ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 9.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.3.1
शृणु राजन्नवहितो यथावृत्तो महान्क्षयः ।
कुरूणां पाण्डवानां च समासाद्य परस्परम् ॥ ९.३.१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੌਰਵ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਵਿਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
9.3.2
निहते सूतपुत्रे च फल्गुनेन महात्मना ।
विद्रुतेषु च सैन्येषु समानीतेषु चासकृत् ॥ ९.३.२ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਫਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਦੁਆਰਾ ਸੂਤਪੁੱਤਰ (ਕਰਨ) ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਅਤੇ ਫੌਜਾਂ ਭੱਜ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਤੇ।
9.3.3
विमुखे तव पुत्रे च शोकोपहतचेतसि ।
भृशोद्विग्नेषु सैन्येषु दृष्ट्वा पार्थस्य विक्रमम् ॥ ९.३.३ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਮੂੰਹ ਫੇਰ ਕੇ ਸੋਕ ਨਾਲ ਚਿੱਤ ਟੁੱਟ ਜਾਣ ਤੇ, ਅਤੇ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਦਾ ਵਿਕ੍ਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਫੌਜਾਂ ਬਹੁਤ ਬੇਚੈਨ ਹੋਣ ਤੇ।
9.3.4
ध्यायमानेषु योधेषु दुऋखं प्राप्तेषु भारत ।
बलानां मत्यमानानां श्रुत्वा निनदमुत्तमम् ॥ ९.३.४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਯੋਧੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਦੁੱਖ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਫੌਜਾਂ ਮਥੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤਦ ਉੱਤਮ ਗਰਜਨਾ ਸੁਣ ਕੇ।
9.3.5
अभिज्ञानं नरेन्द्राणां विकृतं प्रेक्ष्य संयुगे ।
पतितानवनीपालान्धवजांश्चैव महात्मनाम्।
रणे विनिहतान्नागान्दृष्ट्वा पत्तींश्च भारत ॥ ९.३.५ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਭੂਪਾਲਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਝੰਡੇ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ ਵੇਖ ਕੇ।
9.3.6
आयोधनं महाघोरं रुद्रस्याक्रीडसन्निभम् ।
अप्रख्यातिं गतानां तु राज्ञां शतसहस्रशः ॥ ९.३.६ ॥
ਉਹ ਰਣਭੂਮੀ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਰੁਦਰ ਦੇ ਖੇਡਣ ਦੀ ਥਾਂ ਵਰਗੀ; ਉੱਥੇ ਲੱਖਾਂ ਰਾਜੇ ਗੁਮਨਾਮੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ।
9.3.7
कृपाविष्टः कृपो दृष्ट्वा वयः शीलसमन्वितः ।
अब्रवीत्तत्र तेजस्वी सोऽभिसृत्य जनाधिपम्।
दुर्योधनमनुक्रोशाद्वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ ९.३.७ ॥
ਤਰਸ ਨਾਲ ਭਰੇ ਕ੍ਰਿਪ, ਉਮਰ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਉੱਥੇ ਤੇਜਸਵੀ ਹੋ ਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
9.3.8
दुर्योधन निबोधेयं यत्त्वां वक्ष्यामि कौरव ।
श्रुत्वा कुरु महाराज यदि ते रोचतेऽनघ ॥ ९.३.८ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਾਂਗਾ ਉਹ ਸੁਣ, ਹੇ ਕੌਰਵ। ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਕਰ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।
9.3.9
न युद्धधर्माच्छ्रेयान्वै पन्था राजेन्द्र विद्यते ।
यं समाश्रित्य युध्यन्ते क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ ॥ ९.३.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਯੁੱਧ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਰਾਹ ਨਹੀਂ; ਜਿਸ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਖੱਤਰੀ ਲੜਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
9.3.10
पुत्रो भ्राता पिता चैव स्वस्रीयो मातुलस्तथा ।
सम्बन्धिबान्धवाश्चैव योद्वव्याः क्षत्रजीविन ॥ ९.३.१० ॥
ਪੁੱਤਰ, ਭਰਾ, ਪਿਤਾ, ਭੈਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਾਮਾ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੇ ਬੰਧੂ ਵੀ — ਖੱਤਰੀ ਕਿੱਤੇ ਨਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਲੜਨਾ ਹੈ।
9.3.11
