ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 9.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.38.1
ततो विनशनं राजन्नाजगाम हलायुधः ।
शूराऽऽभीरन्प्रति द्वेषाद्यत्र नष्टा सरस्वती।
तस्मात्तामृषयो नित्यं प्राहुर्विनशनेति च ॥ ९.३८.१ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಆಗ ನೇಗಿಲನ್ನು ಆಯುಧವಾಗಿ ಹೊಂದಿದ ಬಲರಾಮನು ವಿನಶನಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಶೂರರು ಮತ್ತು ಆಭೀರರ ಮೇಲಿನ ದ್ವೇಷದಿಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಅಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾದಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಋಷಿಗಳು ಅವಳನ್ನು ಸದಾ ವಿನಶನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
9.38.2
तत्राप्युपस्पृश्य बलः सरस्वत्यां महाबलः ।
सुभूमिकं ततोऽगच्छत्सरस्वत्यास्तटे वरे ॥ ९.३८.२ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಾಬಲನಾದ ಬಲರಾಮನು ಸರಸ್ವತಿಯಲ್ಲಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದನು; ನಂತರ ಸರಸ್ವತಿಯ ಉತ್ತಮ ತೀರದ ಸುಭೂಮಿಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
9.38.3
तत्र चाप्सरसः शुभ्रा नित्यकालमतन्द्रिताः ।
क्रीडाभिर्विमलाभिश्च क्रीडन्ति विमलाननाः ॥ ९.३८.३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಆಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ, ನಿರ್ಮಲ ಮುಖದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಅಪ್ಸರೆಯರು ನಿರ್ಮಲ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ.
9.38.4
तत्र देवाः सगन्धर्वा मासिमासि जनेश्वर ।
अभिगच्छन्ति तत्तीर्थं पुण्यं ब्राह्मणसेवितम् ॥ ९.३८.४ ॥
ಓ ಜನೇಶ್ವರನೇ, ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಗಂಧರ್ವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸೇವಿಸುವ ಆ ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.
9.38.5
तत्र नृत्यन्ति गन्धर्वास्तथैवाप्सरसां गणाः ।
समेत्य सहिता राजन्यथाप्राप्तं यथासुखम् ॥ ९.३८.५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಗಂಧರ್ವರು ನರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅದೇ ರೀತಿ ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗುಂಪುಗಳೂ. ಓ ರಾಜನೇ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ, ದೊರೆತಂತೆ ಮತ್ತು ಸುಖವಾಗುವಂತೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.
9.38.6
तत्र मोदन्ति देवाश्च पितरश्च सवीरुधः ।
पुण्यैः पुष्पैः सदा दिव्यैः कीर्यमाणाः पुनः पुनः ॥ ९.३८.६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಿಗಳೂ ಆನಂದಿಸುತ್ತವೆ; ಪವಿತ್ರ ದಿವ್ಯ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಪದೇ ಪದೇ ಸುರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
9.38.7
आक्रीडभूमिः सा राजंस्तासामप्सरसां शुभा ।
सुभूमिकेति विख्याता सरस्वत्यास्तटे वरे ॥ ९.३८.७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಅದು ಆ ಅಪ್ಸರೆಯರ ಶುಭಕರ ಕ್ರೀಡಾಭೂಮಿ; ಸರಸ್ವತಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರದಲ್ಲಿ 'ಸುಭೂಮಿಕಾ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
9.38.8
तत्र स्नात्वा च दत्त्वा च वसु विप्रेषु माधवः ।
श्रुत्वा गीतं च तद्दिव्यं वादित्राणां च निःस्वनम् ॥ ९.३८.८ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಧನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿ, ಮಾಧವನು ಆ ದಿವ್ಯ ಗೀತೆಯನ್ನೂ ವಾದ್ಯಗಳ ನಾದವನ್ನೂ ಕೇಳಿದನು.
9.38.9
शय्याश्च विपुला दृष्ट्वा देवगन्धर्वरक्षसाम् ।
गन्धर्वाणां ततस्तीर्थमागच्छद्रोहिणीसुतः ॥ ९.३८.९ ॥
ದೇವ, ಗಂಧರ್ವ, ರಾಕ್ಷಸರ ವಿಶಾಲ ಶಯ್ಯೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ರೋಹಿಣೀಪುತ್ರನು ಗಂಧರ್ವರ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
9.38.10
विश्वावसुमुखास्तत्र गन्धर्वाप्सरसां गणाः ।
नृत्तवादित्रगीतं च कुर्न्वति सुमनोरमम् ॥ ९.३८.१० ॥
ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾವಸು ಮುಖ್ಯರಾದ ಗಂಧರ್ವ-ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗಣಗಳು ನೃತ್ಯ, ವಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಗೀತೆಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.
9.38.11
तत्र दत्त्वा हलधरो विप्रेभ्यो विविधं वसु ।
अजाविकं गोखरोष्ट्रं सुवर्णं रजतं तथा ॥ ९.३८.११ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಹಲಧರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವಿವಿಧ ಧನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದನು — ಮೇಕೆ-ಕುರಿ, ಹಸು, ಕತ್ತೆ, ಒಂಟೆ, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನೂ.
9.38.12
भोजयित्वा द्विजान्कामैः सन्तर्प्य च महाधनैः ।
प्रययौ सहितो विप्रैः स्तूयमानश्च माधवः ॥ ९.३८.१२ ॥
ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಇಷ್ಟದ ಭೋಜನ ನೀಡಿ, ಮಹಾಧನದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ ಮಾಧವನು ಹೊರಟನು.
9.38.13
तस्माद्गन्धर्वतीर्थाच्च महाबाहुररिन्दमः ।
गर्गस्रोतो महातीर्थमाजगामैककुण्डली ॥ ९.३८.१३ ॥
ಗಂಧರ್ವ ತೀರ್ಥದಿಂದ ಮಹಾಬಾಹು, ಶತ್ರುದಮನ, ಏಕಕುಂಡಲಿ ಗರ್ಗಸ್ರೋತ ಮಹಾತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಬಂದರು.
9.38.14
तत्र गर्गेण वृद्धेन तपसा भावितात्मना ।
कालज्ञानगतिश्चैव ज्योतिषां च व्यतिक्रमः ॥ ९.३८.१४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಮನಸ್ಕನಾದ ವೃದ್ಧ ಗರ್ಗನು ಕಾಲಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ಚಲನೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದನು.
9.38.15
उत्पाता दारुणाश्चैक शुभाश्च जनमेजय ।
सरस्वत्याः शुभे तीर्थे विदिता वै महात्मना ॥ ९.३८.१५ ॥
ಜನಮೇಜಯ, ಭೀಕರ ಮತ್ತು ಶುಭ ಉತ್ಪಾತಗಳು ಸರಸ್ವತಿಯ ಶುಭ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದವು.
9.38.16
तस्य नाम्ना च तत्तीर्थं गर्गस्रोत इति स्मृतम् ॥ ९.३८.१६ ॥
ಅವರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಆ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಗರ್ಗಸ್ರೋತ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
9.38.17
तत्र गर्गं महाभागमृषयः सुव्रता नृप ।
उपासाञ्चक्रिरे नित्यं कालज्ञानं प्रति प्रभो ॥ ९.३८.१७ ॥
ಓ ನೃಪ, ಅಲ್ಲಿ ಸುವ್ರತ ಋಷಿಗಳು ಮಹಾಭಾಗ್ಯ ಗರ್ಗನನ್ನು ಕಾಲಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಿತ್ಯ ಉಪಾಸಿಸಿದರು.
9.38.18
तत्र गत्वा महाराज बलः श्वेतानुलेपनः ।
विधिवद्वि धनं दत्त्वा मुनीनां भावितात्मनाम् ॥ ९.३८.१८ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಬಿಳಿ ಗಂಧ ಲೇಪಿಸಿದ ಬಲರಾಮನು ಶುದ್ಧಾತ್ಮ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಧನವನ್ನು ನೀಡಿದನು.
9.38.19
उच्चावचांस्तथा भक्ष्यान्विप्रेभ्यो विप्रदाय सः ।
नीलवासास्तदाऽगच्छच्छङ्घतीर्थं महायशाः ॥ ९.३८.१९ ॥
ಆಗ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಅವನು ನೀಲವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಾನಾ ವಿಧದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ ಶಂಖತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.
9.38.20
तत्रापश्यन्महाशङ्खं महामेरुमिवोच्छ्रितम् ।
श्वेतपर्वतसङ्काशमृषिसङ्घैर्निषेवितम्।
सरस्वत्यास्तटे जातं नगं तालध्वजो बली ॥ ९.३८.२० ॥
ಅಲ್ಲಿ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ತಾಲಧ್ವಜನು ಸರಸ್ವತಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿದ್ದ, ಮಹಾಮೇರುವಿನಂತೆ ಎತ್ತರವಾದ, ಬಿಳಿಯ ಪರ್ವತದಂತೆ ಕಾಣುವ, ಋಷಿಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾದ ಆ ಮಹಾಶಂಖ ಪರ್ವತವನ್ನು ನೋಡಿದನು.
9.38.21
यक्षा विद्याधराश्चैव राक्षसाश्चामितौजसः ।
पिशाचाश्चामितबला यत्र सिद्धाः सहस्रशः ॥ ९.३८.२१ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ವಿಗಳಾದ ಯಕ್ಷರು, ವಿದ್ಯಾಧರರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಅಮಿತ ಬಲಶಾಲಿಗಳಾದ ಪಿಶಾಚರು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಸಿದ್ಧರು ನೆಲೆಸಿದ್ದರು.
9.38.22
ते सर्वे ह्यशनं त्यक्त्वा फलं तस्य वनस्पतेः ।
व्रतैश्च नियमैश्चैव कालेकाले स्म भुञ्जते ॥ ९.३८.२२ ॥
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಆಹಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಆ ವೃಕ್ಷದ ಫಲವನ್ನು ವ್ರತ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
9.38.23
प्राप्तैश्च नियमैस्तैस्तैर्विचरन्तः पृथक्पृथक् ।
अदृश्यमाना मनुजैर्व्यचरन्पुरुषर्षभ ॥ ९.३८.२३ ॥
ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವರು ತಾವು ಪಡೆದ ನಿಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಕಾಣದವರಾಗಿ.
9.38.24
एवं ख्यातो नरव्याघ्र लोकेऽस्मिन्स वनस्पतिः ।
तत्र तीर्थं सरस्वत्याः पावनं लोकविश्रुतम् ॥ ९.३८.२४ ॥
ನರವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ಹೀಗೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆ ವೃಕ್ಷ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿಯ ಪಾವನ ತೀರ್ಥ ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
9.38.25
तस्मिंश्च यदुशार्दूलो दत्त्वा तीर्थे पयस्विनीः ।
ताम्रायसानि भाण्डानि वस्त्राणि विविधानि च ॥ ९.३८.२५ ॥
ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯದುಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯಾದವನು ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಹಸುಗಳನ್ನು, ತಾಮ್ರ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದನು.
9.38.26
पूजयित्वा द्विजांश्चैव पूजितश्च तपोधनैः ।
पुण्यं नैसर्गिकं राजन्नाजगाम हलायुधः ॥ ९.३८.२६ ॥
ದ್ವಿಜರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ತಪೋಧನರಿಂದಲೂ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ರಾಜನೇ, ಹಲಾಯುಧನು ಸಹಜ ಪುಣ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬಂದನು.
9.38.27
तत्र गत्वा मुनीन्दृष्ट्वा नानावेषधरान्बलः ।
आप्लुत्य सलिले चापि पूजयामास वै द्विजान् ॥ ९.३८.२७ ॥
ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನಾನಾ ವೇಷಧಾರಿ ಮುನಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಬಲರಾಮನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.
9.38.28
तथैव दत्त्वा विप्रेभ्यः परिभोगान्सुपुष्कलान् ।
ततः प्रायाद्बलो राजन्दक्षिणेन सरस्वतीम् ॥ ९.३८.२८ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಹೇರಳ ಭೋಗ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿ, ರಾಜನೇ, ಬಲರಾಮನು ಸರಸ್ವತಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.
9.38.29
गत्वा चैवं महाबाहुर्नातिदूरे महायशाः ।
धर्मात्मा नागधन्वानं तीर्थमागमदच्युतः ॥ ९.३८.२९ ॥
ಹೀಗೆ ಹೋಗಿ, ಮಹಾಬಾಹು, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ, ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಅಚ್ಯುತನು ಬಹಳ ದೂರವಿಲ್ಲದ ನಾಗಧನ್ವನ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
9.38.30
यत्र पन्नगराजस्य वासुकेः सन्निवेशनम् ।
महाद्युतेर्महाराज बहुभिः पन्नगैर्वृतम् ॥ ९.३८.३० ॥
ನಾಗರಾಜ ವಾಸುಕಿಯ ನೆಲೆಯಿದ್ದ ಅಲ್ಲಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಅವನು ಅನೇಕ ಸರ್ಪಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು, ಮಹಾರಾಜನೇ.
9.38.31
ऋषीणां हि सहस्राणि तत्र नित्यं चतुर्दश ।
यत्र देवाः समागम्य वासुकिं पन्नगोत्तमम्।
सर्वपन्नगराजानमभ्यषिञ्चन्यथाविधि ॥ ९.३८.३१ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಸದಾ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಋಷಿಗಳು ಇದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಸೇರಿ, ಸರ್ಪೋತ್ತಮ ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಾಜರ ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದರು.
9.38.32
पन्नगेभ्यो भयं तत्र विद्यते न स्म पौरव ॥ ९.३८.३२ ॥
ಓ ಪೌರವನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ಪಗಳಿಂದ ಭಯವಿರಲಿಲ್ಲ.
9.38.33
तत्रापि विधिवद्दत्वा विप्रेभ्यो रत्नसञ्चयान् ।
प्रायात्प्राचीं दिशं राजंस्तत्र तीर्थान्यनेकशः ॥ ९.३८.३३ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ರತ್ನರಾಶಿಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಅವರು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋದರು; ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ.
9.38.34
सहस्रशतसङ्ख्यानि प्रथितानि पदेपदे ।
आप्लुत्य तत्र तीर्थेषु यथोक्तं तत्र चर्षिभिः ॥ ९.३८.३४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ನೂರಾರು ಸಾವಿರಗಳೆಂದು ಎಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ; ಅಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದಂತೆ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ.
9.38.35
दत्त्वा वसु द्विजाग्र्येभ्यो निर्जगाम महाबलः ।
तत्रस्थानृषिसङ्घांस्तानभिवाद्य हलायुधः ॥ ९.३८.३५ ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಧನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿ ಮಹಾಬಲನಾದ ಹಲಾಯುಧ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು; ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಋಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ.
9.38.36
ततो रामोऽगमत्तीर्थमृषिभिः सेक्तिं महत् ।
यत्र भूयो निववृते प्राङ्मुखा वै सरस्वती ॥ ९.३८.३६ ॥
ನಂತರ ರಾಮ (ಬಲರಾಮ) ಋಷಿಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾದ ಆ ಮಹಾ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗಿತ್ತು.
9.38.37
ऋषीणां नैमिषेयाणावमेक्षार्थं महात्मनाम् ।
निवृत्तां तां सरिच्छ्रेष्ठां तत्र दृष्ट्वा तु लाङ्गली।
बभूव विस्मितो राजन्बलः श्वेतानुलेपनः ॥ ९.३८.३७ ॥
ನೈಮಿಷ ಮಹಾತ್ಮ ಋಷಿಗಳನ್ನು ನೋಡಲೆಂದು, ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಆ ನದಿಶ್ರೇಷ್ಠೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ಓ ರಾಜನೇ, ಲಾಂಗಲೀ ಬಲರಾಮನು ವಿಸ್ಮಿತನಾದನು, ಬಿಳಿಯ ಗಂಧಲೇಪನದೊಂದಿಗೆ.
9.38.38
कस्मात्सरस्वती ब्रह्मन्निवृत्ता प्राङ्मुखीभवत् ।
व्याख्यातमेतदिच्छामि सर्वमध्वर्युसत्तम ॥ ९.३८.३८ ॥
ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಸರಸ್ವತಿ ಏಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖಳಾದಳು? ಓ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
9.38.39
कस्मिंश्चित्कारणे तत्र विस्मितो यदुनन्दनः ।
निवृत्ता हेतुना केन कथमेव सरिद्वरा ॥ ९.३८.३९ ॥
ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಯದುನಂದನ ವಿಸ್ಮಿತನಾದನು? ಯಾವ ಹೇತುವಿನಿಂದ, ಹೇಗೆ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿ ಹಿಂದಿರುಗಿತು?
9.38.40
पूर्वं कृतयुगे राजन्नैमिषेयास्तपस्विनः ।
वर्तमाने सुविपुले सत्रे द्वादशवार्षिके ॥ ९.३८.४० ॥
ಹಿಂದೆ, ಓ ರಾಜನೇ, ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ, ನೈಮಿಷ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅತಿ ವಿಶಾಲ ಸತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು.
9.38.41
ऋषयो बहवो राजंस्तत्सत्रमभिपेदिरे ।
उषित्वा च महाभागास्तस्मिन्सत्रे यथाविधि ॥ ९.३८.४१ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಅನೇಕ ಋಷಿಗಳು ಆ ಸತ್ರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆ ಸತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ವಾಸಿಸಿ ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯರು...
9.38.42
निवृत्ते नैमिषे ये वै सत्रे द्वादशवार्षिके ।
आजग्मुर्ऋषयस्तत्र बहवस्तीर्थकारणात् ॥ ९.३८.४२ ॥
ನೈಮಿಷದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಆ ಸತ್ರ ಮುಗಿದಾಗ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಅನೇಕ ಋಷಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು.
9.38.43
ऋषीणां बहुलत्वात्तु सरस्वत्या विशाम्पते ।
तीर्थानि नगरायन्ते कूले वै दक्षिणोत्तरे ॥ ९.३८.४३ ॥
ಜನಾಧಿಪನೇ, ಋಷಿಗಳ ಬಾಹುಳ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಸರಸ್ವತಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಗಳು ನಗರಗಳಂತಾದವು.
9.38.44
समन्तपञ्चकं यावत्तावत्ते द्विजसत्तमाः ।
तीर्थलोभान्नरव्याघ्र नद्यास्तीरं समाश्रिताः ॥ ९.३८.४४ ॥
ನರವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ಸಮಂತಪಂಚಕದವರೆಗೆ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ತೀರ್ಥಲೋಭದಿಂದ ನೆಲೆಸಿದರು.
9.38.45
जुह्वतां तत्र तेषां तु मुनीनां भावितात्मनाम् ।
स्वाध्यायेनातिमहता बभूवुः पूरिता दिशः ॥ ९.३८.४५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಶುದ್ಧಾತ್ಮ ಮುನಿಗಳ ಮಹಾ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳು ತುಂಬಿದವು.
9.38.46
अग्निहोत्रैस्ततस्तेषां हूयमानैर्महात्मनाम् ।
अशोभत सरिच्छ्रेष्ठा दीप्यमानैः समन्ततः ॥ ९.३८.४६ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮರ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದ ಆಹುತಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಆ ನದಿ ಶೋಭಿಸಿತು.
9.38.47
वालखिल्या महाराज अश्मकुट्टाश्च तापसाः ।
दन्तोलूखलिनश्चान्ये सम्प्रक्षालास्तथा परे ॥ ९.३८.४७ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ವಾಲಖಿಲ್ಯರು, ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕುಟ್ಟುವ ತಾಪಸರು, ಹಲ್ಲಿನ ಒರಳಿನವರು ಮತ್ತು ಇತರರು, ಸಂಪ್ರಕ್ಷಾಲರು ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿದ್ದರು.
9.38.48
वायुभक्षा जलाहाराः पर्णभक्षाश्च तापसाः ।
नानानियमयुक्ताश्च तथा स्थण्डिलशायिनः ॥ ९.३८.४८ ॥
ವಾಯುಭಕ್ಷರು, ಜಲಾಹಾರಿಗಳು, ಎಲೆ ತಿನ್ನುವ ತಾಪಸರು, ನಾನಾ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರು ಮತ್ತು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವವರೂ ಇದ್ದರು.
9.38.49
आसन्वै मुनयस्तवत्र सरस्वत्याः समीपतः ।
शोभयन्तः सरिच्छ्रेष्ठां गङ्गामिव दिवौकसः ॥ ९.३८.४९ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಳಿದ್ದರು; ದೇವತೆಗಳು ಗಂಗೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವಂತೆ ಅವರು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು.
9.38.50
शतशश्च समापेतुर्ऋषयः सत्रयाजिनः ।
तेऽवकाशं न ददृशुः सरस्वत्या महाव्रताः।
तेऽवकाशं च ददृशुः कुरुक्षेत्रं महाव्रताः ॥ ९.३८.५० ॥
ಸತ್ರಯಾಗ ಮಾಡುವ ನೂರಾರು ಋಷಿಗಳು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದರು; ಆ ಮಹಾವ್ರತರು ಸರಸ್ವತಿಯ ಬಳಿ ಸ್ಥಳ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಅವರು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ ಕಂಡರು.
9.38.51
ततो यज्ञोपवीतैः स्वैस्तत्र कृत्वा सरस्वतीम् ।
जुहुवुश्चाग्निहोत्रांश्च चक्रुश्च विविधाः क्रियाः ॥ ९.३८.५१ ॥
ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಯಜ್ಞೋಪವೀತಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಹೋಮ ಮಾಡಿ, ವಿವಿಧ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.
9.38.52
ततस्तमृपिसङ्घातं निराशं चिन्तयान्वितम् ।
दर्शयामास राजेन्द्र तेषामर्थे सरस्वती ॥ ९.३८.५२ ॥
ಆಗ ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ನಿರಾಶೆ ಮತ್ತು ಚಿಂತೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಋಷಿಸಮೂಹಕ್ಕಾಗಿ ಸರಸ್ವತಿ ತನ್ನನ್ನು ತೋರಿಸಿದಳು.
9.38.53
ततः कुञ्जान्बहून्कृत्वा सन्निवृत्ता सरस्वती ।
ऋषीणां पुण्यतपसां कारुण्याज्जनमेजय ॥ ९.३८.५३ ॥
ನಂತರ ಸರಸ್ವತಿ ಅನೇಕ ತೋಪುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದಳು; ಓ ಜನಮೇಜಯ, ಪುಣ್ಯತಪಸ್ಸಿನ ಋಷಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕರುಣೆಯಿಂದ.
9.38.54
ततो निवृत्त्य राजेन्द्र तेषामर्थे सरस्वती ।
भूयः प्रतीच्यभिमुखी प्रसुस्राव सरिद्वरा ॥ ९.३८.५४ ॥
ನಂತರ ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಅವರಿಗಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಮತ್ತೆ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ಸರಸ್ವತಿ ಹರಿದಳು.
9.38.55
अमोघा गमनं कृत्वा तेषां भूयो जगाम ह ।
अत्यद्भुतं महच्चक्रे तदा राजन्महानदी ॥ ९.३८.५५ ॥
ಅಮೋಘಾ ಅವರಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಗತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಮತ್ತೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದಳು. ಓ ರಾಜನೇ, ಆಗ ಆ ಮಹಾನದಿ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವಾದ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದಳು.
9.38.56
एवं स कुञ्जो राजन्वै नैमिषीय इति स्मृतः ।
कुरुश्रेष्ठ कुरुक्षेत्रे कुरुष्व महतीं क्रियाम् ॥ ९.३८.५६ ॥
ಹೀಗೆ ಆ ಕುಂಜವು, ಓ ರಾಜನೇ, ನೈಮಿಷೀಯ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಓ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾಡು.
9.38.57
तत्र कुञ्जान्बहून्दृष्ट्वा निवृत्तां च सरस्वतीम् ।
बभूव विस्मयस्तत्र रामस्याथ महात्मनः ॥ ९.३८.५७ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕುಂಜಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಮನಿಗೆ ವಿಸ್ಮಯವಾಯಿತು.
9.38.58
उपस्पृश्य तु तत्रापि विधिवद्यदुनन्दनः ।
दत्त्वा देयान्द्विजातिभ्यो भाण्डानि विविधानि च ॥ ९.३८.५८ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೂ ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಯದುನಂದನನು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದನು.
9.38.59
भक्ष्यं भोज्यं कच विविधं ब्राह्मणेभ्यः प्रदाय च ।
ततः प्रायाद्बलो राजन्पूज्यमानो द्विजातिभिः ॥ ९.३८.५९ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವಿವಿಧ ಭಕ್ಷ್ಯ-ಭೋಜ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ದ್ವಿಜರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಲರಾಮನು ನಂತರ ಹೊರಟನು.
9.38.60
सरस्वतीतीर्थवरं नानाद्विजगणायुतम् ।
बदरेङ्गुदश्यामाकाप्लुक्षाश्वत्थबिभीतकैः ॥ ९.३८.६० ॥
ಅನೇಕ ದ್ವಿಜಗಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸರಸ್ವತಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥ; ಬದರಿ, ಇಂಗುದಿ, ಶ್ಯಾಮಾಕ, ಅತ್ತಿ, ಅರಳಿ, ತಾರೆ ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
9.38.61
कङ्कोलैश्च पलाश्चैश्च करीरैः पीलुभिस्तथा ।
सरस्वतीतीर्थरुहैस्तरुभिर्विविधैस्तथा ॥ ९.३८.६१ ॥
ಕಂಕೋಲ, ಪಲಾಶ, ಕರೀರ, ಪೀಲು ಮರಗಳಿಂದಲೂ, ಸರಸ್ವತೀ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ವಿವಿಧ ಮರಗಳಿಂದಲೂ ಅದು ಶೋಭಿಸಿತ್ತು.
9.38.62
करुषकवरैश्चैव बिल्वैराम्रातकैस्तथा ।
अतिमुक्तकषण्डैश्च पारिजातैश्च शोभितम् ॥ ९.३८.६२ ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕರುಷಕ ಮರಗಳಿಂದ, ಬಿಲ್ವ ಮತ್ತು ಆಮ್ರಾತಕ ಮರಗಳಿಂದ, ಅತಿಮುಕ್ತಕ ಪೊದೆಗಳಿಂದ, ಪಾರಿಜಾತ ಮರಗಳಿಂದ ಅದು ಶೋಭಿಸಿತ್ತು.
9.38.63
कदलीवनभूयिष्ठं दृष्टिकान्तं मनोहरम् ।
वाय्वम्बुफलपर्णादैर्दन्तोलूखलिकैरपि ॥ ९.३८.६३ ॥
ಬಾಳೆತೋಟಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಇಂಪಾಗಿ, ಮನೋಹರವಾಗಿತ್ತು; ಗಾಳಿ, ನೀರು, ಹಣ್ಣು, ಎಲೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸುವವರೂ, ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನೇ ಒರಳಾಗಿ ಬಳಸುವವರೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದರು.
9.38.64
तथाऽश्मकुट्टैर्वातेयैर्मुनिभिर्बहुभिर्वृतम् ।
स्वाध्यायघोषसङ्घुष्टं मृगयूथशताकुलम् ॥ ९.३८.६४ ॥
ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕುಟ್ಟಿ ತಿನ್ನುವ, ಗಾಳಿಯನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿಸಿದ ಅನೇಕ ಮುನಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದ ಘೋಷದಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತ, ನೂರಾರು ಜಿಂಕೆ ಹಿಂಡುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
9.38.65
अहिंस्रैर्धर्मपरमैर्नृभिरत्यर्थरोवितम् ।
सप्तसारस्वतं तीर्थमाजगाम हलायुधः।
यत्र मङ्कणकः सिद्धस्तपस्तेपे महामुनिः ॥ ९.३८.६५ ॥
ಅಹಿಂಸಕರೂ ಧರ್ಮನಿರತರೂ ಆದ ಜನರಿಂದ ಅತಿಶಯವಾಗಿ ಮೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಪ್ತಸಾರಸ್ವತ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹಲಾಯುಧ (ಬಲರಾಮ) ಬಂದನು; ಅಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧ ಮಹಾಮುನಿ ಮಂಕಣಕ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದನು.