మహాభారతం · అధ్యాయం 9.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.31.1
सञ्जय उवाच ।
ततस्तेष्वपयातेषु रथेषु त्रिषु पाण्डवाः।
तं हदं प्रत्यपद्यन्त यत्र दुर्योधनोऽभवत् ॥ ९.३१.१ ॥
సంజయుడు అన్నాడు: ఆ మూడు రథాలు వెళ్లిపోయిన తరువాత పాండవులు దుర్యోధనుడు ఉన్న ఆ సరస్సును చేరుకున్నారు.
9.31.2
आसाद्य च कुरुश्रेष्ठ तदा द्वैपायनं हदम् ।
स्तम्भितं धार्तराष्ट्रेण दृष्ट्वा तं सलिलाशयम् ॥ ९.३१.२ ॥
కురుశ్రేష్ఠుడు అప్పుడు ద్వైపాయన సరస్సును చేరి, ధృతరాష్ట్రుని కుమారునిచే స్తంభింపజేయబడిన ఆ జలాశయాన్ని చూశాడు.
9.31.3
वासुदेवमिदं वाक्यमब्रवीत्कुरुनन्दनः ।
पश्येमां धार्तराष्ट्रेण मायामप्सु प्रयोजिताम् ॥ ९.३१.३ ॥
కురునందనుడు వాసుదేవునితో ఈ మాట అన్నాడు: చూడు, ధృతరాష్ట్ర కుమారుడు నీటిలో ప్రయోగించిన ఈ మాయను.
9.31.4
विष्टभ्य सलिलं शेते नास्य मानुषतो भयम् ।
दैवीं मायामिमां कृत्वा सलिलान्तर्गतो ह्ययम् ॥ ९.३१.४ ॥
నీటిని అడ్డుకుని ఇతడు పడుకున్నాడు; మనుషుల వల్ల ఇతనికి భయం లేదు. ఈ దైవిక మాయను చేసి ఇతడు నీటిలో దాగి ఉన్నాడు.
9.31.5
निकृत्या निकृतिप्रज्ञो न मे जीवन्विमोक्ष्यते ।
यद्यस्य समरे साह्यं कुरुते वज्रभृत्स्वयम्।
तथाप्येनं हतं युद्धे लोका द्रक्ष्यन्ति माधव ॥ ९.३१.५ ॥
కపటబుద్ధి గలవాడు నా చేతిలో సజీవంగా తప్పించుకోడు. వజ్రధారి స్వయంగా యుద్ధంలో ఇతనికి సహాయం చేసినా, మాధవా, యుద్ధంలో చంపబడిన ఇతడిని ప్రజలు చూస్తారు.
9.31.6
मायाविन इमां मायां मायया जहि भारत ।
मायावी मायया वध्यः सत्यमेतद्युधिष्ठिर ॥ ९.३१.६ ॥
భారతా, మాయావి యొక్క ఈ మాయను మాయతోనే నాశనం చేయి. మాయతోనే మాయావి వధించబడాలి — ఇది సత్యం, యుధిష్ఠిరా.
9.31.7
क्रियाभ्युपायैर्बहुभिर्भायामप्सु प्रयोज्य च ।
जहि त्वं भरतश्रेष्ठ मायात्मानं सुयोधनम् ॥ ९.३१.७ ॥
క్రియలు, అనేక ఉపాయాలతో, నీటిలో మాయను ప్రయోగించి కూడా, భరతశ్రేష్ఠా, మాయావియైన సుయోధనుని నీవు చంపు.
9.31.8
क्रियाभ्युपायैरिन्द्रेण निहता दैत्यदानवाः ।
क्रियाभ्युपायैर्बलिभिर्बलिर्बद्धो महात्मना ॥ ९.३१.८ ॥
క్రియలు, ఉపాయాలతో ఇంద్రుడు దైత్యదానవులను సంహరించాడు; అదే ఉపాయాలతో మహాత్ముడు బలిని బంధించాడు.
9.31.9
क्रियाभ्युपायपूर्वं वै हिरण्याक्षो महासुरः ।
हिरण्यकशिपुश्चैव क्रिययैव निषूदितौ ॥ ९.३१.९ ॥
నిజంగా క్రియలు, ఉపాయాలను ముందుంచి మహాసురుడు హిరణ్యాక్షుడు, హిరణ్యకశిపుడు ఉపాయంతోనే నాశనమయ్యారు.
