Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 9.32

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

9.32.1

एवं सन्तर्ज्यमानस्तु मम पुत्रो महीपतिः ।
प्रकृत्या मन्युमान्वीरः कथमासीत्परन्तपः ॥ ९.३२.१ ॥

આ રીતે ધમકાવાયેલો મારો પુત્ર, રાજા, સ્વભાવે ક્રોધી અને વીર, શત્રુઓને તપાવનારો, કેવો રહ્યો?

9.32.2

न हि सन्तर्जना तेन श्रुतपूर्वा कथञ्चन ।
राजभावेन मान्यश्च सर्वलोकस्य सोऽभवत् ॥ ९.३२.२ ॥

તેણે પહેલાં ક્યારેય આવી નિંદા સાંભળી નહોતી; રાજપદને કારણે તે સર્વ લોકમાં માન્ય હતો.

9.32.3

यस्यातपत्रच्छायापि स्वका भानोस्तथा प्रभा ।
खेदायैवाभिमानित्वात्सहेत्सैवं कथं गरिः ॥ ९.३२.३ ॥

જેની છત્રછાયા અને સૂર્યની પ્રભા પણ પોતાની હતી, તે અભિમાનને લીધે માત્ર દુઃખ માટે જ હતો; આવી નિંદા તે કેવી રીતે સહે?

9.32.4

इयं च पृथिवी सर्वा सम्लेच्छाटविका भृशम् ।
प्रसादाद्भ्रियते यस्य प्रत्यक्षं तव सञ्जय ॥ ९.३२.४ ॥

મ્લેચ્છો અને વનવાસીઓ સહિતની આ સમગ્ર પૃથ્વી જેની કૃપાથી અત્યંત પોષાય છે, તે તારી સામે જ છે, હે સંજય.

9.32.5

स तथा तर्ज्यमानस्तु पाण्डुपुत्रैर्विशेषतः ।
विहीनश्च स्वकैर्भृत्यैर्निर्जिते चावृतो भृशम् ॥ ९.३२.५ ॥

પાંડુપુત્રો દ્વારા વિશેષ રીતે આ રીતે ધમકાવાયેલો, પોતાના સેવકોથી વિહીન અને પરાજિત થયેલો તે અત્યંત ઘેરાયેલો હતો.

9.32.6

स श्रुत्वा कटुका वाचो जययुक्ताः पुनःपुनः ।
किमब्रवीत्पाण्डवेयांस्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ९.३२.६ ॥

વિજયના મદમાં બોલાયેલા કઠોર વચનો તેણે વારંવાર સાંભળીને પાંડવોને શું કહ્યું? તે મને કહે, સંજય.

9.32.7

तर्ज्यमानस्तदा राजन्नुदकस्थस्तवात्मजः ।
युधिष्ठिरेण राजेन्द्र भ्रातृभिः सहितेन ह ॥ ९.३२.७ ॥

હે રાજન, ત્યારે પાણીમાં ઊભેલા તમારા પુત્રને યુધિષ્ઠિર અને તેમના ભાઈઓએ ધમકાવ્યો, હે રાજેન્દ્ર.

9.32.8

श्रुत्वा स कटुका वाचो विषमस्थो नराधिपः ।
दीर्घमुष्णं च निःश्वस्य सलिलस्थः पुनःपुनः ॥ ९.३२.८ ॥

તે કઠોર વચનો સાંભળીને, સંકટમાં પડેલા તે નરાધિપ પાણીમાં ઊભા રહીને વારંવાર લાંબા અને ગરમ નિસાસા નાખ્યા.

9.32.9

सलिलान्तर्गतो राजा धुन्वन्हस्तौ पुनःपुनः ।
मनश्चकार युद्धाय राजानं चाभ्यभाषत ॥ ९.३२.९ ॥

પાણીમાં ડૂબેલા રાજાએ વારંવાર હાથ હલાવીને યુદ્ધનો નિશ્ચય કર્યો અને રાજાને કહ્યું.

9.32.10

यूयं ससुहृदः पार्थाः सर्वे सरथवाहनाः ।
अहमेकः परिद्यूनो विरथो हतवाहनः ॥ ९.३२.१० ॥

તમે, મિત્રો સહિત પૃથાના પુત્રો, સૌ રથ અને વાહનો સહિત છો; હું એકલો, અત્યંત ક્ષીણ, રથહીન અને વાહનો હણાયેલો છું.

9.32.11

आत्तशस्त्रै रथोपेतैर्बहुभिः परिवास्तिः ।
कथमेकः पदातिः सन्नशस्त्रो योद्धुमुत्सह ॥ ९.३२.११ ॥

શસ્ત્રધારી, રથો પર સવાર અનેકોથી ઘેરાયેલો હું એકલો, પગપાળો અને શસ્ત્રહીન થઈને કેવી રીતે યુદ્ધ કરી શકું?

9.32.12

एकैकशश्च मां यूयं योधयध्वं युधिष्ठिर ।
न ह्येको बहुभिर्वीरैर्न्याय्यो योधयितुं युधि ॥ ९.३२.१२ ॥

હે યુધિષ્ઠિર, તમે એક-એક કરીને મારી સાથે યુદ્ધ કરો; એકને યુદ્ધમાં ઘણા વીરો સામે લડાવવો ન્યાયી નથી.

9.32.13

विशेषतो विकवचः श्रान्तश्चापत्समाश्रितः ।
भृशं विक्षतगात्रश्च श्रान्तवाहनसैनिकः ॥ ९.३२.१३ ॥

ખાસ કરીને કવચ વિનાનો, થાકેલો, આપત્તિમાં ઘેરાયેલો, અત્યંત ઘાયલ અંગોવાળો, જેના વાહનો અને સૈનિકો થાકેલા છે.

9.32.14

न मे त्वत्तो भयं राजन्न च पार्थाद्वृकोदरात् ।
फल्गुनाद्वासुदेवाद्वा पाञ्चालेभ्योऽथवा पुनः ॥ ९.३२.१४ ॥

હે રાજા, મને તમારાથી ભય નથી; પાર્થથી, વૃકોદરથી, ફાલ્ગુનથી, વાસુદેવથી, પાંચાલોથી કે ફરી કોઈનાથી પણ ભય નથી.

9.32.15

यमाभ्यां युयुधानाद्वा ये चान्ये तव सैनिकाः ।
एकः सर्वानहं क्रुद्धो वारयिष्ये युधि स्थितः ॥ ९.३२.१५ ॥

યમજોથી, યુયુધાનથી, અથવા તમારા બીજા સૈનિકોથી આવનારા સૌને હું એકલો, ક્રોધે ભરાઈને, યુદ્ધમાં ઊભો રહીને રોકીશ.

9.32.16

धर्ममूला सतां कीर्तिर्मनुष्याणां जनाधिप ।
धर्मं चैवेह कीर्तिं च पालयन्प्रब्रवीम्यहम् ॥ ९.३२.१६ ॥

હે જનાધિપ, સજ્જનો અને મનુષ્યોની કીર્તિ ધર્મમૂલક છે; અહીં ધર્મ અને કીર્તિનું પાલન કરતાં હું કહું છું.

9.32.17

अहमुत्थाय सर्वान्वै प्रतियोत्स्यामि संयुगे ।
अन्वभ्याशं गतान्सर्वान्निहनिष्यामि भारत ॥ ९.३२.१७ ॥

હું ઊભો થઈને યુદ્ધમાં તે સૌનો સામનો કરીશ; હે ભારત, નજીક આવેલા સૌને હું મારીશ.

9.32.18

अद्य वः सरथान्साश्वानशस्त्रो विरथोऽपि सन् ।
नक्षत्राणीव सर्वाणि सविता रात्रिसंक्षये ॥ ९.३२.१८ ॥

આજે હું તમે સૌને, રથો અને ઘોડાઓ સહિત, શસ્ત્ર વિના અને રથ વિના પણ હોઉં તોપણ, રાતના અંતે સૂર્ય જેમ બધાં નક્ષત્રોને ઢાંકી દે તેમ જીતીશ.

9.32.19

तेजसा नाशयिष्यामि स्थिरीभवत पाण्डवाः ।
अद्यानृण्यं गमिष्यामि क्षत्रियाणां यशस्विनां ॥ ९.३२.१९ ॥

મારા તેજથી હું તેમનો નાશ કરીશ. હે પાંડવો, સ્થિર રહો! આજે હું યશસ્વી ક્ષત્રિયોના ઋણમાંથી મુક્ત થઈશ.

9.32.20

बाह्लीकद्रोणभीष्माणां कर्णस्य च महात्मनः ।
जयद्रथस्य शूरस्य भगदत्तस्य चोभयोः ॥ ९.३२.२० ॥

બાહ્લીક, દ્રોણ, ભીષ્મ, મહાત્મા કર્ણ, શૂર જયદ્રથ અને ભગદત્ત — આ બંનેનું (ઋણ).

9.32.21

मद्रराजस्य शल्यस्य भूरिश्रवस एव च ।
पुत्राणां भरतश्रेष्ठ शकुनेः सौबलस्य च ॥ ९.३२.२१ ॥

મદ્રરાજ શલ્ય, ભૂરિશ્રવા, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તારા પુત્રોનું અને સુબલપુત્ર શકુનિનું (ઋણ).

9.32.22

मेत्राणां सुहृदां चैव बान्धवानां तथैव च ।
प्रानृण्यमद्य गच्छामि हत्वा त्वां भ्रातृभिः सह ॥ ९.३२.२२ ॥

મિત્રો, હિતેચ્છુઓ અને બંધુઓનું પણ (ઋણ). આજે તને અને તારા ભાઈઓને મારીને હું સંપૂર્ણ ઋણમુક્ત થઈશ.

9.32.23

एतावदुक्त्वा वचनं विरराम जनाधिपः ।
सलिलान्तर्गतः श्रीमान्पुत्रो दुर्योधनस्तव ॥ ९.३२.२३ ॥

આટલું કહીને જનાધિપ મૌન થઈ ગયા. ત્યારે તમારો શ્રીમાન પુત્ર દુર્યોધન જળમાં પ્રવેશ્યો.

9.32.24

दिष्ट्या त्वमपि जानीषे क्षत्रधर्मं सुयोधन ।
दिष्ट्या ते वर्तते बुद्धिर्युद्धायैव महाभुज ॥ ९.३२.२४ ॥

સદ્ભાગ્યે તું પણ ક્ષત્રધર્મ જાણે છે, હે સુયોધન. સદ્ભાગ્યે તારી બુદ્ધિ યુદ્ધ માટે જ છે, હે મહાબાહો.

9.32.25

दिष्ट्या शूरोऽसि गान्धारे दिष्ट्या जानासि सङ्गरम् ।
यस्त्वमेको हि नः सर्वान्सङ्गरे योद्भुमिच्छसि ॥ ९.३२.२५ ॥

સદભાગ્યે તું શૂર છે, ગાંધાર; સદભાગ્યે તું યુદ્ધ જાણે છે. તું એકલો અમારા સૌની સાથે યુદ્ધ કરવા ઇચ્છે છે.

9.32.26

एक एकेन सङ्गम्य यत्ते सम्मतमायुधम् ।
तत्त्वमादाय युध्यस्व प्रेक्षकास्ते वयं स्थिताः ॥ ९.३२.२६ ॥

એક-એક સામે આવીને, તને માન્ય હોય તે શસ્ત્ર લઈને યુદ્ધ કર; અમે તારા પ્રેક્ષકો તરીકે ઊભા છીએ.

9.32.27

अयमिष्टं च ते कामं वीर भूयो ददाम्यहम् ।
हत्वैकं भव नो राजा हतो वा स्वर्गमाप्नुहि ॥ ९.३२.२७ ॥

હે વીર, તારી ઇચ્છિત કામના હું ફરી આપું છું: એકને મારીને અમારો રાજા બન, અથવા મરીને સ્વર્ગ પામ.