वधे चैव परो धर्मस्तथाऽधर्मः पलायने ।
ते स्म घोरां समापन्ना जीविकां जीवितार्थिनः।
तदत्र प्रतिवक्ष्यामि किञ्चिदेव हितं वचः ॥ ९.३.११ ॥
ਵੱਢਣ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਧਰਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਭੱਜਣ ਵਿੱਚ ਅਧਰਮ। ਜੀਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਰੋਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਹਿਤਕਾਰੀ ਕੁਝ ਬਚਨ ਹੀ ਉੱਤਰ ਦਿਆਂਗਾ।
9.3.12
हते भीष्मे च द्रोणे च कर्णे चैव महारथे ।
जयद्रथे च निहते तव भ्रातृषु चानघ।
लक्ष्मणे तव पुत्रे च किं शेषं पर्युपास्महे ॥ ९.३.१२ ॥
ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਕਰਣ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਜਯਦ੍ਰਥ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਹੁਣ ਕੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੀਏ?
9.3.13
येषु भारं समासज्य राज्ये मतिमकुर्महि ।
ते सन्त्यज्य तनूर्याताः शूरा ब्रह्मविदां गतिम् ॥ ९.३.१३ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਦਾ ਭਾਰ ਰੱਖ ਕੇ ਅਸੀਂ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਸੂਰਮੇ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ।
9.3.14
वयं त्विह विनाभूता गुणवद्भिर्महारथैः ।
कृपणं वर्तयिष्यामः पातयित्वा नृपान्बहून् ॥ ९.३.१४ ॥
ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਗੁਣਵਾਨ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਡੇਗ ਕੇ, ਦੀਨ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਵਾਂਗੇ।
9.3.15
सर्वैरथ च जीवद्भिर्बीभत्सुरपराजितः ।
कृष्णनेत्रो महाबाहुर्देवैरपि दुरासदः ॥ ९.३.१५ ॥
ਜਿਹੜੇ ਅਜੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਜਿਤ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਹੈ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਰਲੱਭ।
9.3.16
इन्द्रकार्मुकवज्राभमिन्द्रकेतुमिवोच्छ्रितम् ।
वानरं केतुमासाद्य सञ्चचाल महाचमूः ॥ ९.३.१६ ॥
ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦੀ, ਇੰਦਰਧਵਜ ਵਾਂਗ ਉੱਚੀ ਉੱਠੀ ਵਾਨਰ-ਧਵਜਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਮਹਾਸੈਨਾ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।
9.3.17
सिंहनादेन भीमस्य पाञ्चजन्यस्वनेन च ।
गाण्डीवस्य च निर्घोषात्सम्मुह्यन्ते मनांसि नः ॥ ९.३.१७ ॥
ਭੀਮ ਦੀ ਸਿੰਘ-ਗਰਜਨਾ ਨਾਲ, ਪਾਂਚਜਨਯ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਮਨ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
9.3.18
स्फुरन्तीव महाविद्युन्मुष्णन्ती नयनप्रभाम् ।
अलातमिव चाविद्वं गाण्डवीं समदृश्यत ॥ ९.३.१८ ॥
ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਧੁੰਦਲਾ ਕਰਦੀ ਮਹਾਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਉਹ ਚਮਕਿਆ; ਬਲਦੀ ਮਸ਼ਾਲ ਵਾਂਗ ਗਾਂਡੀਵ ਦਿਸਿਆ।
9.3.19
जाम्बूनदविचित्रं च धूयमानं महद्धनुः ।
दृश्यते दिक्षु स्रवासु विद्युदभ्रघनेष्विव ॥ ९.३.१९ ॥
ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਵਿਚਿੱਤਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਲਦਾ ਦਿਸਦਾ ਸੀ, ਸੰਘਣੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ।
9.3.20
उह्यमानश्च कृष्णेन वायुनेव बलाहकः ।
तावकं तद्बलं राजन्नर्जुनोऽस्त्रविशारदः।
गहनं शिशिरापाये ददाहाग्निरिवोल्बणः ॥ ९.३.२० ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਹਾਂਕਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਧੱਕੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਸਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਉਹ ਸੈਨਾ ਸਾੜ ਦਿੱਤੀ; ਸਿਸ਼ਿਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੰਡ ਅੱਗ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ ਤਿਵੇਂ।
9.3.21
गाहमानमनीकानि महेन्द्रसदृशप्रभम् ।
विक्षोभयन्तं सेनां वै त्रासयन्तं च पार्थिवान्।
धनञ्जयमपश्याम नलिनीमिव कुञ्जरम् ॥ ९.३.२१ ॥
ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ, ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੜਦਾ, ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਧਨੰਜਯ ਅਸੀਂ ਵੇਖਿਆ; ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਤਲਾਬ ਵਿੱਚ ਵੜਦੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ।
9.3.22
त्रासयन्तं तथा योधान्धनुर्घोषेण पांण्डवम् ।
भूय एनमपश्याम सिंहं मृगगणानिव ॥ ९.३.२२ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਨਾਲ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੇ ਉਸ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮੁੜ ਵੇਖਿਆ; ਸ਼ੇਰ ਜਿਵੇਂ ਹਿਰਨਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
9.3.23
सर्वलोकमहेष्वासो वृषभौ सर्वधन्विनाम् ।
आमुक्तकवचौ कृष्णौ लोकमध्ये विरेजतुः ॥ ९.३.२३ ॥
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਸਭ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੇਸ਼ਟ ਦੋ ਬਲਦ, ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਦੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਮਕੇ।
9.3.24
अद्य सप्तदशाहानि वर्तमानस्य भारत ।
सङ्ग्रामस्यातिघोरस्य युध्यतां चाभितो युधि ॥ ९.३.२४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸਤਾਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਯੋਧੇ ਲੜਦੇ ਹੋਏ।
9.3.25
वायुनेव विधूतानि एव सैन्यानि गच्छता ।
शरदम्भोदजालानि विशीर्यन्ते समन्ततः ॥ ९.३.२५ ॥
ਹਵਾ ਨਾਲ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਪਤਝੜ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਸਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਖਿੰਡ ਗਈਆਂ।
9.3.26
तां नावमिव पर्यस्तां मज्जमानां महार्णवे ।
तव सेनां महाराज सव्यसाची व्यकम्पयत् ॥ ९.३.२६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਉਲਟੀ ਹੋ ਕੇ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਾਂਗ, ਸਵਿਆਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਉਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ।
9.3.27
क्वनु ते सूतपुत्रोऽभूत्क्वनु द्रोणः सहात्मजः ।
अहं क्व च क्व चात्मा ते हार्दिक्यश्च तथा क्वनु ॥ ९.३.२७ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਸੂਤਪੁੱਤਰ (ਕਰਨ) ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਪੁੱਤਰ ਸਹਿਤ ਦ੍ਰੋਣ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਤਮਾ (ਪਿਆਰਾ) ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਾਰਦਿਕਯ (ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ) ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
9.3.28
दुःशासनश्च ते भ्राता भ्रातृभिः सहितः क्वनु ॥ ९.३.२८ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਭਰਾ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
9.3.29
वाणगोचरसम्प्राप्तं युध्यमानं जयद्रथम् ।
सम्बन्धिनस्ते भ्रातॄंश्च साहयान्मातुलांस्तथा।
सर्वान्विक्रम्य मिपतो लोकमाक्रम्य मूर्धनि ॥ ९.३.२९ ॥
ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਲੜ ਰਹੇ ਜਯਦਰਥ ਨੂੰ, ਤੁਹਾਡੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਭਰਾਵਾਂ, ਸਹਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਮਾਮਿਆਂ ਨੂੰ—ਸਭ ਨੂੰ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੇਖਦਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ।
9.3.30
जयद्रथो हतो राजन्किन्नु शेषमुपास्महे ।
को वेह स पुमानास्ते यो विजेष्यति पाण्डवम् ॥ ९.३.३० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਯਦ੍ਰਥ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਬਾਕੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੀਏ? ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਹੈ?
9.3.31
तस्य चास्त्राणि दिव्यानि विदितानि महात्मनः ।
गाण्डीवस्य च निर्घोषो धैर्याणि हरते हि नः ॥ ९.३.३१ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹਨ। ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਸਾਡਾ ਧੀਰਜ ਖੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
9.3.32
नष्टचन्द्रा यथा रात्रिः सेनेयं हतनायका ।
नागभग्नद्रुमा शुष्का नदीव प्रतिभाति मे ॥ ९.३.३२ ॥
ਚੰਦ ਛਿਪ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਰਾਤ ਵਾਂਗ, ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸੈਨਾ ਮੈਨੂੰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਤੋੜੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੁੱਕੀ ਨਦੀ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
9.3.33
ध्वजिन्यां हतनेत्रायां यथेष्टं श्वेतवाहनः ।
चरिष्यति महाराजः कक्षेष्वग्निरिव ज्वलन् ॥ ९.३.३३ ॥
ਸੈਨਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੇ, ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਮਹਾਰਾਜ (ਅਰਜੁਨ) ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇ ਵਿਚਰੇਗਾ, ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ।
9.3.34
सात्यकेश्चैव यो वेगो भीमसेनस्य चोभयोः ।
दारयेत गिरीन्सर्वाञ्शोषयेच्चैव सागरान् ॥ ९.३.३४ ॥
ਸਾਤਯਕੀ ਅਤੇ ਭੀਮਸੇਨ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਜੋ ਵੇਗ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਦੇਵੇ।
9.3.35
उवाच वाक्यं यद्भीमः सभामध्ये विशाम्पते ।
कृतं तत्सफलं सर्वं भूयश्चैव करिष्यति ॥ ९.३.३५ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭੀਮ ਨੇ ਜੋ ਬਚਨ ਕਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਭ ਸਫਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹੀ ਕਰੇਗਾ।
9.3.36
प्रमुखस्थे तदा कर्णे बलं पाण्डवरक्षितम् ।
दुरासदं तदा गुप्तं व्यूढं गाण्डीवधन्वना ॥ ९.३.३६ ॥
ਕਰਣ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਅਤ, ਗਾਂਡੀਵਧਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਵਿਊਹ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਸੈਨਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਜਿੱਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀ।
9.3.37
युष्माभिस्तानि चीर्णानि यान्यसाधूनि साधुषु ।
अकारणकृतान्येव तेषां वः फलमागतम् ॥ ९.३.३७ ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਾਧੂਆਂ ਨਾਲ ਜੋ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ; ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਲ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
9.3.38
आत्मनोऽर्थे त्वया लोके यत्नतः सर्व आहृतः ।
स ते संशयितस्तात आत्मा च भरतर्षभ ॥ ९.३.३८ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ! ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲਈ ਜਗਤ ਦਾ ਸਭ ਕੁਝ ਯਤਨ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਹੁਣ ਉਹ ਸਭ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਹਨ।
9.3.39
रक्ष दुर्योधनात्मानमात्मा सर्वस्य भाजनम् ।
भिन्ने हि भाजने तात दिशो गच्छति तद्गतम् ॥ ९.३.३९ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਆਤਮਾ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਹੈ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ! ਭਾਂਡਾ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚਲੀ ਚੀਜ਼ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
9.3.40
हीयमानेन वै सन्धिः पर्येष्टव्यः समेन वा ।
विग्रहो वर्धमानेन नीतिरेषा बृहस्पतेः ॥ ९.३.४० ॥
ਜੋ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਧੀ ਲੱਭਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਬਰਾਬਰੀ ਵਾਲੇ ਨਾਲ; ਜੋ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਉਹ ਯੁੱਧ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਨੀਤੀ ਹੈ।
9.3.41
ते वयं पाण्डुपुत्रेभ्यो हीनाः स्म बलशक्तितः ।
अत्र ते पाण्डवैः सार्धं सन्धिं मन्ये क्षमं प्रभो ॥ ९.३.४१ ॥
ਅਸੀਂ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਲ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹਾਂ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੇਰੀ ਰਾਇ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਧੀ ਕਰਨੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ।
9.3.42
न जानीते हि यः श्रेयः श्रेयसश्चावमन्यते ।
स क्षिप्रं भ्रश्यते राज्यान्न च श्रेयोऽनुविन्दति ॥ ९.३.४२ ॥
ਜੋ ਸ਼੍ਰੇਯ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਯ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਯ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
9.3.43
अणिपत्य हि राजानं राज्यं यदि लभेमहि ।
श्रेयः स्यान्न तु मौढ्येन राजन्गन्तुं पराभवम् ॥ ९.३.४३ ॥
ਰਾਜੇ ਅੱਗੇ ਝੁਕ ਕੇ ਜੇ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੀਏ ਤਾਂ ਇਹੀ ਸ਼੍ਰੇਯ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਹਾਰ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਸ਼੍ਰੇਯ ਨਹੀਂ ਹੈ।
9.3.44
वैचित्रवीर्यवचनात्कृपाशीलो युधिष्ठिरः ।
विनियुञ्जीत राज्ये त्वां गोविन्दवचनेन च ॥ ९.३.४४ ॥
ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਕਥਨ ਨਾਲ, ਕਿਰਪਾਲੂ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰੇਗਾ।
9.3.45
अजातशत्रुः कौरव्यो गुरुशुश्रूषणे रतः ।
धृतराष्ट्रस्य वचनं नावमंस्यति धार्मिकः ॥ ९.३.४५ ॥
ਸ਼ਤਰੂਹੀਣ ਕੌਰਵ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਧਾਰਮਿਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਬਚਨ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
9.3.46
कुर्वन्ति भ्रातरश्चास्य वचनं नात्र संशयः ॥ ९.३.४६ ॥
ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਗੇ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
9.3.47
यद्ब्रूयाद्धि हृषीकेशो राजानमपराजितम् ।
अर्जुनो भीमसेनश्च सर्वे कुर्युरसंशयम् ॥ ९.३.४७ ॥
ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਜੋ ਕੁਝ ਅਪਰਾਜਿਤ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖੇਗਾ, ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਭੀਮਸੈਨ ਸਭ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਉਹੀ ਕਰਨਗੇ।
9.3.48
नातिक्रमिष्यते कृष्णो वचनं पाण्डवस्य तु ।
धृतराष्ट्रस्य मन्येऽहं नापि कृष्णस्य पाण्डवः ॥ ९.३.४८ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਬਚਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ; ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਬਚਨ ਦੀ ਵੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ, ਇਹ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਪਾਂਡਵ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਚਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
9.3.49
एतत्क्षममहं मन्ये तव पार्थैरविग्रहम् ।
न त्वां ब्रवीमि कार्पण्यान्न प्राणपरिरक्षणात् ॥ ९.३.४९ ॥
ਪਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਾ ਰੱਖਣਾ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਦੀਨਤਾ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾ।
9.3.50
पथ्यं राजन्ब्रवीमि त्वां तत्परासुः स्मरिष्यसि ॥ ९.३.५० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਿਤਕਾਰੀ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਆਵੇਗੀ।
9.3.51
इति वृद्धो विलप्यैतत्कृपः शारद्वतो वचः ।
दीर्घमुष्णं च निःश्वस्यशुशोच च मुमोह च ॥ ९.३.५१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਪ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਗਰਮ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ੋਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।