મહાભારત · અધ્યાય 9.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.39.1
सप्तसारस्वतं कस्मात्कश्च मङ्कणको मुनिः ।
कथं सिद्धः स भगवान्कश्चास्य नियमोऽभवत् ॥ ९.३९.१ ॥
સપ્તસારસ્વત કેમ થયું? મંકણક મુનિ કોણ હતા? તે ભગવાન કેવી રીતે સિદ્ધ થયા, અને તેમનો નિયમ શો હતો?
9.39.2
कस्य वंशे समुत्पन्नः किं चाधीतं द्विजोत्तम ।
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व यथातत्त्वं महामुने ॥ ९.३९.२ ॥
તેઓ કયા વંશમાં જન્મ્યા અને શું અધ્યયન કર્યું? હે દ્વિજોત્તમ, હે મહામુનિ, આ બધું મને યથાર્થપણે કહો.
9.39.3
सप्तनद्यः सरस्वत्या याभिर्व्याप्तमिदं जगत् ।
आहूता बलवद्भिर्हि तत्रतत्र सरस्वती ॥ ९.३९.३ ॥
સરસ્વતીની સાત નદીઓ — જેમનાથી આ જગત વ્યાપ્ત છે — બળવાનો દ્વારા ત્યાં ત્યાં આહ્વાન કરાઈ; સરસ્વતી પણ.
9.39.4
सुप्रभा काञ्चनाक्षी च विशाला च मनोरमा ।
सरस्वती चौघवती सुरेणुर्विमलोदका ॥ ९.३९.४ ॥
સુપ્રભા, કાંચનાક્ષી, વિશાલા, મનોરમા, સરસ્વતી, ઓઘવતી, સુરેણુ અને નિર્મળ જળવાળી નદી.
9.39.5
पितामहस्य महतो वर्तमाने महामखे ।
वितते यज्ञवाटे च संसिद्धेषु द्विजातिषु ॥ ९.३९.५ ॥
મહાન પિતામહ (બ્રહ્મા)નો મહાયજ્ઞ ચાલતો હતો, યજ્ઞવાટ વિસ્તૃત હતો અને દ્વિજાતિઓ સિદ્ધ થયેલા હતા.
9.39.6
पुण्याहघोषैर्विमलैर्वेदानां निनदैस्तथा ।
देवेषु चैव व्यग्रेषु तस्मिन्यज्ञविधौ तदा ॥ ९.३९.६ ॥
પુણ્યાહ ઘોષોના પવિત્ર નાદથી અને વેદોના નિનાદથી, તે યજ્ઞવિધિમાં દેવો પણ વ્યસ્ત હતા ત્યારે.
9.39.7
तत्र चैव महाराज दीक्षिते प्रपितामहे ।
यजतस्तस्य सत्रेण सर्वकामसमृद्विना ॥ ९.३९.७ ॥
હે મહારાજ, ત્યાં દીક્ષિત પ્રપિતામહ સર્વકામસમૃદ્ધ એવો તે સત્રયજ્ઞ કરી રહ્યા હતા.
9.39.8
मनसा चिन्तिता ह्यर्था धर्मार्थकुशलैस्तदा ।
उपतिष्ठन्ति राजेन्द्र द्विजातींस्तत्रतत्र ह ॥ ९.३९.८ ॥
હે રાજેન્દ્ર, ધર્મ-અર્થમાં કુશળ દ્વિજોની પાસે ત્યાં ત્યાં મનથી ચિંતવેલા પદાર્થો આપોઆપ હાજર થતા.
9.39.9
जगुश्च तत्र गन्धर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणाः ।
वादित्राणि च दिव्यानि वादयामासुरञ्जसा ॥ ९.३९.९ ॥
ત્યાં ગંધર્વોએ ગાયું, અપ્સરાઓના સમૂહો નાચ્યા, અને તેમણે સહજતાથી દિવ્ય વાદ્યો વગાડ્યાં.
