マハーバーラタ · 章 9.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.3.1
शृणु राजन्नवहितो यथावृत्तो महान्क्षयः ।
कुरूणां पाण्डवानां च समासाद्य परस्परम् ॥ ९.३.१ ॥
王よ、注意深く聞きなさい。クルとパーンドゥの者たちが互いに出会って、どのように大いなる破滅が起きたかを。
9.3.2
निहते सूतपुत्रे च फल्गुनेन महात्मना ।
विद्रुतेषु च सैन्येषु समानीतेषु चासकृत् ॥ ९.३.२ ॥
御者の子（カルナ）が、偉大な魂のパルグナ（アルジュナ）に殺され、軍勢が逃走し、幾度も集め直されたとき。
9.3.3
विमुखे तव पुत्रे च शोकोपहतचेतसि ।
भृशोद्विग्नेषु सैन्येषु दृष्ट्वा पार्थस्य विक्रमम् ॥ ९.३.३ ॥
あなたの息子が背を向け、悲しみに心を打たれ、パールタ（アルジュナ）の武勇を見て軍勢が大いに動揺したとき。
9.3.4
ध्यायमानेषु योधेषु दुऋखं प्राप्तेषु भारत ।
बलानां मत्यमानानां श्रुत्वा निनदमुत्तमम् ॥ ९.३.४ ॥
バーラタよ、戦士たちが思い沈んで苦しみに陥り、軍勢が掻き乱されているとき、最高の咆哮を聞いて。
9.3.5
अभिज्ञानं नरेन्द्राणां विकृतं प्रेक्ष्य संयुगे ।
पतितानवनीपालान्धवजांश्चैव महात्मनाम्।
रणे विनिहतान्नागान्दृष्ट्वा पत्तींश्च भारत ॥ ९.३.५ ॥
バーラタよ、戦場で損なわれた王たちの印、倒れた大地の守護者たち、大いなる魂の者たちの旗、そして戦場で殺された象や歩兵を見て。
9.3.6
आयोधनं महाघोरं रुद्रस्याक्रीडसन्निभम् ।
अप्रख्यातिं गतानां तु राज्ञां शतसहस्रशः ॥ ९.३.६ ॥
その戦場は極めて恐ろしく、ルドラの遊び場のようであった。そこでは幾十万もの王たちが忘れ去られていた。
9.3.7
कृपाविष्टः कृपो दृष्ट्वा वयः शीलसमन्वितः ।
अब्रवीत्तत्र तेजस्वी सोऽभिसृत्य जनाधिपम्।
दुर्योधनमनुक्रोशाद्वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ ९.३.७ ॥
慈悲に満ちたクリパは、年齢と善い行いを備え、輝かしく、そこで人々の主に近づき、言葉に巧みな彼は、憐れみから、この言葉をドゥルヨーダナに語った。
9.3.8
दुर्योधन निबोधेयं यत्त्वां वक्ष्यामि कौरव ।
श्रुत्वा कुरु महाराज यदि ते रोचतेऽनघ ॥ ९.३.८ ॥
ドゥルヨーダナよ、私があなたに語ることを聞きなさい、クル族の者よ。聞いてから、偉大な王よ、もし気に入ったなら行いなさい、罪なき者よ。
9.3.9
न युद्धधर्माच्छ्रेयान्वै पन्था राजेन्द्र विद्यते ।
यं समाश्रित्य युध्यन्ते क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ ॥ ९.३.९ ॥
王の中の王よ、戦いの法より優れた道はない。それに依って武士たちは戦う、武士の中の雄牛よ。
9.3.10
पुत्रो भ्राता पिता चैव स्वस्रीयो मातुलस्तथा ।
सम्बन्धिबान्धवाश्चैव योद्वव्याः क्षत्रजीविन ॥ ९.३.१० ॥
息子、兄弟、父、姉妹の子、母方のおじ、そして同様に親族や縁者——武士の務めで生きる者は、彼らとも戦わねばならない。
9.3.11
वधे चैव परो धर्मस्तथाऽधर्मः पलायने ।
ते स्म घोरां समापन्ना जीविकां जीवितार्थिनः।
तदत्र प्रतिवक्ष्यामि किञ्चिदेव हितं वचः ॥ ९.३.११ ॥
殺すことに至高の法があり、逃げることに不法がある。生きることを望む者たちは、その恐ろしい生計に陥ったのだ。ゆえに、この件について、有益な言葉で答えよう。
9.3.12
हते भीष्मे च द्रोणे च कर्णे चैव महारथे ।
जयद्रथे च निहते तव भ्रातृषु चानघ।
लक्ष्मणे तव पुत्रे च किं शेषं पर्युपास्महे ॥ ९.३.१२ ॥
ビーシュマ、ドローナ、大戦車兵カルナが殺され、ジャヤドラタも殺され、無垢なる者よ、あなたの兄弟たちと息子ラクシュマナも殺された今、我々は何を待つべきでしょうか。
9.3.13
येषु भारं समासज्य राज्ये मतिमकुर्महि ।
ते सन्त्यज्य तनूर्याताः शूरा ब्रह्मविदां गतिम् ॥ ९.३.१३ ॥
我々が王国の重荷を託し、信頼を寄せた英雄たちは、身体を捨てて梵を知る者の道へと去った。
9.3.14
वयं त्विह विनाभूता गुणवद्भिर्महारथैः ।
कृपणं वर्तयिष्यामः पातयित्वा नृपान्बहून् ॥ ९.३.१४ ॥
ここで徳ある大戦車兵を失い、多くの王を倒した我々は、惨めな境遇で生きてゆくことになろう。
9.3.15
सर्वैरथ च जीवद्भिर्बीभत्सुरपराजितः ।
कृष्णनेत्रो महाबाहुर्देवैरपि दुरासदः ॥ ९.३.१५ ॥
今なお生きている者たちの中には、無敵のビーバトス（アルジュナ）がいる。クリシュナのような黒い瞳を持ち、大腕を有し、神々にさえ近づき難い者である。
9.3.16
इन्द्रकार्मुकवज्राभमिन्द्रकेतुमिवोच्छ्रितम् ।
वानरं केतुमासाद्य सञ्चचाल महाचमूः ॥ ९.३.१६ ॥
インドラの弓と金剛杵のように輝き、インドラの幢のように高く掲げられた猿の旗に至り、大軍は進んだ。
9.3.17
सिंहनादेन भीमस्य पाञ्चजन्यस्वनेन च ।
गाण्डीवस्य च निर्घोषात्सम्मुह्यन्ते मनांसि नः ॥ ९.३.१७ ॥
ビーマの獅子吼、パーンチャジャニヤ法螺貝の音、ガーンディーヴァ弓の轟きによって、我々の心は惑乱している。
9.3.18
स्फुरन्तीव महाविद्युन्मुष्णन्ती नयनप्रभाम् ।
अलातमिव चाविद्वं गाण्डवीं समदृश्यत ॥ ९.३.१८ ॥
それは目の輝きを奪う大稲妻のように閃き、ガーンディーヴァは燃える松明のように見えた。
9.3.19
जाम्बूनदविचित्रं च धूयमानं महद्धनुः ।
दृश्यते दिक्षु स्रवासु विद्युदभ्रघनेष्विव ॥ ९.३.१९ ॥
金で装飾された大弓が四方に振られて見え、濃い雲の中の稲妻のようであった。
9.3.20
उह्यमानश्च कृष्णेन वायुनेव बलाहकः ।
तावकं तद्बलं राजन्नर्जुनोऽस्त्रविशारदः।
गहनं शिशिरापाये ददाहाग्निरिवोल्बणः ॥ ९.३.२० ॥
クリシュナに導かれ、風に運ばれる雲のように、王よ、武術に長けたアルジュナは、あなたのあの軍勢を焼き払った。寒季の終わりに猛火が深い森を焼くように。
9.3.21
गाहमानमनीकानि महेन्द्रसदृशप्रभम् ।
विक्षोभयन्तं सेनां वै त्रासयन्तं च पार्थिवान्।
धनञ्जयमपश्याम नलिनीमिव कुञ्जरम् ॥ ९.३.२१ ॥
インドラに等しい輝きを持つダナンジャヤが軍勢に突入し、軍を揺るがし、王たちを恐れさせるのを我々は見た。蓮池に入る象のように。
9.3.22
त्रासयन्तं तथा योधान्धनुर्घोषेण पांण्डवम् ।
भूय एनमपश्याम सिंहं मृगगणानिव ॥ ९.३.२२ ॥
弓の弦音で戦士たちを恐れさせるそのパーンダヴァを、我々は再び見た。獅子が鹿の群れを見るように。
9.3.23
सर्वलोकमहेष्वासो वृषभौ सर्वधन्विनाम् ।
आमुक्तकवचौ कृष्णौ लोकमध्ये विरेजतुः ॥ ९.३.२३ ॥
全世界の偉大な弓術者であり、すべての弓手の中の二頭の雄牛である二人のクリシュナは、鎧を身につけて世界の中で輝いた。
9.3.24
अद्य सप्तदशाहानि वर्तमानस्य भारत ।
सङ्ग्रामस्यातिघोरस्य युध्यतां चाभितो युधि ॥ ९.३.२४ ॥
バーラタよ、十七日間続いたこの恐ろしい戦いの中、四方で戦士たちが戦っていた時。
9.3.25
वायुनेव विधूतानि एव सैन्यानि गच्छता ।
शरदम्भोदजालानि विशीर्यन्ते समन्ततः ॥ ९.३.२५ ॥
風に吹き散らされる秋の雲の群れが四方に引き裂かれるように、彼が進むにつれ軍勢は散り散りになった。
9.3.26
तां नावमिव पर्यस्तां मज्जमानां महार्णवे ।
तव सेनां महाराज सव्यसाची व्यकम्पयत् ॥ ९.३.२६ ॥
偉大な王よ、大海に転覆して沈みゆく舟が波に揺さぶられるように、サヴィヤサーチン（アルジュナ）はあなたのその軍勢を揺るがせた。
9.3.27
क्वनु ते सूतपुत्रोऽभूत्क्वनु द्रोणः सहात्मजः ।
अहं क्व च क्व चात्मा ते हार्दिक्यश्च तथा क्वनु ॥ ९.३.२७ ॥
あなたの御者の子（カルナ）は今どこにいるのか。息子と共にいたドローナはどこにいるのか。私はどこにいるのか、あなたの最愛の者はどこにいるのか、そしてヒルディキヤ（クリタヴァルマン）はどこにいるのか。
9.3.28
दुःशासनश्च ते भ्राता भ्रातृभिः सहितः क्वनु ॥ ९.३.२८ ॥
あなたの弟ドゥフシャーサナは、兄弟たちと共に今どこにいるのか。
9.3.29
वाणगोचरसम्प्राप्तं युध्यमानं जयद्रथम् ।
सम्बन्धिनस्ते भ्रातॄंश्च साहयान्मातुलांस्तथा।
सर्वान्विक्रम्य मिपतो लोकमाक्रम्य मूर्धनि ॥ ९.३.२९ ॥
矢の届く距離で戦っていたジャヤドラタを、そしてあなたの親族、兄弟、味方、母方の叔父たちをことごとく武勇で打ち破り、彼らが見守る中、まるで世界を頭上に担ぐかのように。
9.3.30
जयद्रथो हतो राजन्किन्नु शेषमुपास्महे ।
को वेह स पुमानास्ते यो विजेष्यति पाण्डवम् ॥ ९.३.३० ॥
王よ、ジャヤドラタは殺された。今さら何を待つというのか。ここにパーンダヴァを打ち破る男は誰がいるのか。
9.3.31
तस्य चास्त्राणि दिव्यानि विदितानि महात्मनः ।
गाण्डीवस्य च निर्घोषो धैर्याणि हरते हि नः ॥ ९.३.३१ ॥
あの大いなる魂の神聖な武器は皆が知っている。ガーンディーヴァ弓の響きは我らの勇気を奪う。
9.3.32
नष्टचन्द्रा यथा रात्रिः सेनेयं हतनायका ।
नागभग्नद्रुमा शुष्का नदीव प्रतिभाति मे ॥ ९.३.३२ ॥
月の失せた夜のように、指揮者を失ったこの軍は、象に折られた木々のある干上がった川のように私には見える。
9.3.33
ध्वजिन्यां हतनेत्रायां यथेष्टं श्वेतवाहनः ।
चरिष्यति महाराजः कक्षेष्वग्निरिव ज्वलन् ॥ ९.३.३३ ॥
軍の眼が失われた時、白馬の大王（アルジュナ）は思うままに駆けめぐるだろう。森の茂みで燃え盛る火のように。
9.3.34
सात्यकेश्चैव यो वेगो भीमसेनस्य चोभयोः ।
दारयेत गिरीन्सर्वाञ्शोषयेच्चैव सागरान् ॥ ९.३.३४ ॥
サートヤキとビーマセーナ、二人の勢いは、あらゆる山を裂き、海を干上がらせるほどだ。
9.3.35
उवाच वाक्यं यद्भीमः सभामध्ये विशाम्पते ।
कृतं तत्सफलं सर्वं भूयश्चैव करिष्यति ॥ ९.३.३५ ॥
人の王よ、ビーマが集会の中で語った言葉はすべて成就した。彼はまた同じことをするだろう。
9.3.36
प्रमुखस्थे तदा कर्णे बलं पाण्डवरक्षितम् ।
दुरासदं तदा गुप्तं व्यूढं गाण्डीवधन्वना ॥ ९.३.३६ ॥
カルナが先頭に立っていたとき、パーンダヴァに守られ、ガーンディーヴァ弓の使い手によって陣形を組まれたその軍勢は、当時近づき難く、よく守られていた。
9.3.37
युष्माभिस्तानि चीर्णानि यान्यसाधूनि साधुषु ।
अकारणकृतान्येव तेषां वः फलमागतम् ॥ ९.३.३७ ॥
あなたがたが善人に対して行った悪しき行いは、理由なくなされたものであった。今やその果報があなたがたに至った。
9.3.38
आत्मनोऽर्थे त्वया लोके यत्नतः सर्व आहृतः ।
स ते संशयितस्तात आत्मा च भरतर्षभ ॥ ९.३.३८ ॥
バラタの雄牛よ、愛しい子よ！お前が自分のために苦労して世界から集めたすべてのものは、今や危うくなっており、お前自身の命もまた危うい。
9.3.39
रक्ष दुर्योधनात्मानमात्मा सर्वस्य भाजनम् ।
भिन्ने हि भाजने तात दिशो गच्छति तद्गतम् ॥ ९.३.३९ ॥
ドゥルヨーダナからおのれを守れ。自己こそすべての器である。愛しい子よ、器が割れれば、そこにあったものは四方へ去ってしまう。
9.3.40
हीयमानेन वै सन्धिः पर्येष्टव्यः समेन वा ।
विग्रहो वर्धमानेन नीतिरेषा बृहस्पतेः ॥ ९.३.४० ॥
衰えつつある者は和を求めるべきであり、対等な者とでも和を求めよ。栄えつつある者は戦ってよい。これがブリハスパティの政略である。
9.3.41
ते वयं पाण्डुपुत्रेभ्यो हीनाः स्म बलशक्तितः ।
अत्र ते पाण्डवैः सार्धं सन्धिं मन्ये क्षमं प्रभो ॥ ९.३.४१ ॥
我らは力と勢いにおいてパーンドゥの子らに劣る。主よ、ここでパーンダヴァと和を結ぶことがあなたにふさわしいと私は思う。
9.3.42
न जानीते हि यः श्रेयः श्रेयसश्चावमन्यते ।
स क्षिप्रं भ्रश्यते राज्यान्न च श्रेयोऽनुविन्दति ॥ ९.३.४२ ॥
善を知らず、善を軽んじる者は、速やかに王国を失い、善をも得ることがない。
9.3.43
अणिपत्य हि राजानं राज्यं यदि लभेमहि ।
श्रेयः स्यान्न तु मौढ्येन राजन्गन्तुं पराभवम् ॥ ९.३.४३ ॥
王に頭を垂れて王国を得られるなら、それが善である。しかし王よ、愚かさゆえに敗北へ赴くことは善ではない。
9.3.44
वैचित्रवीर्यवचनात्कृपाशीलो युधिष्ठिरः ।
विनियुञ्जीत राज्ये त्वां गोविन्दवचनेन च ॥ ९.३.४४ ॥
ヴィチトラヴィリヤの息子の言葉により、またゴーヴィンダの言葉により、慈悲深いユディシュティラはあなたを王国に任じるだろう。
9.3.45
अजातशत्रुः कौरव्यो गुरुशुश्रूषणे रतः ।
धृतराष्ट्रस्य वचनं नावमंस्यति धार्मिकः ॥ ९.३.४५ ॥
敵なきクル族のユディシュティラは、長上に仕えることに専心し、法にかなう者であるから、ドリタラーシュトラの言葉を軽んじないだろう。
9.3.46
कुर्वन्ति भ्रातरश्चास्य वचनं नात्र संशयः ॥ ९.३.४६ ॥
その兄弟たちもまた彼の言葉に従うであろう。これに疑いはない。
9.3.47
यद्ब्रूयाद्धि हृषीकेशो राजानमपराजितम् ।
अर्जुनो भीमसेनश्च सर्वे कुर्युरसंशयम् ॥ ९.३.४७ ॥
フリシーケーシャ（クリシュナ）が不敗の王に言うことは何であれ、アルジュナもビーマセーナも皆、疑いなくそれを行うだろう。
9.3.48
नातिक्रमिष्यते कृष्णो वचनं पाण्डवस्य तु ।
धृतराष्ट्रस्य मन्येऽहं नापि कृष्णस्य पाण्डवः ॥ ९.३.४८ ॥
クリシュナはパーンダヴァの言葉を破らないでしょう。私は、パーンダヴァもまたドリタラーシュトラの言葉も、クリシュナの言葉も破らないと思います。
9.3.49
एतत्क्षममहं मन्ये तव पार्थैरविग्रहम् ।
न त्वां ब्रवीमि कार्पण्यान्न प्राणपरिरक्षणात् ॥ ९.३.४९ ॥
パールタたちと争わないことこそ、あなたにふさわしいと私は思います。私はこれを卑屈さからでも、命を守るためでもなく、あなたに言っているのです。
9.3.50
पथ्यं राजन्ब्रवीमि त्वां तत्परासुः स्मरिष्यसि ॥ ९.३.५० ॥
王よ、あなたに益のある言葉を申し上げます。命を失ったとき、あなたはそれを思い出すでしょう。
9.3.51
इति वृद्धो विलप्यैतत्कृपः शारद्वतो वचः ।
दीर्घमुष्णं च निःश्वस्यशुशोच च मुमोह च ॥ ९.३.५१ ॥
こうして老いたシャラドヴァトの子クリパは、この言葉を嘆きながら述べ、長く熱い溜息をつき、悲しみ、そして気を失った。