摩诃婆罗多 · 章 9.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.29.1
निहते मामके सैन्ये निःशेषे शिबिरे कृते ।
पाण्डवानां बले सूत किन्नु शेषमभूत्तदा ॥ ९.२९.१ ॥
御者啊，当我的军队被杀、营地全部毁灭时，般度之子的军队中还剩下什么？
9.29.2
एतन्मे पृच्छतो ब्रूहि कुशलो ह्यसि सञ्जय ।
यच्च दुर्योधनो मानी कृतवांस्तनयो मम।
वलक्षयं तथा दृष्ट्वा स एकः पृथिवीपतिः ॥ ९.२९.२ ॥
桑闪耶啊，你很熟练，请告诉我，我骄傲的儿子难敌见到失败后，那位孤独的大地之主做了什么。
9.29.3
रथानां द्वे सहस्रे तु सप्त नागशतानि च ।
पञ्च चाश्वसहस्राणि पत्तीनामयुतानि च ॥ ९.२९.३ ॥
尚存二千辆战车、七百头象、五千匹马，以及上万的步兵。
9.29.4
एतच्छेषमभूद्राजन्पाण्डवानां मह्रद्बलम् ।
परिगृह्य हि यद्युद्धे धृष्टद्युम्नो व्यवस्थितः ॥ ९.२९.४ ॥
大王啊，般度之子的这支大军尚存，德里斯塔德于姆纳率领它在战场上列阵。
9.29.5
एकाकी भरतश्रेष्ठ ततो दुर्योधनो नृपः ।
नापश्यत्समरे कञ्चित्सहायं रथिनां वरः ॥ ९.२९.५ ॥
婆罗多之最啊，那时难敌王孤身一人，车战中的第一勇士在战场上竟找不到一个助手。
9.29.6
नर्दमानान्परान्दृष्ट्वा स्वबलस्य च सङ्क्षयम् ।
दृष्ट्वा भरतशार्दूलः कश्मलेनाभिसंवृतः।
हतं स्वहयमुत्सृज्य प्राङ्मुखः प्राद्रावद्भयात् ॥ ९.२९.६ ॥
见敌人吼叫、自己的军队遭到毁灭，婆罗多之虎被迷乱所笼罩，弃下被杀的坐骑，惊恐地面向东方逃去。
9.29.7
एकादशचमूभर्ता पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
गदामादाय तेजस्वी पदातिः प्रस्थितो ह्रदम् ॥ ९.२९.७ ॥
你的儿子、十一支军团的统帅难敌手持铁杵，光芒四射，徒步向湖边走去。
9.29.8
नातिदूरं ततो गत्वा पद्भ्यामेव नराधिपः ।
सस्मार वचनं क्षत्रुर्धर्मशीलस्य धीमतः ॥ ९.२९.८ ॥
国王并未走远，徒步之际，便想起了仁慈明智的维杜罗的话语。
9.29.9
इदं नूनं महाप्राज्ञो विदुरो दृष्ट्वान्पुरा ।
मह्रद्व्सनमस्माकं क्षत्रियाणां च सर्वशः ॥ ९.२९.९ ॥
想必大智慧的维杜罗早已预见，我们与所有刹帝利将遭受的大毁灭。
9.29.10
एवं विचिन्तयानस्तु प्रविविक्षुर्ह्रदं नृपः ।
दुःखसन्तप्तहृदयो दृष्ट्वा राजन्बलक्षयम् ॥ ९.२९.१० ॥
国王如此思量，心被忧愁煎熬，见到军队覆灭，便想走入湖中，大王啊。
9.29.11
दशैकाक्षौहिणीभर्ता तदा दुर्योधनोऽपि सन् ।
प्राप्तवान्व्यसनं तीव्रं दैवं हि बलवत्तरम् ॥ ९.२९.११ ॥
难敌虽为十一支军团之主，此时却遭遇了沉重的灾难；天命的确远比人力强大。
9.29.12
पाण्डवास्तु महाराज धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
अभ्यद्रवन्त सङ्क्रुद्धास्तव राजन्बलं प्रति ॥ ९.२९.१२ ॥
然而，大王啊，以猛光为首的般度诸子怒气冲天，朝着大王您的军队直冲而去。
9.29.13
शक्त्यृष्टिप्रासहस्तानां बलानामभिगर्जताम् ।
सङ्कल्पमकरोन्मोघं गाण्डीवेन धनञ्जयः ॥ ९.२९.१३ ॥
财富的征服者阿周那以甘狄拔弓使手持标枪、矛与长枪、高声咆哮的军队的决心化为泡影。
9.29.14
तान्हत्वा निशितैर्वाणैः सामात्यान्सह बन्धुभिः ।
रथे श्वेतहये तिष्ठन्नर्जुनो बह्वशोभत ॥ ९.२९.१४ ॥
他以利箭将他们连同大臣和亲族尽数射杀，阿周那立于白马之车上，光辉耀眼。
9.29.15
सुबलस्य हते पुत्रे सवाजिरथकुञ्जरे ।
महावनमिव च्छिन्नमभवत्तावकं बलम् ॥ ९.२९.१५ ॥
苏巴拉之子被杀后，您的军队连同马匹、战车和象群，好似被砍伐的大森林。
9.29.16
अनेकशतसाहस्रे बले दुर्योधनस्य ह ।
नान्यो महारथो राजञ्जीवमानो व्यदृश्यत ॥ ९.२९.१६ ॥
大王啊，在数十万之众的难敌军中，不见其他大车战士仍然存活。
9.29.17
द्रोणपुत्रादृते वीरात्तथैव कृतवर्मणः ।
कृपाच्च गौतमाद्राजन्पार्थिवाच्च तवात्मजात् ॥ ९.२९.१७ ॥
大王啊，除了德罗纳之子那位英雄，同样除了无畏的克里达瓦尔曼、乔达摩族的克里帕，以及您的儿子国王。
9.29.18
धृष्टद्युम्नस्तु मां दृष्ट्वा हसन्सात्यकिमब्रवीत् ।
किमनेन गृहीतेन नानेनार्थोऽस्ति जीवता ॥ ९.२९.१८ ॥
然而猛光看见我，笑着对萨提亚基说：'捉住此人有何用？他活着，对我们毫无用处。'
9.29.19
धृष्टद्युम्नवचः श्रुत्वा शिनेर्नप्ता महारथः ।
उद्यम्य निशितं खङ्गं हन्तुं मामुद्यतस्तदा ॥ ९.२९.१९ ॥
闻听猛光之言，诗尼之孙大车士举起利剑，当即准备杀我。
9.29.20
तमागम्य महाप्राज्ञः कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ।
मुच्यतां सञ्जयो जीवन्न हन्तव्यः कथञ्चन ॥ ९.२९.२० ॥
黑毗耶娑走近他，说道：“放了参遮耶。活着的参遮耶无论如何不可杀害。”
9.29.21
द्वैपायनवचः श्रुत्वा शिनेर्नप्ता कृताञ्जलिः ।
ततो मामब्रवीन्मुक्त्वा स्वस्ति सञ्जय साधय ॥ ९.२९.२१ ॥
闻听毗耶娑之言，诗尼之孙合掌放开我，说道：“参遮耶，平安！去完成你的使命吧。”
9.29.22
अनुज्ञातस्त्वहं तेन न्यस्तवर्मा निरायुधः ।
प्रातिष्ठं येन नगरं सायाह्ने रुधिरोक्षितः ॥ ९.२९.२२ ॥
得他允许，我卸下铠甲，空手朝那座城走去，傍晚时浑身染血地到达。
9.29.23
क्रोशमात्रमपक्रान्तं गदापाणिमवस्थितम् ।
एकं दुर्योधनं राजन्नपश्यं भृशविक्षतम् ॥ ९.२९.२३ ॥
大王，在一克罗舍之外，我看见难敌独自站立，手持金刚杵，伤势沉重。
9.29.24
स तु मामश्रुपूर्णाक्षो नाशक्नोदभिवीक्षितुम् ।
उपप्रैक्षत मां दृष्ट्वा तथा दीनमवस्थितम् ॥ ९.२९.२४ ॥
他泪眼盈盈，无法直视我；见我这般沮丧地站立，他才望向我。
9.29.25
तं चाहमपि शोचन्तं दृष्ट्वैकाकिनमाहवे ।
मुहूर्तं नाशकं वक्तुमतिदुःखपरिप्लुतः ॥ ९.२९.२५ ॥
我见他在战场上独自悲叹，我也因极度悲痛，片刻之间说不出话来。
9.29.26
यस्य मूर्धाभिषिक्तानां सहस्रमणिमौलिनाम् ।
आहृत्य च करं सर्वं स्वस्य वेश्म समागतम् ॥ ९.२९.२६ ॥
为他，那些头戴千颗宝冠的受灌顶之王，纷纷带来贡物，把一切都聚集在自己的宫室中。
9.29.27
चतुःसागरपर्यन्ता पृथिवी रत्नभूषिता ।
कर्णेनैकेन यस्यार्थे करमाहारिता पुरा ॥ ९.२९.२७ ॥
四海环绕、以宝石装饰的大地，其贡物从前唯独由迦尔纳为之带来。
9.29.28
यस्याज्ञा परराष्ट्रेषु कर्णेनैव प्रसारिता ।
नाभवद्यस्य शस्त्रेषु खेदो राज्ञः प्रशासतः ॥ ९.२९.२८ ॥
他的号令唯独由迦尔纳在异国传播；统治的那位君王在兵器上从未感到疲倦。
9.29.29
आसीनो हास्तिनपुरे क्षेमं राज्यमकण्टकम् ।
अन्वपालयदैश्वर्यात्कुबेरमपि नास्मरत् ॥ ९.२९.२९ ॥
他端坐于象城，统治着安宁无刺的王国；因其威权，他甚至不曾想起俱毗罗。
9.29.30
भवनाद्भवनं राजन्प्रयातुं पृथिवीपते ।
देवालयप्रदेशे च पन्था यस्य हिरण्मयः ॥ ९.२९.३० ॥
哦，国王，哦，大地之主，他从一座宫殿到另一座宫殿的道路，以及在神庙所在之地的道路，都是金色的。
9.29.31
पताकावृतसूर्यांशुतोरणोच्छ्रितशोभिताः ।
प्रयाणे पृथिवीभर्तुर्धन्यानामभवन्गृहाः ॥ ९.२९.३१ ॥
国王出行之时，有福之人的房屋装饰着旗幡，沐浴阳光而闪耀，并以高大的牌楼增添光彩。
9.29.32
आरुह्यैरावतप्रख्यं नागमिन्द्रसमो बली ।
विभूत्या सुमहत्या यः प्रयाति पृथिवीपते ॥ ९.२९.३२ ॥
他如因陀罗般强大，骑上如爱罗婆多般的大象，以盛大的威仪出行，啊，大地之主。
9.29.33
तं भृशक्षतसर्वाङ्गं पद्ध्यामेव धरातले ।
तिष्ठन्तमेकं दृष्ट्वा तु ममाभूत्क्लेश उत्तमः ॥ ९.२९.३३ ॥
我看到他浑身布满重伤，徒步独自站立在地上，心中痛苦至极。
9.29.34
तस्य चैवंविधस्याद्य जगन्नाथस्य भूपते ।
आपदप्रतिमैवाभूद्बलीयान्विधिरेव हि ॥ ९.२९.३४ ॥
啊，大地之主，今日陷入如此境地的那位世界之主，遭受了无与伦比的灾祸，因为命运确实最为强大。
9.29.35
ततोऽस्मै तदहं सर्वमुक्तवान्ग्रहणं तदा ।
द्वैपायनप्रसादाच्च जीवतो मोक्षमाहवे ॥ ९.२९.३५ ॥
于是我把这一切都告诉了他：当时的被擒之事，以及在战场上因仙人毗耶娑的恩典而得以生还被释放之事。
9.29.36
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा प्रतिलभ्य च चेतनाम् ।
भ्रातॄंश्च सर्वसैन्यानि पर्यपृच्छत मां ततः ॥ ९.२९.३६ ॥
他仿佛沉思了片刻，随后恢复神智，向我询问了诸位兄弟以及所有军队的情况。
9.29.37
तस्मै तदहमाचक्षे सर्वं प्रत्यक्षदर्शिवान् ।
भ्रातॄश्च निहतान्सर्वान्सैन्यं च विनिपातितम् ॥ ९.२९.३७ ॥
我把亲眼所见的一切都告诉了他：被杀的兄弟们和被击溃的军队。
9.29.38
त्रयः किल रथाः शिष्टास्तावकानां नराधिप ।
इति प्रस्थानकाले मां कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ ९.२९.३८ ॥
王啊，你方只剩三辆战车——启程之时，黑氏（毗耶娑）对我这样说。
9.29.39
स दीर्घमिव निःश्वस्य प्रत्यवेक्ष्य पुनः पुनः ।
असौ मां पाणिना स्पृष्ट्वा पुत्रस्ते पर्यभाषत ॥ ९.२९.३९ ॥
他长叹一声，一次又一次地看着我，用手触碰我，然后你的儿子说道。
9.29.40
त्वदन्यो नेह सङ्ग्रामे कश्चिज्जीवति सञ्जय ।
द्वितीयं नेह पश्यामि ससहायाश्च पाण्डवाः ॥ ९.२९.४० ॥
桑闪耶啊，除了你，此战之中再无人生还；而那与盟友同在的般度子孙，我也不见还有他人在此。
9.29.41
ब्रूयाः सञ्जय राजानं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ।
दुर्योधनस्तव सुतः प्रविष्टो ह्रदमित्युत ॥ ९.२९.४१ ॥
桑闪耶啊，你要告诉那位以智慧为眼的君主、那位主宰：“你的儿子难敌已经进入了湖中。”
9.29.42
सुहृद्भिस्तादृशैर्हीनः पुत्रैर्भ्रातृभिरेव च ।
पाण्डवैश्च हृते राज्ये को नु जीवेत मादृशः ॥ ९.२९.४२ ॥
失去了这样的友人、诸子与兄弟，又被般度子孙夺去了王国，像我这样的人，还有谁愿意活下去呢？
9.29.43
आचक्षीथाः सर्वमिदं मां च मुक्तं महाहवात् ।
आस्मिंस्तोयह्रदे गुप्तं जीवन्तं भृशविक्षतम् ॥ ९.२९.४३ ॥
你把这一切都告诉他们：我已从大战中脱身，隐藏在这湖水之中，还活着，但伤得很重。
9.29.44
एवमुक्त्वा महाराज प्राविशत्तं महाह्रदम् ।
अस्तम्भयत तोयं च मायया मनुजाधिपः ॥ ९.२९.४४ ॥
大王，他说完这话，便进入那大湖，并以幻术使湖水静止。
9.29.45
तस्मिन्ह्रदं प्रविष्टे तु त्रीन्रथाञ्श्रान्तवाहनान् ।
अपश्यं सहितानेकस्तं देशं समुपेयुषः ॥ ९.२९.४५ ॥
他进入湖中之后，我看见三辆车，马已疲惫，全都聚集在同一处地方。
9.29.46
कृपं शारद्वतं वीरं द्रौणिं च रथिनां वरम् ।
भोजं च कृतवर्माणं सहिताञ्शरविक्षतान् ॥ ९.२९.४६ ॥
沙罗德瓦陀之子英雄克里帕、德罗纳之子、车战者中的最优者，以及婆闍（Bhoja）克里达瓦尔曼——他们都被箭所伤，聚在一起。
9.29.47
ते सर्वं मामभिप्रेक्ष्य तूर्णमश्वाननोदयन् ।
उपयाय तु मामूचुर्दिष्ट्या जीवसि सञ्जय ॥ ९.२९.४७ ॥
他们看见我，便迅速驱马，走到我面前说：“桑闍耶，幸运的是你还活着！”
9.29.48
अपृच्छंश्चैव मां सर्वे पुत्रं तव जनाधिपम् ।
कच्चिद्दुर्योधनो राजा स नो जीवति सञ्जय ॥ ९.२९.४८ ॥
他们都向我问起你的儿子、万民之主：“桑闍耶，国王难敌是否仍在我们之中活着？”
9.29.49
आख्यातवानहं तेभ्यस्तदा कुशलिनं नृपम् ।
तच्चैव सर्वमाचक्षं यन्मां दुर्योधनोऽब्रवीत् ॥ ९.२९.४९ ॥
我便将国王安好之事告诉他们，并把难敌对我所说的一切都转述了。
9.29.50
ह्रदं चैवाहमाचक्षं यं प्रविष्टो नराधिपः ।
अश्वत्थामा तु तद्राजन्निशम्य वचनं मम ॥ ९.२९.५० ॥
我也指出了国王所入的那片湖。大王，阿濕婆摩听了我的这番话后，
9.29.51
तं ह्रदं विपुलं प्रेक्ष्य करुणं पर्यदेवयत् ।
अहो धिक्स न जानाति जीवतोऽस्मान्नराधिप।
पर्याप्ता हि वयं तेन सह योधयितुं परान् ॥ ९.२९.५१ ॥
他望见那片广阔的湖，悲切地哀叹道："唉，可耻！那位国王不知我们这些还活着的人。有他在，我们足以与敌人作战。"
9.29.52
ते तु तत्र चिरं कालं विलप्य च महारथाः ।
प्राद्रवन्रथिनां श्रेष्ठा दृष्ट्वा पाण्डुसुतान्रणे ॥ ९.२९.५२ ॥
那些大车将在那里悲叹了很久，随后见到战场上的般度之子，车战中的最优者便逃走了。
9.29.53
ते तु मां रथमारोप्य कृपस्य सुपरिष्कृतम् ।
सेनानिवेशमाजग्मुर्हतशेषास्त्रयो रथाः ॥ ९.२९.५३ ॥
那三辆幸存的战车把我扶上克里帕装饰精美的战车，来到了军营。
9.29.54
तत्र गुल्माः परिक्षिप्ताः सूर्ये चास्तमिते सति ।
सर्वे विचुक्रुशुः श्रुत्वा पुत्राणां तव संक्षयम् ॥ ९.२९.५४ ॥
那里四周布置了哨卫。太阳落山时，众人听闻你的儿子们的覆灭，全都痛哭起来。
9.29.55
ततो वृद्धा महाराज योषितां रक्षिणो नराः ।
राजदारानुपादाय पययुर्नगरं प्रति ॥ ९.२९.५५ ॥
于是，大王啊，守护妇女的老年男子带着王后们，向城市走去。
9.29.56
तत्र विक्रोशमानानां रुदतीनां च सर्वशः ।
प्रादुरासीन्महाञ्शब्दः श्रुत्वा तद्बलसङ्क्षयम् ॥ ९.२९.५६ ॥
那里四面都响起了妇女们哭号痛哭的巨大声音，她们听到了那支军队的覆灭。
9.29.57
ततस्ता योषितो राजन्रुदन्त्यो वै मुहुर्मुहुः ।
कुरर्य इव शब्देन नादयन्त्यो महीतलम् ॥ ९.२९.५७ ॥
大王啊，那些女人一次又一次地哭泣，像雌鹗一样的叫声响彻大地。
9.29.58
आजघ्नुः करजैश्चापि पाणिभिश्च शिरांस्युत ।
लुलुचुश्च तदा केशान्क्रोशन्त्यस्तत्रतत्र ह ॥ ९.२९.५८ ॥
她们用指甲和手击打自己的头，到处哭喊，撕扯着自己的头发。
9.29.59
हाहाकारविनादिन्यो विनिघ्नन्त्य उरांसि च ।
शोचन्त्यस्तत्र रुरुदुः क्रन्दमाना विशाम्पते ॥ ९.२९.५९ ॥
她们高呼“哎呀，哎呀”，捶打胸口，悲痛地在那里哭泣，人民之主啊，放声哀号。
9.29.60
ततो दुर्योधनामात्याः साश्रुकण्ठा भृशातुराः ।
राजदारानुपामन्त्र्य प्रययुर्नगरं प्रति ॥ ९.२९.६० ॥
于是，难敌的大臣们哽咽泣不成声，极度悲痛，向王后们告别后，朝城市走去。
9.29.61
वेत्रव्यासक्तहस्ताश्च द्वाराध्यक्षा विशाम्पते ।
शयनीयानि शुभ्राणि स्पर्ध्यास्तरणवन्ति च।
समादाय ययुस्तूर्णं नगरं दाररक्षिणः ॥ ९.२९.६१ ॥
人民之主啊，手持杖棒的守门人和守护女眷的人，带着白色的卧榻和华丽的帷褥，急忙朝城中而去。
9.29.62
आस्थायाश्वतरीयुक्तान्स्यन्दनानपरे पुनः ।
स्वान्स्वान्दारानुपादाय प्रययुर्नगरं प्रति ॥ ९.२९.६२ ॥
其他人登上由骡子拉的车，各自带着自己的妻子，再次朝城中而去。
9.29.63
अदृष्टपूर्वा या नार्यो भास्करेणापि वेश्मसु ।
ददृशुस्ता महाराज जना याताः पुरं प्रति ॥ ९.२९.६३ ॥
大王啊，那些连太阳也从未在家中见过的女子，众人看见她们正朝城中走去。
9.29.64
ताः स्त्रियो भरतश्रेष्ठ सौकुमार्यसमन्विताः ।
प्रययुर्नगरं तूर्णं हतस्वपतिबान्धवाः ॥ ९.२९.६४ ॥
婆罗多之最啊，那些娇柔的女子，丈夫和亲族都已被杀，她们急忙朝城中而去。
9.29.65
आगोपालाविपालेभ्यो द्रवन्तो नगरं प्रति ।
ययुर्मनुष्याः सम्भ्रान्ता भीमसेनभयार्दिताः ॥ ९.२९.६५ ॥
从牧牛人到牧羊人，人们被对怖畏于毗摩之军的恐惧所折磨，惊慌奔跑着前往城中。
9.29.66
अपिचैषां भयं तीव्रं पार्थेभ्योऽभूत्सुदारुणम् ।
प्रेक्षमाणास्तदाऽन्योन्यमाधावन्नगरं प्रति ॥ ९.२९.६६ ॥
而且，他们对般度之子生出了强烈而极其可怕的恐惧；于是彼此相望，朝城中奔去。
9.29.67
तस्मिंस्तथा वर्तमाने विद्रवे भृशदारुणे ।
युयुत्सुः शोकसम्मूढः प्राप्तकालमचिन्तयत् ॥ ९.२९.६७ ॥
在那可怕的溃散仍在继续之时，被悲痛迷惑的犹庸苏认为时机已到。
9.29.68
जितो दुर्योधनः सङ्ख्ये पाण्डवैर्भीमविक्रमैः ।
एकादशचमूभर्ता भ्रातरश्चास्य सूदिताः ॥ ९.२९.६८ ॥
在战斗中，统领十一军的难敌被如毗摩一般勇猛的般度五子所战败，他的兄弟也被杀死。
9.29.69
हताश्च कुरवः सर्वे भीष्मद्रोणपुरः सराः ।
अहमेको विमुक्तस्तु भाग्ययोगाद्यदृच्छया ॥ ९.२९.६९ ॥
以毗湿摩和德罗纳为首的所有俱卢人都被杀死了；唯有我一人因命运的安排、偶然地得以脱身。
9.29.70
विद्रुतानि च सर्वाणि शिबिराद्वै समन्ततः ।
इतस्ततः पलायन्ते हतनाथा हतौजसः ॥ ९.२९.७० ॥
所有人从营地四散奔逃；失去了主帅、丧失了威力，他们四处奔走。
9.29.71
अदृष्टपूर्वा दुःखार्ता भयव्याकुललोचनाः ।
हरिणा इव वित्रस्ता वीक्षमाणा दिशो दश ॥ ९.२९.७१ ॥
他们面目从未有人见过，因悲苦而煎熬，眼中满是惊惧，像受惊的鹿一样环顾十方。
9.29.72
दुर्योधनस्य सचिवा ये केचिदवशेषिताः ।
राजदारानुपादाय प्रययुर्नगरं प्रति।
प्राप्तकालमहं मन्ये प्रवेशं तैः सह प्रभो ॥ ९.२९.७२ ॥
难敌剩下的那些大臣带着王后们向城市走去。主啊，我认为现在正是我与他们一同进城的时候。
9.29.73
युधिष्ठिरमनुज्ञाय वासूदेवं तथैव च ।
एतमर्थं महाबाहुरुभयोः सन्न्यवेदयत् ॥ ९.२९.७३ ॥
辞别坚战与婆苏提婆之后，这位大臂者将此事完整地禀告了二人。
9.29.74
तस्य प्रीतोऽभवद्राजा नित्यं करुणवेदिता ।
परिष्वज्य महाबाहुर्वैश्यापुत्रं व्यसर्जयत् ॥ ९.२९.७४ ॥
国王始终喜欢他，因为他懂得怜悯。这位大臂者拥抱了这位吠舍之子，然后送他离去。
9.29.75
ततः स रथमास्थाय द्रुतमश्वानचोदयत् ।
संवाहयितवांश्चापि राजदारान्पुरं प्रति ॥ ९.२९.७५ ॥
随后他登上战车，迅速驱策马匹，也将国王的妻妾驱车送往城中。
9.29.76
तैश्चैव सहितः क्षिप्रमस्तं गच्छति भास्करे ।
प्रविष्टो हास्तिनपुरं बाष्पकण्ठोऽश्रुलोचनः ॥ ९.२९.७६ ॥
与她们同行，他在太阳西沉时迅速抵达；喉咙哽咽、泪眼盈盈地进入了象城（哈斯蒂纳普拉）。
9.29.77
अपश्यत महाप्राज्ञं विदुरं साश्रुलोचनम् ।
राज्ञः समीपान्निष्क्रान्तं शोकोपहतचेतसम् ॥ ९.२९.७७ ॥
他看见大智慧的维杜罗泪眼汪汪地从国王面前走出，心被忧愁刺伤。
9.29.78
तमब्रवीत्सत्यधृतिः प्रणतं त्वग्रतः स्थितम् ॥ ९.२९.७८ ॥
真坚（Satyadhṛti）对站在他面前、深深俯首的他说道。
9.29.79
दिष्ट्या कुरुक्षये वृत्ते अस्मिंस्त्वं पुत्र जीवसि ।
विना राज्ञः पर्वेशार्द्वै किमसि त्वमिहागतः।
एतद्वै कारणं सर्वं विस्तरेण निवेदय ॥ ९.२९.७९ ॥
幸而，孩子，在这场俱卢之灭之后你仍然活着。没有国王，你为何来到这里？请详细说明全部缘由。
9.29.80
युयुत्सुरुवाच ।
निहते शकुनौ तत्र सज्ञातिसुतबान्धवे।
हतशेषपरीवारो राजा दुर्योधनस्ततः ।
स्वकं स हयमुत्सृज्य प्राङ्मुखः प्राद्रवद्भयात् ॥ ९.२९.८० ॥
युयुत्सु说：当沙古尼在那里被杀，连同他的亲属、儿子和亲戚，剩余的随从也被杀之后，国王难敌抛下自己的马，恐惧地朝东面逃走了。
9.29.81
अपक्रान्ते तु नृपतौ स्कन्धावारनिवेशनात् ।
भयव्याकुलितं सर्वं प्राद्रावन्नगरं प्रति ॥ ९.२९.८१ ॥
国王离开军营之后，人人因恐惧而慌乱，纷纷朝城市奔逃。
9.29.82
ततो राज्ञः कलत्राणि भ्रातॄणां चास्य सर्वतः ।
