మహాభారతం · అధ్యాయం 9.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.35.1
पूर्वमेव यदा रामस्तस्मिन्युद्ध उपस्थिते ।
आमन्त्र्य केशवं यातो वृष्णिभिः सहितः प्रभुः ॥ ९.३५.१ ॥
యుద్ధం ఉపస్థితమైనప్పుడు, కేశవుని వద్ద సెలవు తీసుకుని, వృష్ణివంశీయులతో కూడిన ప్రభువు రాముడు ముందుగానే వెళ్ళిపోయాడు.
9.35.2
साहाय्यं धार्तराष्ट्रस्य न च कर्ताऽस्मि केशव ।
न चैव पाण्डुपुत्राणां गमिष्यामि यथागतम् ॥ ९.३५.२ ॥
"ఓ కేశవా, నేను ధృతరాష్ట్ర పుత్రునికి సహాయం చేయను, పాండుపుత్రులకు కూడా చేయను; వచ్చినట్లే వెళ్ళిపోతాను."
9.35.3
एवमुक्त्वा तदा रामो यातः शत्रुनिबर्हणः ।
तस्य चागमनं भूयो ब्रह्मञ्शं सितुमर्हसि ॥ ९.३५.३ ॥
ఇలా చెప్పి, శత్రువులను సంహరించే రాముడు అప్పుడు వెళ్ళిపోయాడు. ఓ బ్రాహ్మణా, ఆయన తిరిగి వచ్చిన విధాన్ని మళ్ళీ వివరించడం నీకు తగినది.
9.35.4
आख्याहि मे विस्तरशः कथं राम उपस्थितः ।
कथं च दृष्टवान्युद्धं कुशलो ह्यसि सत्तम ॥ ९.३५.४ ॥
రాముడు ఎలా వచ్చాడో, ఎలా యుద్ధాన్ని చూశాడో నాకు విస్తారంగా చెప్పు; ఓ సత్తమా, నీవు దీనిలో నిపుణుడివి.
9.35.5
उपप्लाव्ये निविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु ।
प्रेषितो धृतराष्ट्रस्य समीपं मधुसूदनः ॥ ९.३५.५ ॥
మహాత్ములైన పాండవులు ఉపప్లావ్యంలో విడిది చేసి ఉన్నప్పుడు, మధుసూదనుడు (కృష్ణుడు) ధృతరాష్ట్రుని వద్దకు పంపబడ్డాడు.
9.35.6
शमं प्रति महाबाहो हितार्थं सर्वदेहिनाम् ।
स गत्वा हास्तिनपुरं धृतराष्ट्रं समेत्य च। ॥ ९.३५.६ ॥
ఓ మహాబాహూ, సర్వ ప్రాణుల హితం కోసం శాంతి వైపు ప్రయత్నిస్తూ, ఆయన హాస్తినాపురానికి వెళ్ళి ధృతరాష్ట్రుని కలిశాడు.
9.35.7
उक्तवान्वचनं पथ्यं हितं चैव विशेषतः ॥ ९.३५.७ ॥
ఆయన హితకరమైన, ముఖ్యంగా ప్రయోజనకరమైన మాటలు పలికాడు.
9.35.8
न च तत्कृतवान्राजा यथाऽख्यातं हि तत्पुरा ॥ ९.३५.८ ॥
ముందు చెప్పినట్లు రాజు అది చేయలేదు.
9.35.9
अनवाप्य शमं तत्र कृष्णः पुरुषसत्तमः ।
आगच्छत महाबाहुरुपप्लाव्यं जनाधिप ॥ ९.३५.९ ॥
అక్కడ శాంతిని పొందలేక, పురుషోత్తముడు మహాబాహువైన కృష్ణుడు తిరిగి వచ్చాడు, ఓ జనాధిపా.
9.35.10
ततः प्रत्यागतः कृष्णो धार्तराष्ट्रविसर्जितः ।
आजगाम नरव्याघ्रः पाण्डवानामनीकिनीम्।
यथोक्तं च यथावृत्तं गत्वा पाण्डवमब्रवीत् ॥ ९.३५.१० ॥
అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారులచే పంపబడిన కృష్ణుడు తిరిగి వచ్చాడు. నరవ్యాఘ్రుడైన ఆయన పాండవుల సైన్యం వద్దకు వచ్చి, చెప్పినట్లు, జరిగినట్లు పాండవునికి చెప్పాడు.
9.35.11
न कुर्वन्ति वचो मह्यं कुरवः कालनोदिताः ।
निर्गच्छध्व पाण्डवेयाः पुष्येण सहिता मया ॥ ९.३५.११ ॥
కాలప్రేరితులైన కురువులు నా మాట వినరు. పాండుపుత్రులారా, పుష్యునితో కలిసి నాతో బయలుదేరండి.
9.35.12
ततो विभज्यमानेषु बलेषु बलिनां वरः ।
प्रोवाच भ्रातरं कृष्णं रौहिणेयो महामनाः ॥ ९.३५.१२ ॥
అప్పుడు సేనలు విభజించబడుతుండగా, బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడు, రోహిణీ పుత్రుడు, మహామనస్కుడు తన సోదరుడు కృష్ణునితో పలికాడు.
9.35.13
तेषामपि महाबाहो साहाय्यं मधुसूदन ।
क्रियतामिति तत्कृष्णो नास्य चक्रे वचस्तदा ॥ ९.३५.१३ ॥
ఓ మహాబాహూ మధుసూదనా, వారిద్దరికీ సహాయం చేయబడాలి అని అన్నాడు; కానీ ఆ సమయంలో కృష్ణుడు అతని మాటను అంగీకరించలేదు.
9.35.14
ततो मन्युपरीतात्मा जगाम यदुनन्दनः ।
तीर्थयात्रां हलधरः सरस्वत्यां महायशाः।
मैत्रनक्षत्रयोगे स्म सहितः सर्वयादवैः ॥ ९.३५.१४ ॥
అప్పుడు కోపంతో నిండిన మనసు గల యదునందనుడు, మహాయశస్వి హలధరుడు బలరాముడు, యాదవులందరితో కలిసి మైత్ర నక్షత్ర యోగంలో సరస్వతీ నదిపై తీర్థయాత్రకు వెళ్లాడు.
9.35.15
आश्रयामास भोजस्तु दुर्योधनमरिन्दमः ।
युयुधानेन सहितो वासुदेवस्तु पाण्डवान् ॥ ९.३५.१५ ॥
శత్రువులను అణచే భోజుడు దుర్యోధనుని ఆశ్రయించాడు; వాసుదేవుడు మాత్రం యుయుధానునితో కలిసి పాండవులను ఆశ్రయించాడు.
9.35.16
रौहिणेये गते शूरे पुष्येण मधुसूदनः ।
पाण्डवेयान्पुरस्कृत्य ययावभिमुखः कूरून् ॥ ९.३५.१६ ॥
శూరుడైన రౌహిణేయుడు వెళ్లిపోయాక, పుష్య నక్షత్రంలో మధుసూదనుడు పాండవులను ముందుంచుకుని కురువుల వైపు ముఖం తిప్పి సాగాడు.
9.35.17
गच्छन्नेव पथिस्थस्तु रामः प्रेष्यानुवाच ह ।
सम्भारांस्तीर्थयात्रायां सर्वोपकरणानि च ॥ ९.३५.१७ ॥
దారిలో వెళ్తూనే నిలబడి రాముడు తన సేవకులతో అన్నాడు: తీర్థయాత్రకు కావలసిన సామగ్రిని, అన్ని ఉపకరణాలను తీసుకురండి.
9.35.18
आनयध्वं द्वारकाया अग्नीन्वै याजकांस्तथा ।
सुवर्णरजनं चैव धैनूर्वासांसि वाजिनः ॥ ९.३५.१८ ॥
ద్వారకనుండి అగ్నులను, యాజకులను, బంగారు రంగు పసుపును, ఆవులను, వస్త్రాలను, గుర్రాలను తీసుకురండి.
9.35.19
कुञ्जरांश्च रथांश्चैव खरोष्ट्रं वाहनानि च ।
क्षिप्रमानीयतां सर्वं तीर्थहेतोः परिच्छदम् ॥ ९.३५.१९ ॥
ఏనుగులు, రథాలు, గాడిదలు, ఒంటెలు మరియు ఇతర వాహనాలు అన్నీ తీర్థయాత్ర కోసం వెంటనే తీసుకురండి, సామగ్రితో సహా.