9.39.10
तस्य यज्ञस्य सम्पत्त्या तुतुषुर्देवतागणाः ।
विस्मयं परमं जग्मुः किमु मानुषयोनयः ॥ ९.३९.१० ॥
તે યજ્ઞની સમૃદ્ધિથી દેવગણો સંતુષ્ટ થયા, પરમ વિસ્મય પામ્યા; તો મનુષ્યયોનિના લોકોની શી વાત?
9.39.11
वर्तमाने यथा यज्ञे पुष्करस्थे पितामहे ।
अब्रुवन्नृषयो राजन्नायं यज्ञो महागुणः ॥ ९.३९.११ ॥
હે રાજન, પુષ્કરમાં સ્થિત પિતામહનો યજ્ઞ ચાલતો હતો ત્યારે ઋષિઓએ કહ્યું, "આ યજ્ઞ મહાગુણવાળો નથી."
9.39.12
न दृश्यते सरिच्छ्रेष्ठा यस्मादिह सरस्वती ।
तच्छ्रुत्वा भगवान्प्रीतः सस्माराथ सरस्वतीम् ॥ ९.३९.१२ ॥
કારણ કે અહીં નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ સરસ્વતી દેખાતી નથી. આ સાંભળીને ભગવાન પ્રસન્ન થયા અને તેમણે સરસ્વતીનું સ્મરણ કર્યું.
9.39.13
पितामहेन यजता आहूता पुष्करेषु वै ।
सुप्रभा नाम राजेन्द्र नाम्ना तत्र सरस्वती ॥ ९.३९.१३ ॥
હે રાજેન્દ્ર, પુષ્કરમાં યજ્ઞ કરતા પિતામહે ત્યાં સુપ્રભા નામે સરસ્વતીનું આવાહન કર્યું.
9.39.14
तां दृष्ट्वा मुनयस्तुष्टास्त्वरायुक्तां सरस्वतीम् ।
पितामहं मानयन्तीं क्रतुं ते बहुमेनिरे ॥ ९.३९.१४ ॥
ઉતાવળથી આવેલી સરસ્વતીને જોઈને મુનિઓ પ્રસન્ન થયા; પિતામહ અને યજ્ઞનું સન્માન કરતી તેને તેમણે ખૂબ આદર આપ્યો.
9.39.15
एवमेषा सरिच्छ्रेष्ठा पुष्करेषु सरस्वती ।
पितामहार्थं सम्भूता तुष्ट्यर्थं च मनीषिणाम् ॥ ९.३९.१५ ॥
આ રીતે નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ આ સરસ્વતી પુષ્કરમાં પિતામહ માટે અને જ્ઞાનીઓના સંતોષ માટે પ્રગટ થઈ.
9.39.16
नैमिषे मुनयो राजन्समागम्य समासते ।
तत्र चित्राः कथा ह्यासन्वेदं प्रति जनेश्वर ॥ ९.३९.१६ ॥
હે રાજન, નૈમિષમાં મુનિઓ એકત્ર થઈ બેઠા; ત્યાં વેદ વિશે અદ્ભુત વાર્તાઓ થતી, હે જનેશ્વર.
9.39.17
यत्र ते मुनयो ह्यासन्नानास्वाध्यायवेदिनः ।
ते समागम्य मुनयः सस्मारुर्वै सरस्वतीम् ॥ ९.३९.१७ ॥
જ્યાં વિવિધ સ્વાધ્યાય અને વેદ જાણનારા તે મુનિઓ હતા, તેમણે એકત્ર થઈ સરસ્વતીનું સ્મરણ કર્યું.
9.39.18
सा तु ध्याता महाराज मुनिभिः सत्रयाजिभिः ।
समागतानां राजेन्द्र साहाय्यार्थं महात्मनाम्।
आजगाम महाभागा तत्र पुण्या सरस्वती ॥ ९.३९.१८ ॥
હે મહારાજ, સત્રયજ્ઞ કરનારા મુનિઓએ ધ્યાન કરતાં, હે રાજેન્દ્ર, એકત્ર થયેલા મહાત્માઓની સહાય માટે તે મહાભાગા પુણ્ય સરસ્વતી ત્યાં આવી.
9.39.19
नैमिषे काञ्चनाक्षी तु मुनीनां सत्रायाजिनाम् ।
आगता सरितां श्रेष्ठा तत्र भारत पूजित ॥ ९.३९.१९ ॥
નૈમિષ વનમાં, સત્રયાગ કરતા મુનિઓ વચ્ચે સુવર્ણનેત્રા, નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ આવ્યાં. હે ભારત, ત્યાં તેમનું પૂજન થયું.
9.39.20
गयस्य यजमानस्य गयेष्वेव महाक्रतुम् ।
आहूता सरितां श्रेष्ठा गययज्ञे सरस्वती ॥ ९.३९.२० ॥
યજમાન ગયના મહાયજ્ઞ માટે ગયામાં જ નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ સરસ્વતીનું આહ્વાન થયું. ગયના યજ્ઞમાં સરસ્વતીને બોલાવવામાં આવ્યાં.
9.39.21
गयस्य यजमानस्य गयेष्वेव महाक्रतुम् ।
विशालां तु गयस्याहुर्ऋषयः संशितव्रता ॥ ९.३९.२१ ॥
યજમાન ગયના મહાયજ્ઞ માટે ગયામાં જ કઠોર વ્રતધારી ઋષિઓએ ગયની વિશાલાને પોકારી.
9.39.22
सरित्सा हिमवत्पार्श्वात्प्रस्रुता शीघ्रगामिनी ।
औद्दालकेस्तथा यज्ञे यजतस्तस्य भारत ॥ ९.३९.२२ ॥
તે નદી હિમાલયના પડખેથી વહી આવી, ઝડપથી ચાલનારી. હે ભારત, ઔદ્દાલકિના યજ્ઞમાં, તે યજમાનના યજ્ઞમાં પણ.
9.39.23
समेते सर्वतः स्फीते मुनीनां मण्डले तदा ।
उत्तरे कोसलाभागे पुण्ये राजन्महात्मनः ॥ ९.३९.२३ ॥
ત્યારે મુનિઓનું વિશાળ મંડળ ચોતરફ એકત્ર થયું; કોસલના ઉત્તર ભાગના પવિત્ર પ્રદેશમાં, હે રાજન્, તે મહાત્માના યજ્ઞમાં.
9.39.24
औद्दालकेन यजता पूर्वं ध्याता सरस्वती ।
आजगाम सरिच्छेष्ठा तं देशं मुनिकारणात् ॥ ९.३९.२४ ॥
ઔદ્દાલક યજમાને પહેલાં સરસ્વતીનું ધ્યાન ધર્યું; નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ તે મુનિઓના કારણે તે દેશમાં આવ્યાં.
9.39.25
पूज्यमाना मुनिगणैर्वल्कलाजिनसंवृतैः ।
मनोहरेति विख्याता सा हि तैर्मनसा वृता ॥ ९.३९.२५ ॥
વલ્કલ અને મૃગચર્મ ધારણ કરેલા મુનિગણો દ્વારા પૂજાતી એ; તેમણે મનથી વરી હોવાથી તે 'મનોહરા' નામે વિખ્યાત થઈ.
9.39.26
सुरणुऋषभे द्वीपे पुण्ये राजर्षिसेविते ।
कुरोश्च यजमानस्य कुरुक्षेत्रे महात्मनः।
आजगाम महाभागा सरिच्छ्रेष्ठा सरस्वती ॥ ९.३९.२६ ॥
પુણ્ય દ્વીપમાં, રાજર્ષિઓએ સેવેલા એ પ્રદેશમાં, યજ્ઞ કરનાર મહાત્મા કુરુના કુરુક્ષેત્રમાં, મહાભાગ્યવતી નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ સરસ્વતી આવી.
9.39.27
ओघवत्यपि राजेन्द्र वसिष्ठेन महात्मना ।
समाहूता कुरुक्षेत्रे दिव्यतोया सरस्वती ॥ ९.३९.२७ ॥
હે રાજેન્દ્ર, મહાત્મા વસિષ્ઠ દ્વારા કુરુક્ષેત્રમાં ઓઘવતી પણ બોલાવાઈ; દિવ્ય જળવાળી સરસ્વતી પણ બોલાવાઈ.
9.39.28
दक्षेण यजता चापि गङ्गाद्वारे सरस्वती ।
सुवेणुरिति विख्याता प्रस्रुता शीघ्रगामिनी ॥ ९.३९.२८ ॥
યજ્ઞ કરનાર દક્ષ દ્વારા ગંગાદ્વારે સરસ્વતી પણ બોલાવાઈ; 'સુવેણુ' નામે વિખ્યાત થઈ ઝડપથી વહેનારી.
9.39.29
विमलोदा भगवती ब्रह्मणा यजता पुनः ।
समाहूता ययौ तत्र पुण्ये हैमवते गिरौ ॥ ९.३९.२९ ॥
વિમલોદા, ભગવતી, યજ્ઞ કરનાર બ્રહ્મા દ્વારા ફરી બોલાવાઈ; તે પુણ્ય હિમાલય પર્વત પર ગઈ.
9.39.30
एकीभूतास्ततस्तास्तु तस्मिंस्तीर्थे समागताः ।
सप्तसारस्वतं तीर्थं ततस्तु प्रथितं भुवि ॥ ९.३९.३० ॥
ત્યાર પછી એ બધી એક થઈને એ તીર્થમાં ભેગી થઈ; ત્યારથી એ તીર્થ પૃથ્વી પર 'સપ્તસારસ્વત' નામે વિખ્યાત થયું.
9.39.31
इति सप्तसरस्वत्यो नामतः परिकीर्तिताः ।
सप्तसारस्वतं चैव तीर्थं पुण्यं तथा स्मृतम् ॥ ९.३९.३१ ॥
આ રીતે સાત સરસ્વતીઓ નામથી કહેવામાં આવી છે. સપ્તસારસ્વત તીર્થ પણ પુણ્ય તરીકે સ્મરાય છે.
9.39.32
शृणु मङ्कणकस्यापि कौमारब्रह्मचारिणः ।
आपगामवगाढस्य राजन्प्रक्रीडितं महत् ॥ ९.३९.३२ ॥
હે રાજન, કૌમાર બ્રહ્મચારી મંકણકની મહાન લીલા સાંભળો, જ્યારે તે નદીમાં ડૂબકી લગાવી રહ્યા હતા.
9.39.33
दृष्ट्वा यदृच्छया तत्र स्त्रियमम्भसि भारत ।
स्नायन्तीं रुचिरापाङ्गीं दिग्वाससमनिन्दिताम्। ॥ ९.३९.३३ ॥
હે ભારત, ત્યાં પાણીમાં સ્નાન કરતી એક સ્ત્રીને તેમણે અચાનક જોઈ; સુંદર નેત્રોવાળી, દિશાઓને વસ્ત્ર બનાવેલી, નિર્દોષ.
9.39.34
सरस्वत्यां महाराज चस्कन्दे वीर्यमम्भसि ।
तद्रेतः स तु जग्राह कलशे वै महातपाः। ॥ ९.३९.३४ ॥
હે મહારાજ, સરસ્વતીના જળમાં તેમનું વીર્ય પડ્યું. તે મહાતપસ્વીએ તે રેતસ્ને કળશમાં ઝીલી લીધું.
