ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.36.1
किमर्थं भगवान्सोमो यक्ष्मणा समगृह्यत ।
कथं च तीर्थप्रवरे तस्मिंश्चन्द्रो न्यमज्जत ॥ ९.३६.१ ॥
ଭଗବାନ ସୋମଙ୍କୁ କାହିଁକି ଯକ୍ଷ୍ମା ଗ୍ରାସିଲା? ଆଉ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥରେ ଚନ୍ଦ୍ର କିପରି ବୁଡ଼ିଗଲେ?
9.36.2
कथमाप्लुत्य तस्मिंस्तु पुनराप्यायितः शशी ।
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व विस्तरेण महामुने ॥ ९.३६.२ ॥
ତା'ରେ ସ୍ନାନ କରି ଚନ୍ଦ୍ର ପୁଣି କିପରି ପୁଷ୍ଟି ଲାଭ କଲେ? ହେ ମହାମୁନି, ଏ ସବୁ ମୋତେ ବିସ୍ତାରରେ କୁହନ୍ତୁ।
9.36.3
दक्षस्य तनयास्तात प्रादुरासन्विशाम्पते ।
स सप्तविंशतिं कन्या दक्ष सोमाय वै ददौ ॥ ९.३६.३ ॥
ହେ ତାତ, ପ୍ରଜାପାଳକ, ଦକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟାମାନେ ଜନ୍ମିଲେ। ସେହି ସତୁରିଶ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦକ୍ଷ ସୋମଙ୍କୁ ଦେଲେ।
9.36.4
नक्षत्रयोगनिरताः सङ्ख्यानार्थं च ताभवन् ।
पत्न्यो वै तस्य राजेन्द्र सोमस्य शुभकर्मणः ॥ ९.३६.४ ॥
ନକ୍ଷତ୍ରଯୋଗରେ ନିରତ ଓ ଗଣନା ପାଇଁ ସେମାନେ ଥିଲେ। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେମାନେ ଶୁଭକର୍ମା ସୋମଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ।
9.36.5
तास्तु सर्वा विशालाक्ष्यो रूपेणाप्रतिमाऽभवन् ।
अत्यरिच्यत तासां तु रोहिणी रुपसम्पदा ॥ ९.३६.५ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବିଶାଳନୟନା ଓ ରୂପରେ ଅତୁଳନୀୟା ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରୋହିଣୀ ରୂପସମ୍ପଦରେ ଅତିକ୍ରମ କଲେ।
9.36.6
ततस्तस्यां स भगवान्प्रीतिं चक्रे निशाकरः ।
साऽस्य हृद्या बभूवाथ तस्मात्तां बुभुजे सदा ॥ ९.३६.६ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ଭଗବାନ ନିଶାକର ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରୀତି କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ହୃଦୟପ୍ରିୟା ହେଲେ; ତେଣୁ ସେ ସର୍ବଦା ତାଙ୍କୁ ଭୋଗ କଲେ।
9.36.7
ततस्ताः कुपिताः सर्वा नक्षत्राख्या महात्मनः ।
ता गत्वा पितरं प्राहुः प्रजापतिमतन्द्रिताः ॥ ९.३६.७ ॥
ଏବେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ନକ୍ଷତ୍ରନାମକ ସମସ୍ତ କନ୍ୟା ପିତା ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଅକ୍ଲାନ୍ତଭାବେ କହିଲେ।
9.36.8
सोमो वसति नास्मासु रोहिणीं भजते सदा ।
ता वयं सहिताः सर्वास्त्वत्सकाशे प्रजेश्वर।
वत्स्यामो नियताहारास्तपश्चरणतत्पराः ॥ ९.३६.८ ॥
ଚନ୍ଦ୍ର ଆମ ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରେ ନାହିଁ; ସେ ସର୍ବଦା ରୋହିଣୀକୁ ହିଁ ସେବା କରେ। ହେ ପ୍ରଜେଶ୍ୱର, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ଆପଣଙ୍କ ସମୀପରେ ସଂଯତ ଆହାର ନେଇ ତପସ୍ୟାରେ ରତ ହୋଇ ରହିବୁ।
9.36.9
श्रुत्वा तासां तु वचनं दक्षः सोममथाब्रवीत् ।
समं वर्तस्व सर्वासु मा त्वाऽधर्मो महान्स्पृशेत् ॥ ९.३६.९ ॥
ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଦକ୍ଷ ସୋମଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ସମାନ ଆଚରଣ କର; ତୁମକୁ ମହା ଅଧର୍ମ ନ ସ୍ପର୍ଶୁ।'
9.36.10
तास्तु सर्वाऽब्रवीद्दक्षो गच्छध्वं शशिनोन्तिकम् ।
समं वत्स्यति सर्वासु चन्द्रमा मम शासनात् ॥ ९.३६.१० ॥
ଦକ୍ଷ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ। ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ତୁମ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନଭାବେ ବାସ କରିବେ।'
9.36.11
विसृष्टास्तास्तथा जग्मुः शीताशोर्भवनं शुभाः ।
तथाऽपि सोमो भगवान्पुनरेव महीपते।
रोहिण्या सार्धमवसत्प्रीयमाणो मुहुर्मुहुः ॥ ९.३६.११ ॥
ଏହିପରି ବିଦାୟ ପାଇ ସେହି ଶୁଭ କନ୍ୟାମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭବନକୁ ଚାଲିଗଲେ। ତଥାପି, ହେ ମହୀପତି, ଭଗବାନ ସୋମ ରୋହିଣୀ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ବାରମ୍ବାର ବାସ କଲେ।
9.36.12
ततस्ताः सहिताः सर्वा भूयः पितरमब्रुवन् ॥ ९.३६.१२ ॥
ଏବେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ପୁଣି ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
9.36.13
सोमो वसति नास्मासु नाकरोद्वचनं तव ।
तव शुश्रूषणे युक्ता वत्स्यामो हि तवान्तिके ॥ ९.३६.१३ ॥
ସୋମ ଆମ ସହିତ ରହନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ ମାନନ୍ତି ନାହିଁ। ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ସେବାରେ ନିୟୁକ୍ତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟରେ ରହିବୁ।
9.36.14
तासां तद्वचनं श्रुत्वा दक्षः सोममथाब्रवीत् ।
समं वर्तस्व सर्वासु मा त्वां शप्स्ये विरोचन ॥ ९.३६.१४ ॥
ସେମାନଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଦକ୍ଷ ସୋମଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ସମାନ ବ୍ୟବହାର କର; ହେ ବିରୋଚନ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଅଭିଶାପ ନ ଦେଉ।'
9.36.15
अनादृत्य तु तद्वाक्यं दक्षस्य भगवाञ्शशी ।
रोहिण्या सार्धमवसत्ततस्ताः कुपिताः पुनः ॥ ९.३६.१५ ॥
ଦକ୍ଷଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟକୁ ଅବହେଳା କରି ଭଗବାନ ଶଶୀ ରୋହିଣୀ ସହିତ ହିଁ ରହିଲେ; ତେବେ ସେମାନେ ପୁଣି କୁପିତ ହେଲେ।
9.36.16
गत्वा च पितरं प्राहुः प्रणम्य शिरसा तदा ।
सोमो वसति नास्मासु तस्मान्नः शरणं भव ॥ ९.३६.१६ ॥
ତା'ପରେ ସେମାନେ ପିତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ମସ୍ତକ ନୁଆଁଇ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, 'ସୋମ ଆମ ସହିତ ରହନ୍ତି ନାହିଁ; ତେଣୁ ଆପଣ ଆମର ଶରଣ ହୁଅନ୍ତୁ।'
9.36.17
रोहिण्यामेव भगवान्सदा वसति चन्द्रमाः ।
न त्वद्वचो गणयति नास्मासु स्नेहमिच्छति ॥ ९.३६.१७ ॥
ଭଗବାନ ଚନ୍ଦ୍ର ସର୍ବଦା ରୋହିଣୀ ସହିତ ହିଁ ରୁହନ୍ତି; ସେ ଆପଣଙ୍କ ବାକ୍ୟକୁ ଗଣନା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଆମ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ନାହିଁ।
9.36.18
तस्मान्नस्त्राहि सर्वा वै यथा नः सोम आविशेत् ।
तच्छ्रुत्वा भगवान्क्रुद्धो यक्ष्माणं पृथिवीपते ॥ ९.३६.१८ ॥
ତେଣୁ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ସୋମ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ ନ କରନ୍ତି।' ଏହା ଶୁଣି ଭଗବାନ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ହେ ପୃଥିବୀପତି।
9.36.19
ससर्ज रोषात्सोमाय स चोडुपतिमाविशत् ।
स यक्ष्मणाऽभिभूतात्माक्षीयताहरहः शशी ॥ ९.३६.१९ ॥
କ୍ରୋଧରେ ସେ ସୋମଙ୍କ ପାଇଁ (ଯକ୍ଷ୍ମା) ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ତାହା ନକ୍ଷତ୍ରପତି ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଯକ୍ଷ୍ମାରେ ଅଭିଭୂତ ଆତ୍ମା ଥିବା ସେ ଶଶୀ ଦିନକୁ ଦିନ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ।
9.36.20
यत्नं चाप्यकरोद्राजन्मोक्षार्थं तस्य यक्ष्मणः ।
इष्ट्वेष्टिभिर्महाराज विविधाभिर्निशाकरः ॥ ९.३६.२० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ଯକ୍ଷ୍ମାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେ ଯତ୍ନ କଲେ। ହେ ମହାରାଜ, ବିବିଧ ଇଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ କରି ନିଶାକର (ଚନ୍ଦ୍ର) ତାହା କଲେ।
9.36.21
न चामुच्यत शापाद्वै क्षयं चैवाधिगच्छति ।
क्षीयमाणे ततः सोमे ओषध्यो न प्रजज्ञिरे ॥ ९.३६.२१ ॥
କିନ୍ତୁ ସେ ସେହି ଶାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ; କ୍ଷୟକୁ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ସୋମ କ୍ଷୀଣ ହେଉଥିବାବେଳେ ଓଷଧି ଜନ୍ମିଲା ନାହିଁ।
9.36.22
निरास्वादरसाः सर्वा हतवीर्याश्च सर्वशः ।
ओषधीनां क्षये जाते प्राणिनामपि सङ्क्षयः ॥ ९.३६.२२ ॥
ସମସ୍ତେ ସ୍ୱାଦ ଓ ରସହୀନ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୀର୍ଯ୍ୟହୀନ ହେଲେ। ଓଷଧିର କ୍ଷୟ ହେବାରୁ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ମଧ୍ୟ ବିନାଶ ହେଲା।
9.36.23
कृशाश्चासन्प्रजाः सर्वाः क्षीयमाणे निशाकरे ।
ततो देवाः समागम्य सोममूचुर्महीपते ॥ ९.३६.२३ ॥
ନିଶାକର କ୍ଷୀଣ ହେଉଥିବାବେଳେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା କୃଶ ହେଲେ। ହେ ମହୀପତି, ତେବେ ଦେବତାମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ସୋମଙ୍କୁ କହିଲେ।
9.36.24
किमिदं भवतो रूपमीदृशं सम्प्रकाशते ।
कारणं ब्रूहि नः सर्वं येनेदं ते महद्भयम् ॥ ९.३६.२४ ॥
ତୁମ ଏଭଳି ରୂପ କାହିଁକି ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି? ଯେଉଁ କାରଣରୁ ତୁମକୁ ଏହି ମହାଭୟ ହେଲା, ସେହି ସମସ୍ତ କାରଣ ଆମକୁ କୁହ।
9.36.25
श्रुत्वा तु कारणं त्वत्तो विधास्यामस्ततो वयम् ।
एवमुक्तः प्रत्युवाच सर्वांस्ताञ्शशलक्षणः ॥ ९.३६.२५ ॥
"ତୁମଠାରୁ କାରଣ ଶୁଣି ଆମେ ସେଥିପ୍ରକାର କରିବୁ।" ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ ଶଶଲକ୍ଷଣ (ଚନ୍ଦ୍ର) ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
9.36.26
शापस्य कारमं चैव यक्ष्माणं च तथाऽऽत्मनः ।
देवास्तस्य वचः श्रुत्वा गत्वा दक्षमथाऽब्रुवन् ॥ ९.३६.२६ ॥
ଶାପର କାରଣ ଓ ନିଜର କ୍ଷୟରୋଗ — ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଦକ୍ଷଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲେ।
9.36.27
प्रसीद भगवन्सोमे शापोऽयं विनिवर्त्यताम् ।
असौ हि चन्द्रमाः क्षीणः किञ्चिच्छेषो हि लक्ष्यते ॥ ९.३६.२७ ॥
"ହେ ଭଗବନ୍, ସୋମଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ; ଏହି ଶାପ ଫେରାଯାଉ। ସେହି ଚନ୍ଦ୍ର କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଛି; କିଛି ମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଛି।"
9.36.28
क्षयाच्चैवास्य देवेश प्रजाश्चैव गताः क्षयम् ।
वीरुदोषधयश्चैव बीजानि विविधानि च।
तथा नरा लोकगुरो प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ ९.३६.२८ ॥
"ହେ ଦେବେଶ, ତାଙ୍କ କ୍ଷୟରୁ ହିଁ ପ୍ରଜାମାନେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୟ ପାଇଛନ୍ତି। ଲତା, ଔଷଧି ଓ ବିବିଧ ବୀଜ ମଧ୍ୟ; ସେହିପରି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ। ହେ ଲୋକଗୁରୁ, ଆପଣ କୃପା କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।"
9.36.29
एवमुक्तस्ततो देवान्प्राह वाक्यं प्रजापतिः ।
नैतच्छक्यं मम वचो व्यावर्तयितुमञ्जसा ॥ ९.३६.२९ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ ପ୍ରଜାପତି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ — "ମୋର ଏହି ବଚନକୁ ସହଜରେ ଫେରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।"
9.36.30
हेतुना तु महाभागा निवर्तिष्यति केनचित् ।
समं वर्ततु सर्वासु शशी भार्यासु नित्यशः ॥ ९.३६.३० ॥
"ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନଗଣ, କୌଣସି କାରଣରୁ ଏହା ଫେରାଯିବ। ଚନ୍ଦ୍ର ସର୍ବଦା ସମସ୍ତ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରତି ସମାନ ବ୍ୟବହାର କରୁ।"
9.36.31
सरस्वत्या वरे तीर्थे निमज्जञ्शशलक्षणः ।
पुनर्वर्धिष्यते देवास्तद्वै सत्यं वचो मम ॥ ९.३६.३१ ॥
ସରସ୍ୱତୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ଶଶଲକ୍ଷଣ (ଚନ୍ଦ୍ର) ପୁନର୍ବାର ବଢ଼ିବେ। ହେ ଦେବଗଣ, ମୋର ଏହି ବାକ୍ୟ ସତ୍ୟ।
9.36.32
मासार्धं च क्षयं सोमो नित्यमेव गमिष्यति ।
मासार्धं तु पुनर्वृद्विं सत्यमेतद्वचो मम ॥ ९.३६.३२ ॥
ଚନ୍ଦ୍ର ପନ୍ଦର ଦିନ ସଦାସର୍ବଦା କ୍ଷୟ ପାଇବେ; ପୁଣି ପନ୍ଦର ଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବେ। ମୋର ଏହି ବାକ୍ୟ ସତ୍ୟ।
9.36.33
समुद्रं पश्चिमं गत्वा सरस्वत्यब्धिसङ्गमम् ।
आराधयतु देवेशं ततः कान्तिमवाप्स्यति ॥ ९.३६.३३ ॥
ପଶ୍ଚିମ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଇ, ଯେଉଁଠି ସରସ୍ୱତୀ ସମୁଦ୍ରରେ ମିଶେ ସେଠାରେ ଦେବେଶଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରୁ; ତାପରେ ସେ କାନ୍ତି ପାଇବ।
9.36.34
सरस्वतीं ततः सोमः स जगामर्षिशासनात् ।
प्रभासं प्रथमं तीर्थं सरस्वत्या जगाम ह ॥ ९.३६.३४ ॥
ତା'ପରେ ଋଷିଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଚନ୍ଦ୍ର ସରସ୍ୱତୀ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ସରସ୍ୱତୀର ପ୍ରଥମ ତୀର୍ଥ ପ୍ରଭାସକୁ ଗଲେ।
9.36.35
अमावास्यां महातेजास्तत्रामज्जन्महाद्युतिः ।
लोकान्प्रभासयामास शीतांशुत्वमवाप च ॥ ९.३६.३५ ॥
ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନେ ସେଠାରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଓ ମହାଦ୍ୟୁତିମାନ ସେ ସ୍ନାନ କଲେ; ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାସିତ କଲେ ଏବଂ ଶୀତାଂଶୁତ୍ୱ ପାଇଲେ।
9.36.36
देवास्तु सर्वे राजेन्द्र प्रसादं प्राप्य पुष्कलम् ।
सोमेन सहिता भूत्वा दक्षस्य प्रमुखेऽभवन् ॥ ९.३६.३६ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଦେବତା ପ୍ରଚୁର ପ୍ରସାଦ ପାଇ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଦକ୍ଷଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
9.36.37
ततः प्रजापतिः सर्वा विससर्जाथ देवताः ।
सोमं च भगवान्प्रीतो भूयो वचनमब्रवीत् ॥ ९.३६.३७ ॥
ତା'ପରେ ପ୍ରଜାପତି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ; ଏବଂ ଭଗବାନ ସୋମଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ପୁଣି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
9.36.38
मावमंस्थाः स्त्रियः पुत्र मा च विप्रान्कदाचन ।
गच्छ युक्तः सदा भूत्वा कुरु वै शासनं मम ॥ ९.३६.३८ ॥
ହେ ପୁତ୍ର, ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ କେବେ ଅପମାନ କରନାହିଁ, ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କେବେ ନୁହେଁ। ସଦା ସଂଯମୀ ହୋଇ ଯାଅ, ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ ମୋ ଆଦେଶ ପାଳନ କର।
9.36.39
स विसृष्टो महाराज जगामाथ स्वमालयम् ।
प्रजाश्च मुदिता भूत्वा ईजिरे च यथा पुरा ॥ ९.३६.३९ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ବିଦାୟ ପାଇ ସେ ନିଜ ଆଳୟକୁ ଗଲେ; ଏବଂ ପ୍ରଜାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ପୂର୍ବ ପରି ଯଜ୍ଞ କଲେ।
9.36.40
एवं ते सर्वमाख्यातं यथा शप्तो निशाकरः ।
प्रभासं च यथा तीर्थं तीर्थानां प्रवरं महत् ॥ ९.३६.४० ॥
ଏହିପରି ଚନ୍ଦ୍ର କିପରି ଶାପଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଭାସ କିପରି ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାତୀର୍ଥ ହେଲା, ସବୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି।
9.36.41
अमावास्यां महाराज नित्यशः शशलक्षणः ।
स्नात्वाह्याप्यायते श्रीमान्प्रभासे तीर्थउत्तमे ॥ ९.३६.४१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଶଶଚିହ୍ନ ଚନ୍ଦ୍ର ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ନିୟମିତ ଭାବେ ପ୍ରଭାସର ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ପୁଣି ପୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।
9.36.42
अतश्चैतत्प्रजानन्ति प्रभासमिति भूमिप ।
प्रभां हि परमां लेभे तस्मिंश्चामज्ज्य चन्द्रमाः ॥ ९.३६.४२ ॥
ଅତଏବ, ହେ ଭୂମିପତି, ଲୋକେ ଏହାକୁ ପ୍ରଭାସ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି; କାରଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଥିରେ ସ୍ନାନ କରି ପରମ ପ୍ରଭା ପାଇଥିଲେ।
9.36.43
लोकान्प्रभासयामास पुपोष च वपुस्तथा ।
तत्र स्नात्वा हलीरामो दत्वा प्रीतोऽथ दक्षिणाः ॥ ९.३६.४३ ॥
ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଆଲୋକିତ କଲେ ଏବଂ ନିଜ ଶରୀରକୁ ମଧ୍ୟ ପୁଷ୍ଟ କଲେ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ହଳଧର ବଳରାମ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଲେ।
9.36.44
ततस्तु चमसोद्भेदमभीतस्त्वगमद्बली ।
चमसोद्भेद इत्येवं यं जनाः कथयन्त्युत ॥ ९.३६.४४ ॥
ତା'ପରେ ସେ ବଳବାନ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ଚମସୋଦ୍ଭେଦ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ। ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ଏହିପରି ଚମସୋଦ୍ଭେଦ କହନ୍ତି।
9.36.45
तत्र दत्त्वा च दानानि विशिष्टानि हलायुधः ।
उषित्वा रजनीमेकां स्नात्वा च विधिवत्तदा ॥ ९.३६.४५ ॥
ସେଠାରେ ହଳାୟୁଧ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ ଦେଲେ। ଗୋଟିଏ ରାତି ସେଠାରେ ରହି ତା'ପରେ ବିଧି ଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ କଲେ।
9.36.46
उदपानमथागच्छत्त्वरावान्केशवाग्रजः ।
आद्यं स्वस्त्ययनं चैव तत्रावाप्य महाबलः ॥ ९.३६.४६ ॥
ତା'ପରେ କେଶବଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ତ୍ୱରାରେ ଉଦପାନ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ ମହାବଳ ଆଦ୍ୟ ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟୟନ ଲାଭ କଲେ।
9.36.47
स्निग्धत्वादोषधीनां च भूमेश्च जनमेजय ।
जानन्ति सिद्धा राजेन्द्र निगूढां तां सरस्वतीम् ॥ ९.३६.४७ ॥
ହେ ଜନମେଜୟ, ଔଷଧି ଓ ଭୂମିର ସ୍ନିଗ୍ଧତା ହେତୁ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସିଦ୍ଧମାନେ ସେହି ଗୁପ୍ତ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି।