महाभारत · अध्याय 9.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.32.1
एवं सन्तर्ज्यमानस्तु मम पुत्रो महीपतिः ।
प्रकृत्या मन्युमान्वीरः कथमासीत्परन्तपः ॥ ९.३२.१ ॥
अशा प्रकारे धिक्कारला गेलेला माझा पुत्र, राजा, स्वभावाने क्रोधी व वीर, शत्रूंना तापवणारा, कसा राहिला?
9.32.2
न हि सन्तर्जना तेन श्रुतपूर्वा कथञ्चन ।
राजभावेन मान्यश्च सर्वलोकस्य सोऽभवत् ॥ ९.३२.२ ॥
त्याने यापूर्वी कधीही अशी निर्भर्त्सना ऐकली नव्हती; राजपदामुळे तो सर्व लोकांचा मान्य होता.
9.32.3
यस्यातपत्रच्छायापि स्वका भानोस्तथा प्रभा ।
खेदायैवाभिमानित्वात्सहेत्सैवं कथं गरिः ॥ ९.३२.३ ॥
ज्याची छत्रछाया आणि सूर्याचे तेजही स्वतःचे होते, तो अभिमानामुळे केवळ दुःखासाठीच होता; असे बोलणे तो कसे सहन करील?
9.32.4
इयं च पृथिवी सर्वा सम्लेच्छाटविका भृशम् ।
प्रसादाद्भ्रियते यस्य प्रत्यक्षं तव सञ्जय ॥ ९.३२.४ ॥
म्लेच्छ आणि वनवासींसह ही सर्व पृथ्वी ज्याच्या कृपेने अत्यंत पोषिली जाते, ते तुझ्या समोरच आहे, हे संजया.
9.32.5
स तथा तर्ज्यमानस्तु पाण्डुपुत्रैर्विशेषतः ।
विहीनश्च स्वकैर्भृत्यैर्निर्जिते चावृतो भृशम् ॥ ९.३२.५ ॥
पांडुपुत्रांनी विशेषतः असा धिक्कार केलेला, स्वतःच्या सेवकांनी सोडलेला व पराभूत झालेला तो अतिशय वेढलेला होता.
9.32.6
स श्रुत्वा कटुका वाचो जययुक्ताः पुनःपुनः ।
किमब्रवीत्पाण्डवेयांस्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ९.३२.६ ॥
विजयमदाने बोललेले कठोर शब्द वारंवार ऐकून त्याने पांडवांना काय म्हटले? ते मला सांग, संजया.
9.32.7
तर्ज्यमानस्तदा राजन्नुदकस्थस्तवात्मजः ।
युधिष्ठिरेण राजेन्द्र भ्रातृभिः सहितेन ह ॥ ९.३२.७ ॥
हे राजा, तेव्हा पाण्यात उभ्या असलेल्या तुमच्या पुत्राला युधिष्ठिर आणि त्याच्या बंधूंनी धमकावले, हे राजेंद्रा.
9.32.8
श्रुत्वा स कटुका वाचो विषमस्थो नराधिपः ।
दीर्घमुष्णं च निःश्वस्य सलिलस्थः पुनःपुनः ॥ ९.३२.८ ॥
ते कठोर शब्द ऐकून, संकटात सापडलेल्या त्या नराधिपाने पाण्यात उभे राहून वारंवार दीर्घ व उष्ण उसासे टाकले.
9.32.9
सलिलान्तर्गतो राजा धुन्वन्हस्तौ पुनःपुनः ।
मनश्चकार युद्धाय राजानं चाभ्यभाषत ॥ ९.३२.९ ॥
पाण्यात बुडालेल्या राजाने वारंवार हात हलवत युद्धाचा निश्चय केला आणि राजाशी बोलला.
9.32.10
यूयं ससुहृदः पार्थाः सर्वे सरथवाहनाः ।
अहमेकः परिद्यूनो विरथो हतवाहनः ॥ ९.३२.१० ॥
तुम्ही, मित्रांसह पृथेचे पुत्र, सर्व रथ आणि वाहनांसह आहात; मी एकटा, अत्यंत क्षीण, रथहीन आणि वाहने मारली गेलेला आहे.
9.32.11
आत्तशस्त्रै रथोपेतैर्बहुभिः परिवास्तिः ।
कथमेकः पदातिः सन्नशस्त्रो योद्धुमुत्सह ॥ ९.३२.११ ॥
शस्त्रधारी, रथांवर बसलेल्या अनेकांनी वेढलेला मी एकटा, पायी आणि शस्त्रहीन होऊन कसा युद्ध करू?
9.32.12
एकैकशश्च मां यूयं योधयध्वं युधिष्ठिर ।
न ह्येको बहुभिर्वीरैर्न्याय्यो योधयितुं युधि ॥ ९.३२.१२ ॥
हे युधिष्ठिरा, तुम्ही एकएक करून माझ्याशी युद्ध करा; एकट्याला युद्धात अनेक वीरांशी लढायला लावणे न्याय्य नाही.
9.32.13
विशेषतो विकवचः श्रान्तश्चापत्समाश्रितः ।
भृशं विक्षतगात्रश्च श्रान्तवाहनसैनिकः ॥ ९.३२.१३ ॥
विशेषतः कवचहीन, थकलेला, संकटात सापडलेला, अत्यंत जखमी अवयवांचा, ज्याचे वाहन आणि सैनिक थकलेले आहेत.
9.32.14
न मे त्वत्तो भयं राजन्न च पार्थाद्वृकोदरात् ।
फल्गुनाद्वासुदेवाद्वा पाञ्चालेभ्योऽथवा पुनः ॥ ९.३२.१४ ॥
हे राजा, मला तुमच्यापासून भीती नाही; पार्थापासून, वृकोदरापासून, फाल्गुनापासून, वासुदेवापासून, पांचालांपासून किंवा पुन्हा इतर कोणापासूनही भीती नाही.
9.32.15
यमाभ्यां युयुधानाद्वा ये चान्ये तव सैनिकाः ।
एकः सर्वानहं क्रुद्धो वारयिष्ये युधि स्थितः ॥ ९.३२.१५ ॥
यमांकडून, युयुधानाकडून, किंवा तुमच्या इतर सैनिकांकडून येणाऱ्या सर्वांना मी एकटा, क्रोधाने, युद्धात उभा राहून अडवीन.
9.32.16
धर्ममूला सतां कीर्तिर्मनुष्याणां जनाधिप ।
धर्मं चैवेह कीर्तिं च पालयन्प्रब्रवीम्यहम् ॥ ९.३२.१६ ॥
हे जनाधिपा, सज्जनांची आणि माणसांची कीर्ती धर्मावर आधारलेली आहे; येथे धर्म आणि कीर्ती जपत मी सांगतो.
9.32.17
अहमुत्थाय सर्वान्वै प्रतियोत्स्यामि संयुगे ।
अन्वभ्याशं गतान्सर्वान्निहनिष्यामि भारत ॥ ९.३२.१७ ॥
मी उठून युद्धात त्या सर्वांशी लढेन; हे भारता, जवळ येतील त्या सर्वांना मी मारीन.
9.32.18
अद्य वः सरथान्साश्वानशस्त्रो विरथोऽपि सन् ।
नक्षत्राणीव सर्वाणि सविता रात्रिसंक्षये ॥ ९.३२.१८ ॥
आज मी तुम्हा सर्वांना, रथ आणि घोड्यांसह, शस्त्राविना आणि रथाविनाही असलो तरी, रात्रीच्या शेवटी सूर्य सर्व नक्षत्रांना झाकतो तसे, जिंकीन.
9.32.19
तेजसा नाशयिष्यामि स्थिरीभवत पाण्डवाः ।
अद्यानृण्यं गमिष्यामि क्षत्रियाणां यशस्विनां ॥ ९.३२.१९ ॥
माझ्या तेजाने मी त्यांचा नाश करीन. हे पांडवांनो, स्थिर राहा! आज मी यशस्वी क्षत्रियांच्या ऋणातून मुक्त होईन.
9.32.20
बाह्लीकद्रोणभीष्माणां कर्णस्य च महात्मनः ।
जयद्रथस्य शूरस्य भगदत्तस्य चोभयोः ॥ ९.३२.२० ॥
बाह्लीक, द्रोण, भीष्म, महात्मा कर्ण, शूर जयद्रथ आणि भगदत्त — या दोघांचे (ऋण).
9.32.21
मद्रराजस्य शल्यस्य भूरिश्रवस एव च ।
पुत्राणां भरतश्रेष्ठ शकुनेः सौबलस्य च ॥ ९.३२.२१ ॥
मद्रराज शल्य, भूरिश्रवा, हे भरतश्रेष्ठा, तुझ्या पुत्रांचे आणि सुबलपुत्र शकुनीचे (ऋण).
9.32.22
मेत्राणां सुहृदां चैव बान्धवानां तथैव च ।
प्रानृण्यमद्य गच्छामि हत्वा त्वां भ्रातृभिः सह ॥ ९.३२.२२ ॥
मित्र, हितचिंतक आणि बांधवांचेही (ऋण). आज तुला आणि तुझ्या बंधूंना मारून मी पूर्णपणे ऋणमुक्त होईन.
9.32.23
एतावदुक्त्वा वचनं विरराम जनाधिपः ।
सलिलान्तर्गतः श्रीमान्पुत्रो दुर्योधनस्तव ॥ ९.३२.२३ ॥
एवढे बोलून जनाधिप गप्प बसला. तेव्हा तुझा तेजस्वी पुत्र दुर्योधन पाण्यात शिरला.
9.32.24
दिष्ट्या त्वमपि जानीषे क्षत्रधर्मं सुयोधन ।
दिष्ट्या ते वर्तते बुद्धिर्युद्धायैव महाभुज ॥ ९.३२.२४ ॥
सुदैवाने तूही क्षत्रधर्म जाणतोस, हे सुयोधना. सुदैवाने तुझी बुद्धी युद्धासाठीच आहे, हे महाबाहो.
9.32.25
दिष्ट्या शूरोऽसि गान्धारे दिष्ट्या जानासि सङ्गरम् ।
यस्त्वमेको हि नः सर्वान्सङ्गरे योद्भुमिच्छसि ॥ ९.३२.२५ ॥
सुदैवाने तू शूर आहेस, हे गांधारा; सुदैवाने तुला युद्ध कळते. तू एकटाच आमच्या सर्वांशी युद्ध करू इच्छितोस.
9.32.26
एक एकेन सङ्गम्य यत्ते सम्मतमायुधम् ।
तत्त्वमादाय युध्यस्व प्रेक्षकास्ते वयं स्थिताः ॥ ९.३२.२६ ॥
एकमेकांशी सामना करून, तुला मान्य असलेले शस्त्र घेऊन युद्ध कर; आम्ही तुझे प्रेक्षक म्हणून उभे आहोत.
9.32.27
अयमिष्टं च ते कामं वीर भूयो ददाम्यहम् ।
हत्वैकं भव नो राजा हतो वा स्वर्गमाप्नुहि ॥ ९.३२.२७ ॥
हे वीरा, तुझी इष्ट कामना मी पुन्हा देतो: एकाला मारून आमचा राजा हो, किंवा मरून स्वर्ग मिळव.
9.32.28
एकश्चेद्योद्भुमाक्रन्दे वरोऽद्य मम दीयताम् ।
आयुधानामियं चापि मता मे सतं गदा ॥ ९.३२.२८ ॥
युद्धाच्या गोंधळात एकाशी लढायचे असेल, तर आज मला हा वर द्यावा; माझ्या मते ही गदा सर्व शस्त्रांच्या शंभरपट बरोबरीची आहे.
9.32.29
भ्रातणां भवतामेकः शक्यं मां योऽभिमन्यते ।
पदातिर्गदया सङ्ख्ये स युध्यतु मया सह ॥ ९.३२.२९ ॥
तुमच्या भावांपैकी जो मला आव्हान देऊ शकेल, त्याने पायदळ होऊन गदेने युद्धात माझ्याशी लढावे.
9.32.30
वृत्तानि रथयुद्धानि विचित्रामि पदेपदे ।
इदमेकं गदायुद्धं भवत्वद्याद्भुतं महत् ॥ ९.३२.३० ॥
रथयुद्धे तर पावलोपावली झाली आहेत, विविध प्रकारे; आज हे एक गदायुद्ध होऊ दे, मोठे आणि अद्भुत युद्ध.
9.32.31
अन्नानामपि पर्यायं कर्तुमिच्छन्ति मानवाः ।
युद्धानामपि पर्यायो भवत्वनुमते तव ॥ ९.३२.३१ ॥
माणसे अन्नांचीही पाळी ठरवू इच्छितात; तुझ्या अनुमतीने युद्धांचीही पाळी होवो.
9.32.32
गदया त्वां महाबाहो विजेष्यामि सहानुजम् ।
पाञ्चालान्सृञ्जयांश्चैव ये चान्ये तव सैनिकाः।
न हि मे सम्भ्रामो जातु शक्रादपि युधिष्ठिर ॥ ९.३२.३२ ॥
हे महाबाहो, गदेने मी तुला आणि तुझ्या धाकट्या बंधूंना, पांचाल आणि सृंजयांना तसेच तुझ्या इतर सैनिकांना जिंकीन. युधिष्ठिरा, इंद्रापासूनही माझ्या मनात कधी भय येत नाही.
9.32.33
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ गान्धारे मां योधय सुयोधन ।
एक एकेन सङ्गम्य संयुगे गदया बली ॥ ९.३२.३३ ॥
उठ, उठ, हे गांधारीपुत्रा! सुयोधना, माझ्याशी युद्ध कर. युद्धात एकाने एकाशी भिडून, गदेने, हे बलवाना.
9.32.34
पुरुषो भव गान्धारे युध्यस्व सुसमाहितः ।
अद्य ते जीवितं नास्ति यदीन्द्रोपि तवाश्रयः ॥ ९.३२.३४ ॥
हे गांधारीपुत्रा, पुरुष हो आणि एकाग्रचित्ताने युद्ध कर. आज तुझे जीवित उरले नाही, इंद्रच तुझा आश्रय असला तरी.
9.32.35
एतत्स नरशार्दूलो नामृष्यत तवात्मजः ।
सलिलान्तर्गतः श्वभ्रे महानाग इव श्वसन् ॥ ९.३२.३५ ॥
हे तुझा पुत्र, नरव्याघ्र सहन करू शकला नाही; पाण्याखाली खड्ड्यात फुत्कारणाऱ्या महानागासारखा.
9.32.36
तथाऽसौ वाक्प्रतोदेन तुद्यमानः पुनःपुनः ।
वचो न ममृषे राजन्नुत्तमाश्वः कशामिव ॥ ९.३२.३६ ॥
अशा प्रकारे तो, वाणीच्या अंकुशाने वारंवार टोचला जाऊन, हे राजा, शब्द सहन करू शकला नाही; उत्तम घोडा चाबूक सहन करत नाही तसा.
9.32.37
सङ्क्षोभ्य सलिलं वेगाद्गदामादाय वीर्यवान् ।
अद्रिसारमयीं गुर्वीं काञ्चनाङ्गदभूषणाम्।
अन्तर्जलात्समुत्तस्थौ नागेन्द्र इव निःश्वसन् ॥ ९.३२.३७ ॥
वेगाने पाणी ढवळून, पराक्रमी तो दगडाच्या सारापासून बनलेली, जड, सोन्याच्या बाजूबंदांनी सजलेली गदा घेऊन, गजराजासारखा उसासे टाकत पाण्याच्या आतून वर उठला.
9.32.38
स भित्त्वा स्तम्भितं तोयं स्कन्धे कृत्वायसीं गदाम् ।
उदतिष्ठत पुत्रस्ते प्रतपन्रश्मिवानिव ॥ ९.३२.३८ ॥
त्याने स्तब्ध पाणी भेदून, लोखंडी गदा खांद्यावर ठेवून, किरणांसह तळपणाऱ्या सूर्याप्रमाणे तुमचा पुत्र वर उठला.
9.32.39
ततः शैक्यायसीं गुर्वी जातरूपपरिष्कृताम् ।
गदां परामृशद्धीमान्धार्तराष्ट्रो महाबलः ॥ ९.३२.३९ ॥
मग त्या बुद्धिमान, महाबलवान धृतराष्ट्रपुत्राने पोलादाची, जड, सोन्याने सजवलेली गदा हाती धरली.
9.32.40
गदाहस्तं तु तं दृष्ट्वा सशृङ्गमिव पर्वतम् ।
प्रजानामिव सङ्क्रुद्धं शूलपाणिमिव स्थितम् ॥ ९.३२.४० ॥
हाती गदा घेऊन उभ्या असलेल्या त्याला पाहून तो शिखरांसह पर्वतासारखा, किंवा प्रजांवर संतापून त्रिशूळ हाती घेऊन उभ्या असलेल्या शंकरासारखा भासला.
9.32.41
सगदो भारतो भाति प्रतपन्भास्करो यथा ॥ ९.३२.४१ ॥
गदेसह तो भारत वंशज तळपत्या सूर्यासारखा प्रकाशत होता.
9.32.42
तमुत्तीर्णं महाबाहुं गदाहस्तमरिन्दमम् ।
मेनिरे सर्वभूतानि दण्डपाणिमिवान्तकम् ॥ ९.३२.४२ ॥
पाण्यातून वर आलेल्या त्या महाबाहू, हाती गदा घेतलेल्या शत्रुदमनाला सर्व प्राण्यांनी दंडधारी यमासारखे मानले.
9.32.43
वज्रहस्तं यथा शक्रं शूलहस्तं यथा हरम् ।
ददृशुः शर्वपाञ्चालाः पुत्रं तव जनाधिप ॥ ९.३२.४३ ॥
वज्र हाती इंद्र आणि शूल हाती हर यांप्रमाणे, हे जनाधिपा, शर्व आणि पांचाल यांनी तुमच्या पुत्राला पाहिले.
9.32.44
तमुत्तीर्णं तु सम्प्रेक्ष्य समहृष्यन्त सर्वशः ।
पाञ्चालाः पाण्डवेयाश्च तेऽन्योन्यस्य तलान्ददुः ॥ ९.३२.४४ ॥
त्याला उठलेला पाहून पांचाल आणि पांडव सर्वत्र आनंदले आणि एकमेकांच्या तळव्यांवर थापा मारू लागले.
9.32.45
अवहासं तु तं मत्वा पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
उद्वृत्य नयने क्रुद्धो दिधक्षुरिव पाण्डवान् ॥ ९.३२.४५ ॥
ती थट्टा ओळखून तुमचा पुत्र दुर्योधन क्रोधाने डोळे विस्फारून पांडवांना जाळू पाहत असल्यासारखा पाहू लागला.
9.32.46
त्रिशिखां भ्रुकुटीं कृत्वा सन्दष्टदशनच्छदः ।
प्रत्युवाच ततस्तान्वै पाण्डवान्सह केशवान् ॥ ९.३२.४६ ॥
तीन रेषांची भुवई ताणून व दातांनी ओठ चावत त्याने केशवासह त्या पांडवांना उत्तर दिले.
9.32.47
अस्यावहासस्य फलं प्रतिमोक्ष्यथ पाण्डवाः ।
गमिष्यथ हताः सद्यः सपाञ्चाला यमक्षयम् ॥ ९.३२.४७ ॥
हे पांडवांनो, या थट्टेचे फळ तुम्हाला मिळेल; पांचालांसह तुम्ही तत्काल मारले जाऊन यमलोकी जाल.
9.32.48
उत्थिन्तश्च जलात्तस्मात्पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
अतिष्ठत गदापाणी रुधिरेण समुक्षितः ॥ ९.३२.४८ ॥
त्या पाण्यातून उठून तुमचा पुत्र दुर्योधन हातात गदा घेऊन रक्ताने माखलेला उभा राहिला.
9.32.49
तस्य शोणितदिग्धस्य सलिलेन समुक्षितम् ।
शरीरं स्म तदा भाति स्रवन्निव महीधारः ॥ ९.३२.४९ ॥
रक्ताने माखलेले त्याचे शरीर पाण्याने शिंपडलेले होते; तेव्हा ते वाहणार्‍या डोंगरझऱ्यासारखे चमकत होते.
9.32.50
तमुद्यतगदं वीरं मेनिरे तत्र पाण्डवाः ।
वैवस्वतमिव क्रुद्धं शूलपाणिमिव स्थितम् ॥ ९.३२.५० ॥
गदा उगारून उभ्या असलेल्या त्या वीराला तेथे पांडवांनी क्रुद्ध वैवस्वत यमासारखा आणि शूलपाणी (शिव) सारखा उभा असलेला पाहिले.
9.32.51
स मेघनिनदो हर्षान्नर्दन्निव च गोवृषः ।
आजुहाव ततः पार्थान्गदया युधि वीर्यवान् ॥ ९.३२.५१ ॥
मेघगर्जनेसारखा तो हर्षाने वळूसारखा गर्जना करत, युद्धात गदा घेऊन पराक्रमी होऊन पृथेच्या पुत्रांना आव्हान देता झाला.
9.32.52
एकैकेन च मां यूयमासीदत युधिष्ठिर ।
न ह्येको बहुभिर्न्याय्यो वीरो योधयितुं युधि ॥ ९.३२.५२ ॥
हे युधिष्ठिरा! तुम्ही सर्वजण एक-एक करून माझ्याजवळ या. एका वीराशी अनेकांनी युद्ध करणे योग्य नाही.
9.32.53
न्यस्तवर्मा विशेषेण श्रान्तश्चाप्सु परिप्लुतः ।
भृशं विक्षतगात्रश्च हतवाहनसैनिकः ॥ ९.३२.५३ ॥
चिलखन उतरवून, विशेषतः थकलेला, पाण्यात बुडालेला, अंगांना अत्यंत जखमा झालेला, वाहने आणि सैनिक मारले गेलेला.
9.32.54
अवश्यमेव योद्वव्यं सर्वैरेव मया सह ।
युक्तं त्वयुक्तमित्येतद्वेत्सि त्वं चैव सर्वदा ॥ ९.३२.५४ ॥
तुम्हा सर्वांना अवश्य माझ्याशी युद्ध करावे लागेल. काय योग्य आणि काय अयोग्य हे तू नेहमीच जाणतोस.
9.32.55
मा भूदियं तव प्रज्ञा कथमेकं सुयोधन ।
यदाऽभिमन्युं बहवो जघ्नुर्युधि महारथाः ॥ ९.३२.५५ ॥
हे सुयोधना, तुझी ही बुद्धी अशी नसावी; युद्धात अनेक महारथींनी एकट्या अभिमन्युला मारले, ते कसे योग्य ठरेल?
9.32.56
क्षत्रधर्मं भृशं क्रूरं निरपेक्षं सुनिर्घृणम् ।
अन्यथा तु कथं हन्युरभिमन्युं तथागतम् ॥ ९.३२.५६ ॥
क्षात्रधर्म अत्यंत क्रूर, निरपेक्ष आणि अति निर्दय आहे; अन्यथा त्या स्थितीत असलेल्या अभिमन्युला ते कसे मारते?
9.32.57
सर्वे भवन्तो धर्मज्ञाः सर्वे शूरास्तनुत्यजः ।
न्यायेन युध्यतां प्रोक्ता शक्रलोकगतिः परा ॥ ९.३२.५७ ॥
तुम्ही सर्व धर्मज्ञ, सर्व शूर आणि देहत्याग करणारे आहात; न्यायाने युद्ध करणाऱ्यांना इंद्रलोकाची श्रेष्ठ गती सांगितली आहे.
9.32.58
यद्येकस्तु न हन्तव्यो बहुभिर्धर्म एव तु ।
तदाऽभिमन्युं बहवो निजघ्नुस्त्वन्मते कथम् ॥ ९.३२.५८ ॥
एकट्याला अनेकांनी मारू नये हाच धर्म असेल, तर तुझ्या मतानुसार अनेकांनी अभिमन्युला कसे मारले?
9.32.59
सर्वो विमृशते जन्तुः कृच्छ्रस्थो धर्मदर्शनम् ।
पदस्थः पिहितं द्वारं परलोकस्य पश्यति ॥ ९.३२.५९ ॥
प्रत्येक प्राणी संकटात असताना धर्माचा विचार करतो; सुरक्षित स्थितीत उभा असलेला परलोकाचे बंद दार पाहतो.
9.32.60
आमुञ्च कवचं वीर मूर्धजान्यमयस्व च ।
यच्चान्यदपि ते नास्ति तदप्यादत्स्व भारत ॥ ९.३२.६० ॥
हे वीरा, कवच उतरव, केस मोकळे कर; आणि जे तुझ्याजवळ नाही तेही स्वीकार, हे भारता.
9.32.61
इममेकं च ते कामं वीर भूयो ददाम्यहम् ।
पञ्चानां पाण्डवेयानां येन त्वं योद्धुमिच्छसि ॥ ९.३२.६१ ॥
हे वीरा, ही एक इच्छाही मी तुला पुन्हा देतो — पाच पांडवांपैकी ज्याच्याशी तू युद्ध करू इच्छितोस त्याच्याशी.
9.32.62
तं हत्वा वै भवाराजा हतो वा स्वर्गमाप्नुहि ।
ऋते च जीविताद्वीर युद्धे किं कुर्म ते प्रियम् ॥ ९.३२.६२ ॥
त्याला मारून भवराजा हो, किंवा मरून स्वर्ग मिळव. हे वीरा, जीवनाशिवाय युद्धात तुला प्रिय असे काय आम्ही करावे?
9.32.63
ततस्तव सुतो राजन्वर्म जग्राह काञ्चनम् ।
विचित्रं च शिरस्त्राणं जाम्बूनदपरिष्कृतम् ॥ ९.३२.६३ ॥
तेव्हा, हे राजा, तुझ्या पुत्राने सोन्याचे कवच घेतले, आणि जांबूनद सोन्याने सजवलेले विचित्र शिरस्त्राणही.
9.32.64
सोऽवबद्वशिरस्त्राणः शुभकाञ्चनवर्मभृत् ।
रराज राजन्पुत्रस्ते काञ्चनः शैलराडिव ॥ ९.३२.६४ ॥
शिरस्त्राण बांधून, सुंदर सोन्याचे कवच धारण करून, हे राजा, तुझा पुत्र सोनेरी पर्वतराजाप्रमाणे शोभला.
9.32.65
सन्नद्धः सगतो राजन्सज्जः सङ्ग्राममूर्धनि ।
अब्रवीत्पाण्डवान्सर्वान्पुत्रो दुर्योधनस्तव ॥ ९.३२.६५ ॥
हे राजा, कवच घालून, युद्धाच्या अग्रभागी सज्ज होऊन, तुझा पुत्र दुर्योधन सर्व पांडवांना म्हणाला.
9.32.66
भ्रातॄणां भवतामेको युध्यतां गदया मया ।
सहदेवेन वा योत्स्ये भीमेन नकुलेन वा ॥ ९.३२.६६ ॥
तुमच्या भावांपैकी एकाशी, गदेने मी युद्ध करीन — सहदेवाशी, भीमाशी किंवा नकुलाशी.
9.32.67
अथवा फल्गुनेनाद्य त्वया वा भरतर्षभ ।
योत्स्येऽहं सङ्गरं प्राप्य विजेष्ये च रणाजिरे ॥ ९.३२.६७ ॥
किंवा आज फल्गुनाशी, किंवा तुझ्याशी, हे भरतर्षभा, मी युद्धात उतरून लढेन आणि रणांगणात विजय मिळवीन.
9.32.68
अहमद्य गमिष्यामि वैरस्यान्तं सुदुर्गमम् ।
गदया पुरुषव्याघ्र हेमपट्टनिबद्धया ॥ ९.३२.६८ ॥
मी आज वैराच्या त्या अत्यंत दुर्गम अंताकडे जाईन, हे पुरुषव्याघ्रा, सुवर्णपट्ट्यांनी बांधलेल्या गदेसह.
9.32.69
गदायुद्धे न मे कश्चित्सदृशोऽस्तीति चिन्तये ।
गदया वो हनिष्यामि सर्वानेव समागतान् ॥ ९.३२.६९ ॥
गदायुद्धात माझ्यासारखा कोणी नाही असे मला वाटते; येथे जमलेल्या तुम्हा सर्वांना मी गदेने ठार करीन.
9.32.70
न मे समर्थाः सर्वे वै योद्धुं न्यायेन केचन ।
न युक्तमात्मना वक्तुमेवं गर्वोद्धतं वचः।
अथवा सफलं ह्येतत्करिष्ये भवतां पुरः ॥ ९.३२.७० ॥
न्यायाने माझ्याशी लढण्यास तुमच्यापैकी कोणीही समर्थ नाही; स्वतःच्या तोंडाने असे गर्वोद्धत वचन बोलणेही योग्य नाही. अथवा हे मी तुमच्या समोर सफल करून दाखवीन.
9.32.71
अस्मिन्महूर्ते सत्यं वा मिथ्या वै तद्भविष्यति ।
गृह्णातु च गदां यो वै योत्स्यतेऽद्य मया सह ॥ ९.३२.७१ ॥
या क्षणी ते सत्य होईल किंवा असत्य ठरेल. आज माझ्याशी लढू इच्छिणाऱ्याने गदा उचलावी.