9.32.28

एकश्चेद्योद्भुमाक्रन्दे वरोऽद्य मम दीयताम् ।
आयुधानामियं चापि मता मे सतं गदा ॥ ९.३२.२८ ॥

યુદ્ધના કોલાહલમાં જો એકની સાથે લડવાનું હોય, તો આજે મને આ વર આપવામાં આવે; મારા મતે આ ગદા બધાં શસ્ત્રોમાં સો જેટલી છે.

9.32.29

भ्रातणां भवतामेकः शक्यं मां योऽभिमन्यते ।
पदातिर्गदया सङ्ख्ये स युध्यतु मया सह ॥ ९.३२.२९ ॥

તમારા ભાઈઓમાંથી જે મને પડકારવા સમર્થ હોય, તે પગે ચાલીને યુદ્ધમાં ગદાથી મારી સાથે લડે.

9.32.30

वृत्तानि रथयुद्धानि विचित्रामि पदेपदे ।
इदमेकं गदायुद्धं भवत्वद्याद्भुतं महत् ॥ ९.३२.३० ॥

રથયુદ્ધો તો પગલે-પગલે થયાં છે, વિવિધ રીતે; આજે આ એક ગદાયુદ્ધ થાય, મહાન અને અદ્ભુત યુદ્ધ.

9.32.31

अन्नानामपि पर्यायं कर्तुमिच्छन्ति मानवाः ।
युद्धानामपि पर्यायो भवत्वनुमते तव ॥ ९.३२.३१ ॥

મનુષ્યો અન્નની પણ પાળી ગોઠવવા ઇચ્છે છે; તારી અનુમતિથી યુદ્ધોની પણ પાળી થાઓ.

9.32.32

गदया त्वां महाबाहो विजेष्यामि सहानुजम् ।
पाञ्चालान्सृञ्जयांश्चैव ये चान्ये तव सैनिकाः।
न हि मे सम्भ्रामो जातु शक्रादपि युधिष्ठिर ॥ ९.३२.३२ ॥

હે મહાબાહુ, ગદાથી હું તને અને તારા નાના ભાઈઓને, પાંચાલો અને સૃંજયોને તથા તારા બીજા સૈનિકોને જીતીશ. હે યુધિષ્ઠિર, ઇન્દ્રથી પણ મને ક્યારેય ભય લાગતો નથી.

9.32.33

उत्तिष्ठोत्तिष्ठ गान्धारे मां योधय सुयोधन ।
एक एकेन सङ्गम्य संयुगे गदया बली ॥ ९.३२.३३ ॥

ઊઠ, ઊઠ, હે ગાંધારીપુત્ર! સુયોધન, મારી સાથે યુદ્ધ કર. યુદ્ધમાં એકે એક સામે ટકરાઈને, ગદાથી, હે બળવાન.

9.32.34

पुरुषो भव गान्धारे युध्यस्व सुसमाहितः ।
अद्य ते जीवितं नास्ति यदीन्द्रोपि तवाश्रयः ॥ ९.३२.३४ ॥

હે ગાંધારીપુત્ર, પુરુષ બન અને એકાગ્ર ચિત્તથી યુદ્ધ કર. આજે તારું જીવન નથી, ભલે ઇન્દ્ર તારો આશ્રય હોય.

9.32.35

एतत्स नरशार्दूलो नामृष्यत तवात्मजः ।
सलिलान्तर्गतः श्वभ्रे महानाग इव श्वसन् ॥ ९.३२.३५ ॥

આ તારો પુત્ર, નરશાર્દૂલ સહન ન કરી શક્યો; પાણીમાં ડૂબેલા ખાડામાં ફૂંફાડા મારતા મહાનાગ જેવો.

9.32.36

तथाऽसौ वाक्प्रतोदेन तुद्यमानः पुनःपुनः ।
वचो न ममृषे राजन्नुत्तमाश्वः कशामिव ॥ ९.३२.३६ ॥

આ રીતે તે, વાણીના અંકુશથી વારંવાર ભોંકાઈને, હે રાજન, વચન સહન ન કરી શક્યો; ઉત્તમ ઘોડો ચાબુક સહન ન કરે તેમ.

9.32.37

सङ्क्षोभ्य सलिलं वेगाद्गदामादाय वीर्यवान् ।
अद्रिसारमयीं गुर्वीं काञ्चनाङ्गदभूषणाम्।
अन्तर्जलात्समुत्तस्थौ नागेन्द्र इव निःश्वसन् ॥ ९.३२.३७ ॥

વેગથી પાણી હલાવીને, પરાક્રમી તે પથ્થરના સારથી બનેલી, ભારે, સોનાના બાજુબંધથી શણગારેલી ગદા લઈ, ગજરાજની જેમ નિસાસા નાખતો પાણીની અંદરથી ઊભો થયો.

9.32.38

स भित्त्वा स्तम्भितं तोयं स्कन्धे कृत्वायसीं गदाम् ।
उदतिष्ठत पुत्रस्ते प्रतपन्रश्मिवानिव ॥ ९.३२.३८ ॥

તેણે સ્થિર પાણીને ચીરીને, લોખંડની ગદા ખભે મૂકીને, કિરણોવાળા સૂર્યની જેમ તપતો તમારો પુત્ર ઊંચો થયો.

9.32.39

ततः शैक्यायसीं गुर्वी जातरूपपरिष्कृताम् ।
गदां परामृशद्धीमान्धार्तराष्ट्रो महाबलः ॥ ९.३२.३९ ॥

ત્યારે તે બુદ્ધિમાન, મહાબળવાન ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રે સ્ટીલની, ભારે, સોનાથી શણગારેલી ગદા પકડી લીધી.

9.32.40

गदाहस्तं तु तं दृष्ट्वा सशृङ्गमिव पर्वतम् ।
प्रजानामिव सङ्क्रुद्धं शूलपाणिमिव स्थितम् ॥ ९.३२.४० ॥

હાથમાં ગદા લઈને ઊભેલા તેને જોઈને તે શિખરોવાળા પર્વત જેવો, અથવા પ્રજા પર ક્રોધે ભરાઈ ત્રિશૂળ હાથમાં લઈને ઊભેલા શિવ જેવો લાગ્યો.

9.32.41

सगदो भारतो भाति प्रतपन्भास्करो यथा ॥ ९.३२.४१ ॥

ગદા સાથે તે ભારત તપતા સૂર્યની જેમ ઝળહળી રહ્યો હતો.

9.32.42

तमुत्तीर्णं महाबाहुं गदाहस्तमरिन्दमम् ।
मेनिरे सर्वभूतानि दण्डपाणिमिवान्तकम् ॥ ९.३२.४२ ॥

પાણીમાંથી ઉપર આવેલા તે મહાબાહુને, ગદા હાથમાં લીધેલા શત્રુદમનને, સર્વ પ્રાણીઓએ દંડધારી યમ જેવો માન્યો.

9.32.43

वज्रहस्तं यथा शक्रं शूलहस्तं यथा हरम् ।
ददृशुः शर्वपाञ्चालाः पुत्रं तव जनाधिप ॥ ९.३२.४३ ॥

વજ્ર હાથમાં ધરનાર ઇન્દ્ર અને ત્રિશૂળ હાથમાં ધરનાર હર જેવા, હે જનાધિપ, શર્વ અને પાંચાલોએ તમારા પુત્રને જોયો.

9.32.44

तमुत्तीर्णं तु सम्प्रेक्ष्य समहृष्यन्त सर्वशः ।
पाञ्चालाः पाण्डवेयाश्च तेऽन्योन्यस्य तलान्ददुः ॥ ९.३२.४४ ॥

તેને ઊભો થયેલો જોઈ પાંચાલો અને પાંડવો સર્વત્ર હર્ષિત થયા અને એકબીજાની હથેળીઓ પર થપ્પડ મારી.

9.32.45

अवहासं तु तं मत्वा पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
उद्वृत्य नयने क्रुद्धो दिधक्षुरिव पाण्डवान् ॥ ९.३२.४५ ॥

એ મશ્કરી સમજીને તમારા પુત્ર દુર્યોધને ક્રોધથી આંખો ફાડીને પાંડવોને બાળી નાખવા ઇચ્છતો હોય તેમ જોયું.

9.32.46

त्रिशिखां भ्रुकुटीं कृत्वा सन्दष्टदशनच्छदः ।
प्रत्युवाच ततस्तान्वै पाण्डवान्सह केशवान् ॥ ९.३२.४६ ॥

ત્રણ રેખાવાળી ભ્રમર ચડાવીને અને દાંતથી હોઠ દબાવીને તેણે કેશવ સહિત તે પાંડવોને ઉત્તર આપ્યો.

9.32.47

अस्यावहासस्य फलं प्रतिमोक्ष्यथ पाण्डवाः ।
गमिष्यथ हताः सद्यः सपाञ्चाला यमक्षयम् ॥ ९.३२.४७ ॥

હે પાંડવો, આ મશ્કરીનું ફળ તમને મળશે; પાંચાલો સહિત તમે તરત જ મરાઈને યમલોક જશો.

9.32.48

उत्थिन्तश्च जलात्तस्मात्पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
अतिष्ठत गदापाणी रुधिरेण समुक्षितः ॥ ९.३२.४८ ॥

તે પાણીમાંથી ઊઠીને તમારો પુત્ર દુર્યોધન હાથમાં ગદા લઈ લોહીથી ભીંજાયેલો ઊભો રહ્યો.

9.32.49

तस्य शोणितदिग्धस्य सलिलेन समुक्षितम् ।
शरीरं स्म तदा भाति स्रवन्निव महीधारः ॥ ९.३२.४९ ॥

લોહીથી લથપથ તેનું શરીર પાણીથી છાંટેલું હતું; ત્યારે તે વહેતા પર્વતી ઝરણા જેવું ચમકતું હતું.

9.32.50

तमुद्यतगदं वीरं मेनिरे तत्र पाण्डवाः ।
वैवस्वतमिव क्रुद्धं शूलपाणिमिव स्थितम् ॥ ९.३२.५० ॥

ગદા ઉગામીને ઊભેલા તે વીરને ત્યાં પાંડવોએ ક્રોધિત વૈવસ્વત યમ જેવો અને શૂલપાણિ (શિવ) જેવો ઊભેલો માન્યો.

9.32.51

स मेघनिनदो हर्षान्नर्दन्निव च गोवृषः ।
आजुहाव ततः पार्थान्गदया युधि वीर्यवान् ॥ ९.३२.५१ ॥

મેઘ જેવી ગર્જના કરતા તેણે હર્ષથી બળદની જેમ ગર્જતાં, યુદ્ધમાં ગદા સાથે પરાક્રમી થઈ પૃથાના પુત્રોને પડકાર્યા.

9.32.52

एकैकेन च मां यूयमासीदत युधिष्ठिर ।
न ह्येको बहुभिर्न्याय्यो वीरो योधयितुं युधि ॥ ९.३२.५२ ॥

હે યુધિષ્ઠિર! તમે બધા એક-એક કરીને મારી પાસે આવો. એક વીર સાથે ઘણાએ લડવું યોગ્ય નથી.

9.32.53

न्यस्तवर्मा विशेषेण श्रान्तश्चाप्सु परिप्लुतः ।
भृशं विक्षतगात्रश्च हतवाहनसैनिकः ॥ ९.३२.५३ ॥

બખ્તર ઉતારીને, ખાસ કરીને થાકેલો, પાણીમાં ડૂબેલો, અંગોએ ભારે ઘાયલ થયેલો, વાહનો અને સૈનિકો માર્યા ગયેલા.

9.32.54

अवश्यमेव योद्वव्यं सर्वैरेव मया सह ।
युक्तं त्वयुक्तमित्येतद्वेत्सि त्वं चैव सर्वदा ॥ ९.३२.५४ ॥

તમારે બધાએ અવશ્ય મારી સાથે યુદ્ધ કરવું પડશે. શું યોગ્ય અને શું અયોગ્ય છે તે તું હંમેશાં જાણે છે.

9.32.55

मा भूदियं तव प्रज्ञा कथमेकं सुयोधन ।
यदाऽभिमन्युं बहवो जघ्नुर्युधि महारथाः ॥ ९.३२.५५ ॥

હે સુયોધન, તારી આ બુદ્ધિ એવી ન હો; યુદ્ધમાં ઘણા મહારથીઓએ એકલા અભિમન્યુને માર્યો, તે કેવી રીતે યોગ્ય ગણાય?

9.32.56

क्षत्रधर्मं भृशं क्रूरं निरपेक्षं सुनिर्घृणम् ।
अन्यथा तु कथं हन्युरभिमन्युं तथागतम् ॥ ९.३२.५६ ॥

ક્ષાત્રધર્મ અત્યંત ક્રૂર, નિરપેક્ષ અને અતિ નિર્દય છે; નહીંતર તે સ્થિતિમાં આવેલા અભિમન્યુને તેઓ કેવી રીતે મારત?

9.32.57

सर्वे भवन्तो धर्मज्ञाः सर्वे शूरास्तनुत्यजः ।
न्यायेन युध्यतां प्रोक्ता शक्रलोकगतिः परा ॥ ९.३२.५७ ॥

તમે બધા ધર્મજ્ઞ છો, બધા શૂરવીર છો, દેહત્યાગ કરનારા છો; ન્યાયપૂર્વક યુદ્ધ કરનારાઓ માટે ઇન્દ્રલોકની શ્રેષ્ઠ ગતિ કહેવાઈ છે.

9.32.58

यद्येकस्तु न हन्तव्यो बहुभिर्धर्म एव तु ।
तदाऽभिमन्युं बहवो निजघ्नुस्त्वन्मते कथम् ॥ ९.३२.५८ ॥

જો એકને ઘણા લોકો ન મારે એ જ ધર્મ હોય, તો તારા મત પ્રમાણે ઘણાઓએ અભિમન્યુને કેવી રીતે માર્યો?

9.32.59

सर्वो विमृशते जन्तुः कृच्छ्रस्थो धर्मदर्शनम् ।
पदस्थः पिहितं द्वारं परलोकस्य पश्यति ॥ ९.३२.५९ ॥

દરેક જીવ કષ્ટમાં હોય ત્યારે ધર્મનો વિચાર કરે છે; સુરક્ષિત સ્થિતિમાં ઊભેલો માણસ પરલોકનું બંધ દ્વાર જુએ છે.

9.32.60

आमुञ्च कवचं वीर मूर्धजान्यमयस्व च ।
यच्चान्यदपि ते नास्ति तदप्यादत्स्व भारत ॥ ९.३२.६० ॥

હે વીર, બખ્તર ઉતારી દે, માથાના વાળ ખુલ્લા કર; અને તારી પાસે જે બીજું નથી તે પણ સ્વીકારી લે, હે ભારત.

9.32.61

इममेकं च ते कामं वीर भूयो ददाम्यहम् ।
पञ्चानां पाण्डवेयानां येन त्वं योद्धुमिच्छसि ॥ ९.३२.६१ ॥

હે વીર, આ એક ઇચ્છા પણ હું ફરી તને આપું છું — પાંચ પાંડવોમાંથી જેની સાથે તું યુદ્ધ કરવા ઇચ્છે છે તેની સાથે.

9.32.62

तं हत्वा वै भवाराजा हतो वा स्वर्गमाप्नुहि ।
ऋते च जीविताद्वीर युद्धे किं कुर्म ते प्रियम् ॥ ९.३२.६२ ॥

તેને મારીને ભવરાજા બન, અથવા મરીને સ્વર્ગ પામ. હે વીર, જીવન સિવાય યુદ્ધમાં તને પ્રિય એવું અમે શું કરીએ?

9.32.63

ततस्तव सुतो राजन्वर्म जग्राह काञ्चनम् ।
विचित्रं च शिरस्त्राणं जाम्बूनदपरिष्कृतम् ॥ ९.३२.६३ ॥

ત્યારે, હે રાજન, તમારા પુત્રે સુવર્ણનું કવચ લીધું, અને જાંબૂનદ સુવર્ણથી શણગારેલું વિચિત્ર શિરસ્ત્રાણ પણ.

9.32.64

सोऽवबद्वशिरस्त्राणः शुभकाञ्चनवर्मभृत् ।
रराज राजन्पुत्रस्ते काञ्चनः शैलराडिव ॥ ९.३२.६४ ॥

શિરસ્ત્રાણ બાંધીને, સુંદર સુવર્ણ કવચ ધારણ કરીને, હે રાજન, તમારો પુત્ર સોનેરી પર્વતરાજની જેમ શોભ્યો.

9.32.65

सन्नद्धः सगतो राजन्सज्जः सङ्ग्राममूर्धनि ।
अब्रवीत्पाण्डवान्सर्वान्पुत्रो दुर्योधनस्तव ॥ ९.३२.६५ ॥

હે રાજન, કવચ પહેરીને, યુદ્ધના મોખરે તૈયાર થઈને, તમારો પુત્ર દુર્યોધન બધા પાંડવોને બોલ્યો.

9.32.66

भ्रातॄणां भवतामेको युध्यतां गदया मया ।
सहदेवेन वा योत्स्ये भीमेन नकुलेन वा ॥ ९.३२.६६ ॥

તમારા ભાઈઓમાંથી એક સાથે, ગદાથી હું યુદ્ધ કરીશ — સહદેવ સાથે, ભીમ સાથે, કે નકુલ સાથે.

9.32.67

अथवा फल्गुनेनाद्य त्वया वा भरतर्षभ ।
योत्स्येऽहं सङ्गरं प्राप्य विजेष्ये च रणाजिरे ॥ ९.३२.६७ ॥

અથવા આજે ફલ્ગુન સાથે, અથવા તારી સાથે, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, હું યુદ્ધમાં ઉતરીને લડીશ અને રણાંગણમાં વિજય મેળવીશ.

9.32.68

अहमद्य गमिष्यामि वैरस्यान्तं सुदुर्गमम् ।
गदया पुरुषव्याघ्र हेमपट्टनिबद्धया ॥ ९.३२.६८ ॥

હું આજે વૈરના એ અતિ દુર્ગમ અંત સુધી જઈશ, હે પુરુષવ્યાઘ્ર, સોનાની પટ્ટીઓથી બાંધેલી ગદા સાથે.

9.32.69

गदायुद्धे न मे कश्चित्सदृशोऽस्तीति चिन्तये ।
गदया वो हनिष्यामि सर्वानेव समागतान् ॥ ९.३२.६९ ॥

ગદાયુદ્ધમાં મારા સમાન કોઈ નથી એમ હું વિચારું છું; અહીં એકત્ર થયેલા તમ સૌને હું ગદાથી હણીશ.

9.32.70

न मे समर्थाः सर्वे वै योद्धुं न्यायेन केचन ।
न युक्तमात्मना वक्तुमेवं गर्वोद्धतं वचः।
अथवा सफलं ह्येतत्करिष्ये भवतां पुरः ॥ ९.३२.७० ॥

ન્યાયથી મારી સાથે લડવા તમારામાંથી કોઈ સમર્થ નથી; પોતાના મુખે આવું ગર્વોદ્ધત વચન બોલવું પણ યોગ્ય નથી. અથવા આ તમારી સામે હું સફળ કરીને બતાવીશ.

9.32.71

अस्मिन्महूर्ते सत्यं वा मिथ्या वै तद्भविष्यति ।
गृह्णातु च गदां यो वै योत्स्यतेऽद्य मया सह ॥ ९.३२.७१ ॥

આ ક્ષણે તે સત્ય થશે કે મિથ્યા ઠરશે. આજે મારી સાથે યુદ્ધ કરવા ઇચ્છતો હોય તે ગદા ઉપાડે.