マハーバーラタ · 章 9.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.38.1
ततो विनशनं राजन्नाजगाम हलायुधः ।
शूराऽऽभीरन्प्रति द्वेषाद्यत्र नष्टा सरस्वती।
तस्मात्तामृषयो नित्यं प्राहुर्विनशनेति च ॥ ९.३८.१ ॥
王よ、そのときハラーユダ（鋤を武器とする者）はヴィナシャナに来た。シューラとアービーラへの敵意からサラスヴァティーはそこで姿を消したのだ。それゆえ聖者たちは彼女を常にヴィナシャナと呼ぶ。
9.38.2
तत्राप्युपस्पृश्य बलः सरस्वत्यां महाबलः ।
सुभूमिकं ततोऽगच्छत्सरस्वत्यास्तटे वरे ॥ ९.३८.२ ॥
そこでも大力のバラは、サラスヴァティーで水を口に含んで清め、沐浴した。そしてサラスヴァティーの見事な岸辺にあるスブーミカへ向かった。
9.38.3
तत्र चाप्सरसः शुभ्रा नित्यकालमतन्द्रिताः ।
क्रीडाभिर्विमलाभिश्च क्रीडन्ति विमलाननाः ॥ ९.३८.३ ॥
そこでは輝く天女たちが常に疲れを知らず、清らかな顔で清らかな遊びに興じている。
9.38.4
तत्र देवाः सगन्धर्वा मासिमासि जनेश्वर ।
अभिगच्छन्ति तत्तीर्थं पुण्यं ब्राह्मणसेवितम् ॥ ९.३८.४ ॥
人民の主よ、そこへ神々はガンダルヴァたちとともに毎月、バラモンたちが訪れるその聖なる渡しへ赴く。
9.38.5
तत्र नृत्यन्ति गन्धर्वास्तथैवाप्सरसां गणाः ।
समेत्य सहिता राजन्यथाप्राप्तं यथासुखम् ॥ ९.३८.५ ॥
そこではガンダルヴァたちが踊り、天女の群れも同じように踊る。王よ、集まって、得られるままに、心地よいままに喜び楽しむのだ。
9.38.6
तत्र मोदन्ति देवाश्च पितरश्च सवीरुधः ।
पुण्यैः पुष्पैः सदा दिव्यैः कीर्यमाणाः पुनः पुनः ॥ ९.३८.६ ॥
そこでは神々も祖霊も蔓草も喜ぶ。聖なる神々しい花々が、彼らの上に繰り返し撒かれる。
9.38.7
आक्रीडभूमिः सा राजंस्तासामप्सरसां शुभा ।
सुभूमिकेति विख्याता सरस्वत्यास्तटे वरे ॥ ९.३८.७ ॥
王よ、そこはそれら天女たちの吉祥な遊び場であり、サラスヴァティー川の優れた岸辺にあってスブーミカーの名で知られる。
9.38.8
तत्र स्नात्वा च दत्त्वा च वसु विप्रेषु माधवः ।
श्रुत्वा गीतं च तद्दिव्यं वादित्राणां च निःस्वनम् ॥ ९.३८.८ ॥
そこで沐浴し、婆羅門に財を施したマーダヴァは、その神々しい歌と楽器の響きを聞いた。
9.38.9
शय्याश्च विपुला दृष्ट्वा देवगन्धर्वरक्षसाम् ।
गन्धर्वाणां ततस्तीर्थमागच्छद्रोहिणीसुतः ॥ ९.३८.९ ॥
神々・ガンダルヴァ・ラークシャサの広大な寝台を見て、ローヒニーの子は次にガンダルヴァの聖地へ来た。
9.38.10
विश्वावसुमुखास्तत्र गन्धर्वाप्सरसां गणाः ।
नृत्तवादित्रगीतं च कुर्न्वति सुमनोरमम् ॥ ९.३८.१० ॥
そこではヴィシュヴァーヴァス率いるガンダルヴァとアプサラスの群れが、舞踊・楽器・歌唱を極めて麗しく演じていた。
9.38.11
तत्र दत्त्वा हलधरो विप्रेभ्यो विविधं वसु ।
अजाविकं गोखरोष्ट्रं सुवर्णं रजतं तथा ॥ ९.३८.११ ॥
そこで鋤の持ち主は婆羅門にさまざまな財を施した。山羊と羊、牛、驢馬と駱駝、そして金と銀も。
9.38.12
भोजयित्वा द्विजान्कामैः सन्तर्प्य च महाधनैः ।
प्रययौ सहितो विप्रैः स्तूयमानश्च माधवः ॥ ९.३८.१२ ॥
再生族に望みの食事を供し、大いなる財で満足させたのち、マーダヴァは婆羅門を伴い、彼らに讃えられながら出発した。
9.38.13
तस्माद्गन्धर्वतीर्थाच्च महाबाहुररिन्दमः ।
गर्गस्रोतो महातीर्थमाजगामैककुण्डली ॥ ९.३८.१३ ॥
ガンダルヴァの渡しから、大腕の敵を制する者、片耳の飾りをつけた者が、ガルガスロタという大聖地に来た。
9.38.14
तत्र गर्गेण वृद्धेन तपसा भावितात्मना ।
कालज्ञानगतिश्चैव ज्योतिषां च व्यतिक्रमः ॥ ९.३८.१४ ॥
そこには苦行で魂を清めた老いたガルガがおり、時の知識と星々の運行の変化を知っていた。
9.38.15
उत्पाता दारुणाश्चैक शुभाश्च जनमेजय ।
सरस्वत्याः शुभे तीर्थे विदिता वै महात्मना ॥ ९.३८.१५ ॥
ジャナメージャヤよ、恐ろしい兆しと吉祥の兆しは、サラスヴァティーの吉祥の渡しで、その大いなる魂の人に知られていた。
9.38.16
तस्य नाम्ना च तत्तीर्थं गर्गस्रोत इति स्मृतम् ॥ ९.३८.१६ ॥
彼の名にちなんで、その渡しはガルガスロタと記憶されている。
9.38.17
तत्र गर्गं महाभागमृषयः सुव्रता नृप ।
उपासाञ्चक्रिरे नित्यं कालज्ञानं प्रति प्रभो ॥ ९.३८.१७ ॥
そこでは、王よ、誓戒を守る聖仙たちが、時の知識を求めて大いなる幸運の者ガルガに常に仕えていた。
9.38.18
तत्र गत्वा महाराज बलः श्वेतानुलेपनः ।
विधिवद्वि धनं दत्त्वा मुनीनां भावितात्मनाम् ॥ ९.३८.१८ ॥
大王よ、そこへ赴いた白い香油を塗ったバラは、魂の清らかな聖者たちに規定どおり財を施した。
9.38.19
उच्चावचांस्तथा भक्ष्यान्विप्रेभ्यो विप्रदाय सः ।
नीलवासास्तदाऽगच्छच्छङ्घतीर्थं महायशाः ॥ ९.३८.१९ ॥
そこで大いに名高い彼は、青い衣をまとい、バラモンたちに様々な食物を施してから、シャンカ渡場へと向かった。
9.38.20
तत्रापश्यन्महाशङ्खं महामेरुमिवोच्छ्रितम् ।
श्वेतपर्वतसङ्काशमृषिसङ्घैर्निषेवितम्।
सरस्वत्यास्तटे जातं नगं तालध्वजो बली ॥ ९.३८.२० ॥
そこで力強いターラ旗の者は、サラスヴァティー川の岸に位置し、大メール山のように高くそびえ、白い山に似て、聖者の群れに親しまれる、その大いなるシャンカ山を見た。
9.38.21
यक्षा विद्याधराश्चैव राक्षसाश्चामितौजसः ।
पिशाचाश्चामितबला यत्र सिद्धाः सहस्रशः ॥ ९.३८.२१ ॥
そこにはアミタ・オージャス（無量の威力）のヤクシャ、ヴィディヤーダラ、ラークシャサ、アミタ・バラ（無量の力）のピシャーチャ、そして幾千ものシッダが住んでいた。
9.38.22
ते सर्वे ह्यशनं त्यक्त्वा फलं तस्य वनस्पतेः ।
व्रतैश्च नियमैश्चैव कालेकाले स्म भुञ्जते ॥ ९.३८.२२ ॥
彼らは皆、食事を捨て、その樹の果実を誓戒と律儀とともに、時を定めて食した。
9.38.23
प्राप्तैश्च नियमैस्तैस्तैर्विचरन्तः पृथक्पृथक् ।
अदृश्यमाना मनुजैर्व्यचरन्पुरुषर्षभ ॥ ९.३८.२३ ॥
人の中の牡牛よ、彼らはそれぞれ得た誓戒をもって別々に歩き回り、人々には見えずに移動していた。
9.38.24
एवं ख्यातो नरव्याघ्र लोकेऽस्मिन्स वनस्पतिः ।
तत्र तीर्थं सरस्वत्याः पावनं लोकविश्रुतम् ॥ ९.३८.२४ ॥
人の中の虎よ、こうしてこの世にその樹は名高い。そこにはサラスヴァティー川の清浄な渡場があり、世に広く知られている。
9.38.25
तस्मिंश्च यदुशार्दूलो दत्त्वा तीर्थे पयस्विनीः ।
ताम्रायसानि भाण्डानि वस्त्राणि विविधानि च ॥ ९.३८.२५ ॥
そこで、ヤドゥ族の虎は聖なる渡し場で乳を出す牛、銅と鉄の器、そして様々な衣を施した。
9.38.26
पूजयित्वा द्विजांश्चैव पूजितश्च तपोधनैः ।
पुण्यं नैसर्गिकं राजन्नाजगाम हलायुधः ॥ ९.३८.२६ ॥
王よ、再生族を敬い、苦行者たちからも敬われた鋤を持つバララーマは、自然の功徳を伴って来た。
9.38.27
तत्र गत्वा मुनीन्दृष्ट्वा नानावेषधरान्बलः ।
आप्लुत्य सलिले चापि पूजयामास वै द्विजान् ॥ ९.३८.२७ ॥
そこへ行き、様々な姿をした聖者たちを見て、バララーマは水に浸かって沐浴し、再生族を敬った。
9.38.28
तथैव दत्त्वा विप्रेभ्यः परिभोगान्सुपुष्कलान् ।
ततः प्रायाद्बलो राजन्दक्षिणेन सरस्वतीम् ॥ ९.३८.२८ ॥
同じく、バラモンに豊かな物資を施して、王よ、バララーマはサラスヴァティーに沿って南へ進んだ。
9.38.29
गत्वा चैवं महाबाहुर्नातिदूरे महायशाः ।
धर्मात्मा नागधन्वानं तीर्थमागमदच्युतः ॥ ९.३८.२९ ॥
このように進み、大腕の、大いに名高く、義の心をもつアチュタは、遠くない所にあるナーガダンヴァンという聖なる渡し場に至った。
9.38.30
यत्र पन्नगराजस्य वासुकेः सन्निवेशनम् ।
महाद्युतेर्महाराज बहुभिः पन्नगैर्वृतम् ॥ ९.३८.३० ॥
そこには蛇王ヴァースキの住まいがあった。大いに輝く彼は多くの蛇に囲まれていた、偉大な王よ。
9.38.31
ऋषीणां हि सहस्राणि तत्र नित्यं चतुर्दश ।
यत्र देवाः समागम्य वासुकिं पन्नगोत्तमम्।
सर्वपन्नगराजानमभ्यषिञ्चन्यथाविधि ॥ ९.३८.३१ ॥
そこには常に一万四千の聖仙が住んでいた。そこで神々が集まり、蛇の中の最上なるヴァースキを、定めのとおりすべての蛇王の王として灌頂した。
9.38.32
पन्नगेभ्यो भयं तत्र विद्यते न स्म पौरव ॥ ९.३८.३२ ॥
プールの末裔よ、そこには蛇への恐れはなかった。
9.38.33
तत्रापि विधिवद्दत्वा विप्रेभ्यो रत्नसञ्चयान् ।
प्रायात्प्राचीं दिशं राजंस्तत्र तीर्थान्यनेकशः ॥ ९.३८.३३ ॥
そこでも定めのとおりバラモンたちに宝玉の山を施し、大王よ、東の方角へと向かった。そこには数多くの聖なる渡し場がある。
9.38.34
सहस्रशतसङ्ख्यानि प्रथितानि पदेपदे ।
आप्लुत्य तत्र तीर्थेषु यथोक्तं तत्र चर्षिभिः ॥ ९.३८.३४ ॥
そこには一歩ごとに、数十万と数えられる名高い聖なる渡し場がある。そこで聖仙たちの教えどおり、それら渡し場で沐浴して、
9.38.35
दत्त्वा वसु द्विजाग्र्येभ्यो निर्जगाम महाबलः ।
तत्रस्थानृषिसङ्घांस्तानभिवाद्य हलायुधः ॥ ९.३८.३५ ॥
最上のバラモンたちに財を施し、大力の持犁者（バララーマ）はそこを出発した。そこにいる聖仙の群れに礼拝して、
9.38.36
ततो रामोऽगमत्तीर्थमृषिभिः सेक्तिं महत् ।
यत्र भूयो निववृते प्राङ्मुखा वै सरस्वती ॥ ९.३८.३६ ॥
そこでラーマ（バララーマ）は、聖仙たちが多く訪れるあの大きな聖なる渡し場へ行った。そこでサラスヴァティーは東を向いて再び引き返したのである。
9.38.37
ऋषीणां नैमिषेयाणावमेक्षार्थं महात्मनाम् ।
निवृत्तां तां सरिच्छ्रेष्ठां तत्र दृष्ट्वा तु लाङ्गली।
बभूव विस्मितो राजन्बलः श्वेतानुलेपनः ॥ ९.३८.३७ ॥
ナイミシャの偉大な聖仙たちを見ようとして、持犁者バララーマは、そこで引き返した最良の河を見て、おお王よ、驚いた。白い香油を塗っていた。
9.38.38
कस्मात्सरस्वती ब्रह्मन्निवृत्ता प्राङ्मुखीभवत् ।
व्याख्यातमेतदिच्छामि सर्वमध्वर्युसत्तम ॥ ९.३८.३८ ॥
バラモンよ、サラスヴァティーはなぜ引き返して東を向いたのか。祭官の中で最も優れた者よ、これを全て説明していただきたい。
9.38.39
कस्मिंश्चित्कारणे तत्र विस्मितो यदुनन्दनः ।
निवृत्ता हेतुना केन कथमेव सरिद्वरा ॥ ९.३८.३९ ॥
何らかの理由で、ヤドゥの歓喜の者はそこで驚いたのか。どのような原因で、どのようにして、あの最良の河は引き返したのか。
9.38.40
पूर्वं कृतयुगे राजन्नैमिषेयास्तपस्विनः ।
वर्तमाने सुविपुले सत्रे द्वादशवार्षिके ॥ ९.३८.४० ॥
昔、おお王よ、クリタ・ユガにおいて、ナイミシャの苦行者たちは十二年続く極めて大規模な祭祀の集会に従事していた。
9.38.41
ऋषयो बहवो राजंस्तत्सत्रमभिपेदिरे ।
उषित्वा च महाभागास्तस्मिन्सत्रे यथाविधि ॥ ९.३८.४१ ॥
おお王よ、多くの聖仙がその祭祀の集会に臨んだ。その集会で規定どおりに過ごしたのち、あの大いなる幸運の者たちは…
9.38.42
निवृत्ते नैमिषे ये वै सत्रे द्वादशवार्षिके ।
आजग्मुर्ऋषयस्तत्र बहवस्तीर्थकारणात् ॥ ९.३८.४२ ॥
ナイミシャでの十二年の集会が終わると、巡礼のために多くの聖仙がそこへやって来た。
9.38.43
ऋषीणां बहुलत्वात्तु सरस्वत्या विशाम्पते ।
तीर्थानि नगरायन्ते कूले वै दक्षिणोत्तरे ॥ ९.३८.४३ ॥
人民の主よ、聖仙たちが非常に多かったため、サラスヴァティー川の南岸と北岸の聖なる渡し場は町のようになった。
9.38.44
समन्तपञ्चकं यावत्तावत्ते द्विजसत्तमाः ।
तीर्थलोभान्नरव्याघ्र नद्यास्तीरं समाश्रिताः ॥ ९.३८.४४ ॥
人中の虎よ、聖なる渡し場を求めて、あの最もすぐれた再生族たちはサマンタパンチャカに至るまで川岸に身を寄せた。
9.38.45
जुह्वतां तत्र तेषां तु मुनीनां भावितात्मनाम् ।
स्वाध्यायेनातिमहता बभूवुः पूरिता दिशः ॥ ९.३८.४५ ॥
そこで供物を捧げるその浄化された聖仙たちの、非常に大いなる聖典読誦は、すべての方角を満たした。
9.38.46
अग्निहोत्रैस्ततस्तेषां हूयमानैर्महात्मनाम् ।
अशोभत सरिच्छ्रेष्ठा दीप्यमानैः समन्ततः ॥ ९.३८.४६ ॥
そのとき、それら大いなる魂の火の供物によって四方に輝き、川の中で最もすぐれたその川は美しく輝いた。
9.38.47
वालखिल्या महाराज अश्मकुट्टाश्च तापसाः ।
दन्तोलूखलिनश्चान्ये सम्प्रक्षालास्तथा परे ॥ ९.३८.४७ ॥
大王よ、そこにはヴァーラキリヤ仙、石で搗く苦行者、歯の臼を用いる者たち、その他の者たち、そして完全に洗い清める者たちもいた。
9.38.48
वायुभक्षा जलाहाराः पर्णभक्षाश्च तापसाः ।
नानानियमयुक्ताश्च तथा स्थण्डिलशायिनः ॥ ९.३८.४८ ॥
風を食らう者、水を飲む者、木の葉を食べる苦行者たち、様々な誓戒に専念する者、そして地面に寝る者たちもいた。
9.38.49
आसन्वै मुनयस्तवत्र सरस्वत्याः समीपतः ।
शोभयन्तः सरिच्छ्रेष्ठां गङ्गामिव दिवौकसः ॥ ९.३८.४९ ॥
そこ、サラスヴァティー河の近くには、聖者たちが住み、諸天がガンガーを飾るように、河川の最上のものを飾っていた。
9.38.50
शतशश्च समापेतुर्ऋषयः सत्रयाजिनः ।
तेऽवकाशं न ददृशुः सरस्वत्या महाव्रताः।
तेऽवकाशं च ददृशुः कुरुक्षेत्रं महाव्रताः ॥ ९.३८.५० ॥
サットラ祭を行う数百の聖者が集まった。大誓願の者たちはサラスヴァティーのほとりに場所を見いだせず、クルクシェートラに場所を見いだした。
9.38.51
ततो यज्ञोपवीतैः स्वैस्तत्र कृत्वा सरस्वतीम् ।
जुहुवुश्चाग्निहोत्रांश्च चक्रुश्च विविधाः क्रियाः ॥ ९.३८.५१ ॥
そこで彼らは自らの聖紐によってサラスヴァティーを作り、供物を捧げ、アグニホートラの火を守り、種々の儀式を行った。
9.38.52
ततस्तमृपिसङ्घातं निराशं चिन्तयान्वितम् ।
दर्शयामास राजेन्द्र तेषामर्थे सरस्वती ॥ ९.३८.५२ ॥
王中の王よ、その絶望し思い悩む聖者の群れのために、サラスヴァティーは姿を現した。
9.38.53
ततः कुञ्जान्बहून्कृत्वा सन्निवृत्ता सरस्वती ।
ऋषीणां पुण्यतपसां कारुण्याज्जनमेजय ॥ ९.३८.५३ ॥
ジャナメージャヤよ、サラスヴァティーは多くの林を作って引き返した。功徳ある苦行の聖者たちへの憐れみによって。
9.38.54
ततो निवृत्त्य राजेन्द्र तेषामर्थे सरस्वती ।
भूयः प्रतीच्यभिमुखी प्रसुस्राव सरिद्वरा ॥ ९.३८.५४ ॥
王中の王よ、彼らのために引き返し、最上の河サラスヴァティーは再び西へ向かって流れた。
9.38.55
अमोघा गमनं कृत्वा तेषां भूयो जगाम ह ।
अत्यद्भुतं महच्चक्रे तदा राजन्महानदी ॥ ९.३८.५५ ॥
彼らのために流れを作ったアモーガーは、再び進んでいった。王よ、その時その大河は極めて驚くべき大いなる業を成した。
9.38.56
एवं स कुञ्जो राजन्वै नैमिषीय इति स्मृतः ।
कुरुश्रेष्ठ कुरुक्षेत्रे कुरुष्व महतीं क्रियाम् ॥ ९.३८.५६ ॥
こうして、王よ、そのクンジャはナイミシーヤと記憶される。クルの最良者よ、クルクシェートラで大いなる祭儀を行え。
9.38.57
तत्र कुञ्जान्बहून्दृष्ट्वा निवृत्तां च सरस्वतीम् ।
बभूव विस्मयस्तत्र रामस्याथ महात्मनः ॥ ९.३८.५७ ॥
そこで多くのクンジャと引き返したサラスヴァティーを見て、偉大な魂のラーマは驚嘆した。
9.38.58
उपस्पृश्य तु तत्रापि विधिवद्यदुनन्दनः ।
दत्त्वा देयान्द्विजातिभ्यो भाण्डानि विविधानि च ॥ ९.३८.५८ ॥
そこでも規定どおり口を清め、ヤードゥの喜び者は再生族に与るべき品々と様々な器を施した。
9.38.59
भक्ष्यं भोज्यं कच विविधं ब्राह्मणेभ्यः प्रदाय च ।
ततः प्रायाद्बलो राजन्पूज्यमानो द्विजातिभिः ॥ ९.३८.५९ ॥
王よ、バラ（バララーマ）は婆羅門たちに様々な食べ物と飲み物を施し、再生族に敬われて、そこから出発した。
9.38.60
सरस्वतीतीर्थवरं नानाद्विजगणायुतम् ।
बदरेङ्गुदश्यामाकाप्लुक्षाश्वत्थबिभीतकैः ॥ ९.३८.६० ॥
多くの再生族の集団に満ちたサラスヴァティーの最高の聖なる渡し場。ナツメ、インドグミ、シャーマーカ、イチジク、ボダイジュ、ビビータカの木々に覆われている。
9.38.61
कङ्कोलैश्च पलाश्चैश्च करीरैः पीलुभिस्तथा ।
सरस्वतीतीर्थरुहैस्तरुभिर्विविधैस्तथा ॥ ९.३८.६१ ॥
カンコーラ、パラーシャ、カリーラ、ピールの木々、そしてサラスヴァティーの渡し場に生える種々の木々に飾られていた。
9.38.62
करुषकवरैश्चैव बिल्वैराम्रातकैस्तथा ।
अतिमुक्तकषण्डैश्च पारिजातैश्च शोभितम् ॥ ९.३८.६२ ॥
優れたカルシャカの木々、ビルヴァとアームラータカの木、アティムクタカの茂み、パーリジャータの木々に飾られていた。
9.38.63
कदलीवनभूयिष्ठं दृष्टिकान्तं मनोहरम् ।
वाय्वम्बुफलपर्णादैर्दन्तोलूखलिकैरपि ॥ ९.३८.६३ ॥
バナナの林に満ち、目に美しく心を奪うところで、空気・水・果実・木の葉だけを食べ、歯を臼として用いる苦行者たちもいた。
9.38.64
तथाऽश्मकुट्टैर्वातेयैर्मुनिभिर्बहुभिर्वृतम् ।
स्वाध्यायघोषसङ्घुष्टं मृगयूथशताकुलम् ॥ ९.३८.६४ ॥
石で砕いて食べ、風だけを糧とする多くの聖者に囲まれ、ヴェーダ誦読の声が響き、何百もの鹿の群れで満ちていた。
9.38.65
अहिंस्रैर्धर्मपरमैर्नृभिरत्यर्थरोवितम् ।
सप्तसारस्वतं तीर्थमाजगाम हलायुधः।
यत्र मङ्कणकः सिद्धस्तपस्तेपे महामुनिः ॥ ९.३८.६५ ॥
非暴力で法に深く帰依する人々の声で大いに響き渡るサプタ＝サーラスヴァタの渡し場に、鋤を武器とするハラーユダ（バララーマ）が来た。そこで完成者である大聖者マンカナカが苦行を行ったのである。