มหาภารตะ · อัธยายะ 9.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.35.1
पूर्वमेव यदा रामस्तस्मिन्युद्ध उपस्थिते ।
आमन्त्र्य केशवं यातो वृष्णिभिः सहितः प्रभुः ॥ ९.३५.१ ॥
ก่อนหน้านั้น เมื่อสงครามนั้นใกล้เข้ามาแล้ว พระราม ผู้เป็นเจ้า ได้ขอลาพระเกศวะ แล้วเสด็จไปพร้อมด้วยวฤษณิทั้งหลาย
9.35.2
साहाय्यं धार्तराष्ट्रस्य न च कर्ताऽस्मि केशव ।
न चैव पाण्डुपुत्राणां गमिष्यामि यथागतम् ॥ ९.३५.२ ॥
ข้าแต่พระเกศวะ เราจะไม่ช่วยเหลือบุตรของธฤตราษฎร์ และเราก็จะไม่ไปหาบุตรของปาณฑุ เราจะกลับไปอย่างที่เรามา
9.35.3
एवमुक्त्वा तदा रामो यातः शत्रुनिबर्हणः ।
तस्य चागमनं भूयो ब्रह्मञ्शं सितुमर्हसि ॥ ९.३५.३ ॥
พระรามผู้ทำลายข้าศึก เมื่อกล่าวดังนี้แล้วก็เสด็จไป ข้าแต่พราหมณ์ ท่านควรกล่าวถึงการเสด็จกลับของพระองค์อีกครั้งหนึ่ง
9.35.4
आख्याहि मे विस्तरशः कथं राम उपस्थितः ।
कथं च दृष्टवान्युद्धं कुशलो ह्यसि सत्तम ॥ ९.३५.४ ॥
ขอท่านได้เล่าให้ข้าพเจ้าฟังโดยละเอียดเถิดว่าพระรามเสด็จมาถึงได้อย่างไร และได้ทรงเห็นการสงครามอย่างไร เพราะท่านชำนาญในเรื่องนี้ ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ดี
9.35.5
उपप्लाव्ये निविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु ।
प्रेषितो धृतराष्ट्रस्य समीपं मधुसूदनः ॥ ९.३५.५ ॥
เมื่อบรรดาปาณฑพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ตั้งค่ายพักอยู่ที่อุปปลาวยะแล้ว พระมธุสูทนะก็ถูกส่งไปยังที่เฝ้าของธฤตราษฎร์
9.35.6
शमं प्रति महाबाहो हितार्थं सर्वदेहिनाम् ।
स गत्वा हास्तिनपुरं धृतराष्ट्रं समेत्य च। ॥ ९.३५.६ ॥
ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง พระองค์ทรงมุ่งหมายสันติเพื่อประโยชน์แก่สัตว์มีกายทั้งปวง พระองค์เสด็จไปยังหัสตินาปุระและได้พบกับธฤตราษฎร์
9.35.7
उक्तवान्वचनं पथ्यं हितं चैव विशेषतः ॥ ९.३५.७ ॥
พระองค์ตรัสถ้อยคำที่เป็นที่ชอบใจและเป็นประโยชน์ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง
9.35.8
न च तत्कृतवान्राजा यथाऽख्यातं हि तत्पुरा ॥ ९.३५.८ ॥
แต่พระราชาก็มิได้ทรงกระทำดังนั้น ดังที่ได้ประกาศไว้ก่อนแล้ว
9.35.9
अनवाप्य शमं तत्र कृष्णः पुरुषसत्तमः ।
आगच्छत महाबाहुरुपप्लाव्यं जनाधिप ॥ ९.३५.९ ॥
เมื่อไม่ได้สันติที่นั่น กฤษณะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่คน ผู้มีแขนทรงพลัง ได้เสด็จกลับมา ข้าแต่จอมชน
9.35.10
ततः प्रत्यागतः कृष्णो धार्तराष्ट्रविसर्जितः ।
आजगाम नरव्याघ्रः पाण्डवानामनीकिनीम्।
यथोक्तं च यथावृत्तं गत्वा पाण्डवमब्रवीत् ॥ ९.३५.१० ॥
ครั้นแล้ว กฤษณะซึ่งถูกส่งมาจากบุตรของธฤตราษฎร์ ได้เสด็จกลับมา เสือในหมู่คนได้มาถึงกองทัพของปาณฑพ และเมื่อเข้าไปหาบุตรของปาณฑุแล้ว ก็ได้กล่าวตามที่ได้ตรัสไว้ และตามที่ได้เกิดขึ้นจริง
9.35.11
न कुर्वन्ति वचो मह्यं कुरवः कालनोदिताः ।
निर्गच्छध्व पाण्डवेयाः पुष्येण सहिता मया ॥ ९.३५.११ ॥
พวกกุรุที่ถูกกาลบงการไม่เชื่อฟังถ้อยคำของเรา บุตรของปาณฑุทั้งหลายเอ๋ย จงออกเดินทางไปพร้อมกับปุษยะและกับเรา
9.35.12
ततो विभज्यमानेषु बलेषु बलिनां वरः ।
प्रोवाच भ्रातरं कृष्णं रौहिणेयो महामनाः ॥ ९.३५.१२ ॥
ครั้นเมื่อกองทัพกำลังถูกแบ่งออก บลรามผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีกำลัง โอรสของโรหิณี ผู้มีใจยิ่งใหญ่ ได้กล่าวแก่พระกฤษณะผู้เป็นพี่ชาย
9.35.13
तेषामपि महाबाहो साहाय्यं मधुसूदन ।
क्रियतामिति तत्कृष्णो नास्य चक्रे वचस्तदा ॥ ९.३५.१३ ॥
ข้าแต่มธุสูทนะผู้มีแขนทรงพลัง ขอให้มีการช่วยเหลือแก่คนทั้งสองฝ่ายนั้นด้วย พระกฤษณะจึงมิได้ปฏิบัติตามถ้อยคำนั้นในเวลานั้น
9.35.14
ततो मन्युपरीतात्मा जगाम यदुनन्दनः ।
तीर्थयात्रां हलधरः सरस्वत्यां महायशाः।
मैत्रनक्षत्रयोगे स्म सहितः सर्वयादवैः ॥ ९.३५.१४ ॥
ครั้นแล้ว บลรามผู้เป็นที่ชื่นชมของยาทพ ผู้ถือคันไถ มีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่ มีจิตใจถูกความโกรธครอบงำ ได้เสด็จไปจาริกแสวงบุญที่แม่น้ำสรัสวดี พร้อมด้วยยาทพทั้งปวง ในเวลาที่ดาวฤกษ์ไมตระเข้าสู่ความสัมพันธ์กัน
9.35.15
आश्रयामास भोजस्तु दुर्योधनमरिन्दमः ।
युयुधानेन सहितो वासुदेवस्तु पाण्डवान् ॥ ९.३५.१५ ॥
ส่วนโภชวีรบุรุษผู้ทำลายศัตรูได้ไปพึ่งพาทุรโยธน์ ส่วนพระวาสุเทพพร้อมด้วยยุยุธานะนั้นได้เข้าข้างปาณฑพ
9.35.16
रौहिणेये गते शूरे पुष्येण मधुसूदनः ।
पाण्डवेयान्पुरस्कृत्य ययावभिमुखः कूरून् ॥ ९.३५.१६ ॥
เมื่อโอรสของโรหิณีผู้กล้าหาญเสด็จไปแล้ว พระมธุสูทนะภายใต้ดาวฤกษ์ปุษยะ ได้ออกเดินทางมุ่งหน้าสู่พวกกุรุ โดยให้บุตรของปาณฑุนำหน้า
9.35.17
गच्छन्नेव पथिस्थस्तु रामः प्रेष्यानुवाच ह ।
सम्भारांस्तीर्थयात्रायां सर्वोपकरणानि च ॥ ९.३५.१७ ॥
ขณะที่กำลังเสด็จไปตามทาง พระรามได้ประทับหยุดอยู่บนถนนและตรัสแก่ผู้รับใช้ของพระองค์ว่า จงนำเครื่องเตรียมการสำหรับการจาริกแสวงบุญ และอุปกรณ์ทั้งปวงมา
9.35.18
आनयध्वं द्वारकाया अग्नीन्वै याजकांस्तथा ।
सुवर्णरजनं चैव धैनूर्वासांसि वाजिनः ॥ ९.३५.१८ ॥
จงนำไฟศักดิ์สิทธิ์และพวกปุโรหิตผู้ประกอบพิธีจากทวารกามา และเช่นเดียวกันนั้น จงนำทองคำละลายสีเหลือง โค ผ้า และม้ามาด้วย
9.35.19
कुञ्जरांश्च रथांश्चैव खरोष्ट्रं वाहनानि च ।
क्षिप्रमानीयतां सर्वं तीर्थहेतोः परिच्छदम् ॥ ९.३५.१९ ॥
ขอให้นำช้าง รถ ลา อูฐ และพาหนะอื่น ๆ ทั้งหมดพร้อมด้วยบริวารอุปกรณ์มาโดยเร็ว เพื่อการจาริกแสวงบุญ
9.35.20
प्रतिस्रोतः सरस्वत्या गच्छध्वं शीघ्रगामिनः ।
ऋत्विजश्चानयध्वं वै शतशश्च द्विजर्षभान् ॥ ९.३५.२० ॥
ผู้ส่งสารผู้เดินเร็วเอ๋ย จงไปทวนกระแสน้ำของแม่น้ำสรัสวดี และนำปุโรหิตหลายร้อยรูป กับพราหมณ์ผู้ประเสริฐทั้งหลายมาเถิด
9.35.21
एवं सन्दिश्य तु प्रेष्यान्बलदेवो महाबलः ।
तीर्थयात्रां ययौ राजन्कुरूणां वैशसे तदा ॥ ९.३५.२१ ॥
เมื่อกำชับผู้ส่งสารเช่นนี้แล้ว พลเทพผู้มีกำลังมหาศาล ได้ออกเดินทางแสวงบุญไปยังตีรถะ ข้าแต่พระราชา ในเวลานั้นอันเป็นช่วงแห่งความพินาศของเหล่ากุรุ
9.35.22
सरस्वत्याः प्रतिस्रोतः समुद्रादभिजग्मिवान ।
रामो यदूत्तमः श्रीमांस्तीर्थयात्रामनुस्मरन् ॥ ९.३५.२२ ॥
พระราม ยอดแห่งยาทพผู้รุ่งเรือง ได้เสด็จจากมหาสมุทรทวนกระแสสรัสวดี ระลึกถึงการเดินทางแสวงบุญของพระองค์
9.35.23
ऋत्विग्भिश्च सुहृद्भिश्च यथाऽन्यैर्द्विजसत्तमैः ।
रथैर्गजैस्तथाऽश्वैश्च प्रेष्यैश्च भरतर्षभ।
गोखरोष्ट्रप्रयुक्तैश्च यानैश्च बहुभिर्वृतः ॥ ९.३५.२३ ॥
ทรงถูกล้อมรอบด้วยพระปุโรหิตและมิตรสหาย ด้วยพราหมณ์ผู้ประเสริฐอื่น ๆ ด้วยรถ ช้าง และม้า ด้วยข้ารับใช้ และด้วยยานพาหนะจำนวนมากที่เทียมด้วยโค ลา และอูฐ ข้าแต่ยอดแห่งวงศ์ภรต
9.35.24
श्रान्तानां क्लान्तबपुषां शिशूनां विपुलायुषाम् ।
देशेदेशे तु देयानि दानानि विविधानि च ॥ ९.३५.२४ ॥
ในทุกแคว้นทุกเมือง ควรให้ทานต่าง ๆ มากมายแก่ผู้อ่อนล้า แก่ผู้มีร่างกายอิดโรย และแก่เด็กผู้จะมีอายุยืน
9.35.25
अर्चायै चार्थिनां राजन्क्लृप्तानि बहुशस्तथा ।
तानि यानीह देशेषु प्रतीक्षन्ति स्म भारत ॥ ९.३५.२५ ॥
ข้าแต่พระราชา ของหลายอย่างได้ถูกจัดเตรียมไว้ที่นั่นเพื่อให้เกียรติแก่ผู้มาขอ ข้าแต่ภารตะ สิ่งเหล่านั้นรออยู่ในแคว้นทั้งหลาย
9.35.26
बुभुक्षितानामर्थाय क्लृप्तमन्नं समन्ततः ॥ ९.३५.२६ ॥
อาหารถูกจัดเตรียมไว้รอบด้านเพื่อผู้หิวโหย
9.35.27
योयो यत्र द्विजो भोज्यं भोक्तुं कामयते तदा ।
तस्यतस्य तु तत्रैवमुपजह्रुस्तदा नृष ॥ ९.३५.२७ ॥
พราหมณ์ผู้ใดปรารถนาจะรับประทานอาหารที่ใด เมื่อใดก็ตาม สำหรับแต่ละท่านนั้น อาหารก็ถูกนำมาจัดวางไว้ ณ ที่นั่นในทำนองนั้น ข้าแต่กษัตริย์ ในเวลานั้นได้ทำเช่นนั้นจริง
9.35.28
तत्रतत्र स्थिता राजन्रौहिणेयस्य शासनात् ।
भक्ष्यपेयस्य कुर्वन्ति राशींस्तत्र समन्ततः ॥ ९.३५.२८ ॥
ผู้ที่ประจำอยู่ที่นั่นที่นี่ ข้าแต่พระราชา ตามบัญชาของเราหิณัยะ (พลราม) ก็ก่อกองอาหารและเครื่องดื่มไว้รอบด้าน
9.35.29
वासांसि च महार्हाणि पर्यङ्कास्तरणानि च ।
पूजार्थं तत्र क्लृप्तानि विप्राणां सुखमिच्छताम् ॥ ९.३५.२९ ॥
ณ ที่นั้น เพื่อให้เกียรติแก่พราหมณ์ผู้ปรารถนาความสุขสบาย ได้จัดเตรียมผ้าอันมีค่าและผ้าปูที่นอนไว้ด้วย
9.35.30
यत्र यः स्वपते विप्रो यो वा जागर्ति भारत ।
तत्रतत्रैव सर्वस्य क्लृप्तं सर्वमपश्यत ॥ ९.३५.३० ॥
ข้าแต่ภารตะ ที่ใดที่พราหมณ์ผู้หนึ่งนอนหลับ หรือผู้ใดตื่นอยู่ ที่นั่นทุกสิ่งถูกจัดเตรียมไว้ให้ทุกคน ดังที่เห็นได้ทุกแห่ง
9.35.31
यथासुखं जनः सर्वो याति तिष्ठति वै तदा ।
यातुकामस्य यानानि पानानि तृषितस्य च ॥ ९.३५.३१ ॥
แล้วผู้คนทั้งปวงก็เดินทางไปและพักอยู่อย่างสบายใจ สำหรับผู้ที่ปรารถนาจะเดินทางก็มียานพาหนะ และสำหรับผู้กระหายก็มีเครื่องดื่ม
9.35.32
बुभुक्षितस्य चान्नानि स्वादूनि भरतर्षभ ।
उपजह्रुर्नरास्तत्र वस्त्राण्याभरणानि च ॥ ९.३५.३२ ॥
ข้าแต่ยอดแห่งวงศ์ภรต สำหรับผู้หิวโหยก็มีอาหารอันโอชะ และบุรุษทั้งหลายก็นำผ้าและเครื่องประดับมาถวายที่นั่นด้วย
9.35.33
स पन्थाः प्रबभौ राजन्सर्वस्यैव सुखावहः ।
स्वर्गोपमस्तदा वीर नराणां तत्र गच्छताम् ॥ ९.३५.३३ ॥
ข้าแต่พระราชา ทางสายนั้นส่องแสงเรืองรองเป็นที่นำความสุขมาให้แก่ทุกคน ข้าแต่วีรบุรุษ ในเวลานั้นมันเหมือนสวรรค์สำหรับบุรุษทั้งหลายที่เดินทางไปที่นั่น
9.35.34
नित्यप्रमुदितोपेतः स्वादुभक्ष्यो जलान्वितः ।
विपण्यापणपण्यानं नानाजनशतैर्वृतः।
नानाद्रुमलतोपेतो नानारत्नविभूषितः ॥ ९.३५.३४ ॥
ทางสายนั้นเต็มไปด้วยความยินดีอยู่เสมอ มีอาหารอันโอชะและน้ำอยู่พร้อม เต็มไปด้วยสินค้าจากร้านและตลาด ล้อมรอบด้วยผู้คนนับร้อยหลากหลาย ประดับด้วยต้นไม้และเถาวัลย์นานาชนิด และตกแต่งด้วยอัญมณีมากมาย
9.35.35
ततो महात्मा नियतो मनस्विनां ।
पुण्येषु तीर्थेषु वसूनि राजन्।
ददौ द्विजेभ्यः क्रतुदक्षिणाश्च ।
यदुप्रवीरो हलभृत्प्रतीतः ॥ ९.३५.३५ ॥
ต่อมา ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ สำรวมตน และฉลาด ยอดวีรบุรุษแห่งยาทพ ผู้ทรงถือไถ ได้ทรงพอพระทัย จึงถวายทรัพย์และทักษิณาแก่พราหมณ์ทั้งหลาย ณ ท่าศักดิ์สิทธิ์ ข้าแต่พระราชา
9.35.36
दोग्ध्रीश्च धेनूश्च सहस्रशो वै ।
सुवाससः काञ्चनबद्धशृङ्गीः।
हयांश्च नानाविधदेशजातान् ।
यानानि दासांश्च शुभान्द्विजेभ्यः ॥ ९.३५.३६ ॥
นับพันตัว พระองค์ได้ถวายโคนมและโคให้นม ผ้านุ่งห่มดี มีเขาหุ้มทองคำ ม้าหลายพันธุ์จากหลายแคว้น ยานพาหนะ และข้ารับใช้ที่ดีแก่พราหมณ์ทั้งหลาย
9.35.37
रत्नानि मुक्तामणिविद्रुमं चा… ।
प्यग्र्यं सुवर्णं रजतं सुशुन्द्वम्।
अयस्मयं ताम्रमयं च भाण्डं ।
ददौ द्विजातिप्रवरेषु रामः ॥ ९.३५.३७ ॥
พระรามได้ถวายอัญมณี ไข่มุก มณี และปะการัง รวมทั้งทองคำ เงิน และสุศุณวะ (โลหะชนิดหนึ่ง) ชั้นเลิศ และภาชนะเหล็กและทองแดง แก่ยอดแห่งทวิชาติ
9.35.38
एवं स वित्तं प्रददौ महात्मा ।
सरस्वतीतीर्थगतेषु भूरि।
ययौ क्रमेणाप्रतिमप्रभाव… ।
स्ततः कुरुक्षेत्रमुदारवृत्तः ॥ ९.३५.३८ ॥
เช่นนี้ ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ได้ถวายทรัพย์มากมายแก่ผู้ที่ไปยังท่าศักดิ์สิทธิ์แห่งสรัสวดี แล้วด้วยอำนาจอันหาใดเปรียบมิได้และความประพฤติอันสูงส่ง พระองค์จึงเสด็จต่อไปยังกุรุเกษตรตามลำดับ
9.35.39
सारस्वतानां तीर्थानां गुणोत्पत्तिं वदस्व मे ।
फलं च द्विपदां श्रेष्ठ कर्म निर्वृत्तिमेव च ॥ ९.३५.३९ ॥
ข้าแต่ยอดแห่งสัตว์สองเท้า ขอโปรดบอกข้าพเจ้าถึงที่มาแห่งคุณความดีของท่าศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายแห่งสรัสวดี ผลของมัน และความสำเร็จแห่งกรรมพิธีด้วย
9.35.40
यथाक्रमेण भगवंस्तीर्थानामनुपूर्वशः ।
ब्रूहि ब्रह्मविदां श्रेष्ठ परं कौतूहलं हि मे ॥ ९.३५.४० ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ขอโปรดกล่าวถึงท่าศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายตามลำดับ ทีละแห่ง ข้าแต่ยอดแห่งผู้รู้พรหมัน ความอยากรู้ของข้าพเจ้ามีมากจริง ๆ
9.35.41
तीर्थानां च फलं राजन्गुणोत्पत्तिं चं सर्वशः ।
मयोच्यमानं वै पुण्यं शृणु राजेन्द्र कृत्स्नशः ॥ ९.३५.४१ ॥
ข้าแต่พระราชา จงฟังบุญกุศลนี้ซึ่งข้าจะเล่าให้ครบถ้วน ผลแห่งเหล่าท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์และที่มาของคุณความดีของท่าเหล่านั้น ข้าแต่พระจอมกษัตริย์ จงฟังให้ตลอดทั้งหมด
9.35.42
पूर्वं महाराज यदुप्रवीर ।
ऋत्विक्सुहृद्विप्रगणैश्च सार्धम्।
पुण्यं प्रभासं समुपाजगाम ।
यत्रोडुराढ्यक्ष्मणा क्षीयमाणः ॥ ९.३५.४२ ॥
ข้าแต่มหาราช เมื่อกาลก่อน วีรบุรุษแห่งวงศ์ยาทพได้เสด็จไปยังปภาสอันศักดิ์สิทธิ์พร้อมด้วยนักบวชผู้ประกอบพิธี มิตรสหาย และหมู่พราหมณ์ ณ ที่นั้นพระจันทร์ผู้เป็นเจ้าแห่งดวงดาวกำลังเสื่อมโทรมลงด้วยโรควัณโรค
9.35.43
विमुक्तशापः पुनराप्य तेजः ।
सर्वं जगद्भासयते नरेन्द्र।
एतत्तु तीर्थप्रवरं पृथिव्यां ।
प्रभासनात्तस्य ततः प्रभासः ॥ ९.३५.४३ ॥
เมื่อพ้นจากคำสาปแล้ว พระจันทร์ก็กลับได้รับรัศมีอีกครั้ง และส่องแสงให้แก่โลกทั้งสิ้น ข้าแต่พระจอมคน นี่คือท่าศักดิ์สิทธิ์ที่เลิศที่สุดบนแผ่นดิน และเพราะพระจันทร์ได้ส่องสว่างที่นั่น ที่นั่นจึงมีชื่อว่าปภาส