ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.31.1
सञ्जय उवाच ।
ततस्तेष्वपयातेषु रथेषु त्रिषु पाण्डवाः।
तं हदं प्रत्यपद्यन्त यत्र दुर्योधनोऽभवत् ॥ ९.३१.१ ॥
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: ସେହି ତିନି ରଥ ଚାଲିଯିବା ପରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଥିବା ସେହି ହ୍ରଦ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
9.31.2
आसाद्य च कुरुश्रेष्ठ तदा द्वैपायनं हदम् ।
स्तम्भितं धार्तराष्ट्रेण दृष्ट्वा तं सलिलाशयम् ॥ ९.३१.२ ॥
କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେତେବେଳେ ଦ୍ୱୈପାୟନ ହ୍ରଦ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସ୍ତମ୍ଭିତ ହୋଇଥିବା ସେହି ଜଳାଶୟକୁ ଦେଖିଲେ।
9.31.3
वासुदेवमिदं वाक्यमब्रवीत्कुरुनन्दनः ।
पश्येमां धार्तराष्ट्रेण मायामप्सु प्रयोजिताम् ॥ ९.३१.३ ॥
କୁରୁନନ୍ଦନ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: ଦେଖ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ଜଳରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିବା ଏହି ମାୟାକୁ।
9.31.4
विष्टभ्य सलिलं शेते नास्य मानुषतो भयम् ।
दैवीं मायामिमां कृत्वा सलिलान्तर्गतो ह्ययम् ॥ ९.३१.४ ॥
ଜଳକୁ ଅଟକାଇ ସେ ଶୋଇଛି; ମଣିଷଙ୍କଠାରୁ ତା'ର କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ। ଏହି ଦୈବୀ ମାୟା ରଚି ସେ ଜଳ ଭିତରେ ଲୁଚିଛି।
9.31.5
निकृत्या निकृतिप्रज्ञो न मे जीवन्विमोक्ष्यते ।
यद्यस्य समरे साह्यं कुरुते वज्रभृत्स्वयम्।
तथाप्येनं हतं युद्धे लोका द्रक्ष्यन्ति माधव ॥ ९.३१.५ ॥
ଛଳ ବୁଦ୍ଧିର ଏହି ଲୋକ ମୋ ହାତରୁ ଜୀବିତ ଛୁଟିବ ନାହିଁ। ବଜ୍ରଧାରୀ ନିଜେ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ତଥାପି ହେ ମାଧବ, ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ହୋଇଥିବା ଏହାକୁ ଲୋକେ ଦେଖିବେ।
9.31.6
मायाविन इमां मायां मायया जहि भारत ।
मायावी मायया वध्यः सत्यमेतद्युधिष्ठिर ॥ ९.३१.६ ॥
ହେ ଭାରତ, ମାୟାବୀଙ୍କ ଏହି ମାୟାକୁ ମାୟାରେ ହିଁ ବିନାଶ କର। ମାୟାରେ ହିଁ ମାୟାବୀ ବଧ୍ୟ — ଏହା ସତ୍ୟ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
9.31.7
क्रियाभ्युपायैर्बहुभिर्भायामप्सु प्रयोज्य च ।
जहि त्वं भरतश्रेष्ठ मायात्मानं सुयोधनम् ॥ ९.३१.७ ॥
କ୍ରିୟା ଓ ଅନେକ ଉପାୟରେ, ଜଳରେ ମାୟା ପ୍ରୟୋଗ କରି ମଧ୍ୟ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମାୟାବୀ ସୁଯୋଧନକୁ ତୁମେ ବଧ କର।
9.31.8
क्रियाभ्युपायैरिन्द्रेण निहता दैत्यदानवाः ।
क्रियाभ्युपायैर्बलिभिर्बलिर्बद्धो महात्मना ॥ ९.३१.८ ॥
କ୍ରିୟା ଓ ଉପାୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଦୈତ୍ୟ-ଦାନବମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ; ସେହି ଉପାୟରେ ମହାତ୍ମା ବଳିଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଲେ।
9.31.9
क्रियाभ्युपायपूर्वं वै हिरण्याक्षो महासुरः ।
हिरण्यकशिपुश्चैव क्रिययैव निषूदितौ ॥ ९.३१.९ ॥
କ୍ରିୟା ଓ ଉପାୟ ପୂର୍ବକ ମହାସୁର ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ଓ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ କ୍ରିୟାରେ ହିଁ ବିନଷ୍ଟ ହେଲେ।
9.31.10
वृत्रश्च निहतो राजन्क्रिययैव महाबलः ।
तथा पौलस्त्यतनयो रावणो नाम राक्षसः।
रामेण निहतो राजन्सानुबन्धः सहानुगः ॥ ९.३१.१० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମହାବଳ ବୃତ୍ର ମଧ୍ୟ କ୍ରିୟାରେ ହିଁ ନିହତ ହେଲା; ସେହିପରି ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ପୁତ୍ର ରାକ୍ଷସ ରାବଣ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧୁ ଓ ଅନୁଚରଙ୍କ ସହ ନିହତ ହେଲା।
9.31.11
क्रियया योगमास्थाय तथा त्वमपि विक्रम ॥ ९.३१.११ ॥
କ୍ରିୟାର ଯୋଗ ଅବଲମ୍ବନ କରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ବିକ୍ରମ ଦେଖାଅ।
9.31.12
क्रियाभ्युपायैर्निहतौ मया राजन्पुरातनौ ।
तारकश्च महादैत्यो विप्रचित्तिश्च वीर्यवान् ॥ ९.३१.१२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପୂର୍ବେ ମୁଁ କ୍ରିୟା-ଉପାୟରେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲି: ମହାଦୈତ୍ୟ ତାରକ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ବିପ୍ରଚିତ୍ତି।
9.31.13
वातापिरिल्वलश्चैव त्रिशिराश्च तथा विभो ।
सुन्दोपसुन्दावसुरौ क्रिययैव निषूदितौ ॥ ९.३१.१३ ॥
ବାତାପି, ରିଲ୍ବଲ ଓ ତ୍ରିଶିରା, ଏବଂ ହେ ବିଭୋ, ସୁନ୍ଦ ଓ ଉପସୁନ୍ଦ ନାମକ ଅସୁରମାନେ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ କେବଳ କୌଶଳରେ ନିହତ ହେଲେ।
9.31.14
क्रियाभ्युपायैरिन्द्रेण त्रिदिवं भुज्यते विभो ।
क्रिया बलवती राजन्नान्यत्किंचिद्युधिष्ठिर ॥ ९.३१.१४ ॥
ହେ ବିଭୋ, ଇନ୍ଦ୍ର କୌଶଳ ଓ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ହେ ରାଜନ୍ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, କୌଶଳ ହିଁ ବଳବତୀ; ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ।
9.31.15
दैत्याश्च दानवाश्चैव राक्षसाः पार्थिवास्तथा ।
क्रियाभ्युपायैर्निहताः क्रियां तस्मात्समाचर ॥ ९.३१.१५ ॥
ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ, ରାକ୍ଷସ ଓ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ କୌଶଳ ଓ ଉପାୟରେ ନିହତ ହେଲେ। ଅତଏବ ତୁମେ ମଧ୍ୟ କୌଶଳ ଆଚରଣ କର।
9.31.16
इत्युक्तो वासुदेवेन पाण्डवः संशितव्रतः ।
जलस्थं तं महाराज तव पुत्रं महाबलम्।
अभ्यभाषत कौन्तेयः प्रहसन्निव भारत ॥ ९.३१.१६ ॥
ବାସୁଦେବ ଏପରି କହିବାରୁ, ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ପାଣ୍ଡବ ଜଳରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ତୁମ ମହାବଳୀ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ହସିହସି କହିଲା ପରି ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ହେ ଭାରତ, କୌନ୍ତେୟ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
9.31.17
सुयोधन किमर्थोऽयमारम्भोऽप्सु कृतस्त्वया ।
सर्वं क्षत्रं घातयित्वा स्वकुलं च विशाम्पते ॥ ९.३१.१७ ॥
ହେ ସୁଯୋଧନ, ତୁମେ ଜଳରେ ଏହି ଉଦ୍ୟମ କାହିଁକି କଲ? ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ନିଜ କୁଳକୁ ବିନାଶ କରାଇ।
9.31.18
जलाशयं प्रविष्टोऽद्य वाञ्छञ्जीवितमात्मनः ।
उत्तिष्ठ राजन्युध्यस्व सहास्माभिः सुयोधन ॥ ९.३१.१८ ॥
ଏବେ ତୁମେ ଜଳାଶୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛ, ନିଜ ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷାର ଇଚ୍ଛାରେ। ଉଠ, ହେ ରାଜନ୍, ହେ ସୁଯୋଧନ, ଆମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର।
9.31.19
स ते दर्पो नरश्रेष्ठ स च मानः क्व ते गतः ।
यस्त्वं संस्तभ्य सलिलं भीतो राजन्व्यवस्थितः ॥ ९.३१.१९ ॥
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ସେ ଅହଂକାର ଓ ସେ ମାନ କେଉଁଠି ଗଲା? ଜଳ ଅଟକାଇ, ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ଏଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଛ।
9.31.20
सर्वे त्वां शूर इत्येवं जना जल्पन्ति संसदि ।
व्यर्थं तद्भवतो मन्ये शौर्यं सलिलशायिनः ॥ ९.३१.२० ॥
ସଭାରେ ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ 'ଶୂର' କହି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଜଳରେ ଶୋଇଥିବା ତୁମର ସେ ଶୌର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ।
9.31.21
उत्तिष्ठ राजन्युध्यस्व क्षत्रियोऽसि कुलोद्भवः ।
कौरवेयो विशेषेण कुलं जन्म च संस्मर ॥ ९.३१.२१ ॥
ଉଠ, ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧ କର; ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ, କୁଳରେ ଜନ୍ମିତ। ତୁମେ କୌରବ; ବିଶେଷରେ ତୁମ କୁଳ ଓ ଜନ୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କର।
9.31.22
स कथं कौरवे वंशे प्रशंसञ्जन्म चात्मनः ।
युद्वात्त्रस्ततरस्तोयं प्रविश्य प्रतितिष्ठसि ॥ ९.३१.२२ ॥
କୌରବ ବଂଶ ଓ ନିଜ ଜନ୍ମର ପ୍ରଶଂସା କରି, ଯୁଦ୍ଧରୁ ଅତି ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଜଳରେ ପଶି ତୁମେ କିପରି ଠିଆ ହୋଇଛ?
9.31.23
अयुद्धेन व्यवस्थानं नैष धर्मः सनातनः ॥ ९.३१.२३ ॥
ଯୁଦ୍ଧ ନ କରି ଏପରି ଠିଆ ହେବା ଏହା ସନାତନ ଧର୍ମ ନୁହେଁ।
9.31.24
अनार्यजुष्टमस्वर्ग्यं रणे राजन्पलायनम् ।
कथं पारमगत्वा हि युद्धे त्वं वै जिजीविषुः ॥ ९.३१.२४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଳାୟନ ଅନାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ଆଚରଣ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଇ ନଥାଏ। ଯୁଦ୍ଧରେ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ତୁମେ, ପାରକୁ ନ ଯାଇ କିପରି?
9.31.25
इमान्निपतितान्दृष्ट्वा पुत्रान्भ्रातॄन्पितॄंस्तथा ।
सम्बन्धिनो वयस्यांश्च मातुलान्बान्धवांस्तथा।
घातयित्वा कथं तात हदे तिष्ठति साम्प्रतम् ॥ ९.३१.२५ ॥
ପଡ଼ିଥିବା ଏହି ପୁତ୍ର, ଭ୍ରାତା, ପିତୃଗଣ, ସମ୍ବନ୍ଧୀ, ବନ୍ଧୁ, ମାମୁଁ ଓ ବାନ୍ଧବମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ହେ ତାତ, ମାରି ଦେଇ ଏବେ ହ୍ରଦରେ କିପରି ଠିଆ ହୋଇଛ?
9.31.26
शूरमानी न शूरस्त्वं मृषा वदसि भारत ।
शूरोऽहमिति दुर्बुद्धे सर्वलोकस्य शृण्वतः ॥ ९.३१.२६ ॥
ହେ ଭାରତ, ତୁମେ ନିଜକୁ ଶୂର ମନେ କର, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଶୂର ନୁହଁ; ମିଥ୍ୟା କହୁଛ। ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଶୁଣୁଥିବାବେଳେ 'ମୁଁ ଶୂର' ବୋଲୁଛ।
9.31.27
न हि शूराः पलायन्ते शत्रून्दृष्ट्वा कथञ्चन ।
ब्रूहि वा त्वं यया वृत्त्या शूर त्यजसि सङ्गरम् ॥ ९.३१.२७ ॥
ଶୂରମାନେ ଶତ୍ରୁ ଦେଖି କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ପଳାନ୍ତି ନାହିଁ। ହେ ଶୂର, କେଉଁ ଆଚରଣରେ ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧ ତ୍ୟାଗ କରୁଛ କୁହ!
9.31.28
स त्वमुत्तिष्ठ युध्यस्व विहाय भयमात्मनः ।
घातयित्वा सर्वसैन्यं भ्रातॄंश्चैव सुयोधन ॥ ९.३१.२८ ॥
ଅତଏବ ଉଠ, ନିଜ ଭୟ ତ୍ୟାଗ କରି ଯୁଦ୍ଧ କର। ହେ ସୁଯୋଧନ, ସମଗ୍ର ସେନା ଓ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ମରାଇଛ; ଏବେ ବି ଯୁଦ୍ଧ କର।
9.31.29
नेदानीं जीविते बुद्धिः कार्या धर्मचिकीर्षया ।
क्षत्रधर्ममुपाश्रित्य त्वद्विधेन सुयोधन ॥ ९.३१.२९ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବୁଦ୍ଧି ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଧର୍ମ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ, ହେ ସୁଯୋଧନ, ତୁମ ପରି ବ୍ୟକ୍ତି କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ।
9.31.30
यत्तु कर्णमुपाश्रित्य शकुनिं चापि सौबलम् ।
दुःशासनं च मोहात्त्वमात्मानं नावबुद्धवान् ॥ ९.३१.३० ॥
କର୍ଣ୍ଣ, ସୌବଳ ଶକୁନି ଓ ଦୁଃଶାସନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ମୋହରୁ ତୁମେ ନିଜକୁ ଚିହ୍ନିଲ ନାହିଁ।
9.31.31
तत्पापं सुमहत्कृत्वा प्रतियुध्यस्व भारत ।
कथं हि त्वद्विधो मोहाद्रोचयेत पलायनम् ॥ ९.३१.३१ ॥
ହେ ଭାରତ, ସେହି ମହା ପାପ କରି ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିରୋଧ କରି ଯୁଦ୍ଧ କର। ତୁମ ପରି ଲୋକ ମୋହରୁ ପଳାୟନକୁ କିପରି ପସନ୍ଦ କରିବ?
9.31.32
क्व ते तत्पौरुषं यातं क्व च मानः सुयोधन ।
क्व च विक्रान्तता याता क्व च विस्फूर्जितं महत् ॥ ९.३१.३२ ॥
ହେ ସୁଯୋଧନ, ତୁମର ସେ ପୌରୁଷ କୁଆଡ଼େ ଗଲା? ତୁମର ଅଭିମାନ କୁଆଡ଼େ? ତୁମର ପରାକ୍ରମ କୁଆଡ଼େ ଗଲା? ତୁମର ସେ ମହା ଗର୍ଜନ କୁଆଡ଼େ?
9.31.33
क्व ते कृतास्त्रता याता किं नु शेषे जलाशये ।
स त्वमुत्तिष्ठ युध्यस्व क्षत्रधर्मेण भारत ॥ ९.३१.३३ ॥
ତୁମର ସେ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା କୁଆଡ଼େ ଗଲା? ତୁମେ କାହିଁକି ଜଳାଶୟରେ ଶୋଇଛ? ହେ ଭାରତ, ତୁମେ ସେହି ବୀର; ଉଠ ଏବଂ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଯୁଦ୍ଧ କର।
9.31.34
अस्मांस्तु वा पराजित्य प्रशाधि पृथिवीमिमाम् ।
अथवा निहतोस्माभिर्भूमौ स्वप्स्यसि भारत ॥ ९.३१.३४ ॥
କିମ୍ବା ଆମକୁ ପରାଜିତ କରି ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଶାସନ କର; କିମ୍ବା ଆମ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇ, ହେ ଭାରତ, ଭୂମିରେ ଶୋଇବ।
9.31.35
एष ते परमो धर्मः सृष्टो धात्रा महात्मना ।
तं कुरुष्व यथातथ्यं पौरुषे स्व व्यवस्थितः ॥ ९.३१.३५ ॥
ଏହା ତୁମର ପରମ ଧର୍ମ, ମହାତ୍ମା ବିଧାତା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ତାହାକୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ପାଳନ କର, ନିଜ ପୌରୁଷରେ ସ୍ଥିର ରହି।
9.31.36
एवमुक्तो महाराज धर्मपुत्रेण धीमता ।
सलिलस्थस्तव सुत इदं वचनमब्रवीत् ॥ ९.३१.३६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ, ଜଳରେ ସ୍ଥିତ ତୁମ ପୁତ୍ର ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
9.31.37
नैतच्चित्रं महाराज यद्भीः प्राणिनमाविशेत् ।
न च प्राणभयाद्भीतो व्यपयातोऽस्मि भारत ॥ ९.३१.३७ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ପ୍ରାଣୀକୁ ଭୟ ଆସିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ। ହେ ଭାରତ, ପ୍ରାଣଭୟରେ ମୁଁ ପଛକୁ ହଟି ନାହିଁ।
9.31.38
अरथश्चानिषङ्गी च निहतः पार्ष्णिसारथिः ।
एकश्चाप्यगणः सङ्ख्ये प्रत्याश्वासमरोचयम् ॥ ९.३१.३८ ॥
ରଥ ଓ ତୂଣୀର ବିନା ପାର୍ଷ୍ଣିସାରଥି ନିହତ ହେଲା; ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକାକୀ, ଅନୁଚର ବିନା, ମୁଁ ପୁଣି ସାହସ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲି।
9.31.39
न प्राणहेतोर्न भयाश्च विषादाद्विशाम्पते ।
इदमम्भः प्रविष्टोऽस्मि श्रमात्त्विदमनुष्ठितम् ॥ ९.३१.३९ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ପ୍ରାଣ ପାଇଁ, ଭୟରୁ କିମ୍ବା ବିଷାଦରୁ ନୁହେଁ; କ୍ଳାନ୍ତିରୁ ହିଁ ମୁଁ ଏହି ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି।
9.31.40
त्वं चाश्वसिहि कौन्तेय ये चाप्यनुगतास्तव ।
अहमुत्थाय वः सर्वान्प्रतियोत्स्यामि संयुगे ॥ ९.३१.४० ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ତୁମେ ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ସହ ଆସିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୁଅ; ମୁଁ ଉଠି ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ଲଢ଼ିବି।
9.31.41
आश्वस्ता एव सर्वे स्म चिरं त्वां मृगयामहे ।
तदिदानीं समुत्तिष्ठ युध्यस्वेह सुयोधन ॥ ९.३१.४१ ॥
ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ ବହୁ ସମୟ ଧରି ତୁମକୁ ଖୋଜୁଛୁ; ତେଣୁ ଏବେ ଉଠ ଏବଂ ଏଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ କର, ହେ ସୁଯୋଧନ।
9.31.42
हत्वा वा समरे पार्थान्स्फीतं राज्यमवाप्नुहि ।
निहतो वा रणेऽस्माभिर्वीरलोकमवाप्स्यसि ॥ ९.३१.४२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କର; ନଚେତ୍ ରଣରେ ଆମ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହୋଇ ବୀରଲୋକ ପାଇବ।
9.31.43
यदर्थं राज्यमिच्छामि कुरूणां कुरुनन्दन ।
त इमे निहताः सर्वे भ्रातरो मे जनेश्वर ॥ ९.३१.४३ ॥
ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ଯାହା ପାଇଁ ମୁଁ କୁରୁମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲି, ହେ ଜନେଶ୍ୱର, ମୋର ଏହି ସମସ୍ତ ଭାଇ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି।
9.31.44
क्षीणरत्नां च पृथिवीं हतक्षत्रियपुङ्गवाम् ।
न ह्युत्सहाम्यहं भोक्तुं विधवामिव योषितम् ॥ ९.३१.४४ ॥
ରତ୍ନହୀନା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ନିହତ ହୋଇଥିବା ପୃଥିବୀକୁ, ବିଧବା ନାରୀ ପରି, ଭୋଗ କରିବାକୁ ମୁଁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ।
9.31.45
अद्यापि त्वहमाशंसे त्वां विजेतुं युधिष्ठिर ।
भङ्क्त्वा पाञ्चालपाण्डूनामुत्साहं भरतर्षभ ॥ ९.३१.४५ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଆଜି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଉତ୍ସାହ ଭାଙ୍ଗି ତୁମକୁ ଜୟ କରିବାକୁ ଆଶା କରେ।
9.31.46
न त्विदानीमहं मन्ये कार्यं युद्धेन कर्हिचित् ।
द्रोणे कर्णे च संशान्ते निहते च पितामहे ॥ ९.३१.४६ ॥
କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ମନେ କରେ ନାହିଁ ଯେ ଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କେବେ ହେବ; ଦ୍ରୋଣ ଓ କର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି ଓ ପିତାମହ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି।
9.31.47
अस्त्विदानीमियं राजन्केवला पृथिवी तव ।
असहायो हि को राजा राज्यमिच्छेत्प्रशासितुम् ॥ ९.३१.४७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏବେ ଏହି ପୃଥିବୀ କେବଳ ତୁମର ହେଉ; ସହାୟ ବିନା କେଉଁ ରାଜା ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବ?
9.31.48
सुहृदस्तादृशान्हत्वा पुत्रान्भ्रातॄन्पितॄनपि ।
भवद्भिश्च हृते राज्ये को नु जीवेत मादृशः ॥ ९.३१.४८ ॥
ଏପରି ସୁହୃଦ, ପୁତ୍ର, ଭାଇ ଓ ପିତାମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ଏବଂ ତୁମମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟ ହରଣ ହେଲେ ମୋ ପରି କିଏ ବଞ୍ଚିବ?
9.31.49
अहं वनं गमिष्यामि ह्यजिनैः प्रतिवासितः ।
रतिर्हि नास्ति मे राज्ये हतपक्षस्य भारत ॥ ९.३१.४९ ॥
ମୁଁ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି ବନକୁ ଯିବି। ହେ ଭାରତ, ଯାହାର ପକ୍ଷ ହତ ହୋଇଛି ତାହାର ରାଜ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ।
9.31.50
हतबान्धवभूयिष्ठा हताश्वा हतकुञ्जरा ।
एषा ते पृथिवी राजन्भुङ्क्षैनां विगतज्वरः ॥ ९.३१.५० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ପୃଥିବୀ ହତ ବନ୍ଧୁ, ଅଶ୍ୱ ଏବଂ ହସ୍ତୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଚିନ୍ତାରହିତ ହୋଇ ତୁମେ ଏହାକୁ ଭୋଗ କର।
9.31.51
वनमेव गमिष्यामि वसानो मृगचर्मणी ।
न हि मे निर्जनस्यास्ति जीवितेऽद्य स्पृहा विभो ॥ ९.३१.५१ ॥
ମୁଁ ଦୁଇଟି ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି ବନକୁ ହିଁ ଯିବି। ହେ ବିଭୋ, ଜନଶୂନ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ଆଜି ଜୀବନରେ କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ।
9.31.52
गच्छ त्वं भुङ्क्ष राजेन्द्र पृथिवीं निहतेश्वराम् ।
हतयोधां नष्टरत्नां शीर्णक्षत्रां यथासुखम् ॥ ९.३१.५२ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଯାଅ। ଯାହାର ପ୍ରଭୁ ହତ, ଯୋଦ୍ଧା ହତ, ରତ୍ନ ନଷ୍ଟ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଖଣ୍ଡିତ, ସେହି ପୃଥିବୀକୁ ସୁଖରେ ଭୋଗ କର।
9.31.53
दुर्योधनं तव सुतं सलिलस्थं महायशाः ।
श्रुत्वा तु करुणं वाक्यमभाषत युधिष्ठिरः ॥ ९.३१.५३ ॥
ଜଳରେ ପଡ଼ିଥିବା ତୁମ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କରୁଣ ବାଣୀ କହିଲେ।
9.31.54
आर्तप्रलापान्मा तात सलिलस्थः प्रभाषथाः ।
नैतन्मनसि मे राजन्वाशितं शकुनेरिव ॥ ९.३१.५४ ॥
ହେ ତାତ, ଜଳରେ ପଡ଼ି ଆର୍ତ୍ତ ବିଳାପ କୁହ ନାହିଁ। ହେ ରାଜନ୍, ଏହା ପକ୍ଷୀର ଡାକ ପରି ମୋ ମନକୁ ଭଲ ଲାଗୁନାହିଁ।
9.31.55
यदि वापि समर्थः स्यास्त्वं दानाय सुयोधन ।
नाहमिच्छेयमवनिं त्वया दत्तां प्रशासितुम् ॥ ९.३१.५५ ॥
ହେ ସୁଯୋଧନ, ଯଦି ତୁମେ ଦାନ ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଅ, ତଥାପି ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଦତ୍ତ ଏହି ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
9.31.56
अधर्मेण न गृह्णीयां त्वया दत्तां महीमिमाम् ।
न हि धर्मः स्मृतो राजन्क्षत्रियस्य प्रतिग्रहः ॥ ९.३१.५६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଅଧର୍ମରେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଦତ୍ତ ଏହି ପୃଥିବୀ ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରିବି ନାହିଁ; କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାଇଁ ଦାନ ଗ୍ରହଣ ଧର୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଇ ନାହିଁ।
9.31.57
त्वया दत्तां न चेच्छेयं पृथिवीमखिलामहम् ।
त्वां तु युद्धे विनिर्जित्य भोक्ताऽस्मि वसुधामिमाम् ॥ ९.३१.५७ ॥
ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଦତ୍ତ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମକୁ ଜିଣି ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରିବି।
9.31.58
अनीश्वरश्च पृथिवीं कथं त्वं दातुमिच्छसि ।
त्वयेयं पृथिवी राजन्किं न दत्ता तदैव हि ॥ ९.३१.५८ ॥
ଅଧିକାରହୀନ ତୁମେ ପୃଥିବୀ କିପରି ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର? ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ହିଁ ଏହି ପୃଥିବୀ ତୁମେ କାହିଁକି ଦେଇ ନଥିଲ?
9.31.59
धर्मतो याचमानानां प्रशमार्थं कुलस्य नः ।
वार्ष्णेयं प्रथमं राजन्प्रत्याख्याय महाबालम् ॥ ९.३१.५९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଆମ କୁଳର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଧର୍ମତଃ ଯାଚନା କରୁଥିବା ଆମକୁ, ତୁମେ ପ୍ରଥମେ ମହାବଳୀ ବାର୍ଷ୍ଣେୟଙ୍କୁ (କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ) ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲ।
9.31.60
किमिदानीं ददासि त्वं को हि ते जित्तविभ्रमः ।
अभियुक्तस्तु को राजा दातुमिच्छेद्धि मेदिनीं ॥ ९.३१.६० ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମେ କଣ ଦେଉଛ? ତୁମକୁ ଏହି ବିଜୟ-ଭ୍ରମ କିଏ ଦେଲା? ଆକ୍ରାନ୍ତ କେଉଁ ରାଜା ପୃଥିବୀ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବ?
9.31.61
न त्वमद्य महीं दातुमीशः कौरवनन्दन ।
आच्छेत्तुं वा बलाद्राजन्स कथं दातुमिच्छसि ॥ ९.३१.६१ ॥
ହେ କୌରବ ବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମର ପୃଥିବୀ ଦେବାର ଅଧିକାର ନାହିଁ, ବଳରେ ଛଡ଼ାଇ ନେବାରେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ତାହା କିପରି ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ?
9.31.62
मां तु निर्जित्य सङ्ग्रामे पालयेमां वसुन्धराम् ।
सूच्यग्रेणापि यद्भूमेरपि भिद्येत भारत ॥ ९.३१.६२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ଜିଣି ଏହି ପୃଥିବୀ ପାଳନ କରୁ। ହେ ଭାରତ, ସୂଚିର ଅଗ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯେତିକି ଭୂମି ବିଦ୍ଧ ହୋଇପାରେ, ତାହା ମଧ୍ୟ (ମୁଁ ଦେବି ନାହିଁ)।
9.31.63
तन्मात्रमपि तन्मह्यं न ददाति पुरा भवान् ।
स कथं पृथिवीमेतां प्रददासि विशाम्पते ॥ ९.३१.६३ ॥
ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ମୋତେ ସେତିକି ଭୂମି ମଧ୍ୟ ଦେଇନଥିଲ। ହେ ବିଶାମ୍ପତେ, ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ସମୁଦାୟ ପୃଥିବୀ ତୁମେ କିପରି ଦେଉଛ?
9.31.64
सूच्यग्रं नात्यजः पूर्वं स कथं त्यजसि क्षितिम् ॥ ९.३१.६४ ॥
ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ସୂଚିର ଅଗ୍ର ପରିମାଣ ଭୂମି ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିନଥିଲ। ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ପୃଥିବୀ ତୁମେ କିପରି ତ୍ୟାଗ କରୁଛ?
9.31.65
एवमैश्वर्यमासाद्य प्रशास्य पृथिवीमिमाम् ।
को हि मूढो व्यवस्येत शत्रोर्दातुं वसुन्धराम् ॥ ९.३१.६५ ॥
ଏପରି ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ପାଇ ଏବଂ ଏହି ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରି କେଉଁ ମୂର୍ଖ ଶତ୍ରୁକୁ ଏହି ପୃଥିବୀ ଦେବାକୁ ସଂକଳ୍ପ କରିବ?
9.31.66
त्वं तु केवलमौर्ख्येण विमूढो नावबुध्यसे ।
पृथिवीं दातुकामोऽपि जीवंस्त्वं नैव मोक्ष्यसे ॥ ९.३१.६६ ॥
କିନ୍ତୁ ତୁମେ କେବଳ ମୂର୍ଖତାରେ ବିମୂଢ଼ ହୋଇ ବୁଝୁନ୍ଥ। ପୃଥିବୀ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ମଧ୍ୟ, ଜୀବିତ ଥାଇ ତୁମେ ମୁକ୍ତ ହେବ ନାହିଁ।
9.31.67
अस्मान्वा त्वं पराजित्य प्रशाधि पृथिवीमिमाम् ।
अथवा निहतोऽस्माभिर्व्रज लोकाननुत्तमान् ॥ ९.३१.६७ ॥
ତୁମେ ଆମକୁ ପରାଜିତ କରି ଏହି ପୃଥିବୀ ଶାସନ କର, କିମ୍ବା ଆମ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହୋଇ ଉତ୍ତମ ଲୋକକୁ ଯାଅ।
9.31.68
आवयोर्जीवतो राजन्मयि च त्वयि च ध्रुवम् ।
संशयः सर्वभूतानां विजये नौ भविष्यति ॥ ९.३१.६८ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କର ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ, ମୋ ଓ ତୁମ ମଧ୍ୟରେ, ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କ ବିଜୟ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ନିଶ୍ଚୟ ସନ୍ଦେହ ହେବ।
9.31.69
जीवितं त्वयि दुष्प्रापं मयि यत्परिवर्तते ।
जीवयेयमहं कामं न तु त्वं जीवितुं क्षमः ॥ ९.३१.६९ ॥
ତୁମଠାରେ ଜୀବନ ପାଇବା କଷ୍ଟକର; ମୋଠାରେ ଯାହା ଜୀବନ ଅଛି ତାହା (ମୋ ଅଧୀନ)। ମୁଁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ (କାହାକୁ) ବଞ୍ଚାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ବଞ୍ଚିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁ।
9.31.70
दहने हि कृतो यत्नस्त्वयाऽस्मासु विशेषतः ।
आशीविषैर्विषैश्चापि जले जापि प्रवेशनैः।
त्वया विनिकृता राजन्राज्यस्य हरणेन च ॥ ९.३१.७० ॥
ତୁମେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଆମକୁ ଅଗ୍ନିରେ ପକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛ; ବିଷଧର ସର୍ପ ଓ ବିଷରେ, ଏବଂ ଜଳରେ ବୁଡ଼ାଇ ମଧ୍ୟ ଚେଷ୍ଟା କରିଛ; ହେ ରାଜନ୍! ରାଜ୍ୟ ହରଣ କରି ତୁମେ ଆମକୁ ଅପମାନିତ କରିଛ।
9.31.71
अप्रियाणां च वचनैर्द्रौपद्याः कर्षणेन च ।
एतस्मात्कारणात्पाप जीवितं न विद्यते ॥ ९.३१.७१ ॥
ଅପ୍ରିୟ ବଚନ ଓ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଟାଣି ଆଣିବା ଦ୍ୱାରା — ହେ ପାପୀ! ଏହି କାରଣରୁ ତୁମର ଜୀବନ ନାହିଁ।
9.31.72
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ युध्यस्व युद्धे श्रेयो भविष्यति ॥ ९.३१.७२ ॥
ଉଠ, ଉଠ! ଯୁଦ୍ଧ କର; ଯୁଦ୍ଧରେ ହିଁ ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେବ।
9.31.73
एवं तु विविधा वाचो जययुक्ताः पुनःपुनः ।
कीर्तयन्ति स्म ते वीरास्तत्रतत्र जनाधिप ॥ ९.३१.७३ ॥
ଏହିପରି ଜୟଘୋଷ ସହିତ ନାନା ପ୍ରକାରର ବାକ୍ୟ ସେହି ବୀରମାନେ ବାରମ୍ବାର ସେଠାରେ ସେଠାରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ, ହେ ଜନାଧିପ।