ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.3.1
शृणु राजन्नवहितो यथावृत्तो महान्क्षयः ।
कुरूणां पाण्डवानां च समासाद्य परस्परम् ॥ ९.३.१ ॥
ହେ ରାଜନ, କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପରସ୍ପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ କିପରି ମହାବିନାଶ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ମନ ଦେଇ ଶୁଣନ୍ତୁ।
9.3.2
निहते सूतपुत्रे च फल्गुनेन महात्मना ।
विद्रुतेषु च सैन्येषु समानीतेषु चासकृत् ॥ ९.३.२ ॥
ମହାତ୍ମା ଫାଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ) ଦ୍ୱାରା ସୂତପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ) ନିହତ ହେବା ପରେ ଓ ସୈନ୍ୟମାନେ ପଳାଇ ବାରମ୍ବାର ଏକତ୍ର କରାଯିବା ସମୟରେ।
9.3.3
विमुखे तव पुत्रे च शोकोपहतचेतसि ।
भृशोद्विग्नेषु सैन्येषु दृष्ट्वा पार्थस्य विक्रमम् ॥ ९.३.३ ॥
ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ମୁଖ ଫେରାଇ ଶୋକରେ ମନ ଆହତ ହେଲେ ଏବଂ ପାର୍ଥଙ୍କ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କ) ପରାକ୍ରମ ଦେଖି ସୈନ୍ୟମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହେଲେ।
9.3.4
ध्यायमानेषु योधेषु दुऋखं प्राप्तेषु भारत ।
बलानां मत्यमानानां श्रुत्वा निनदमुत्तमम् ॥ ९.३.४ ॥
ହେ ଭାରତ, ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଚିନ୍ତାରେ ମଗ୍ନ ହୋଇ ଦୁଃଖ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଏବଂ ସୈନ୍ୟମାନେ ମଥିତ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ଉତ୍ତମ ଗର୍ଜନ ଶୁଣି।
9.3.5
अभिज्ञानं नरेन्द्राणां विकृतं प्रेक्ष्य संयुगे ।
पतितानवनीपालान्धवजांश्चैव महात्मनाम्।
रणे विनिहतान्नागान्दृष्ट्वा पत्तींश्च भारत ॥ ९.३.५ ॥
ହେ ଭାରତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିକୃତ ରାଜାମାନଙ୍କର ଚିହ୍ନ, ପତିତ ଭୂପାଳ ଓ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର ଧ୍ୱଜା, ରଣରେ ନିହତ ହସ୍ତୀ ଓ ପଦାତିକମାନଙ୍କୁ ଦେଖି।
9.3.6
आयोधनं महाघोरं रुद्रस्याक्रीडसन्निभम् ।
अप्रख्यातिं गतानां तु राज्ञां शतसहस्रशः ॥ ९.३.६ ॥
ସେହି ଯୁଦ୍ଧଭୂମି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା, ରୁଦ୍ରଙ୍କ କ୍ରୀଡ଼ାସ୍ଥଳ ପରି; ସେଠାରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ରାଜା ଅପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଗଲେ।
9.3.7
कृपाविष्टः कृपो दृष्ट्वा वयः शीलसमन्वितः ।
अब्रवीत्तत्र तेजस्वी सोऽभिसृत्य जनाधिपम्।
दुर्योधनमनुक्रोशाद्वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ ९.३.७ ॥
କରୁଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୃପ, ବୟସ ଓ ଶୀଳରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେଠାରେ ତେଜସ୍ୱୀ ଭାବେ ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ବାକ୍ୟ ବିଶାରଦ ହୋଇ କରୁଣାବଶତଃ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
9.3.8
दुर्योधन निबोधेयं यत्त्वां वक्ष्यामि कौरव ।
श्रुत्वा कुरु महाराज यदि ते रोचतेऽनघ ॥ ९.३.८ ॥
ଦୁର୍ଯୋଧନ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା କହିବି ତାହା ଶୁଣ, ହେ କୌରବ। ଶୁଣି, ହେ ମହାରାଜ, ଯଦି ତୁମକୁ ଭଲ ଲାଗେ ତେବେ କର, ହେ ନିଷ୍ପାପ।
9.3.9
न युद्धधर्माच्छ्रेयान्वै पन्था राजेन्द्र विद्यते ।
यं समाश्रित्य युध्यन्ते क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ ॥ ९.३.९ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଯୁଦ୍ଧଧର୍ମଠାରୁ ଶ୍ରେୟ ପଥ ନାହିଁ; ଯାହାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ହେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
9.3.10
पुत्रो भ्राता पिता चैव स्वस्रीयो मातुलस्तथा ।
सम्बन्धिबान्धवाश्चैव योद्वव्याः क्षत्रजीविन ॥ ९.३.१० ॥
ପୁତ୍ର, ଭାଇ, ପିତା, ଭଉଣୀ ପୁଅ, ମାମୁଁ, ଏବଂ ସେହିପରି ସମ୍ବନ୍ଧୀ ଓ ବାନ୍ଧବମାନେ ମଧ୍ୟ — କ୍ଷତ୍ରିୟ ବୃତ୍ତିରେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରୁଥିବା ଲୋକେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ।
9.3.11
वधे चैव परो धर्मस्तथाऽधर्मः पलायने ।
ते स्म घोरां समापन्ना जीविकां जीवितार्थिनः।
तदत्र प्रतिवक्ष्यामि किञ्चिदेव हितं वचः ॥ ९.३.११ ॥
ବଧରେ ପରମ ଧର୍ମ ଅଛି, ଏବଂ ପଳାୟନରେ ଅଧର୍ମ। ବଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେମାନେ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଜୀବିକାରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଏ ବିଷୟରେ ମୁଁ ହିତକର କିଛି ବାକ୍ୟ ହିଁ ଉତ୍ତର ଦେବି।
9.3.12
हते भीष्मे च द्रोणे च कर्णे चैव महारथे ।
जयद्रथे च निहते तव भ्रातृषु चानघ।
लक्ष्मणे तव पुत्रे च किं शेषं पर्युपास्महे ॥ ९.३.१२ ॥
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ମହାରଥୀ କର୍ଣ୍ଣ ନିହତ ହେଲା ପରେ, ଜୟଦ୍ରଥ ନିହତ ହେଲା ପରେ, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ତୁମ ଭାଇମାନେ ଓ ତୁମ ପୁତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିହତ ହେଲା ପରେ, ଏବେ କ'ଣ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି? ଆମେ କାହାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିବା?
9.3.13
येषु भारं समासज्य राज्ये मतिमकुर्महि ।
ते सन्त्यज्य तनूर्याताः शूरा ब्रह्मविदां गतिम् ॥ ९.३.१३ ॥
ଯାହାଙ୍କ ଉପରେ ରାଜ୍ୟର ଭାର ରଖି ଆମେ ବିଶ୍ୱାସ କରିଥିଲୁ, ସେହି ବୀରମାନେ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।
9.3.14
वयं त्विह विनाभूता गुणवद्भिर्महारथैः ।
कृपणं वर्तयिष्यामः पातयित्वा नृपान्बहून् ॥ ९.३.१४ ॥
ଆମେ ଏଠାରେ ଗୁଣବାନ ମହାରଥୀଙ୍କଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ, ବହୁ ରାଜାଙ୍କୁ ପତନ କରାଇ, ଦୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ଜୀବନ ଅତିବାହିତ କରିବୁ।
9.3.15
सर्वैरथ च जीवद्भिर्बीभत्सुरपराजितः ।
कृष्णनेत्रो महाबाहुर्देवैरपि दुरासदः ॥ ९.३.१५ ॥
ଏବେ ଜୀବିତ ଥିବାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅପରାଜିତ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଅଛନ୍ତି; କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପରି ଚକ୍ଷୁ, ମହାବାହୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଜୟ।
9.3.16
इन्द्रकार्मुकवज्राभमिन्द्रकेतुमिवोच्छ्रितम् ।
वानरं केतुमासाद्य सञ्चचाल महाचमूः ॥ ९.३.१६ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ଓ ବଜ୍ର ପରି ଝଲସୁଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ରଧ୍ୱଜ ପରି ଉଚ୍ଚରେ ଉଠିଥିବା ବାନର-ଧ୍ୱଜ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ମହାସେନା ଆଗକୁ ଗଲା।
9.3.17
सिंहनादेन भीमस्य पाञ्चजन्यस्वनेन च ।
गाण्डीवस्य च निर्घोषात्सम्मुह्यन्ते मनांसि नः ॥ ९.३.१७ ॥
ଭୀମଙ୍କ ସିଂହନାଦ, ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଙ୍ଖର ସ୍ୱର ଓ ଗାଣ୍ଡୀବର ଘୋଷରେ ଆମ ମନ ମୋହିତ ହେଉଛି।
9.3.18
स्फुरन्तीव महाविद्युन्मुष्णन्ती नयनप्रभाम् ।
अलातमिव चाविद्वं गाण्डवीं समदृश्यत ॥ ९.३.१८ ॥
ନୟନର ଆଭାକୁ ମଳିନ କରୁଥିବା ମହାବିଦ୍ୟୁତ ପରି ତାହା ଝଲସିଲା; ଜଳୁଥିବା ମଶାଲ ପରି ଗାଣ୍ଡୀବ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲା।
9.3.19
जाम्बूनदविचित्रं च धूयमानं महद्धनुः ।
दृश्यते दिक्षु स्रवासु विद्युदभ्रघनेष्विव ॥ ९.३.१९ ॥
ସୁନାରେ ବିଚିତ୍ର ସେହି ମହାଧନୁ ଚାରିଦିଗରେ ଦୋଳାଯାଉଥିବା ଦେଖାଗଲା; ଘନ ମେଘରେ ବିଦ୍ୟୁତ ପରି।
9.3.20
उह्यमानश्च कृष्णेन वायुनेव बलाहकः ।
तावकं तद्बलं राजन्नर्जुनोऽस्त्रविशारदः।
गहनं शिशिरापाये ददाहाग्निरिवोल्बणः ॥ ९.३.२० ॥
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ, ପବନରେ ଠେଲା ହେଉଥିବା ମେଘ ପରି, ହେ ରାଜନ୍, ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଅର୍ଜୁନ ଆପଣଙ୍କ ସେହି ସେନାକୁ ଦଗ୍ଧ କଲେ; ଶିଶିରର ଅନ୍ତରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଅଗ୍ନି ଘନ ବନ ପୋଡ଼ିବା ପରି।
9.3.21
गाहमानमनीकानि महेन्द्रसदृशप्रभम् ।
विक्षोभयन्तं सेनां वै त्रासयन्तं च पार्थिवान्।
धनञ्जयमपश्याम नलिनीमिव कुञ्जरम् ॥ ९.३.२१ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ପ୍ରଭାବାନ, ସେନାଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସେନାକୁ ବିଚଳିତ କରୁଥିବା ଏବଂ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଆମେ ଦେଖିଲୁ; ପଦ୍ମ ସରୋବରେ ପଶୁଥିବା ହାତୀ ପରି।
9.3.22
त्रासयन्तं तथा योधान्धनुर्घोषेण पांण्डवम् ।
भूय एनमपश्याम सिंहं मृगगणानिव ॥ ९.३.२२ ॥
ଧନୁ ଶବ୍ଦରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ସେହି ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଆମେ ପୁଣି ଦେଖିଲୁ; ସିଂହ ମୃଗପଲକୁ ଦେଖିବା ପରି।
9.3.23
सर्वलोकमहेष्वासो वृषभौ सर्वधन्विनाम् ।
आमुक्तकवचौ कृष्णौ लोकमध्ये विरेजतुः ॥ ९.३.२३ ॥
ସର୍ବଲୋକର ମହାଧନୁର୍ଧର, ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ବୃଷ, କବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦୁଇ କୃଷ୍ଣ ଲୋକମଧ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।
9.3.24
अद्य सप्तदशाहानि वर्तमानस्य भारत ।
सङ्ग्रामस्यातिघोरस्य युध्यतां चाभितो युधि ॥ ९.३.२४ ॥
ହେ ଭାରତ, ସତର ଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ, ଚାରିପାଖେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଲଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ।
9.3.25
वायुनेव विधूतानि एव सैन्यानि गच्छता ।
शरदम्भोदजालानि विशीर्यन्ते समन्ततः ॥ ९.३.२५ ॥
ପବନରେ ବିଛିନ୍ନ ଶରତର ମେଘପୁଞ୍ଜ ପରି, ସେ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ସେନାମାନେ ଚାରିପାଖେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେଲେ।
9.3.26
तां नावमिव पर्यस्तां मज्जमानां महार्णवे ।
तव सेनां महाराज सव्यसाची व्यकम्पयत् ॥ ९.३.२६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ମହାସାଗରରେ ଓଲଟି ପଡ଼ି ବୁଡ଼ୁଥିବା ନୌକା ପରି, ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ) ତୁମର ସେହି ସେନାକୁ କମ୍ପାଇଦେଲେ।
9.3.27
क्वनु ते सूतपुत्रोऽभूत्क्वनु द्रोणः सहात्मजः ।
अहं क्व च क्व चात्मा ते हार्दिक्यश्च तथा क्वनु ॥ ९.३.२७ ॥
ତୁମର ସୂତପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ) ଏବେ କେଉଁଠି? ପୁତ୍ର ସହିତ ଦ୍ରୋଣ କେଉଁଠି? ମୁଁ କେଉଁଠି, ତୁମର ଆତ୍ମା (ପ୍ରିୟ) କେଉଁଠି, ଓ ହାର୍ଦିକ୍ୟ (କୃତବର୍ମା) କେଉଁଠି?
9.3.28
दुःशासनश्च ते भ्राता भ्रातृभिः सहितः क्वनु ॥ ९.३.२८ ॥
ତୁମ ଭାଇ ଦୁଃଶାସନ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଏବେ କେଉଁଠି?
9.3.29
वाणगोचरसम्प्राप्तं युध्यमानं जयद्रथम् ।
सम्बन्धिनस्ते भ्रातॄंश्च साहयान्मातुलांस्तथा।
सर्वान्विक्रम्य मिपतो लोकमाक्रम्य मूर्धनि ॥ ९.३.२९ ॥
ବାଣ ପଥରେ ଆସି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଜୟଦ୍ରଥକୁ, ତୁମ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନଙ୍କୁ, ଭାଇମାନଙ୍କୁ, ସହାୟକମାନଙ୍କୁ ଓ ମାମୁଁମାନଙ୍କୁ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପରାକ୍ରମରେ ପରାସ୍ତ କରି, ସେମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ଯେମିତି ଜଗତକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି।
9.3.30
जयद्रथो हतो राजन्किन्नु शेषमुपास्महे ।
को वेह स पुमानास्ते यो विजेष्यति पाण्डवम् ॥ ९.३.३० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଜୟଦ୍ରଥ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏବେ ଆମେ କାହାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିବା? ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଜିଣିବାକୁ ସମର୍ଥ ସେହି ପୁରୁଷ ଏଠାରେ କିଏ?
9.3.31
तस्य चास्त्राणि दिव्यानि विदितानि महात्मनः ।
गाण्डीवस्य च निर्घोषो धैर्याणि हरते हि नः ॥ ९.३.३१ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରସବୁ ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି। ଗାଣ୍ଡୀବର ନିର୍ଘୋଷ ଆମର ଧୈର୍ଯ୍ୟ ହରଣ କରେ।
9.3.32
नष्टचन्द्रा यथा रात्रिः सेनेयं हतनायका ।
नागभग्नद्रुमा शुष्का नदीव प्रतिभाति मे ॥ ९.३.३२ ॥
ଚନ୍ଦ୍ର ଅସ୍ତ ଯିବା ପରେ ରାତ୍ରି ଯେପରି, ନାୟକ ହତ ହୋଇଥିବା ଏହି ସେନା ସେହିପରି; ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଙ୍ଗା ଗଛ ଥିବା ଶୁଷ୍କ ନଦୀ ପରି ମୋତେ ଦେଖାଯାଏ।
9.3.33
ध्वजिन्यां हतनेत्रायां यथेष्टं श्वेतवाहनः ।
चरिष्यति महाराजः कक्षेष्वग्निरिव ज्वलन् ॥ ९.३.३३ ॥
ସେନାର ନୟନ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱ ସେହି ମହାରାଜ (ଅର୍ଜୁନ) ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିଚରଣ କରିବେ, ବନର ଝାଡ଼ିରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି।
9.3.34
सात्यकेश्चैव यो वेगो भीमसेनस्य चोभयोः ।
दारयेत गिरीन्सर्वाञ्शोषयेच्चैव सागरान् ॥ ९.३.३४ ॥
ସାତ୍ୟକି ଓ ଭୀମସେନ ଉଭୟଙ୍କର ଯେଉଁ ବେଗ, ତାହା ସମସ୍ତ ପର୍ବତକୁ ଚିରିଦେବ ଏବଂ ସମୁଦ୍ରକୁ ଶୁଖାଇଦେବ।
9.3.35
उवाच वाक्यं यद्भीमः सभामध्ये विशाम्पते ।
कृतं तत्सफलं सर्वं भूयश्चैव करिष्यति ॥ ९.३.३५ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଭୀମ ଯାହା କହିଥିଲେ, ତାହା ସବୁ ସଫଳ ହୋଇଛି; ସେ ପୁଣି ସେହିପରି କରିବେ।
9.3.36
प्रमुखस्थे तदा कर्णे बलं पाण्डवरक्षितम् ।
दुरासदं तदा गुप्तं व्यूढं गाण्डीवधन्वना ॥ ९.३.३६ ॥
କର୍ଣ୍ଣ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଥିବାବେଳେ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟୂହିତ ସେହି ସେନା ସେତେବେଳେ ଦୁର୍ଗମ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲା।
9.3.37
युष्माभिस्तानि चीर्णानि यान्यसाधूनि साधुषु ।
अकारणकृतान्येव तेषां वः फलमागतम् ॥ ९.३.३७ ॥
ଆପଣମାନେ ସାଧୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଯେଉଁ ଅସାଧୁ କର୍ମ କରିଥିଲେ, ତାହା ବିନା କାରଣରେ କରାଯାଇଥିଲା; ଏବେ ତାହାର ଫଳ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟ ଆସିଛି।
9.3.38
आत्मनोऽर्थे त्वया लोके यत्नतः सर्व आहृतः ।
स ते संशयितस्तात आत्मा च भरतर्षभ ॥ ९.३.३८ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର! ତୁମେ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ଜଗତର ସବୁକିଛି ଯତ୍ନରେ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲ; ଏବେ ତାହା ସବୁ ଓ ତୁମ ପ୍ରାଣ ସଂଶୟରେ ପଡ଼ିଛି।
9.3.39
रक्ष दुर्योधनात्मानमात्मा सर्वस्य भाजनम् ।
भिन्ने हि भाजने तात दिशो गच्छति तद्गतम् ॥ ९.३.३९ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଠାରୁ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କର; ଆତ୍ମା ହିଁ ସବୁ କିଛିର ପାତ୍ର। ହେ ପ୍ରିୟ! ପାତ୍ର ଭାଙ୍ଗିଗଲେ ତା ଭିତରର ବସ୍ତୁ ଦିଗରେ ଚାଲିଯାଏ।
9.3.40
हीयमानेन वै सन्धिः पर्येष्टव्यः समेन वा ।
विग्रहो वर्धमानेन नीतिरेषा बृहस्पतेः ॥ ९.३.४० ॥
ଯେ କ୍ଷୀଣ ହେଉଛି ସେ ସନ୍ଧି ଖୋଜିବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା ସମାନ ସହ; ଯେ ବଢ଼ୁଛି ସେ ବିଗ୍ରହ କରିପାରେ। ଏହା ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ନୀତି।
9.3.41
ते वयं पाण्डुपुत्रेभ्यो हीनाः स्म बलशक्तितः ।
अत्र ते पाण्डवैः सार्धं सन्धिं मन्ये क्षमं प्रभो ॥ ९.३.४१ ॥
ଆମେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ବଳ ଓ ଶକ୍ତିରେ ହୀନ; ହେ ପ୍ରଭୁ! ମୋ ମତରେ ଏଠାରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କରିବା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ।
9.3.42
न जानीते हि यः श्रेयः श्रेयसश्चावमन्यते ।
स क्षिप्रं भ्रश्यते राज्यान्न च श्रेयोऽनुविन्दति ॥ ९.३.४२ ॥
ଯିଏ ଶ୍ରେୟ ଜାଣେ ନାହିଁ ଓ ଶ୍ରେୟକୁ ଅବମାନନା କରେ, ସେ ଶୀଘ୍ର ରାଜ୍ୟରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ଶ୍ରେୟ ମଧ୍ୟ ପାଏ ନାହିଁ।
9.3.43
अणिपत्य हि राजानं राज्यं यदि लभेमहि ।
श्रेयः स्यान्न तु मौढ्येन राजन्गन्तुं पराभवम् ॥ ९.३.४३ ॥
ରାଜାଙ୍କ ଆଗରେ ନତ ହୋଇ ଯଦି ରାଜ୍ୟ ପାଇପାରିବା, ତେବେ ତାହା ଶ୍ରେୟ; ହେ ରାଜନ୍, ମୂର୍ଖତାରେ ପରାଜୟ ବରଣ କରିବା ଶ୍ରେୟ ନୁହେଁ।
9.3.44
वैचित्रवीर्यवचनात्कृपाशीलो युधिष्ठिरः ।
विनियुञ्जीत राज्ये त्वां गोविन्दवचनेन च ॥ ९.३.४४ ॥
ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ରର ବଚନରୁ ଏବଂ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ବଚନରୁ, କୃପାଶୀଳ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତୁମକୁ ରାଜ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବେ।
9.3.45
अजातशत्रुः कौरव्यो गुरुशुश्रूषणे रतः ।
धृतराष्ट्रस्य वचनं नावमंस्यति धार्मिकः ॥ ९.३.४५ ॥
ଶତ୍ରୁହୀନ କୌରବ୍ୟ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଯିଏ ଗୁରୁଜନଙ୍କ ସେବାରେ ରତ, ସେ ଧାର୍ମିକ ହୋଇଥିବାରୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ବଚନକୁ ଅବମାନନା କରିବେ ନାହିଁ।
9.3.46
कुर्वन्ति भ्रातरश्चास्य वचनं नात्र संशयः ॥ ९.३.४६ ॥
ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ବଚନ ପାଳନ କରିବେ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
9.3.47
यद्ब्रूयाद्धि हृषीकेशो राजानमपराजितम् ।
अर्जुनो भीमसेनश्च सर्वे कुर्युरसंशयम् ॥ ९.३.४७ ॥
ହୃଷୀକେଶ ଅପରାଜିତ ରାଜାଙ୍କୁ ଯାହା କହିବେ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଭୀମସେନ ସମସ୍ତେ ନିଃସନ୍ଦେହରେ ତାହା କରିବେ।
9.3.48
नातिक्रमिष्यते कृष्णो वचनं पाण्डवस्य तु ।
धृतराष्ट्रस्य मन्येऽहं नापि कृष्णस्य पाण्डवः ॥ ९.३.४८ ॥
କୃଷ୍ଣ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିବେ ନାହିଁ; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ମୁଁ ମନେ କରେ। ପାଣ୍ଡବ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିବେ ନାହିଁ।
9.3.49
एतत्क्षममहं मन्ये तव पार्थैरविग्रहम् ।
न त्वां ब्रवीमि कार्पण्यान्न प्राणपरिरक्षणात् ॥ ९.३.४९ ॥
ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ସହିତ ବିରୋଧ ନ ରଖିବା ହିଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ ବୋଲି ମୁଁ ମନେ କରେ। ଏହା ମୁଁ ଦୀନତାରୁ କିମ୍ବା ପ୍ରାଣରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ କହୁ ନାହିଁ।
9.3.50
पथ्यं राजन्ब्रवीमि त्वां तत्परासुः स्मरिष्यसि ॥ ९.३.५० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ହିତକର କଥା କହୁଛି। ପ୍ରାଣହୀନ ହେଲେ ଆପଣ ତାହା ସ୍ମରଣ କରିବେ।
9.3.51
इति वृद्धो विलप्यैतत्कृपः शारद्वतो वचः ।
दीर्घमुष्णं च निःश्वस्यशुशोच च मुमोह च ॥ ९.३.५१ ॥
ଏହିପରି ବୃଦ୍ଧ ଶାରଦ୍ୱତ କୃପ ଏହି କଥା କହି ବିଳାପ କଲେ; ଦୀର୍ଘ ଓ ଉଷ୍ଣ ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ଶୋକ କଲେ ଏବଂ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ।