपरे पुनः ।
स्वान्स्वान्दारानुपादाय प्रययुर्नगरं प्रति ॥ ९.२९.६२ ॥
ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಕತ್ತೆಕಿರುಬು ಕಟ್ಟಿದ ರಥಗಳನ್ನು ಏರಿ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು.
9.29.63
अदृष्टपूर्वा या नार्यो भास्करेणापि वेश्मसु ।
ददृशुस्ता महाराज जना याताः पुरं प्रति ॥ ९.२९.६३ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನೂ ಎಂದೂ ನೋಡದಿದ್ದ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಜನರು ನೋಡಿದರು; ಅವರು ನಗರದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.
9.29.64
ताः स्त्रियो भरतश्रेष्ठ सौकुमार्यसमन्विताः ।
प्रययुर्नगरं तूर्णं हतस्वपतिबान्धवाः ॥ ९.२९.६४ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸುಕುಮಾರತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು, ತಮ್ಮ ಪತಿ ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳು ಹತರಾದವರು, ಬೇಗನೆ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು.
9.29.65
आगोपालाविपालेभ्यो द्रवन्तो नगरं प्रति ।
ययुर्मनुष्याः सम्भ्रान्ता भीमसेनभयार्दिताः ॥ ९.२९.६५ ॥
ಗೋಪಾಲಕರಿಂದ ಕುರಿಗಾಹಿಗಳವರೆಗೆ, ಭೀಮಸೇನನ ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಜನರು ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ಓಡುತ್ತಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು.
9.29.66
अपिचैषां भयं तीव्रं पार्थेभ्योऽभूत्सुदारुणम् ।
प्रेक्षमाणास्तदाऽन्योन्यमाधावन्नगरं प्रति ॥ ९.२९.६६ ॥
ಮತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರಿಂದ ತೀವ್ರವಾದ, ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರ ಭಯ ಉಂಟಾಯಿತು; ಆಗ ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ನೋಡುತ್ತಾ ನಗರದ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿದರು.
9.29.67
तस्मिंस्तथा वर्तमाने विद्रवे भृशदारुणे ।
युयुत्सुः शोकसम्मूढः प्राप्तकालमचिन्तयत् ॥ ९.२९.६७ ॥
ಹಾಗೆ ಆ ಭೀಕರ ಚದುರಿಹೋಗುವಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಶೋಕದಿಂದ ಮೂಢನಾದ ಯುಯುತ್ಸು ಸೂಕ್ತ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದನು.
9.29.68
जितो दुर्योधनः सङ्ख्ये पाण्डवैर्भीमविक्रमैः ।
एकादशचमूभर्ता भ्रातरश्चास्य सूदिताः ॥ ९.२९.६८ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮನಂತಹ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಪಾಂಡವರಿಂದ ಹನ್ನೊಂದು ಸೇನಾವಿಭಾಗಗಳ ಒಡೆಯ ದುರ್ಯೋಧನ ಸೋತನು; ಅವನ ಸಹೋದರರೂ ಹತರಾದರು.
9.29.69
हताश्च कुरवः सर्वे भीष्मद्रोणपुरः सराः ।
अहमेको विमुक्तस्तु भाग्ययोगाद्यदृच्छया ॥ ९.२९.६९ ॥
ಭೀಷ್ಮ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣರ ನೇತೃತ್ವದ ಎಲ್ಲ ಕೌರವರೂ ಹತರಾದರು; ನಾನೊಬ್ಬನೇ ದೈವಯೋಗದಿಂದ, ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದೆನು.
9.29.70
विद्रुतानि च सर्वाणि शिबिराद्वै समन्ततः ।
इतस्ततः पलायन्ते हतनाथा हतौजसः ॥ ९.२९.७० ॥
ಶಿಬಿರದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದಲೂ ಎಲ್ಲರೂ ಚದುರಿ ಓಡಿದರು; ನಾಯಕರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ತೇಜಸ್ಸು ಕುಂದಿ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
9.29.71
अदृष्टपूर्वा दुःखार्ता भयव्याकुललोचनाः ।
हरिणा इव वित्रस्ता वीक्षमाणा दिशो दश ॥ ९.२९.७१ ॥
ಈ ಹಿಂದೆ ಎಂದೂ ಕಾಣದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ, ಭಯದಿಂದ ಕಲಕಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಭಯಭೀತ ಜಿಂಕೆಗಳಂತೆ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
9.29.72
दुर्योधनस्य सचिवा ये केचिदवशेषिताः ।
राजदारानुपादाय प्रययुर्नगरं प्रति।
प्राप्तकालमहं मन्ये प्रवेशं तैः सह प्रभो ॥ ९.२९.७२ ॥
ದುರ್ಯೋಧನನ ಉಳಿದಿದ್ದ ಮಂತ್ರಿಗಳು ರಾಜಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ನಗರದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟರು. ಪ್ರಭುವೇ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಗರ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
9.29.73
युधिष्ठिरमनुज्ञाय वासूदेवं तथैव च ।
एतमर्थं महाबाहुरुभयोः सन्न्यवेदयत् ॥ ९.२९.७३ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಮತ್ತು ವಾಸುದೇವನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಆ ಮಹಾಬಾಹು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿವೇದಿಸಿದನು.
9.29.74
तस्य प्रीतोऽभवद्राजा नित्यं करुणवेदिता ।
परिष्वज्य महाबाहुर्वैश्यापुत्रं व्यसर्जयत् ॥ ९.२९.७४ ॥
ರಾಜನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದನು; ಅವನು ಕರುಣೆಯನ್ನು ಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದನು. ಆ ಮಹಾಬಾಹು ವೈಶ್ಯಪುತ್ರನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
9.29.75
ततः स रथमास्थाय द्रुतमश्वानचोदयत् ।
संवाहयितवांश्चापि राजदारान्पुरं प्रति ॥ ९.२९.७५ ॥
ಆಗ ಅವನು ರಥವನ್ನು ಏರಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿಸಿದನು; ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯರನ್ನೂ ನಗರದ ಕಡೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದನು.
9.29.76
तैश्चैव सहितः क्षिप्रमस्तं गच्छति भास्करे ।
प्रविष्टो हास्तिनपुरं बाष्पकण्ठोऽश्रुलोचनः ॥ ९.२९.७६ ॥
ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೂರ್ಯ ಅಸ್ತಮಿಸುವ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತಲುಪಿದನು; ಗಂಟಲು ಬಿಗಿದು, ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಿನಾಪುರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
9.29.77
अपश्यत महाप्राज्ञं विदुरं साश्रुलोचनम् ।
राज्ञः समीपान्निष्क्रान्तं शोकोपहतचेतसम् ॥ ९.२९.७७ ॥
ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ವಿದುರನನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು; ಅವರು ರಾಜನ ಸಮೀಪದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿದ್ದರು, ಶೋಕದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಕುಗ್ಗಿತ್ತು.
9.29.78
तमब्रवीत्सत्यधृतिः प्रणतं त्वग्रतः स्थितम् ॥ ९.२९.७८ ॥
ಸತ್ಯಧೃತಿ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
9.29.79
दिष्ट्या कुरुक्षये वृत्ते अस्मिंस्त्वं पुत्र जीवसि ।
विना राज्ञः पर्वेशार्द्वै किमसि त्वमिहागतः।
एतद्वै कारणं सर्वं विस्तरेण निवेदय ॥ ९.२९.७९ ॥
ಕುರುಕ್ಷಯ ನಡೆದ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ನೀನು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದೀಯ, ಮಗನೇ. ರಾಜನಿಲ್ಲದೆ ನೀನು ಏಕೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದೆ? ಈ ಕಾರಣವನ್ನೆಲ್ಲ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸು.
9.29.80
युयुत्सुरुवाच ।
निहते शकुनौ तत्र सज्ञातिसुतबान्धवे।
हतशेषपरीवारो राजा दुर्योधनस्ततः ।
स्वकं स हयमुत्सृज्य प्राङ्मुखः प्राद्रवद्भयात् ॥ ९.२९.८० ॥
ಯುಯುತ್ಸು ಹೇಳಿದನು: ಅಲ್ಲಿ ಶಕುನಿ ಹತನಾದ ಬಳಿಕ, ಬಂಧುಗಳು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಉಳಿದ ಪರಿವಾರವೂ ಹತವಾದ ಬಳಿಕ, ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು ತನ್ನ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭಯದಿಂದ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಓಡಿದನು.
9.29.81
अपक्रान्ते तु नृपतौ स्कन्धावारनिवेशनात् ।
भयव्याकुलितं सर्वं प्राद्रावन्नगरं प्रति ॥ ९.२९.८१ ॥
ರಾಜನು ಸೇನಾ ಶಿಬಿರದಿಂದ ಹೊರಟುಹೋದಾಗ, ಭಯದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟ ಎಲ್ಲರೂ ನಗರದ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿದರು.
9.29.82
ततो राज्ञः कलत्राणि भ्रातॄणां चास्य सर्वतः ।
वाहनेषु समारोप्य अध्यक्षाः प्राद्रावन्भयात् ॥ ९.२९.८२ ॥
ನಂತರ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರರ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರು ಭಯದಿಂದ ಓಡಿದರು.
9.29.83
ततोऽहं समनुज्ञाप्य राजानं सहकेशवम् ।
प्रविष्टो हास्तिनपुरं रक्षन्लोकस्य वाच्यताम् ॥ ९.२९.८३ ॥
ನಂತರ ನಾನು ರಾಜನಿಂದ ಮತ್ತು ಕೇಶವನಿಂದ ಅಪ್ಪಣೆ ಪಡೆದು, ಜನರ ನಿಂದೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಸ್ತಿನಾಪುರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆನು.
9.29.84
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं वैश्यापुत्रेण भाषितम् ।
प्राप्तकालमिति ज्ञात्वा विदुरः सर्वधर्मवित्।
अपूजयदमेयात्मा युयुत्सुं वाक्यमब्रवीत् ॥ ९.२९.८४ ॥
ವೈಶ್ಯಪುತ್ರನು (ವಿದುರ) ಹೇಳಿದ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅದು ಕಾಲೋಚಿತವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ಅಮೇಯಾತ್ಮ ವಿದುರನು ಯುಯುತ್ಸುವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
9.29.85
प्राप्तकालमिदं सर्वं ब्रुवता भरतक्षये ।
रक्षितः कुलधर्मश्च सानुक्रोशतया त्वया ॥ ९.२९.८५ ॥
ಭರತವಂಶದ ನಾಶದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಾಲೋಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ; ಕರುಣೆಯಿಂದ ಕುಲಧರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದೆ.
9.29.86
दिष्ठ्या त्वामिह सङ्ग्राम दस्माद्वीरक्षयात्पुरम् ।
समागतमपश्याम ह्यंशुमन्तमिव प्रजाः ॥ ९.२९.८६ ॥
ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ವೀರರ ನಾಶವಾದ ಈ ಯುದ್ಧದಿಂದ ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ; ಜನರು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ.
9.29.87
अन्धस्यं नृपतेर्यष्टिर्लुब्धस्यादीर्घदर्शिनः ।
बहुशो याच्यमानस्य दैवोपहतचेतसः।
त्वमेको व्यसनार्तस्य ध्रियसे पुत्र सर्वथा ॥ ९.२९.८७ ॥
ಮಗನೇ, ಕುರುಡನೂ, ಲೋಭಿಯೂ, ದೂರದೃಷ್ಟಿಯಿಲ್ಲದವನೂ ಆದ ರಾಜನಿಗೆ ನೀನೇ ಏಕೈಕ ಊರುಗೋಲು; ದೈವದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಹತವಾದ, ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಅವನನ್ನು ನೀನೇ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಷಿಸುತ್ತಿರುವೆ.
9.29.88
अद्य त्वमिह विश्रान्तः श्वोऽभिगन्ता युधिष्ठिरम् ।
एतावदुक्त्वा वचनं विदुरः साश्रुलोचनः।
युयुत्सुं समनुज्ञाप्य प्रविवेश नृपक्षयम् ॥ ९.२९.८८ ॥
ಇಂದು ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಮಿಸು; ನಾಳೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು. ಇಷ್ಟು ಹೇಳಿ, ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳ ವಿದುರನು ಯುಯುತ್ಸುವಿಗೆ ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟು ರಾಜರ ನಾಶವಾದ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
9.29.89
पौरजानपदैर्दुःखाद्धाहेति भृशनादितम् ।
निरानन्दं गतश्रीकं हृताराममिवाशयम्।
शून्यरूपमपध्वस्तं दुःखाद्दुःखतरोऽभवत् ॥ ९.२९.८९ ॥
ಪೌರರು ಮತ್ತು ಜನಪದರು ದುಃಖದಿಂದ "ಅಯ್ಯೋ" ಎಂದು ಬಹಳವಾಗಿ ಅಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ನಗರವು ಆನಂದರಹಿತವಾಗಿ, ಶ್ರೀಹೀನವಾಗಿ, ದೋಚಲ್ಪಟ್ಟ ಉದ್ಯಾನದಂತೆ ಶೂನ್ಯವಾಗಿ, ನಾಶವಾಗಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ದುಃಖಿತವಾಯಿತು.
9.29.90
विदुरः सर्वधर्मज्ञो विक्लवेनान्तरात्मना ।
विवेश नगरे राजन्निशश्वास शनैः शनैः ॥ ९.२९.९० ॥
ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ವಿದುರನು ವ್ಯಾಕುಲವಾದ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟನು.
9.29.91
युयुत्सुरपि तां रात्रिं स्वगृहे न्यवसत्तदा ।
वन्द्यमानः स्वकैश्चापि नाभ्यनन्दत्सुदुःखितः।
चिन्तयानः क्षयं तीव्रं भरतानां परस्परम् ॥ ९.२९.९१ ॥
ಯುಯುತ್ಸುವೂ ಆ ರಾತ್ರಿ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಂಗಿದನು. ತನ್ನವರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾಗಿ ಸಂತೋಷಿಸಲಿಲ್ಲ; ಭರತರ ನಡುವೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ವಿನಾಶದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.