Mahābhārata · Adhyāya 9.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.35.1
पूर्वमेव यदा रामस्तस्मिन्युद्ध उपस्थिते ।
आमन्त्र्य केशवं यातो वृष्णिभिः सहितः प्रभुः ॥ ९.३५.१ ॥
Antes, cuando la guerra estaba a punto de estallar, el señor Rāma, tras despedirse de Keśava, partió acompañado de los Vṛṣṇis.
9.35.2
साहाय्यं धार्तराष्ट्रस्य न च कर्ताऽस्मि केशव ।
न चैव पाण्डुपुत्राणां गमिष्यामि यथागतम् ॥ ९.३५.२ ॥
"Oh Keśava, no ayudaré al hijo de Dhṛtarāṣṭra, ni tampoco a los hijos de Pāṇḍu; me iré como vine."
9.35.3
एवमुक्त्वा तदा रामो यातः शत्रुनिबर्हणः ।
तस्य चागमनं भूयो ब्रह्मञ्शं सितुमर्हसि ॥ ९.३५.३ ॥
Tras decir esto, Rāma, destructor de enemigos, se marchó entonces. Oh brahmán, debes relatar de nuevo su regreso.
9.35.4
आख्याहि मे विस्तरशः कथं राम उपस्थितः ।
कथं च दृष्टवान्युद्धं कुशलो ह्यसि सत्तम ॥ ९.३५.४ ॥
Cuéntame con detalle cómo llegó Rāma y cómo presenció la batalla, pues eres experto en ello, oh mejor de los buenos.
9.35.5
उपप्लाव्ये निविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु ।
प्रेषितो धृतराष्ट्रस्य समीपं मधुसूदनः ॥ ९.३५.५ ॥
Cuando los magnánimos Pāṇḍava se habían acampado en Upaplavya, Madhusūdana fue enviado a la presencia de Dhṛtarāṣṭra.
9.35.6
शमं प्रति महाबाहो हितार्थं सर्वदेहिनाम् ।
स गत्वा हास्तिनपुरं धृतराष्ट्रं समेत्य च। ॥ ९.३५.६ ॥
Oh de brazos poderosos, buscando la paz para el bien de todos los seres encarnados, fue a Hāstinapura y se reunió con Dhṛtarāṣṭra.
9.35.7
उक्तवान्वचनं पथ्यं हितं चैव विशेषतः ॥ ९.३५.७ ॥
Pronunció palabras saludables y, sobre todo, provechosas.
9.35.8
न च तत्कृतवान्राजा यथाऽख्यातं हि तत्पुरा ॥ ९.३५.८ ॥
Y el rey no hizo aquello, como se había declarado antes.
9.35.9
अनवाप्य शमं तत्र कृष्णः पुरुषसत्तमः ।
आगच्छत महाबाहुरुपप्लाव्यं जनाधिप ॥ ९.३५.९ ॥
Sin haber obtenido la paz allí, Kṛṣṇa, el mejor de los hombres, el de brazos poderosos, regresó, oh señor de los hombres.
9.35.10
ततः प्रत्यागतः कृष्णो धार्तराष्ट्रविसर्जितः ।
आजगाम नरव्याघ्रः पाण्डवानामनीकिनीम्।
यथोक्तं च यथावृत्तं गत्वा पाण्डवमब्रवीत् ॥ ९.३५.१० ॥
Entonces Kṛṣṇa, despedido por los hijos de Dhṛtarāṣṭra, regresó. El tigre entre los hombres llegó al ejército de los Pāṇḍavas y, yendo ante el hijo de Pāṇḍu, le contó tal como se había dicho y como había ocurrido.
9.35.11
न कुर्वन्ति वचो मह्यं कुरवः कालनोदिताः ।
निर्गच्छध्व पाण्डवेयाः पुष्येण सहिता मया ॥ ९.३५.११ ॥
Los Kurus, impulsados por el tiempo, no escuchan mis palabras. Salid, hijos de Pāṇḍu, junto con Puṣya y conmigo.
9.35.12
ततो विभज्यमानेषु बलेषु बलिनां वरः ।
प्रोवाच भ्रातरं कृष्णं रौहिणेयो महामनाः ॥ ९.३५.१२ ॥
Entonces, mientras los ejércitos se dividían, Balarāma, el mejor de los poderosos, hijo de Rohiṇī, de gran ánimo, habló a su hermano Kṛṣṇa.