9.35.20
प्रतिस्रोतः सरस्वत्या गच्छध्वं शीघ्रगामिनः ।
ऋत्विजश्चानयध्वं वै शतशश्च द्विजर्षभान् ॥ ९.३५.२० ॥
వేగంగా వెళ్ళే దూతలారా, సరస్వతి ప్రవాహానికి ఎదురుగా వెళ్ళండి; వందలాది ఋత్విక్కులను, శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులను తీసుకురండి.
9.35.21
एवं सन्दिश्य तु प्रेष्यान्बलदेवो महाबलः ।
तीर्थयात्रां ययौ राजन्कुरूणां वैशसे तदा ॥ ९.३५.२१ ॥
ఓ రాజా, మహాబలుడైన బలదేవుడు దూతలకు ఇలా ఆజ్ఞాపించి, కురువుల వినాశం జరుగుతున్న ఆ సమయంలో తీర్థయాత్రకు బయలుదేరాడు.
9.35.22
सरस्वत्याः प्रतिस्रोतः समुद्रादभिजग्मिवान ।
रामो यदूत्तमः श्रीमांस्तीर्थयात्रामनुस्मरन् ॥ ९.३५.२२ ॥
యదువులలో శ్రేష్ఠుడైన తేజోవంతుడు రాముడు తీర్థయాత్రను స్మరిస్తూ, సముద్రం నుండి సరస్వతి ప్రవాహానికి ఎదురుగా వచ్చాడు.
9.35.23
ऋत्विग्भिश्च सुहृद्भिश्च यथाऽन्यैर्द्विजसत्तमैः ।
रथैर्गजैस्तथाऽश्वैश्च प्रेष्यैश्च भरतर्षभ।
गोखरोष्ट्रप्रयुक्तैश्च यानैश्च बहुभिर्वृतः ॥ ९.३५.२३ ॥
ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఋత్విక్కులు, మిత్రులు, ఇతర శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులు, రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, సేవకులు, ఆవులు, గాడిదలు, ఒంటెలు కట్టిన అనేక వాహనాలతో చుట్టుముట్టబడి.
9.35.24
श्रान्तानां क्लान्तबपुषां शिशूनां विपुलायुषाम् ।
देशेदेशे तु देयानि दानानि विविधानि च ॥ ९.३५.२४ ॥
అలసినవారికి, శరీరం క్షీణించినవారికి, దీర్ఘాయువు గల శిశువులకు, ప్రతి దేశంలోనూ వివిధ దానాలు ఇవ్వాలి.
9.35.25
अर्चायै चार्थिनां राजन्क्लृप्तानि बहुशस्तथा ।
तानि यानीह देशेषु प्रतीक्षन्ति स्म भारत ॥ ९.३५.२५ ॥
రాజా, అర్థులను సత్కరించడానికి కూడా అనేక రకాల వస్తువులు అక్కడ సిద్ధంగా ఉంచబడ్డాయి. భారతా, ఈ దేశాలలో అవి వేచి ఉన్నాయి.
9.35.26
बुभुक्षितानामर्थाय क्लृप्तमन्नं समन्ततः ॥ ९.३५.२६ ॥
ఆకలిగొన్నవారి కోసం అన్ని వైపులా ఆహారం సిద్ధంగా ఉంచబడింది.
9.35.27
योयो यत्र द्विजो भोज्यं भोक्तुं कामयते तदा ।
तस्यतस्य तु तत्रैवमुपजह्रुस्तदा नृष ॥ ९.३५.२७ ॥
ఏ ద్విజుడు ఎక్కడ, ఎప్పుడు భోజనం చేయాలనుకున్నాడో, అతనికి అక్కడే అలాగే తెచ్చి ఉంచారు. రాజా, ఆ సమయంలో ఈ విధంగా చేశారు.
9.35.28
तत्रतत्र स्थिता राजन्रौहिणेयस्य शासनात् ।
भक्ष्यपेयस्य कुर्वन्ति राशींस्तत्र समन्ततः ॥ ९.३५.२८ ॥
రాజా, రోహిణీపుత్రుని (బలరాముని) ఆజ్ఞతో అక్కడక్కడ నిలిచినవారు అన్ని వైపులా భక్ష్య పేయాల రాశులను ఏర్పరుస్తున్నారు.
9.35.29
वासांसि च महार्हाणि पर्यङ्कास्तरणानि च ।
पूजार्थं तत्र क्लृप्तानि विप्राणां सुखमिच्छताम् ॥ ९.३५.२९ ॥
అక్కడ సుఖాన్ని కోరుకునే బ్రాహ్మణుల సత్కారం కోసం విలువైన వస్త్రాలు, మంచం పరుపులు కూడా సిద్ధంగా ఉంచబడ్డాయి.
9.35.30
यत्र यः स्वपते विप्रो यो वा जागर्ति भारत ।
तत्रतत्रैव सर्वस्य क्लृप्तं सर्वमपश्यत ॥ ९.३५.३० ॥
భారతా, ఎక్కడ ఏ బ్రాహ్మణుడు నిద్రపోయినా లేక మేల్కొని ఉన్నా, అక్కడక్కడ అందరికీ అన్నీ సిద్ధంగా ఉన్నట్లు కనిపించింది.
9.35.31
यथासुखं जनः सर्वो याति तिष्ठति वै तदा ।
यातुकामस्य यानानि पानानि तृषितस्य च ॥ ९.३५.३१ ॥
అప్పుడు ప్రజలందరూ సుఖంగా వెళ్లారు, విశ్రమించారు. వెళ్లాలనుకున్నవారికి వాహనాలు, దాహంతో ఉన్నవారికి పానీయాలు లభించాయి.
9.35.32
बुभुक्षितस्य चान्नानि स्वादूनि भरतर्षभ ।
उपजह्रुर्नरास्तत्र वस्त्राण्याभरणानि च ॥ ९.३५.३२ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, అక్కడ ఆకలితో ఉన్నవారికి రుచికరమైన ఆహారం లభించింది. జనులు అక్కడ వస్త్రాలను, ఆభరణాలను కూడా తెచ్చి ఇచ్చారు.
9.35.33
स पन्थाः प्रबभौ राजन्सर्वस्यैव सुखावहः ।
स्वर्गोपमस्तदा वीर नराणां तत्र गच्छताम् ॥ ९.३५.३३ ॥
రాజా, ఆ మార్గం అందరికీ సుఖం ఇస్తూ ప్రకాశించింది. వీరా, ఆ సమయంలో అక్కడికి వెళ్లే మనుషులకు అది స్వర్గంలా ఉంది.
9.35.34
नित्यप्रमुदितोपेतः स्वादुभक्ष्यो जलान्वितः ।
विपण्यापणपण्यानं नानाजनशतैर्वृतः।
नानाद्रुमलतोपेतो नानारत्नविभूषितः ॥ ९.३५.३४ ॥
ఆ మార్గం ఎల్లప్పుడూ ఆనందంతో నిండి, రుచికరమైన ఆహారం, నీటితో కూడినదిగా ఉంది. దుకాణాల, సంతల సరుకులతో, వందలాది రకాల జనులతో చుట్టుముట్టబడి, అనేక వృక్షాలు, లతలతో కూడి, అనేక రత్నాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
9.35.35
ततो महात्मा नियतो मनस्विनां ।
पुण्येषु तीर्थेषु वसूनि राजन्।
ददौ द्विजेभ्यः क्रतुदक्षिणाश्च ।
यदुप्रवीरो हलभृत्प्रतीतः ॥ ९.३५.३५ ॥
అప్పుడు మహాత్ముడు, నియమనిష్ఠుడు, మనస్వి, యాదవ వీరులలో ప్రముఖుడు, హలధరుడు అయిన బలరాముడు సంతోషించి, రాజా, పుణ్య తీర్థాలలో బ్రాహ్మణులకు ధనాన్ని, యజ్ఞదక్షిణలను ఇచ్చాడు.
9.35.36
दोग्ध्रीश्च धेनूश्च सहस्रशो वै ।
सुवाससः काञ्चनबद्धशृङ्गीः।
हयांश्च नानाविधदेशजातान् ।
यानानि दासांश्च शुभान्द्विजेभ्यः ॥ ९.३५.३६ ॥
వేలాది పాలిచ్చే ఆవులను, బంగారంతో కట్టిన కొమ్ములతో, మంచి వస్త్రాలతో అలంకరించిన వాటిని, అనేక దేశాల్లో పుట్టిన గుర్రాలను, వాహనాలను, మంచి సేవకులను బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చాడు.
9.35.37
रत्नानि मुक्तामणिविद्रुमं चा… ।
प्यग्र्यं सुवर्णं रजतं सुशुन्द्वम्।
अयस्मयं ताम्रमयं च भाण्डं ।
ददौ द्विजातिप्रवरेषु रामः ॥ ९.३५.३७ ॥
రత్నాలు, ముత్యాలు, మణులు, పగడాలు… అలాగే శ్రేష్ఠమైన బంగారం, వెండి, సుశుంద్వం (ఒక లోహం), ఇనుము మరియు రాగి పాత్రలను రాముడు ద్విజులలో శ్రేష్ఠులకు ఇచ్చాడు.
9.35.38
एवं स वित्तं प्रददौ महात्मा ।
सरस्वतीतीर्थगतेषु भूरि।
ययौ क्रमेणाप्रतिमप्रभाव… ।
स्ततः कुरुक्षेत्रमुदारवृत्तः ॥ ९.३५.३८ ॥
ఇలా ఆ మహాత్ముడు సరస్వతీ తీర్థాలకు వెళ్లినవారికి విస్తారమైన ధనం ఇచ్చాడు. తరువాత అప్రతిమ ప్రభావం కలిగిన, ఉదార ప్రవర్తన గల అతడు కురుక్షేత్రానికి వెళ్లాడు.
9.35.39
सारस्वतानां तीर्थानां गुणोत्पत्तिं वदस्व मे ।
फलं च द्विपदां श्रेष्ठ कर्म निर्वृत्तिमेव च ॥ ९.३५.३९ ॥
ద్విపదులలో శ్రేష్ఠుడా! సారస్వత తీర్థాల గుణోత్పత్తిని, వాటి ఫలాన్ని, కర్మ సిద్ధిని నాకు చెప్పు.
9.35.40
यथाक्रमेण भगवंस्तीर्थानामनुपूर्वशः ।
ब्रूहि ब्रह्मविदां श्रेष्ठ परं कौतूहलं हि मे ॥ ९.३५.४० ॥
భగవాన్! తీర్థాలను క్రమంగా, ఒక్కొక్కటిగా వివరించు. బ్రహ్మజ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడా! నాకు ఎంతో ఆసక్తిగా ఉంది.
9.35.41
तीर्थानां च फलं राजन्गुणोत्पत्तिं चं सर्वशः ।
मयोच्यमानं वै पुण्यं शृणु राजेन्द्र कृत्स्नशः ॥ ९.३५.४१ ॥
ఓ రాజా! తీర్థాల ఫలాన్ని, వాటి గుణోత్పత్తిని నేను సమగ్రంగా చెప్పబోయే ఆ పుణ్యకథను వినుము, ఓ రాజేంద్రా!
9.35.42
पूर्वं महाराज यदुप्रवीर ।
ऋत्विक्सुहृद्विप्रगणैश्च सार्धम्।
पुण्यं प्रभासं समुपाजगाम ।
यत्रोडुराढ्यक्ष्मणा क्षीयमाणः ॥ ९.३५.४२ ॥
మహారాజా, పూర్వం యదువీరుడు ఋత్విక్కులు, సుహృత్తులు, బ్రాహ్మణ సమూహాలతో కలిసి పవిత్రమైన ప్రభాస తీర్థానికి వచ్చాడు; అక్కడ నక్షత్రరాజు (చంద్రుడు) క్షయరోగంతో క్షీణిస్తూ ఉన్నాడు.
9.35.43
विमुक्तशापः पुनराप्य तेजः ।
सर्वं जगद्भासयते नरेन्द्र।
एतत्तु तीर्थप्रवरं पृथिव्यां ।
प्रभासनात्तस्य ततः प्रभासः ॥ ९.३५.४३ ॥
శాపం నుండి విముక్తుడై అతడు మళ్లీ తేజస్సును పొంది లోకమంతటినీ ప్రకాశింపజేశాడు; నరేంద్రా, భూమిపై ఇదే తీర్థాలలో శ్రేష్ఠమైనది; అతడు ప్రకాశింపజేసినందున దీనికి ప్రభాసమని పేరు వచ్చింది.