9.31.10
वृत्रश्च निहतो राजन्क्रिययैव महाबलः ।
तथा पौलस्त्यतनयो रावणो नाम राक्षसः।
रामेण निहतो राजन्सानुबन्धः सहानुगः ॥ ९.३१.१० ॥
రాజా, మహాబలుడైన వృత్రుడు కూడా క్రియతోనే చంపబడ్డాడు; అలాగే పులస్త్యుని కుమారుడైన రాక్షసుడు రావణుడు రాముని చేత బంధువులు, అనుచరులతో సహా చంపబడ్డాడు.
9.31.11
क्रियया योगमास्थाय तथा त्वमपि विक्रम ॥ ९.३१.११ ॥
క్రియా మార్గాన్ని అవలంబించి నీవు కూడా అలాగే పరాక్రమించు.
9.31.12
क्रियाभ्युपायैर्निहतौ मया राजन्पुरातनौ ।
तारकश्च महादैत्यो विप्रचित्तिश्च वीर्यवान् ॥ ९.३१.१२ ॥
రాజా, పూర్వం నేను క్రియోపాయాలతో ఇద్దరిని సంహరించాను: మహాదైత్యుడు తారకుడు, పరాక్రమవంతుడు విప్రచిత్తి.
9.31.13
वातापिरिल्वलश्चैव त्रिशिराश्च तथा विभो ।
सुन्दोपसुन्दावसुरौ क्रिययैव निषूदितौ ॥ ९.३१.१३ ॥
వాతాపి, రిల్వలుడు, త్రిశిరుడు, అలాగే ఓ విభో, సుంద మరియు ఉపసుంద అనే అసురులు—వీరందరూ ఉపాయంతోనే సంహరించబడ్డారు.
9.31.14
क्रियाभ्युपायैरिन्द्रेण त्रिदिवं भुज्यते विभो ।
क्रिया बलवती राजन्नान्यत्किंचिद्युधिष्ठिर ॥ ९.३१.१४ ॥
ఓ విభో, ఇంద్రుడు ఉపాయాలతోనే స్వర్గాన్ని అనుభవిస్తున్నాడు. ఓ రాజా యుధిష్ఠిరా, ఉపాయమే బలవంతమైనది; వేరొకటి ఏదీ లేదు.
9.31.15
दैत्याश्च दानवाश्चैव राक्षसाः पार्थिवास्तथा ।
क्रियाभ्युपायैर्निहताः क्रियां तस्मात्समाचर ॥ ९.३१.१५ ॥
దైత్యులు, దానవులు, రాక్షసులు, రాజులు కూడా ఉపాయాలతోనే హతమయ్యారు. కాబట్టి నీవు ఉపాయాన్ని ఆచరించు.
9.31.16
इत्युक्तो वासुदेवेन पाण्डवः संशितव्रतः ।
जलस्थं तं महाराज तव पुत्रं महाबलम्।
अभ्यभाषत कौन्तेयः प्रहसन्निव भारत ॥ ९.३१.१६ ॥
వాసుదేవుడు ఇలా చెప్పగా, దృఢవ్రతుడైన పాండవుడు నీటిలో నిలిచియున్న నీ బలవంతుడైన కుమారునితో నవ్వుతున్నట్లుగా మాట్లాడాడు. ఓ మహారాజా భారతా, కౌంతేయుడు అతనితో పలికాడు.
9.31.17
सुयोधन किमर्थोऽयमारम्भोऽप्सु कृतस्त्वया ।
सर्वं क्षत्रं घातयित्वा स्वकुलं च विशाम्पते ॥ ९.३१.१७ ॥
ఓ సుయోధనా, నీవు నీటిలో ఈ పని ఎందుకు చేశావు? ఓ ప్రజాధిపతీ, క్షత్రియులందరినీ, నీ స్వంత కులాన్ని నాశనానికి గురిచేసి.
9.31.18
जलाशयं प्रविष्टोऽद्य वाञ्छञ्जीवितमात्मनः ।
उत्तिष्ठ राजन्युध्यस्व सहास्माभिः सुयोधन ॥ ९.३१.१८ ॥
ఇప్పుడు నీవు జలాశయంలో ప్రవేశించి, నీ ప్రాణాన్ని కాపాడుకోవాలని కోరుతున్నావు. లెమ్ము, ఓ రాజా, ఓ సుయోధనా, మాతో కలిసి యుద్ధం చేయి.
9.31.19
स ते दर्पो नरश्रेष्ठ स च मानः क्व ते गतः ।
यस्त्वं संस्तभ्य सलिलं भीतो राजन्व्यवस्थितः ॥ ९.३१.१९ ॥
నరశ్రేష్ఠా, నీ ఆ గర్వం, ఆ గౌరవం ఎక్కడికి పోయాయి? నీటిని ఆపి, భయంతో ఓ రాజా, నీవు ఇక్కడ నిలిచి ఉన్నావే?
9.31.20
सर्वे त्वां शूर इत्येवं जना जल्पन्ति संसदि ।
व्यर्थं तद्भवतो मन्ये शौर्यं सलिलशायिनः ॥ ९.३१.२० ॥
సభలో అందరూ నిన్ను 'శూరుడు' అని పొగుడుతారు; కానీ నీటిలో పడుకుని ఉన్న నీ శౌర్యం వ్యర్థమని నేను భావిస్తున్నాను.
9.31.21
उत्तिष्ठ राजन्युध्यस्व क्षत्रियोऽसि कुलोद्भवः ।
कौरवेयो विशेषेण कुलं जन्म च संस्मर ॥ ९.३१.२१ ॥
లేచి, ఓ రాజా, యుద్ధం చేయి; నీవు క్షత్రియుడవు, కులంలో పుట్టినవాడవు. నీవు కౌరవుడవు; ప్రత్యేకించి నీ కులాన్ని, నీ జన్మను స్మరించు.
9.31.22
स कथं कौरवे वंशे प्रशंसञ्जन्म चात्मनः ।
युद्वात्त्रस्ततरस्तोयं प्रविश्य प्रतितिष्ठसि ॥ ९.३१.२२ ॥
కౌరవ వంశాన్ని, తన జన్మను ప్రశంసిస్తూ, యుద్ధం వల్ల అత్యంత భయపడి నీటిలో ప్రవేశించి నీవు ఎలా నిలుస్తున్నావు?
9.31.23
अयुद्धेन व्यवस्थानं नैष धर्मः सनातनः ॥ ९.३१.२३ ॥
యుద్ధం చేయకుండా ఇలా నిలబడటం ఈ సనాతన ధర్మం కాదు.
9.31.24
अनार्यजुष्टमस्वर्ग्यं रणे राजन्पलायनम् ।
कथं पारमगत्वा हि युद्धे त्वं वै जिजीविषुः ॥ ९.३१.२४ ॥
ఓ రాజా, యుద్ధంలో పారిపోవడం అనార్యులు సేవించేది, స్వర్గానికి దారితీయనిది. యుద్ధంలో బ్రతకాలని కోరుకునే నీవు, అవతలి తీరం చేరకుండా ఎలా?
9.31.25
इमान्निपतितान्दृष्ट्वा पुत्रान्भ्रातॄन्पितॄंस्तथा ।
सम्बन्धिनो वयस्यांश्च मातुलान्बान्धवांस्तथा।
घातयित्वा कथं तात हदे तिष्ठति साम्प्रतम् ॥ ९.३१.२५ ॥
ఇలా పడిపోయిన కుమారులను, సోదరులను, తండ్రులను, బంధువులను, మిత్రులను, మేనమామలను, జ్ఞాతులను చూసి, తాతా, చంపించి ఇప్పుడు సరస్సులో ఎలా నిలిచి ఉన్నావు?
9.31.26
शूरमानी न शूरस्त्वं मृषा वदसि भारत ।
शूरोऽहमिति दुर्बुद्धे सर्वलोकस्य शृण्वतः ॥ ९.३१.२६ ॥
భారతా, నువ్వు శూరుడినని భావిస్తావు కానీ నువ్వు శూరుడవు కావు; అబద్ధం చెబుతున్నావు. దుర్బుద్ధీ, 'నేను శూరుడను' అని లోకమంతా వినేలా అంటున్నావు.
9.31.27
न हि शूराः पलायन्ते शत्रून्दृष्ट्वा कथञ्चन ।
ब्रूहि वा त्वं यया वृत्त्या शूर त्यजसि सङ्गरम् ॥ ९.३१.२७ ॥
శూరులు శత్రువులను చూసి ఎట్టి పరిస్థితిలోనూ పారిపోరు. శూరుడా, ఏ వృత్తితో నువ్వు యుద్ధాన్ని వదిలిపెడుతున్నావో చెప్పు!
9.31.28
स त्वमुत्तिष्ठ युध्यस्व विहाय भयमात्मनः ।
घातयित्वा सर्वसैन्यं भ्रातॄंश्चैव सुयोधन ॥ ९.३१.२८ ॥
కాబట్టి లేచి, నీ భయాన్ని వదిలి యుద్ధం చెయ్యి. సుయోధనా, సమస్త సైన్యాన్ని, సోదరులను చంపించావు; ఇప్పుడైనా పోరాడు.
9.31.29
नेदानीं जीविते बुद्धिः कार्या धर्मचिकीर्षया ।
क्षत्रधर्ममुपाश्रित्य त्वद्विधेन सुयोधन ॥ ९.३१.२९ ॥
ఇప్పుడు జీవితంపై ఆశ పెట్టుకోకూడదు; ధర్మం చేయాలనే కోరికతో, సుయోధనా, నీవంటివాడు క్షత్రధర్మాన్ని ఆశ్రయించాలి.
9.31.30
यत्तु कर्णमुपाश्रित्य शकुनिं चापि सौबलम् ।
दुःशासनं च मोहात्त्वमात्मानं नावबुद्धवान् ॥ ९.३१.३० ॥
కర్ణుని, సౌబలుడైన శకునిని, దుశ్శాసనుని ఆశ్రయించి, మోహం వల్ల నువ్వు నిన్ను నువ్వు గ్రహించలేదు.
9.31.31
तत्पापं सुमहत्कृत्वा प्रतियुध्यस्व भारत ।
कथं हि त्वद्विधो मोहाद्रोचयेत पलायनम् ॥ ९.३१.३१ ॥
భారతా, ఆ మహాపాపాన్ని చేసిన తర్వాత కూడా ఎదురుతిరిగి యుద్ధం చేయి. నీలాంటివాడు మోహంతో పారిపోవడాన్ని ఎలా ఇష్టపడగలడు?
9.31.32
क्व ते तत्पौरुषं यातं क्व च मानः सुयोधन ।
क्व च विक्रान्तता याता क्व च विस्फूर्जितं महत् ॥ ९.३१.३२ ॥
సుయోధనా, నీ ఆ పౌరుషం ఎక్కడికి పోయింది? నీ అభిమానం ఎక్కడ? నీ పరాక్రమం ఎక్కడికి పోయింది? నీ ఆ గొప్ప గర్జన ఎక్కడ?
9.31.33
क्व ते कृतास्त्रता याता किं नु शेषे जलाशये ।
स त्वमुत्तिष्ठ युध्यस्व क्षत्रधर्मेण भारत ॥ ९.३१.३३ ॥
నీ ఆ అస్త్రవిద్య ఎక్కడికి పోయింది? ఎందుకు నీరు నిండిన సరస్సులో పడుకున్నావు? భారతా, నువ్వే ఆ వీరుడివి; లేచి క్షత్రధర్మం ప్రకారం యుద్ధం చేయి.
9.31.34
अस्मांस्तु वा पराजित्य प्रशाधि पृथिवीमिमाम् ।
अथवा निहतोस्माभिर्भूमौ स्वप्स्यसि भारत ॥ ९.३१.३४ ॥
లేదా మమ్మల్ని జయించి ఈ భూమిని పాలించు; లేదా మా చేత చంపబడి, భారతా, నేలపై నిద్రిస్తావు.
9.31.35
एष ते परमो धर्मः सृष्टो धात्रा महात्मना ।
तं कुरुष्व यथातथ्यं पौरुषे स्व व्यवस्थितः ॥ ९.३१.३५ ॥
ఇదే నీ పరమ ధర్మం; మహాత్ముడైన విధాత నిర్ణయించినది. దానిని యథార్థంగా ఆచరించు; నీ పౌరుషంలో నిలిచి ఉండు.
9.31.36
एवमुक्तो महाराज धर्मपुत्रेण धीमता ।
सलिलस्थस्तव सुत इदं वचनमब्रवीत् ॥ ९.३१.३६ ॥
మహారాజా, ధీమంతుడైన ధర్మపుత్రునితో ఇలా అనబడినప్పుడు, నీటిలో ఉన్న నీ కుమారుడు ఈ మాట పలికాడు.
9.31.37
नैतच्चित्रं महाराज यद्भीः प्राणिनमाविशेत् ।
न च प्राणभयाद्भीतो व्यपयातोऽस्मि भारत ॥ ९.३१.३७ ॥
మహారాజా, ప్రాణికి భయం కలగడం ఆశ్చర్యం కాదు. భారతా, ప్రాణభయంతో నేను వెనుదిరగలేదు.
9.31.38
अरथश्चानिषङ्गी च निहतः पार्ष्णिसारथिः ।
एकश्चाप्यगणः सङ्ख्ये प्रत्याश्वासमरोचयम् ॥ ९.३१.३८ ॥
రథం లేక, అంబులపొది లేక, పార్ష్ణి సారథి హతుడయ్యాడు; యుద్ధంలో ఒంటరిగా, సైన్యం లేకుండా, నేను మళ్లీ ధైర్యం పొందాలనుకున్నాను.
9.31.39
न प्राणहेतोर्न भयाश्च विषादाद्विशाम्पते ।
इदमम्भः प्रविष्टोऽस्मि श्रमात्त्विदमनुष्ठितम् ॥ ९.३१.३९ ॥
ప్రజాపతీ, ప్రాణం కోసమో, భయంతోనో, విషాదంతోనో కాదు; అలసటవల్లే నేను ఈ నీటిలో ప్రవేశించాను.
9.31.40
त्वं चाश्वसिहि कौन्तेय ये चाप्यनुगतास्तव ।
अहमुत्थाय वः सर्वान्प्रतियोत्स्यामि संयुगे ॥ ९.३१.४० ॥
కౌంతేయా, నీవు, నీతో వచ్చినవారూ ధైర్యం తెచ్చుకోండి; నేను లేచి యుద్ధంలో మీ అందరినీ ఎదుర్కొంటాను.
9.31.41
आश्वस्ता एव सर्वे स्म चिरं त्वां मृगयामहे ।
तदिदानीं समुत्तिष्ठ युध्यस्वेह सुयोधन ॥ ९.३१.४१ ॥
మేమంతా ధైర్యం పొంది చాలాసేపు నిన్ను వెతుకుతున్నాము; కాబట్టి ఇప్పుడు లేచి ఇక్కడ యుద్ధం చెయ్యి, సుయోధనా.
9.31.42
हत्वा वा समरे पार्थान्स्फीतं राज्यमवाप्नुहि ।
निहतो वा रणेऽस्माभिर्वीरलोकमवाप्स्यसि ॥ ९.३१.४२ ॥
యుద్ధంలో పార్థులను చంపి సమృద్ధమైన రాజ్యాన్ని పొందు; లేదా రణంలో మా చేతిలో హతుడై వీరలోకాన్ని పొందుతావు.
9.31.43
यदर्थं राज्यमिच्छामि कुरूणां कुरुनन्दन ।
त इमे निहताः सर्वे भ्रातरो मे जनेश्वर ॥ ९.३१.४३ ॥
కురునందనా, కురువుల రాజ్యాన్ని నేను ఏ కోసం కోరానో, జనేశ్వరా, నా ఈ సోదరులందరూ హతులయ్యారు.
9.31.44
क्षीणरत्नां च पृथिवीं हतक्षत्रियपुङ्गवाम् ।
न ह्युत्सहाम्यहं भोक्तुं विधवामिव योषितम् ॥ ९.३१.४४ ॥
రత్నాలు క్షీణించి, శ్రేష్ఠ క్షత్రియులు హతమై, విధవ స్త్రీలా ఉన్న భూమిని అనుభవించగల శక్తి నాకు లేదు.
9.31.45
अद्यापि त्वहमाशंसे त्वां विजेतुं युधिष्ठिर ।
भङ्क्त्वा पाञ्चालपाण्डूनामुत्साहं भरतर्षभ ॥ ९.३१.४५ ॥
భరతర్షభా యుధిష్ఠిరా, ఇప్పటికీ నేను పాంచాలులు, పాండవుల ఉత్సాహాన్ని భంగపరచి నిన్ను జయించాలని ఆశిస్తున్నాను.
9.31.46
न त्विदानीमहं मन्ये कार्यं युद्धेन कर्हिचित् ।
द्रोणे कर्णे च संशान्ते निहते च पितामहे ॥ ९.३१.४६ ॥
కానీ ఇప్పుడు యుద్ధంతో ఏ కార్యమైనా ఎప్పుడైనా సాధ్యమవుతుందని నేను భావించను; ద్రోణుడు, కర్ణుడు శాంతించారు, పితామహుడు హతుడయ్యాడు.
9.31.47
अस्त्विदानीमियं राजन्केवला पृथिवी तव ।
असहायो हि को राजा राज्यमिच्छेत्प्रशासितुम् ॥ ९.३१.४७ ॥
రాజా, ఇప్పుడు ఈ భూమి నీకే మాత్రమే ఉండనీ; సహాయం లేకుండా ఏ రాజు రాజ్యపాలన కోరుకుంటాడు?
9.31.48
सुहृदस्तादृशान्हत्वा पुत्रान्भ्रातॄन्पितॄनपि ।
भवद्भिश्च हृते राज्ये को नु जीवेत मादृशः ॥ ९.३१.४८ ॥
ఇటువంటి మిత్రులు, కుమారులు, సోదరులు, తండ్రులు హతులై, మీచేత రాజ్యం అపహరించబడిన తరువాత నా వంటి వాడు ఎవడు జీవించగలడు?
9.31.49
अहं वनं गमिष्यामि ह्यजिनैः प्रतिवासितः ।
रतिर्हि नास्ति मे राज्ये हतपक्षस्य भारत ॥ ९.३१.४९ ॥
నేను జింకచర్మాలు ధరించి అడవికి వెళ్తాను. ఓ భారతా, పక్షం నశించినవానికి రాజ్యంలో ఆనందం లేదు.
9.31.50
हतबान्धवभूयिष्ठा हताश्वा हतकुञ्जरा ।
एषा ते पृथिवी राजन्भुङ्क्षैनां विगतज्वरः ॥ ९.३१.५० ॥
ఓ రాజా, ఈ భూమి హతులైన బంధువులు, గుర్రాలు, ఏనుగులతో నిండి ఉంది. చింత లేకుండా నీవు దీనిని అనుభవించు.
9.31.51
वनमेव गमिष्यामि वसानो मृगचर्मणी ।
न हि मे निर्जनस्यास्ति जीवितेऽद्य स्पृहा विभो ॥ ९.३१.५१ ॥
నేను రెండు జింకచర్మాలు ధరించి అడవికే వెళ్తాను. ఓ విభూ, జనశూన్యుడనైన నాకు ఇప్పుడు జీవితంపై కోరిక లేదు.
9.31.52
गच्छ त्वं भुङ्क्ष राजेन्द्र पृथिवीं निहतेश्वराम् ।
हतयोधां नष्टरत्नां शीर्णक्षत्रां यथासुखम् ॥ ९.३१.५२ ॥
రాజేంద్రా, వెళ్లు. ప్రభువులు, యోధులు హతులై, రత్నాలు నశించి, క్షత్రియులు చీలిపోయిన ఈ భూమిని సుఖంగా అనుభవించు.
9.31.53
दुर्योधनं तव सुतं सलिलस्थं महायशाः ।
श्रुत्वा तु करुणं वाक्यमभाषत युधिष्ठिरः ॥ ९.३१.५३ ॥
నీ కుమారుడు దుర్యోధనుడు నీటిలో పడి ఉన్నాడని విని, మహాయశస్వి యుధిష్ఠిరుడు కరుణతో మాట్లాడాడు.
9.31.54
आर्तप्रलापान्मा तात सलिलस्थः प्रभाषथाः ।
नैतन्मनसि मे राजन्वाशितं शकुनेरिव ॥ ९.३१.५४ ॥
తండ్రీ, నీటిలో పడి ఉండి దుఃఖపు విలాపాలు మాట్లాడకు. రాజా, ఇది పక్షి అరుపులా నా మనసుకు నచ్చడం లేదు.
9.31.55
यदि वापि समर्थः स्यास्त्वं दानाय सुयोधन ।
नाहमिच्छेयमवनिं त्वया दत्तां प्रशासितुम् ॥ ९.३१.५५ ॥
సుయోధనా, నీవు దానం చేయగల సమర్థుడవైనప్పటికీ, నీవు ఇచ్చిన భూమిని పాలించాలని నేను కోరను.
9.31.56
अधर्मेण न गृह्णीयां त्वया दत्तां महीमिमाम् ।
न हि धर्मः स्मृतो राजन्क्षत्रियस्य प्रतिग्रहः ॥ ९.३१.५६ ॥
రాజా, అధర్మంగా నీవు ఇచ్చిన ఈ భూమిని నేను స్వీకరించను; క్షత్రియునికి దానం స్వీకరించడం ధర్మమని చెప్పబడలేదు.
9.31.57
त्वया दत्तां न चेच्छेयं पृथिवीमखिलामहम् ।
त्वां तु युद्धे विनिर्जित्य भोक्ताऽस्मि वसुधामिमाम् ॥ ९.३१.५७ ॥
నీవు ఇచ్చిన సమస్త భూమిని నేను కోరను; కానీ యుద్ధంలో నిన్ను జయించి ఈ భూమిని అనుభవిస్తాను.
9.31.58
अनीश्वरश्च पृथिवीं कथं त्वं दातुमिच्छसि ।
त्वयेयं पृथिवी राजन्किं न दत्ता तदैव हि ॥ ९.३१.५८ ॥
అధికారం లేని నీవు భూమిని ఎలా ఇవ్వాలనుకుంటున్నావు? రాజా, ఆ సమయంలోనే ఈ భూమిని ఎందుకు ఇవ్వలేదు?
9.31.59
धर्मतो याचमानानां प्रशमार्थं कुलस्य नः ।
वार्ष्णेयं प्रथमं राजन्प्रत्याख्याय महाबालम् ॥ ९.३१.५९ ॥
రాజా, మా కులశాంతి కోసం ధర్మంగా అడిగిన మాకు, ముందుగా మహాబలుడైన వార్ష్ణేయుని (కృష్ణుని) నీవు తిరస్కరించావు.
9.31.60
किमिदानीं ददासि त्वं को हि ते जित्तविभ्रमः ।
अभियुक्तस्तु को राजा दातुमिच्छेद्धि मेदिनीं ॥ ९.३१.६० ॥
ఇప్పుడు నీవు ఏమి ఇస్తున్నావు? నీకు ఈ విజయ మోహం ఎలా కలిగింది? ముట్టడించబడిన ఏ రాజు భూమిని ఇవ్వాలనుకుంటాడు?
9.31.61
न त्वमद्य महीं दातुमीशः कौरवनन्दन ।
आच्छेत्तुं वा बलाद्राजन्स कथं दातुमिच्छसि ॥ ९.३१.६१ ॥
కౌరవ వంశానందుడా, ఇప్పుడు నీకు భూమిని ఇచ్చే అధికారం లేదు, బలంతో లాక్కునే అధికారమూ లేదు. రాజా, నువ్వు దాన్ని ఎలా ఇవ్వాలనుకుంటున్నావు?
9.31.62
मां तु निर्जित्य सङ्ग्रामे पालयेमां वसुन्धराम् ।
सूच्यग्रेणापि यद्भूमेरपि भिद्येत भारत ॥ ९.३१.६२ ॥
యుద్ధంలో నన్ను జయించి ఈ భూమిని పాలించాలి. ఓ భారతా, సూదిమొన పట్టేంత భూమిని కూడా (నేను ఇవ్వను).
9.31.63
तन्मात्रमपि तन्मह्यं न ददाति पुरा भवान् ।
स कथं पृथिवीमेतां प्रददासि विशाम्पते ॥ ९.३१.६३ ॥
ముందు నువ్వు నాకు అంత భూమిని కూడా ఇవ్వలేదు. ఓ ప్రజాధిపతీ, అలాంటప్పుడు ఇప్పుడు ఈ భూమినంతా ఎలా ఇస్తున్నావు?
9.31.64
सूच्यग्रं नात्यजः पूर्वं स कथं त्यजसि क्षितिम् ॥ ९.३१.६४ ॥
ముందు నువ్వు సూదిమొన అంత భూమిని కూడా వదులుకోలేదు. అలాంటప్పుడు ఇప్పుడు ఈ భూమిని ఎలా వదులుకుంటున్నావు?
9.31.65
एवमैश्वर्यमासाद्य प्रशास्य पृथिवीमिमाम् ।
को हि मूढो व्यवस्येत शत्रोर्दातुं वसुन्धराम् ॥ ९.३१.६५ ॥
ఇలా ఐశ్వర్యాన్ని పొంది ఈ భూమిని పాలించిన తర్వాత, ఏ మూర్ఖుడు శత్రువుకు ఈ భూమిని ఇవ్వాలని నిశ్చయించుకుంటాడు?
9.31.66
त्वं तु केवलमौर्ख्येण विमूढो नावबुध्यसे ।
पृथिवीं दातुकामोऽपि जीवंस्त्वं नैव मोक्ष्यसे ॥ ९.३१.६६ ॥
కానీ నువ్వు కేవలం మూర్ఖత్వంతో మోహితుడివై గ్రహించడం లేదు. భూమిని ఇవ్వాలనుకున్నా, బ్రతికి ఉండగా నువ్వు విడుదల పొందవు.
9.31.67
अस्मान्वा त्वं पराजित्य प्रशाधि पृथिवीमिमाम् ।
अथवा निहतोऽस्माभिर्व्रज लोकाननुत्तमान् ॥ ९.३१.६७ ॥
నువ్వు మమ్మల్ని జయించి ఈ భూమిని పాలించు; లేదా మామల్ని చంపబడి ఉత్తమ లోకాలకు వెళ్ళు.
9.31.68
आवयोर्जीवतो राजन्मयि च त्वयि च ध्रुवम् ।
संशयः सर्वभूतानां विजये नौ भविष्यति ॥ ९.३१.६८ ॥
ఓ రాజా! మనిద్దరం జీవించి ఉన్నప్పుడు నాలో, నీలో, మన ఇద్దరి విజయం గురించి అన్ని ప్రాణులకు నిశ్చయంగా సందేహం ఉంటుంది.
9.31.69
जीवितं त्वयि दुष्प्रापं मयि यत्परिवर्तते ।
जीवयेयमहं कामं न तु त्वं जीवितुं क्षमः ॥ ९.३१.६९ ॥
నీలో జీవితం పొందడం కష్టం; నాలో ఉన్న జీవితం (నా ఆధీనంలో) ఉంది. నేను ఇష్టానుసారం (ఎవరినైనా) బ్రతికించగలను, కానీ నువ్వు బ్రతకడానికి సమర్థుడవు.
9.31.70
दहने हि कृतो यत्नस्त्वयाऽस्मासु विशेषतः ।
आशीविषैर्विषैश्चापि जले जापि प्रवेशनैः।
त्वया विनिकृता राजन्राज्यस्य हरणेन च ॥ ९.३१.७० ॥
నువ్వు ప్రత్యేకంగా మమ్మల్ని అగ్నిలో పడవేయడానికి ప్రయత్నించావు; విషసర్పాలతో, విషాలతో, నీటిలో ముంచి కూడా ప్రయత్నించావు; ఓ రాజా! రాజ్యాన్ని అపహరించి నువ్వు మమ్మల్ని అవమానించావు.
9.31.71
अप्रियाणां च वचनैर्द्रौपद्याः कर्षणेन च ।
एतस्मात्कारणात्पाप जीवितं न विद्यते ॥ ९.३१.७१ ॥
అప్రియమైన మాటలతో, ద్రౌపదిని ఈడ్చుకు రావడంతో — ఓ పాపీ! ఈ కారణంగా నీకు జీవితం లేదు.
9.31.72
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ युध्यस्व युद्धे श्रेयो भविष्यति ॥ ९.३१.७२ ॥
లేవు, లేవు! యుద్ధం చేయి; యుద్ధంలోనే నీకు మేలు కలుగుతుంది.
9.31.73
एवं तु विविधा वाचो जययुक्ताः पुनःपुनः ।
कीर्तयन्ति स्म ते वीरास्तत्रतत्र जनाधिप ॥ ९.३१.७३ ॥
ఇలా విజయ నినాదాలతో కూడిన పలు రకాల మాటలను ఆ వీరులు మళ్లీ మళ్లీ అక్కడక్కడ పలికారు, ఓ జనాధిపా.