9.35.13
तेषामपि महाबाहो साहाय्यं मधुसूदन ।
क्रियतामिति तत्कृष्णो नास्य चक्रे वचस्तदा ॥ ९.३५.१३ ॥
¡Oh, de brazos poderosos, Madhusūdana! Que se les preste ayuda a ambos, dijo; pero Kṛṣṇa no atendió entonces su palabra.
9.35.14
ततो मन्युपरीतात्मा जगाम यदुनन्दनः ।
तीर्थयात्रां हलधरः सरस्वत्यां महायशाः।
मैत्रनक्षत्रयोगे स्म सहितः सर्वयादवैः ॥ ९.३५.१४ ॥
Entonces Balarāma, alegría de los Yadus, portador del arado y de gran fama, con el ánimo colmado de ira, partió en peregrinación al Sarasvatī, acompañado por todos los Yādavas, bajo la conjunción de la constelación Maitra.
9.35.15
आश्रयामास भोजस्तु दुर्योधनमरिन्दमः ।
युयुधानेन सहितो वासुदेवस्तु पाण्डवान् ॥ ९.३५.१५ ॥
El bhoja, domador de enemigos, se acogió a Duryodhana; pero Vāsudeva, junto con Yuyudhāna, se puso del lado de los Pāṇḍavas.
9.35.16
रौहिणेये गते शूरे पुष्येण मधुसूदनः ।
पाण्डवेयान्पुरस्कृत्य ययावभिमुखः कूरून् ॥ ९.३५.१६ ॥
Cuando el heroico hijo de Rohiṇī se marchó, Madhusūdana, bajo la constelación Puṣya, partió hacia los Kurus, poniendo a los hijos de Pāṇḍu al frente.
9.35.17
गच्छन्नेव पथिस्थस्तु रामः प्रेष्यानुवाच ह ।
सम्भारांस्तीर्थयात्रायां सर्वोपकरणानि च ॥ ९.३५.१७ ॥
Mientras caminaba, Rāma se detuvo en el camino y dijo a sus servidores: traed los víveres para la peregrinación y todo el equipo.
9.35.18
आनयध्वं द्वारकाया अग्नीन्वै याजकांस्तथा ।
सुवर्णरजनं चैव धैनूर्वासांसि वाजिनः ॥ ९.३५.१८ ॥
Traed desde Dvārakā los fuegos sagrados y los sacerdotes oficiantes, así como azafrán dorado, vacas, vestidos y caballos.
9.35.19
कुञ्जरांश्च रथांश्चैव खरोष्ट्रं वाहनानि च ।
क्षिप्रमानीयतां सर्वं तीर्थहेतोः परिच्छदम् ॥ ९.३५.१९ ॥
Que traigan rápidamente elefantes, carros, asnos, camellos y todos los demás vehículos, con todo su equipaje, para la peregrinación.
9.35.20
प्रतिस्रोतः सरस्वत्या गच्छध्वं शीघ्रगामिनः ।
ऋत्विजश्चानयध्वं वै शतशश्च द्विजर्षभान् ॥ ९.३५.२० ॥
Mensajeros de rápido andar, id río arriba por el Sarasvatī y traed cientos de sacerdotes y los mejores de los brahmanes.
9.35.21
एवं सन्दिश्य तु प्रेष्यान्बलदेवो महाबलः ।
तीर्थयात्रां ययौ राजन्कुरूणां वैशसे तदा ॥ ९.३५.२१ ॥
Tras dar estas instrucciones a sus mensajeros, el poderoso Balarāma partió en peregrinación, oh rey, en aquel tiempo de la destrucción de los kurus.
9.35.22
सरस्वत्याः प्रतिस्रोतः समुद्रादभिजग्मिवान ।
रामो यदूत्तमः श्रीमांस्तीर्थयात्रामनुस्मरन् ॥ ९.३५.२२ ॥
Rāma, el glorioso mejor de los yadus, llegó desde el océano río arriba por el Sarasvatī, recordando su peregrinación.
9.35.23
ऋत्विग्भिश्च सुहृद्भिश्च यथाऽन्यैर्द्विजसत्तमैः ।
रथैर्गजैस्तथाऽश्वैश्च प्रेष्यैश्च भरतर्षभ।
गोखरोष्ट्रप्रयुक्तैश्च यानैश्च बहुभिर्वृतः ॥ ९.३५.२३ ॥
Rodeado de sacerdotes y amigos, de los demás mejores brahmanes, de carros, elefantes y caballos, de sirvientes y de muchos vehículos tirados por bueyes, asnos y camellos, oh toro de los bharatas.
9.35.24
श्रान्तानां क्लान्तबपुषां शिशूनां विपुलायुषाम् ।
देशेदेशे तु देयानि दानानि विविधानि च ॥ ९.३५.२४ ॥
En cada región deben darse toda clase de dádivas a los fatigados, a los de cuerpo agotado y a los niños de larga vida.
9.35.25
अर्चायै चार्थिनां राजन्क्लृप्तानि बहुशस्तथा ।
तानि यानीह देशेषु प्रतीक्षन्ति स्म भारत ॥ ९.३५.२५ ॥
Oh rey, también se prepararon muchas cosas para honrar a los que pedían; oh Bhārata, esas cosas aguardaban en estas tierras.
9.35.26
बुभुक्षितानामर्थाय क्लृप्तमन्नं समन्ततः ॥ ९.३५.२६ ॥
Por todas partes se preparó comida para los hambrientos.
9.35.27
योयो यत्र द्विजो भोज्यं भोक्तुं कामयते तदा ।
तस्यतस्य तु तत्रैवमुपजह्रुस्तदा नृष ॥ ९.३५.२७ ॥
Cualquier brahmán que deseara comer en cualquier lugar y momento, para cada uno, allí mismo, se le traía y disponía la comida; oh rey, así se hizo entonces.
9.35.28
तत्रतत्र स्थिता राजन्रौहिणेयस्य शासनात् ।
भक्ष्यपेयस्य कुर्वन्ति राशींस्तत्र समन्ततः ॥ ९.३५.२८ ॥
Los que estaban apostados aquí y allá, oh rey, por orden del hijo de Rohiṇī (Balarāma), forman montones de comida y bebida por todas partes.
9.35.29
वासांसि च महार्हाणि पर्यङ्कास्तरणानि च ।
पूजार्थं तत्र क्लृप्तानि विप्राणां सुखमिच्छताम् ॥ ९.३५.२९ ॥
Allí, para honrar a los brahmanes que deseaban comodidad, se prepararon también ropas preciosas y cubiertas para lechos.
9.35.30
यत्र यः स्वपते विप्रो यो वा जागर्ति भारत ।
तत्रतत्रैव सर्वस्य क्लृप्तं सर्वमपश्यत ॥ ९.३५.३० ॥
Oh Bhārata, dondequiera que un brahmán durmiera o velara, allí se veía todo dispuesto para todos.
9.35.31
यथासुखं जनः सर्वो याति तिष्ठति वै तदा ।
यातुकामस्य यानानि पानानि तृषितस्य च ॥ ९.३५.३१ ॥
Entonces todos iban y se quedaban con comodidad; para quien deseaba viajar había vehículos, y para el sediento, bebidas.
9.35.32
बुभुक्षितस्य चान्नानि स्वादूनि भरतर्षभ ।
उपजह्रुर्नरास्तत्र वस्त्राण्याभरणानि च ॥ ९.३५.३२ ॥
Oh toro de los Bharatas, allí al hambriento se le ofrecían alimentos deliciosos, y la gente traía allí también vestidos y adornos.
9.35.33
स पन्थाः प्रबभौ राजन्सर्वस्यैव सुखावहः ।
स्वर्गोपमस्तदा वीर नराणां तत्र गच्छताम् ॥ ९.३५.३३ ॥
Aquel camino, oh rey, resplandeció llevando felicidad a todos; oh héroe, en aquel tiempo era como el cielo para los hombres que iban allí.
9.35.34
नित्यप्रमुदितोपेतः स्वादुभक्ष्यो जलान्वितः ।
विपण्यापणपण्यानं नानाजनशतैर्वृतः।
नानाद्रुमलतोपेतो नानारत्नविभूषितः ॥ ९.३५.३४ ॥
Aquel camino estaba siempre lleno de deleite, dotado de alimentos sabrosos y agua; colmado de mercancías de tiendas y puestos, rodeado de cientos de personas diversas, adornado con muchos árboles y enredaderas y engalanado con muchas joyas.
9.35.35
ततो महात्मा नियतो मनस्विनां ।
पुण्येषु तीर्थेषु वसूनि राजन्।
ददौ द्विजेभ्यः क्रतुदक्षिणाश्च ।
यदुप्रवीरो हलभृत्प्रतीतः ॥ ९.३५.३५ ॥
Entonces el de gran alma, dominado, sabio, el más eminente de los héroes Yadu, Halabhṛt, complacido, oh rey, dio riquezas y honorarios sacrificiales a los nacidos dos veces en los vados sagrados.
9.35.36
दोग्ध्रीश्च धेनूश्च सहस्रशो वै ।
सुवाससः काञ्चनबद्धशृङ्गीः।
हयांश्च नानाविधदेशजातान् ।
यानानि दासांश्च शुभान्द्विजेभ्यः ॥ ९.३५.३६ ॥
A millares dio vacas lecheras, bien vestidas, con los cuernos ceñidos de oro; caballos de muchas razas de muchas tierras, carrozas y buenos sirvientes a los nacidos dos veces.
9.35.37
रत्नानि मुक्तामणिविद्रुमं चा… ।
प्यग्र्यं सुवर्णं रजतं सुशुन्द्वम्।
अयस्मयं ताम्रमयं च भाण्डं ।
ददौ द्विजातिप्रवरेषु रामः ॥ ९.३५.३७ ॥
Rāma entregó joyas, perlas, gemas y coral… y el mejor oro, plata, suśundva (un metal) y vasijas de hierro y cobre a los más eminentes de los dvijas.
9.35.38
एवं स वित्तं प्रददौ महात्मा ।
सरस्वतीतीर्थगतेषु भूरि।
ययौ क्रमेणाप्रतिमप्रभाव… ।
स्ततः कुरुक्षेत्रमुदारवृत्तः ॥ ९.३५.३८ ॥
Así, aquel magnánimo dio abundante riqueza a los que habían ido a los vados sagrados del Sarasvatī. Luego, de poder incomparable y noble conducta, fue en orden a Kurukṣetra.
9.35.39
सारस्वतानां तीर्थानां गुणोत्पत्तिं वदस्व मे ।
फलं च द्विपदां श्रेष्ठ कर्म निर्वृत्तिमेव च ॥ ९.३५.३९ ॥
¡Oh, el mejor de los bípedos! Dime el origen de las virtudes de los vados sagrados sarasvatas, su fruto y la consecución de los ritos.
9.35.40
यथाक्रमेण भगवंस्तीर्थानामनुपूर्वशः ।
ब्रूहि ब्रह्मविदां श्रेष्ठ परं कौतूहलं हि मे ॥ ९.३५.४० ॥
Oh venerable, describe los vados sagrados en orden debido, uno por uno. ¡Oh, el mejor de los conocedores de Brahman! Mi curiosidad es grande en verdad.
9.35.41
तीर्थानां च फलं राजन्गुणोत्पत्तिं चं सर्वशः ।
मयोच्यमानं वै पुण्यं शृणु राजेन्द्र कृत्स्नशः ॥ ९.३५.४१ ॥
Oh rey, escucha este relato meritorio que ahora te cuento por completo: el fruto de los vados sagrados y el origen de sus virtudes. Escucha íntegramente, ¡oh señor de los reyes!
9.35.42
पूर्वं महाराज यदुप्रवीर ।
ऋत्विक्सुहृद्विप्रगणैश्च सार्धम्।
पुण्यं प्रभासं समुपाजगाम ।
यत्रोडुराढ्यक्ष्मणा क्षीयमाणः ॥ ९.३५.४२ ॥
Oh gran rey, en tiempos antiguos el héroe de los Yadus llegó al sagrado Prabhāsa con sacerdotes, amigos y grupos de brahmanes, donde el señor de las estrellas se consumía por la tisis.
9.35.43
विमुक्तशापः पुनराप्य तेजः ।
सर्वं जगद्भासयते नरेन्द्र।
एतत्तु तीर्थप्रवरं पृथिव्यां ।
प्रभासनात्तस्य ततः प्रभासः ॥ ९.३५.४३ ॥
Liberado de la maldición, recobró su esplendor e iluminó todo el mundo. Oh señor de los hombres, este es el mejor de los vados sagrados de la tierra; por haberlo iluminado se llama Prabhāsa.