ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 9.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.36.1
किमर्थं भगवान्सोमो यक्ष्मणा समगृह्यत ।
कथं च तीर्थप्रवरे तस्मिंश्चन्द्रो न्यमज्जत ॥ ९.३६.१ ॥
ਭਗਵਾਨ ਸੋਮ ਨੂੰ ਯਕਸ਼ਮਾ ਨੇ ਕਿਉਂ ਜਕੜ ਲਿਆ? ਅਤੇ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ਕਿਵੇਂ ਡੁੱਬਿਆ?
9.36.2
कथमाप्लुत्य तस्मिंस्तु पुनराप्यायितः शशी ।
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व विस्तरेण महामुने ॥ ९.३६.२ ॥
ਉਸ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਚੰਦਰਮਾ ਮੁੜ ਕਿਵੇਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋਇਆ? ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
9.36.3
दक्षस्य तनयास्तात प्रादुरासन्विशाम्पते ।
स सप्तविंशतिं कन्या दक्ष सोमाय वै ददौ ॥ ९.३६.३ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਪ੍ਰਜਾਪਾਲਕ, ਦਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਸਤਾਈ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦਕਸ਼ ਨੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
9.36.4
नक्षत्रयोगनिरताः सङ्ख्यानार्थं च ताभवन् ।
पत्न्यो वै तस्य राजेन्द्र सोमस्य शुभकर्मणः ॥ ९.३६.४ ॥
ਨਛੱਤਰ-ਜੋੜ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਅਤੇ ਗਿਣਤੀ ਲਈ ਉਹ ਸਨ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉਹ ਸ਼ੁਭਕਰਮੀ ਸੋਮ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ।
9.36.5
तास्तु सर्वा विशालाक्ष्यो रूपेणाप्रतिमाऽभवन् ।
अत्यरिच्यत तासां तु रोहिणी रुपसम्पदा ॥ ९.३६.५ ॥
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸਨ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਹਿਣੀ ਆਪਣੀ ਰੂਪ-ਸੰਪਦਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਗਈ।
9.36.6
ततस्तस्यां स भगवान्प्रीतिं चक्रे निशाकरः ।
साऽस्य हृद्या बभूवाथ तस्मात्तां बुभुजे सदा ॥ ९.३६.६ ॥
ਤਦ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਨਿਸ਼ਾਕਰ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਉਸਦੀ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਬਣ ਗਈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਦਾ ਉਸੇ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
9.36.7
ततस्ताः कुपिताः सर्वा नक्षत्राख्या महात्मनः ।
ता गत्वा पितरं प्राहुः प्रजापतिमतन्द्रिताः ॥ ९.३६.७ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀਆਂ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਨਾਮਕ ਸਾਰੀਆਂ ਧੀਆਂ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਬੋਲੀਆਂ।
9.36.8
सोमो वसति नास्मासु रोहिणीं भजते सदा ।
ता वयं सहिताः सर्वास्त्वत्सकाशे प्रजेश्वर।
वत्स्यामो नियताहारास्तपश्चरणतत्पराः ॥ ९.३६.८ ॥
ਚੰਦਰਮਾ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦਾ; ਉਹ ਸਦਾ ਰੋਹਿਣੀ ਦੀ ਹੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਜੇਸ਼ਵਰ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸੰਜਮੀ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਰਹਾਂਗੀਆਂ।
9.36.9
श्रुत्वा तासां तु वचनं दक्षः सोममथाब्रवीत् ।
समं वर्तस्व सर्वासु मा त्वाऽधर्मो महान्स्पृशेत् ॥ ९.३६.९ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਸਭ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਵਰਤਾਓ ਕਰ; ਤੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਅਧਰਮ ਨਾ ਛੂਹੇ।'
9.36.10
तास्तु सर्वाऽब्रवीद्दक्षो गच्छध्वं शशिनोन्तिकम् ।
समं वत्स्यति सर्वासु चन्द्रमा मम शासनात् ॥ ९.३६.१० ॥
ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਚੰਦਰਮਾ ਕੋਲ ਜਾਓ। ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਚੰਦਰਮਾ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਵੱਸੇਗਾ।'
9.36.11
विसृष्टास्तास्तथा जग्मुः शीताशोर्भवनं शुभाः ।
तथाऽपि सोमो भगवान्पुनरेव महीपते।
रोहिण्या सार्धमवसत्प्रीयमाणो मुहुर्मुहुः ॥ ९.३६.११ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਧੀਆਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਭਵਨ ਨੂੰ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭਗਵਾਨ ਸੋਮ ਰੋਹਿਣੀ ਨਾਲ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ।
9.36.12
ततस्ताः सहिताः सर्वा भूयः पितरमब्रुवन् ॥ ९.३६.१२ ॥
ਤਦ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬੋਲੀਆਂ।
9.36.13
सोमो वसति नास्मासु नाकरोद्वचनं तव ।
तव शुश्रूषणे युक्ता वत्स्यामो हि तवान्तिके ॥ ९.३६.१३ ॥
ਸੋਮ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਬਚਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹਾਂਗੀਆਂ।
9.36.14
तासां तद्वचनं श्रुत्वा दक्षः सोममथाब्रवीत् ।
समं वर्तस्व सर्वासु मा त्वां शप्स्ये विरोचन ॥ ९.३६.१४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਸਾਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਵਰਤਾਓ ਕਰ; ਹੇ ਵਿਰੋਚਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਨਾ ਦਿਆਂ।'
9.36.15
अनादृत्य तु तद्वाक्यं दक्षस्य भगवाञ्शशी ।
रोहिण्या सार्धमवसत्ततस्ताः कुपिताः पुनः ॥ ९.३६.१५ ॥
ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰਕੇ ਭਗਵਾਨ ਚੰਦਰਮਾ ਰੋਹਿਣੀ ਨਾਲ ਹੀ ਰਿਹਾ; ਤਦ ਉਹ ਫਿਰ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਈਆਂ।
9.36.16
गत्वा च पितरं प्राहुः प्रणम्य शिरसा तदा ।
सोमो वसति नास्मासु तस्मान्नः शरणं भव ॥ ९.३६.१६ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਬੋਲੀਆਂ, 'ਸੋਮ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਡਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣੋ।'
9.36.17
रोहिण्यामेव भगवान्सदा वसति चन्द्रमाः ।
न त्वद्वचो गणयति नास्मासु स्नेहमिच्छति ॥ ९.३६.१७ ॥
ਭਗਵਾਨ ਚੰਦਰਮਾ ਸਦਾ ਰੋਹਿਣੀ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਬਚਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
9.36.18
तस्मान्नस्त्राहि सर्वा वै यथा नः सोम आविशेत् ।
तच्छ्रुत्वा भगवान्क्रुद्धो यक्ष्माणं पृथिवीपते ॥ ९.३६.१८ ॥
ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੀ ਸਾਰੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੋਮ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਾ ਕਰੇ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ।
9.36.19
ससर्ज रोषात्सोमाय स चोडुपतिमाविशत् ।
स यक्ष्मणाऽभिभूतात्माक्षीयताहरहः शशी ॥ ९.३६.१९ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਸੋਮ ਲਈ (ਯਕ੍ਸ਼ਮਾ) ਰਚਿਆ; ਉਹ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਚੰਦਰਮਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਯਕ੍ਸ਼ਮਾ ਨਾਲ ਦਬੀ ਹੋਈ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਉਹ ਸ਼ਸ਼ੀ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਘਟਦਾ ਗਿਆ।
9.36.20
यत्नं चाप्यकरोद्राजन्मोक्षार्थं तस्य यक्ष्मणः ।
इष्ट्वेष्टिभिर्महाराज विविधाभिर्निशाकरः ॥ ९.३६.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਯਕ੍ਸ਼ਮਾ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰੇ ਲਈ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਯਤਨ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਵਿਵਿਧ ਇਸ਼ਟੀਆਂ ਨਾਲ ਯੱਗ ਕਰਕੇ ਨਿਸ਼ਾਕਰ (ਚੰਦਰਮਾ) ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ।
9.36.21
न चामुच्यत शापाद्वै क्षयं चैवाधिगच्छति ।
क्षीयमाणे ततः सोमे ओषध्यो न प्रजज्ञिरे ॥ ९.३६.२१ ॥
ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਨਾ ਪਾ ਸਕਿਆ; ਸਗੋਂ ਖੁਦ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ। ਸੋਮ ਦੇ ਘਟਦੇ ਹੋਏ ਓਸ਼ਧੀਆਂ ਉੱਗੀਆਂ ਨਹੀਂ।
9.36.22
निरास्वादरसाः सर्वा हतवीर्याश्च सर्वशः ।
ओषधीनां क्षये जाते प्राणिनामपि सङ्क्षयः ॥ ९.३६.२२ ॥
ਸਾਰੀਆਂ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਰਸ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਹੀਣ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਓਸ਼ਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਲੱਗਾ।
9.36.23
कृशाश्चासन्प्रजाः सर्वाः क्षीयमाणे निशाकरे ।
ततो देवाः समागम्य सोममूचुर्महीपते ॥ ९.३६.२३ ॥
ਨਿਸ਼ਾਕਰ ਦੇ ਘਟਦੇ ਹੋਏ ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ। ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
9.36.24
किमिदं भवतो रूपमीदृशं सम्प्रकाशते ।
कारणं ब्रूहि नः सर्वं येनेदं ते महद्भयम् ॥ ९.३६.२४ ॥
ਤੇਰਾ ਇਹ ਰੂਪ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਮਹਾਨ ਭੈ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਕਾਰਨ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ।
9.36.25
श्रुत्वा तु कारणं त्वत्तो विधास्यामस्ततो वयम् ।
एवमुक्तः प्रत्युवाच सर्वांस्ताञ्शशलक्षणः ॥ ९.३६.२५ ॥
"ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਕਾਰਨ ਸੁਣ ਕੇ ਅਸੀਂ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਾਂਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਸ਼ਸ਼ਲਕਸ਼ਣ (ਚੰਦਰਮਾ) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
9.36.26
शापस्य कारमं चैव यक्ष्माणं च तथाऽऽत्मनः ।
देवास्तस्य वचः श्रुत्वा गत्वा दक्षमथाऽब्रुवन् ॥ ९.३६.२६ ॥
ਸਰਾਪ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਕ੍ਸ਼ਯ ਰੋਗ — ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਕਿਹਾ।
9.36.27
प्रसीद भगवन्सोमे शापोऽयं विनिवर्त्यताम् ।
असौ हि चन्द्रमाः क्षीणः किञ्चिच्छेषो हि लक्ष्यते ॥ ९.३६.२७ ॥
"ਹੇ ਭਗਵਨ੍, ਸੋਮ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ; ਇਹ ਸਰਾਪ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਘਟ ਗਿਆ ਹੈ; ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਬਾਕੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।"
9.36.28
क्षयाच्चैवास्य देवेश प्रजाश्चैव गताः क्षयम् ।
वीरुदोषधयश्चैव बीजानि विविधानि च।
तथा नरा लोकगुरो प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ ९.३६.२८ ॥
"ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਉਸ ਦੇ ਘਟਣ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਜਾ ਵੀ ਘਟ ਗਈ ਹੈ। ਵੇਲਾਂ, ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਬੀਜ ਵੀ; ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਵੀ। ਹੇ ਲੋਕਗੁਰੂ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੋ।"
9.36.29
एवमुक्तस्ततो देवान्प्राह वाक्यं प्रजापतिः ।
नैतच्छक्यं मम वचो व्यावर्तयितुमञ्जसा ॥ ९.३६.२९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — "ਮੇਰਾ ਇਹ ਬਚਨ ਸੌਖਿਆਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।"
9.36.30
हेतुना तु महाभागा निवर्तिष्यति केनचित् ।
समं वर्ततु सर्वासु शशी भार्यासु नित्यशः ॥ ९.३६.३० ॥
"ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੋ, ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਸਦਾ ਸਾਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਵਰਤਾਓ ਕਰੇ।"
9.36.31
सरस्वत्या वरे तीर्थे निमज्जञ्शशलक्षणः ।
पुनर्वर्धिष्यते देवास्तद्वै सत्यं वचो मम ॥ ९.३६.३१ ॥
ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ਸ਼ਲਕਸ਼ਣ (ਚੰਦਰਮਾ) ਫਿਰ ਵਧੇਗਾ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਬਚਨ ਸੱਚ ਹੈ।
9.36.32
मासार्धं च क्षयं सोमो नित्यमेव गमिष्यति ।
मासार्धं तु पुनर्वृद्विं सत्यमेतद्वचो मम ॥ ९.३६.३२ ॥
ਚੰਦਰਮਾ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਸਦਾ ਖੈ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਵਧੇਗਾ। ਮੇਰਾ ਇਹ ਬਚਨ ਸੱਚ ਹੈ।
9.36.33
समुद्रं पश्चिमं गत्वा सरस्वत्यब्धिसङ्गमम् ।
आराधयतु देवेशं ततः कान्तिमवाप्स्यति ॥ ९.३६.३३ ॥
ਪੱਛਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਸਰਸਵਤੀ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਉੱਥੇ ਦੇਵੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰੇ; ਫਿਰ ਉਹ ਕਾਂਤੀ ਪਾਏਗਾ।
9.36.34
सरस्वतीं ततः सोमः स जगामर्षिशासनात् ।
प्रभासं प्रथमं तीर्थं सरस्वत्या जगाम ह ॥ ९.३६.३४ ॥
ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਚੰਦਰਮਾ ਸਰਸਵਤੀ ਵੱਲ ਗਿਆ; ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਭਾਸ ਨੂੰ ਗਿਆ।
9.36.35
अमावास्यां महातेजास्तत्रामज्जन्महाद्युतिः ।
लोकान्प्रभासयामास शीतांशुत्वमवाप च ॥ ९.३६.३५ ॥
ਮੱਸਿਆ ਦੇ ਦਿਨ ਉੱਥੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਮਹਾਦਿਊਤੀ ਉਸਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ; ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਤਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
9.36.36
देवास्तु सर्वे राजेन्द्र प्रसादं प्राप्य पुष्कलम् ।
सोमेन सहिता भूत्वा दक्षस्य प्रमुखेऽभवन् ॥ ९.३६.३६ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਪਾ ਕੇ ਚੰਦਰਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ।
9.36.37
ततः प्रजापतिः सर्वा विससर्जाथ देवताः ।
सोमं च भगवान्प्रीतो भूयो वचनमब्रवीत् ॥ ९.३६.३७ ॥
ਫਿਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸੋਮ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
9.36.38
मावमंस्थाः स्त्रियः पुत्र मा च विप्रान्कदाचन ।
गच्छ युक्तः सदा भूत्वा कुरु वै शासनं मम ॥ ९.३६.३८ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਕਦੇ ਵੀ ਅਪਮਾਨ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਵੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਜਮੀ ਹੋ ਕੇ ਜਾ, ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨ।
9.36.39
स विसृष्टो महाराज जगामाथ स्वमालयम् ।
प्रजाश्च मुदिता भूत्वा ईजिरे च यथा पुरा ॥ ९.३६.३९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਵਿਦਾ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਪਰਜਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਯੱਗ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
9.36.40
एवं ते सर्वमाख्यातं यथा शप्तो निशाकरः ।
प्रभासं च यथा तीर्थं तीर्थानां प्रवरं महत् ॥ ९.३६.४० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਦਰਮਾ ਕਿਵੇਂ ਸਰਾਪਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
9.36.41
अमावास्यां महाराज नित्यशः शशलक्षणः ।
स्नात्वाह्याप्यायते श्रीमान्प्रभासे तीर्थउत्तमे ॥ ९.३६.४१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਖ਼ਰਗੋਸ਼ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ ਚੰਦਰਮਾ ਮੱਸਿਆ ਦੇ ਦਿਨ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪ੍ਰਭਾਸ ਦੇ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਪੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
9.36.42
अतश्चैतत्प्रजानन्ति प्रभासमिति भूमिप ।
प्रभां हि परमां लेभे तस्मिंश्चामज्ज्य चन्द्रमाः ॥ ९.३६.४२ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭੂਮੀਪਾਲ, ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਚੰਦਰਮਾ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
9.36.43
लोकान्प्रभासयामास पुपोष च वपुस्तथा ।
तत्र स्नात्वा हलीरामो दत्वा प्रीतोऽथ दक्षिणाः ॥ ९.३६.४३ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਹਲਧਰ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦਿੱਤੀ।
9.36.44
ततस्तु चमसोद्भेदमभीतस्त्वगमद्बली ।
चमसोद्भेद इत्येवं यं जनाः कथयन्त्युत ॥ ९.३६.४४ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਸੋਦ੍ਭੇਦ ਵੱਲ ਗਏ। ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਸੋਦ੍ਭੇਦ ਆਖਦੇ ਹਨ।
9.36.45
तत्र दत्त्वा च दानानि विशिष्टानि हलायुधः ।
उषित्वा रजनीमेकां स्नात्वा च विधिवत्तदा ॥ ९.३६.४५ ॥
ਉੱਥੇ ਹਲਾਯੁਧ ਨੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ। ਇੱਕ ਰਾਤ ਉੱਥੇ ਠਹਿਰ ਕੇ ਫਿਰ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।
9.36.46
उदपानमथागच्छत्त्वरावान्केशवाग्रजः ।
आद्यं स्वस्त्ययनं चैव तत्रावाप्य महाबलः ॥ ९.३६.४६ ॥
ਫਿਰ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਦਪਾਨ ਵੱਲ ਆਏ। ਉੱਥੇ ਮਹਾਬਲ ਨੇ ਆਦਿ ਸ੍ਵਸਤਿਅਯਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
9.36.47
स्निग्धत्वादोषधीनां च भूमेश्च जनमेजय ।
जानन्ति सिद्धा राजेन्द्र निगूढां तां सरस्वतीम् ॥ ९.३६.४७ ॥
ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਿਨੇਹਤਾ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਸਿੱਧ ਲੋਕ ਉਸ ਗੁਪਤ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।