Mahābhārata · Adhyāya 9.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.29.1
निहते मामके सैन्ये निःशेषे शिबिरे कृते ।
पाण्डवानां बले सूत किन्नु शेषमभूत्तदा ॥ ९.२९.१ ॥
Ó cocheiro, quando o meu exército foi morto e o acampamento totalmente destruído, o que restou então da força dos Pāṇḍavas?
9.29.2
एतन्मे पृच्छतो ब्रूहि कुशलो ह्यसि सञ्जय ।
यच्च दुर्योधनो मानी कृतवांस्तनयो मम।
वलक्षयं तथा दृष्ट्वा स एकः पृथिवीपतिः ॥ ९.२९.२ ॥
Sañjaya, és hábil; diz-me o que fez o meu orgulhoso filho Duryodhana, aquele senhor único da terra, ao ver a derrota.
9.29.3
रथानां द्वे सहस्रे तु सप्त नागशतानि च ।
पञ्च चाश्वसहस्राणि पत्तीनामयुतानि च ॥ ९.२९.३ ॥
Restaram dois mil carros, setecentos elefantes, cinco mil cavalos e dezenas de milhares de infantes.
9.29.4
एतच्छेषमभूद्राजन्पाण्डवानां मह्रद्बलम् ।
परिगृह्य हि यद्युद्धे धृष्टद्युम्नो व्यवस्थितः ॥ ९.२९.४ ॥
Ó rei, restou esta grande força dos Pāṇḍavas, com a qual Dhṛṣṭadyumna se mantinha firme na batalha.
9.29.5
एकाकी भरतश्रेष्ठ ततो दुर्योधनो नृपः ।
नापश्यत्समरे कञ्चित्सहायं रथिनां वरः ॥ ९.२९.५ ॥
Então, ó melhor dos Bharatas, o rei Duryodhana ficou sozinho, e o primeiro dos condutores de carros não viu na batalha nenhum auxiliar.
9.29.6
नर्दमानान्परान्दृष्ट्वा स्वबलस्य च सङ्क्षयम् ।
दृष्ट्वा भरतशार्दूलः कश्मलेनाभिसंवृतः।
हतं स्वहयमुत्सृज्य प्राङ्मुखः प्राद्रावद्भयात् ॥ ९.२९.६ ॥
Ao ver os inimigos rugirem e a destruição da sua própria força, o tigre dos Bharatas, dominado pela confusão, abandonou o seu cavalo morto e fugiu aterrorizado, em direção ao leste.
9.29.7
एकादशचमूभर्ता पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
गदामादाय तेजस्वी पदातिः प्रस्थितो ह्रदम् ॥ ९.२९.७ ॥
Duryodhana, teu filho, senhor das onze divisões, tomou sua maça, resplandecente, e partiu a pé em direção ao lago.
9.29.8
नातिदूरं ततो गत्वा पद्भ्यामेव नराधिपः ।
सस्मार वचनं क्षत्रुर्धर्मशीलस्य धीमतः ॥ ९.२९.८ ॥
Não tendo ido muito longe, a pé, o rei então lembrou as palavras de Vidura, o justo e sábio.
9.29.9
इदं नूनं महाप्राज्ञो विदुरो दृष्ट्वान्पुरा ।
मह्रद्व्सनमस्माकं क्षत्रियाणां च सर्वशः ॥ ९.२९.९ ॥
Sem dúvida, o muito sábio Vidura previu isto há muito: a grande ruína dos nossos e de todos os guerreiros.
9.29.10
एवं विचिन्तयानस्तु प्रविविक्षुर्ह्रदं नृपः ।
दुःखसन्तप्तहृदयो दृष्ट्वा राजन्बलक्षयम् ॥ ९.२९.१० ॥
Assim refletindo, o rei, com o coração atormentado pela dor, desejou entrar no lago, ó rei, ao ver a destruição do exército.
9.29.11
दशैकाक्षौहिणीभर्ता तदा दुर्योधनोऽपि सन् ।
प्राप्तवान्व्यसनं तीव्रं दैवं हि बलवत्तरम् ॥ ९.२९.११ ॥
Embora senhor de onze akṣauhiṇīs, Duryodhana sofreu então uma calamidade severa; de fato, o destino é muito mais poderoso.
9.29.12
पाण्डवास्तु महाराज धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
अभ्यद्रवन्त सङ्क्रुद्धास्तव राजन्बलं प्रति ॥ ९.२९.१२ ॥
Mas os Pāṇḍavas, liderados por Dhṛṣṭadyumna, enfurecidos, ó grande rei, avançaram contra o teu exército, ó rei.
9.29.13
शक्त्यृष्टिप्रासहस्तानां बलानामभिगर्जताम् ।
सङ्कल्पमकरोन्मोघं गाण्डीवेन धनञ्जयः ॥ ९.२९.१३ ॥
Arjuna, conquistador de riquezas, tornou vão com o Gāṇḍīva o propósito dos exércitos que rugiam com lanças e dardos nas mãos.
9.29.14
तान्हत्वा निशितैर्वाणैः सामात्यान्सह बन्धुभिः ।
रथे श्वेतहये तिष्ठन्नर्जुनो बह्वशोभत ॥ ९.२९.१४ ॥
Tendo-os abatido, com seus ministros e parentes, com flechas afiadas, Arjuna, de pé no carro de cavalos brancos, resplandeceu grandemente.
9.29.15
सुबलस्य हते पुत्रे सवाजिरथकुञ्जरे ।
महावनमिव च्छिन्नमभवत्तावकं बलम् ॥ ९.२९.१५ ॥
Quando o filho de Subala foi morto, vosso exército, com cavalos, carros e elefantes, tornou-se como uma grande floresta derrubada.
9.29.16
अनेकशतसाहस्रे बले दुर्योधनस्य ह ।
नान्यो महारथो राजञ्जीवमानो व्यदृश्यत ॥ ९.२९.१६ ॥
Ó rei, no exército de Duryodhana, de centenas de milhares, nenhum outro grande guerreiro foi visto vivo.
9.29.17
द्रोणपुत्रादृते वीरात्तथैव कृतवर्मणः ।
कृपाच्च गौतमाद्राजन्पार्थिवाच्च तवात्मजात् ॥ ९.२९.१७ ॥
Ó rei, exceto aquele herói, o filho de Droṇa, e igualmente Kṛtavarman, Kṛpa da linhagem de Gotama, e o rei, vosso filho.
9.29.18
धृष्टद्युम्नस्तु मां दृष्ट्वा हसन्सात्यकिमब्रवीत् ।
किमनेन गृहीतेन नानेनार्थोऽस्ति जीवता ॥ ९.२९.१८ ॥
Mas Dhṛṣṭadyumna, ao ver-me, riu e disse a Sātyaki: 'De que serve capturar este? Enquanto ele viver, não temos nenhum proveito dele.'
9.29.19
धृष्टद्युम्नवचः श्रुत्वा शिनेर्नप्ता महारथः ।
उद्यम्य निशितं खङ्गं हन्तुं मामुद्यतस्तदा ॥ ९.२९.१९ ॥
Ao ouvir as palavras de Dhṛṣṭadyumna, o grande guerreiro, neto de Śini, ergueu uma espada afiada e preparou-se para me matar.
9.29.20
तमागम्य महाप्राज्ञः कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ।
मुच्यतां सञ्जयो जीवन्न हन्तव्यः कथञ्चन ॥ ९.२९.२० ॥
Aproximando-se dele, o muito sábio Kṛṣṇa Dvaipāyana disse: "Solte Sañjaya. Vivo, Sañjaya não deve ser morto de modo algum."
9.29.21
द्वैपायनवचः श्रुत्वा शिनेर्नप्ता कृताञ्जलिः ।
ततो मामब्रवीन्मुक्त्वा स्वस्ति सञ्जय साधय ॥ ९.२९.२१ ॥
Ouvindo as palavras de Dvaipāyana, o neto de Śini, com as mãos postas, soltou-me e disse: "Adeus, Sañjaya; vai e cumpre a tua missão."
9.29.22
अनुज्ञातस्त्वहं तेन न्यस्तवर्मा निरायुधः ।
प्रातिष्ठं येन नगरं सायाह्ने रुधिरोक्षितः ॥ ९.२९.२२ ॥
Com a permissão dele, deixei a armadura e parti desarmado para a cidade, chegando ao entardecer coberto de sangue.
9.29.23
क्रोशमात्रमपक्रान्तं गदापाणिमवस्थितम् ।
एकं दुर्योधनं राजन्नपश्यं भृशविक्षतम् ॥ ९.२९.२३ ॥
Ó rei, a uma distância de um krośa, vi Duryodhana sozinho, de pé, com a maça na mão e gravemente ferido.
9.29.24
स तु मामश्रुपूर्णाक्षो नाशक्नोदभिवीक्षितुम् ।
उपप्रैक्षत मां दृष्ट्वा तथा दीनमवस्थितम् ॥ ९.२९.२४ ॥
Com os olhos cheios de lágrimas, não conseguia olhar para mim; ao ver-me ali de pé, abatido, lançou-me um olhar.
9.29.25
तं चाहमपि शोचन्तं दृष्ट्वैकाकिनमाहवे ।
मुहूर्तं नाशकं वक्तुमतिदुःखपरिप्लुतः ॥ ९.२९.२५ ॥
Ao vê-lo lamentando sozinho na batalha, eu também, tomado de grande dor, não pude falar por um momento.
9.29.26
यस्य मूर्धाभिषिक्तानां सहस्रमणिमौलिनाम् ।
आहृत्य च करं सर्वं स्वस्य वेश्म समागतम् ॥ ९.२९.२६ ॥
Para quem os reis coroados, usando milhares de diademas de joias, traziam tributo e reuniam tudo em suas próprias casas.
9.29.27
चतुःसागरपर्यन्ता पृथिवी रत्नभूषिता ।
कर्णेनैकेन यस्यार्थे करमाहारिता पुरा ॥ ९.२९.२७ ॥
A terra, limitada pelos quatro oceanos e adornada de joias, cujo tributo outrora trouxe Karṇa sozinho.
9.29.28
यस्याज्ञा परराष्ट्रेषु कर्णेनैव प्रसारिता ।
नाभवद्यस्य शस्त्रेषु खेदो राज्ञः प्रशासतः ॥ ९.२९.२८ ॥
Cujo comando Karṇa sozinho espalhou pelos reinos estrangeiros, e o rei que governava nunca sentiu cansaço nas armas.
9.29.29
आसीनो हास्तिनपुरे क्षेमं राज्यमकण्टकम् ।
अन्वपालयदैश्वर्यात्कुबेरमपि नास्मरत् ॥ ९.२९.२९ ॥
Sentado em Hāstinapura, governou um reino seguro e sem espinhos, e por seu poder nem se lembrou de Kubera.
9.29.30
भवनाद्भवनं राजन्प्रयातुं पृथिवीपते ।
देवालयप्रदेशे च पन्था यस्य हिरण्मयः ॥ ९.२९.३० ॥
Ó rei, ó senhor da terra, cujo caminho de um palácio a outro, e na região dos templos, era dourado.
9.29.31
पताकावृतसूर्यांशुतोरणोच्छ्रितशोभिताः ।
प्रयाणे पृथिवीभर्तुर्धन्यानामभवन्गृहाः ॥ ९.२९.३१ ॥
Na partida do rei, as casas dos afortunados estavam adornadas, cobertas de bandeiras, brilhando com os raios do sol e enfeitadas com altos arcos.
9.29.32
आरुह्यैरावतप्रख्यं नागमिन्द्रसमो बली ।
विभूत्या सुमहत्या यः प्रयाति पृथिवीपते ॥ ९.२९.३२ ॥
Poderoso como Indra, montava um elefante semelhante a Airāvata e partia com grande esplendor, ó senhor da terra.
9.29.33
तं भृशक्षतसर्वाङ्गं पद्ध्यामेव धरातले ।
तिष्ठन्तमेकं दृष्ट्वा तु ममाभूत्क्लेश उत्तमः ॥ ९.२९.३३ ॥
Ao vê-lo de pé, sozinho, a pé, no chão, com todo o corpo gravemente ferido, senti a mais profunda angústia.
9.29.34
तस्य चैवंविधस्याद्य जगन्नाथस्य भूपते ।
आपदप्रतिमैवाभूद्बलीयान्विधिरेव हि ॥ ९.२९.३४ ॥
Para aquele senhor do mundo, reduzido hoje a tal estado, ó senhor da terra, esta calamidade foi incomparável, pois o destino é, de fato, o mais poderoso.
9.29.35
ततोऽस्मै तदहं सर्वमुक्तवान्ग्रहणं तदा ।
द्वैपायनप्रसादाच्च जीवतो मोक्षमाहवे ॥ ९.२९.३५ ॥
Então contei-lhe tudo: a captura ocorrida naquele tempo e a sua libertação, ainda vivo na batalha, pela graça de Dvaipāyana.
9.29.36
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा प्रतिलभ्य च चेतनाम् ।
भ्रातॄंश्च सर्वसैन्यानि पर्यपृच्छत मां ततः ॥ ९.२९.३६ ॥
Ficou por um momento como que absorto em pensamentos; depois, recobrando os sentidos, perguntou-me pelos seus irmãos e por todos os exércitos.
9.29.37
तस्मै तदहमाचक्षे सर्वं प्रत्यक्षदर्शिवान् ।
भ्रातॄश्च निहतान्सर्वान्सैन्यं च विनिपातितम् ॥ ९.२९.३७ ॥
Contei-lhe tudo o que eu vira com os próprios olhos: os irmãos mortos e o exército derrubado.
9.29.38
त्रयः किल रथाः शिष्टास्तावकानां नराधिप ।
इति प्रस्थानकाले मां कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ ९.२९.३८ ॥
Restam apenas três carros do teu lado, ó senhor dos homens — assim me disse Kṛṣṇa Dvaipāyana no momento da partida.
9.29.39
स दीर्घमिव निःश्वस्य प्रत्यवेक्ष्य पुनः पुनः ।
असौ मां पाणिना स्पृष्ट्वा पुत्रस्ते पर्यभाषत ॥ ९.२९.३९ ॥
Soltando um longo suspiro e olhando-me repetidamente, tocou-me com a mão, e teu filho falou.
9.29.40
त्वदन्यो नेह सङ्ग्रामे कश्चिज्जीवति सञ्जय ।
द्वितीयं नेह पश्यामि ससहायाश्च पाण्डवाः ॥ ९.२९.४० ॥
Ó Sañjaya, além de ti, ninguém aqui sobreviveu à batalha; nem vejo outro dos Pāṇḍavas, com os seus aliados, ainda aqui.
9.29.41
ब्रूयाः सञ्जय राजानं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ।
दुर्योधनस्तव सुतः प्रविष्टो ह्रदमित्युत ॥ ९.२९.४१ ॥
Ó Sañjaya, dirás ao rei, o de visão sábia, o senhor: «Teu filho Duryodhana entrou no lago».
9.29.42
सुहृद्भिस्तादृशैर्हीनः पुत्रैर्भ्रातृभिरेव च ।
पाण्डवैश्च हृते राज्ये को नु जीवेत मादृशः ॥ ९.२९.४२ ॥
Privado de tais amigos, filhos e irmãos, e com o reino arrebatado pelos Pāṇḍavas — quem, como eu, desejaria viver?
9.29.43
आचक्षीथाः सर्वमिदं मां च मुक्तं महाहवात् ।
आस्मिंस्तोयह्रदे गुप्तं जीवन्तं भृशविक्षतम् ॥ ९.२९.४३ ॥
Conta-lhes tudo isto, e que escapei da grande batalha, que estou escondido nesta lagoa, vivo mas gravemente ferido.
9.29.44
एवमुक्त्वा महाराज प्राविशत्तं महाह्रदम् ।
अस्तम्भयत तोयं च मायया मनुजाधिपः ॥ ९.२९.४४ ॥
Tendo dito isto, ó grande rei, o senhor dos homens entrou naquele grande lago e, por ilusão, imobilizou a água.
9.29.45
तस्मिन्ह्रदं प्रविष्टे तु त्रीन्रथाञ्श्रान्तवाहनान् ।
अपश्यं सहितानेकस्तं देशं समुपेयुषः ॥ ९.२९.४५ ॥
Quando ele entrou naquele lago, vi três carros com cavalos exaustos, todos reunidos num mesmo lugar.
9.29.46
कृपं शारद्वतं वीरं द्रौणिं च रथिनां वरम् ।
भोजं च कृतवर्माणं सहिताञ्शरविक्षतान् ॥ ९.२९.४६ ॥
Kṛpa, o herói filho de Śāradvat, o filho de Droṇa, o melhor dos guerreiros em carro, e Bhoja Kṛtavarman — todos eles, feridos por flechas, estavam juntos.
9.29.47
ते सर्वं मामभिप्रेक्ष्य तूर्णमश्वाननोदयन् ।
उपयाय तु मामूचुर्दिष्ट्या जीवसि सञ्जय ॥ ९.२९.४७ ॥
Ao ver-me, apressaram os cavalos, aproximaram-se de mim e disseram: 'Sañjaya, por sorte estás vivo!'
9.29.48
अपृच्छंश्चैव मां सर्वे पुत्रं तव जनाधिपम् ।
कच्चिद्दुर्योधनो राजा स नो जीवति सञ्जय ॥ ९.२९.४८ ॥
E todos me perguntaram pelo teu filho, o senhor dos povos: 'Sañjaya, o rei Duryodhana ainda está vivo entre nós?'
9.29.49
आख्यातवानहं तेभ्यस्तदा कुशलिनं नृपम् ।
तच्चैव सर्वमाचक्षं यन्मां दुर्योधनोऽब्रवीत् ॥ ९.२९.४९ ॥
Então contei-lhes do bem-estar do rei e relatei tudo o que Duryodhana me dissera.
9.29.50
ह्रदं चैवाहमाचक्षं यं प्रविष्टो नराधिपः ।
अश्वत्थामा तु तद्राजन्निशम्य वचनं मम ॥ ९.२९.५० ॥
Também indiquei o lago em que o rei havia entrado. Ó rei, quando Aśvatthāman ouviu minhas palavras,
9.29.51
तं ह्रदं विपुलं प्रेक्ष्य करुणं पर्यदेवयत् ।
अहो धिक्स न जानाति जीवतोऽस्मान्नराधिप।
पर्याप्ता हि वयं तेन सह योधयितुं परान् ॥ ९.२९.५१ ॥
Ao ver aquele vasto lago, lamentou-se com piedade: "Ai de nós, que vergonha! Aquele rei não sabe que nós, vivos, estamos aqui. Com ele, éramos suficientes para lutar contra os inimigos."
9.29.52
ते तु तत्र चिरं कालं विलप्य च महारथाः ।
प्राद्रवन्रथिनां श्रेष्ठा दृष्ट्वा पाण्डुसुतान्रणे ॥ ९.२९.५२ ॥
Aqueles grandes guerreiros de carro lamentaram-se ali por muito tempo; então, ao verem os filhos de Pāṇḍu na batalha, os melhores dos condutores de carro fugiram.
9.29.53
ते तु मां रथमारोप्य कृपस्य सुपरिष्कृतम् ।
सेनानिवेशमाजग्मुर्हतशेषास्त्रयो रथाः ॥ ९.२९.५३ ॥
Aqueles três carros sobreviventes me colocaram no carro bem adornado de Kṛpa e foram ao acampamento do exército.
9.29.54
तत्र गुल्माः परिक्षिप्ताः सूर्ये चास्तमिते सति ।
सर्वे विचुक्रुशुः श्रुत्वा पुत्राणां तव संक्षयम् ॥ ९.२९.५४ ॥
Ali havia postos de guarda por toda parte. Quando o sol se pôs, todos se lamentaram ao ouvir da destruição de vossos filhos.
9.29.55
ततो वृद्धा महाराज योषितां रक्षिणो नराः ।
राजदारानुपादाय पययुर्नगरं प्रति ॥ ९.२९.५५ ॥
Então, ó grande rei, os velhos guardiões das mulheres tomaram as esposas reais e partiram em direção à cidade.
9.29.56
तत्र विक्रोशमानानां रुदतीनां च सर्वशः ।
प्रादुरासीन्महाञ्शब्दः श्रुत्वा तद्बलसङ्क्षयम् ॥ ९.२९.५६ ॥
Ali, por todos os lados, ergueu-se um grande clamor das mulheres que lamentavam e choravam, ao ouvir a destruição daquele exército.
9.29.57
ततस्ता योषितो राजन्रुदन्त्यो वै मुहुर्मुहुः ।
कुरर्य इव शब्देन नादयन्त्यो महीतलम् ॥ ९.२९.५७ ॥
Então, ó rei, aquelas mulheres, chorando repetidas vezes, encheram a terra com os seus gritos como as fêmeas de águia-pescadora.
9.29.58
आजघ्नुः करजैश्चापि पाणिभिश्च शिरांस्युत ।
लुलुचुश्च तदा केशान्क्रोशन्त्यस्तत्रतत्र ह ॥ ९.२९.५८ ॥
Com as unhas e com as mãos bateram nas cabeças e, gritando aqui e ali, arrancaram os cabelos.
9.29.59
हाहाकारविनादिन्यो विनिघ्नन्त्य उरांसि च ।
शोचन्त्यस्तत्र रुरुदुः क्रन्दमाना विशाम्पते ॥ ९.२९.५९ ॥
Gritando "ai, ai!", batendo no peito e lamentando-se, choraram ali, ó senhor dos povos, clamando em voz alta.
9.29.60
ततो दुर्योधनामात्याः साश्रुकण्ठा भृशातुराः ।
राजदारानुपामन्त्र्य प्रययुर्नगरं प्रति ॥ ९.२९.६० ॥
Então os ministros de Duryodhana, com a garganta embargada de lágrimas e profundamente aflitos, despediram-se das esposas reais e partiram em direção à cidade.
9.29.61
वेत्रव्यासक्तहस्ताश्च द्वाराध्यक्षा विशाम्पते ।
शयनीयानि शुभ्राणि स्पर्ध्यास्तरणवन्ति च।
समादाय ययुस्तूर्णं नगरं दाररक्षिणः ॥ ९.२९.६१ ॥
Ó senhor dos povos, os porteiros com bastões nas mãos e os guardas das mulheres, levando leitos brancos e ricas coberturas, partiram depressa para a cidade.
9.29.62
आस्थायाश्वतरीयुक्तान्स्यन्दनानपरे पुनः ।
स्वान्स्वान्दारानुपादाय प्रययुर्नगरं प्रति ॥ ९.२९.६२ ॥
Outros, subindo em carros atrelados a mulas e levando novamente as suas próprias esposas, partiram para a cidade.
9.29.63
अदृष्टपूर्वा या नार्यो भास्करेणापि वेश्मसु ।
ददृशुस्ता महाराज जना याताः पुरं प्रति ॥ ९.२९.६३ ॥
Ó grande rei, aquelas mulheres que nem o sol jamais vira em suas casas, as pessoas as viram, indo em direção à cidade.
9.29.64
ताः स्त्रियो भरतश्रेष्ठ सौकुमार्यसमन्विताः ।
प्रययुर्नगरं तूर्णं हतस्वपतिबान्धवाः ॥ ९.२९.६४ ॥
Ó melhor dos Bharatas, aquelas mulheres, delicadas e tenras, cujos maridos e parentes haviam sido mortos, partiram depressa para a cidade.
9.29.65
आगोपालाविपालेभ्यो द्रवन्तो नगरं प्रति ।
ययुर्मनुष्याः सम्भ्रान्ता भीमसेनभयार्दिताः ॥ ९.२९.६५ ॥
Dos vaqueiros aos pastores de ovelhas, as pessoas, atormentadas pelo medo de Bhīmasena, confusas e correndo, foram em direção à cidade.
9.29.66
अपिचैषां भयं तीव्रं पार्थेभ्योऽभूत्सुदारुणम् ।
प्रेक्षमाणास्तदाऽन्योन्यमाधावन्नगरं प्रति ॥ ९.२९.६६ ॥
Além disso, um medo intenso e terrível surgiu neles por causa dos Pāṇḍavas; então, olhando uns para os outros, correram em direção à cidade.
9.29.67
तस्मिंस्तथा वर्तमाने विद्रवे भृशदारुणे ।
युयुत्सुः शोकसम्मूढः प्राप्तकालमचिन्तयत् ॥ ९.२९.६७ ॥
Enquanto aquela terrível debandada prosseguia, Yuyutsu, perturbado pela dor, considerou que chegara o momento oportuno.
9.29.68
जितो दुर्योधनः सङ्ख्ये पाण्डवैर्भीमविक्रमैः ।
एकादशचमूभर्ता भ्रातरश्चास्य सूदिताः ॥ ९.२९.६८ ॥
Na batalha, Duryodhana, senhor de onze divisões, foi vencido pelos Pāṇḍavas, de valor semelhante ao de Bhīma, e seus irmãos foram mortos.
9.29.69
हताश्च कुरवः सर्वे भीष्मद्रोणपुरः सराः ।
अहमेको विमुक्तस्तु भाग्ययोगाद्यदृच्छया ॥ ९.२९.६९ ॥
Todos os Kuru, liderados por Bhīṣma e Droṇa, foram mortos; somente eu fui libertado pelo jogo do destino, por acaso.
9.29.70
विद्रुतानि च सर्वाणि शिबिराद्वै समन्ततः ।
इतस्ततः पलायन्ते हतनाथा हतौजसः ॥ ९.२९.७० ॥
Do acampamento, todos fugiram em todas as direções; tendo perdido os seus senhores e privados de vigor, correm para cá e para lá.
9.29.71
अदृष्टपूर्वा दुःखार्ता भयव्याकुललोचनाः ।
हरिणा इव वित्रस्ता वीक्षमाणा दिशो दश ॥ ९.२९.७१ ॥
Nunca vistos antes, atormentados pela dor, com os olhos confusos de medo, olham as dez direções como cervos aterrorizados.
9.29.72
दुर्योधनस्य सचिवा ये केचिदवशेषिताः ।
राजदारानुपादाय प्रययुर्नगरं प्रति।
प्राप्तकालमहं मन्ये प्रवेशं तैः सह प्रभो ॥ ९.२९.७२ ॥
Os conselheiros de Duryodhana que restaram levaram as esposas reais e partiram em direção à cidade. Ó senhor, penso que chegou o momento de eu entrar na cidade com eles.
9.29.73
युधिष्ठिरमनुज्ञाय वासूदेवं तथैव च ।
एतमर्थं महाबाहुरुभयोः सन्न्यवेदयत् ॥ ९.२९.७३ ॥
Após despedir-se de Yudhiṣṭhira e também de Vāsudeva, o de braços poderosos relatou plenamente este assunto a ambos.
9.29.74
तस्य प्रीतोऽभवद्राजा नित्यं करुणवेदिता ।
परिष्वज्य महाबाहुर्वैश्यापुत्रं व्यसर्जयत् ॥ ९.२९.७४ ॥
O rei sempre se alegrava com ele, pois conhecia a compaixão. O de braços poderosos abraçou o filho de um Vaiśya e o despediu.
9.29.75
ततः स रथमास्थाय द्रुतमश्वानचोदयत् ।
संवाहयितवांश्चापि राजदारान्पुरं प्रति ॥ ९.२९.७५ ॥
Então subiu na carruagem, apressou os cavalos e também conduziu as esposas do rei em direção à cidade.
9.29.76
तैश्चैव सहितः क्षिप्रमस्तं गच्छति भास्करे ।
प्रविष्टो हास्तिनपुरं बाष्पकण्ठोऽश्रुलोचनः ॥ ९.२९.७६ ॥
Acompanhado por elas, chegou rapidamente quando o sol se punha; com a garganta embargada e os olhos cheios de lágrimas, entrou em Hāstinapura.
9.29.77
अपश्यत महाप्राज्ञं विदुरं साश्रुलोचनम् ।
राज्ञः समीपान्निष्क्रान्तं शोकोपहतचेतसम् ॥ ९.२९.७७ ॥
Viu o grande sábio Vidura, com os olhos cheios de lágrimas, saindo da presença do rei, com a mente ferida pela dor.
9.29.78
तमब्रवीत्सत्यधृतिः प्रणतं त्वग्रतः स्थितम् ॥ ९.२९.७८ ॥
Satyadhṛti falou a ele, que estava de pé, curvado diante dele.
9.29.79
दिष्ट्या कुरुक्षये वृत्ते अस्मिंस्त्वं पुत्र जीवसि ।
विना राज्ञः पर्वेशार्द्वै किमसि त्वमिहागतः।
एतद्वै कारणं सर्वं विस्तरेण निवेदय ॥ ९.२९.७९ ॥
Por sorte, filho, você ainda está vivo após esta destruição dos Kurus. Por que veio aqui sem o rei? Explique detalhadamente toda a razão.
9.29.80
युयुत्सुरुवाच ।
निहते शकुनौ तत्र सज्ञातिसुतबान्धवे।
हतशेषपरीवारो राजा दुर्योधनस्ततः ।
स्वकं स हयमुत्सृज्य प्राङ्मुखः प्राद्रवद्भयात् ॥ ९.२९.८० ॥
Yuyutsu disse: Quando Śakuni foi morto ali, com seus parentes, filhos e parentes, e a comitiva restante também foi morta, o rei Duryodhana abandonou o próprio cavalo e fugiu com medo, voltado para o leste.
9.29.81
अपक्रान्ते तु नृपतौ स्कन्धावारनिवेशनात् ।
भयव्याकुलितं सर्वं प्राद्रावन्नगरं प्रति ॥ ९.२९.८१ ॥
Quando o rei havia partido do acampamento, todos, confusos de medo, fugiram em direção à cidade.
9.29.82
ततो राज्ञः कलत्राणि भ्रातॄणां चास्य सर्वतः ।
वाहनेषु समारोप्य अध्यक्षाः प्राद्रावन्भयात् ॥ ९.२९.८२ ॥
Então os administradores, tendo colocado as esposas do rei e as esposas de seus irmãos em veículos por todos os lados, fugiram com medo.
9.29.83
ततोऽहं समनुज्ञाप्य राजानं सहकेशवम् ।
प्रविष्टो हास्तिनपुरं रक्षन्लोकस्य वाच्यताम् ॥ ९.२९.८३ ॥
Então, tendo me despedido do rei junto com Keśava, entrei em Hāstinapura, protegendo-me da censura do povo.
9.29.84
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं वैश्यापुत्रेण भाषितम् ।
प्राप्तकालमिति ज्ञात्वा विदुरः सर्वधर्मवित्।
अपूजयदमेयात्मा युयुत्सुं वाक्यमब्रवीत् ॥ ९.२९.८४ ॥
Tendo ouvido estas palavras ditas pelo filho da vaiśyā, e sabendo-as oportunas, Vidura, conhecedor de todo dharma e de alma incomensurável, honrou Yuyutsu e disse estas palavras.
9.29.85
प्राप्तकालमिदं सर्वं ब्रुवता भरतक्षये ।
रक्षितः कुलधर्मश्च सानुक्रोशतया त्वया ॥ ९.२९.८५ ॥
Na destruição dos Bharatas, disseste tudo isto a tempo, e por compaixão protegeste o dharma da família.
9.29.86
दिष्ठ्या त्वामिह सङ्ग्राम दस्माद्वीरक्षयात्पुरम् ।
समागतमपश्याम ह्यंशुमन्तमिव प्रजाः ॥ ९.२९.८६ ॥
Por sorte, vemos-te de volta aqui à cidade desta batalha que destruiu os heróis, como o povo vê o sol.
9.29.87
अन्धस्यं नृपतेर्यष्टिर्लुब्धस्यादीर्घदर्शिनः ।
बहुशो याच्यमानस्य दैवोपहतचेतसः।
त्वमेको व्यसनार्तस्य ध्रियसे पुत्र सर्वथा ॥ ९.२९.८७ ॥
Filho, tu só és o bastão do rei cego, cobiçoso e de visão curta, cuja mente foi ferida pelo destino; tu só, de todas as maneiras, sustentas o que está aflito pela desgraça.
9.29.88
अद्य त्वमिह विश्रान्तः श्वोऽभिगन्ता युधिष्ठिरम् ।
एतावदुक्त्वा वचनं विदुरः साश्रुलोचनः।
युयुत्सुं समनुज्ञाप्य प्रविवेश नृपक्षयम् ॥ ९.२९.८८ ॥
Descansa aqui hoje; amanhã irás a Yudhiṣṭhira. Tendo dito tanto, Vidura, com os olhos cheios de lágrimas, despediu-se de Yuyutsu e entrou na cidade da ruína dos reis.
9.29.89
पौरजानपदैर्दुःखाद्धाहेति भृशनादितम् ।
निरानन्दं गतश्रीकं हृताराममिवाशयम्।
शून्यरूपमपध्वस्तं दुःखाद्दुःखतरोऽभवत् ॥ ९.२९.८९ ॥
Os habitantes da cidade e do campo lamentavam-se com dor, clamando «ai!». A cidade, sem alegria e privada de esplendor, como um jardim saqueado, vazia na aparência e arruinada, tornou-se ainda mais aflita pela dor.
9.29.90
विदुरः सर्वधर्मज्ञो विक्लवेनान्तरात्मना ।
विवेश नगरे राजन्निशश्वास शनैः शनैः ॥ ९.२९.९० ॥
Vidura, conhecedor de todo dharma, entrou na cidade com o espírito aflito. Ó rei, suspirou lentamente, pouco a pouco.
9.29.91
युयुत्सुरपि तां रात्रिं स्वगृहे न्यवसत्तदा ।
वन्द्यमानः स्वकैश्चापि नाभ्यनन्दत्सुदुःखितः।
चिन्तयानः क्षयं तीव्रं भरतानां परस्परम् ॥ ९.२९.९१ ॥
Yuyutsu também passou aquela noite em sua própria casa. Embora honrado pelos seus, estava profundamente aflito e não se alegrava, ponderando sobre a feroz destruição mútua dos Bharatas.