वाहनेषु समारोप्य अध्यक्षाः प्राद्रावन्भयात् ॥ ९.२९.८२ ॥
随后，监管人员将国王的妃嫔和他兄弟们的妻子从四面安置到车辆中，因恐惧而逃走了。
9.29.83
ततोऽहं समनुज्ञाप्य राजानं सहकेशवम् ।
प्रविष्टो हास्तिनपुरं रक्षन्लोकस्य वाच्यताम् ॥ ९.२९.८३ ॥
于是我与克沙瓦一同向国王告别，进入了哈斯蒂纳普拉，以免遭众人的非议。
9.29.84
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं वैश्यापुत्रेण भाषितम् ।
प्राप्तकालमिति ज्ञात्वा विदुरः सर्वधर्मवित्।
अपूजयदमेयात्मा युयुत्सुं वाक्यमब्रवीत् ॥ ९.२९.८४ ॥
闻毗舍之子所说之言，知其适时，知一切法的无量自性的毗杜罗敬重了悠瑜赛，并说了这些话。
9.29.85
प्राप्तकालमिदं सर्वं ब्रुवता भरतक्षये ।
रक्षितः कुलधर्मश्च सानुक्रोशतया त्वया ॥ ९.२९.८५ ॥
在婆罗多族灭亡之际，你及时说出了这一切，并出于慈悲守护了家族之法。
9.29.86
दिष्ठ्या त्वामिह सङ्ग्राम दस्माद्वीरक्षयात्पुरम् ।
समागतमपश्याम ह्यंशुमन्तमिव प्रजाः ॥ ९.२९.८६ ॥
幸运的是，我们看见你从这场毁灭英雄的战争中回到城中，如同百姓仰望太阳。
9.29.87
अन्धस्यं नृपतेर्यष्टिर्लुब्धस्यादीर्घदर्शिनः ।
बहुशो याच्यमानस्य दैवोपहतचेतसः।
त्वमेको व्यसनार्तस्य ध्रियसे पुत्र सर्वथा ॥ ९.२९.८७ ॥
儿啊，你独自是那盲目、贪婪、目光短浅、心被命运击伤之王的拐杖；受困厄所苦的他，唯独你在各方面扶持着他。
9.29.88
अद्य त्वमिह विश्रान्तः श्वोऽभिगन्ता युधिष्ठिरम् ।
एतावदुक्त्वा वचनं विदुरः साश्रुलोचनः।
युयुत्सुं समनुज्ञाप्य प्रविवेश नृपक्षयम् ॥ ९.२९.८८ ॥
今日你在此歇息，明日往见坚战。说完这些话，毗杜罗含泪向悠瑜赛告别，走进了诸王毁灭的城中。
9.29.89
पौरजानपदैर्दुःखाद्धाहेति भृशनादितम् ।
निरानन्दं गतश्रीकं हृताराममिवाशयम्।
शून्यरूपमपध्वस्तं दुःखाद्दुःखतरोऽभवत् ॥ ९.२९.८९ ॥
城市与乡村的居民因悲痛而大声哀号，呼喊“哎呀”。那座城市失去了欢乐与光辉，如同被洗劫的花园，外表空寂、残破，因悲痛而更加哀伤。
9.29.90
विदुरः सर्वधर्मज्ञो विक्लवेनान्तरात्मना ।
विवेश नगरे राजन्निशश्वास शनैः शनैः ॥ ९.२९.९० ॥
通晓一切法的毗杜罗怀着惶乱的内心进入城中。大王啊，他缓缓地、一声一声地叹息。
9.29.91
युयुत्सुरपि तां रात्रिं स्वगृहे न्यवसत्तदा ।
वन्द्यमानः स्वकैश्चापि नाभ्यनन्दत्सुदुःखितः।
चिन्तयानः क्षयं तीव्रं भरतानां परस्परम् ॥ ९.२९.९१ ॥
युयुत्सु那夜也住在自己家中。尽管亲人们向他致敬，他却极其悲痛而不欢喜，心中思量着婆罗多族之间那可怕的相互毁灭。