9.39.35
ऋषिः परमधर्मात्मा तदा पुरुषसत्तम ।
सप्तधा प्रविभागं तु कलशस्थं जगाम ह। ॥ ९.३९.३५ ॥
હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, ત્યારે પરમ ધર્માત્મા ઋષિએ કળશમાં રહેલાને સાત ભાગમાં વહેંચી દીધું.
9.39.36
तत्रर्षयः सप्त जाता जज्ञिरे मरुतां गणाः ।
वायुवेगो वायुबलो वायुहा वायुमण्डलः। ॥ ९.३९.३६ ॥
ત્યાં સાત ઋષિઓ જન્મ્યા; મરુતોના ગણો પણ જન્મ્યા. વાયુવેગ, વાયુબલ, વાયુહા, વાયુમંડલ.
9.39.37
वायुज्वालो वायुरेता वायुचक्रश्च वीर्यवान् ।
महर्षेश्चरितं यादृक् त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ ९.३९.३७ ॥
વાયુજ્વાલ, વાયુરેતા અને વીર્યવાન વાયુચક્ર — મહર્ષિનું ચરિત્ર ત્રણેય લોકમાં વિખ્યાત છે.
9.39.38
पुरा मङ्कणकः सिद्भः कुशाग्रेणेति नः श्रुतम् ।
क्षतः किल करे राजंस्तस्य शाकरसोऽस्रवत् ॥ ९.३९.३८ ॥
પૂર્વે સિદ્ધ મંકણકના હાથમાં કુશના અગ્રભાગથી ઘા થયો હતો, એવું અમે સાંભળ્યું છે, રાજન્; તેના હાથમાંથી શાકરસ વહ્યો.
9.39.39
स वै शाकरसं दृष्ट्वा हर्षाविष्टः प्रनृत्तवान् ॥ ९.३९.३९ ॥
તેણે તે શાકરસ જોઈને હર્ષથી ભરાઈ નૃત્ય કર્યું.
9.39.40
ततस्तस्मिन्प्रनृत्ते वै स्थावरं जङ्गमं च यत् ।
प्रनृत्तमुभयं वीर सेजसा तस्य मोहितम् ॥ ९.३९.४० ॥
પછી તે નાચતાં, વીર, સ્થાવર અને જંગમ જે કંઈ હતું તે બધું તેના તેજથી મોહિત થઈ નાચવા લાગ્યું.
9.39.41
ब्रह्मादिभिः सुरै राजन्नृषिभिश्च तपोधनैः ।
विज्ञप्तो वै महादेव ऋषेरर्थे नराधिप।
नायं नृत्येद्यथा देव तथा त्वं कर्तुमर्हसि ॥ ९.३९.४१ ॥
રાજન્, બ્રહ્માદિ દેવો અને તપોધન ઋષિઓએ ઋષિ માટે મહાદેવને વિનંતી કરી — નરાધિપ, દેવ, જેમ આ નાચે નહીં તેમ આપે કરવું જોઈએ.
9.39.42
ततो देवो मुनिं दृष्ट्वा हर्षाविष्टमतीव ह ।
सुगणां हितकामार्थं महादेवोऽभ्यभाषत ॥ ९.३९.४२ ॥
ત્યારે દેવે મુનિને અતિ હર્ષથી ભરાયેલા જોઈ, હિતની ઇચ્છાથી પોતાના ગણોને મહાદેવે કહ્યું.
9.39.43
भोभो ब्राह्मण धर्मज्ञ किमर्थं नृत्यते भवान् ।
हर्षस्थानं किमर्थं च तवेदमधिकं मुने।
तपस्विनो धर्मपथे स्थितस्य द्विजसत्तम ॥ ९.३९.४३ ॥
હે બ્રાહ્મણ, ધર્મજ્ઞ, તમે શા માટે નૃત્ય કરો છો? હે મુનિ, તમારા આ અતિશય હર્ષનું કારણ શું છે? હે દ્વિજોત્તમ, તમે તો ધર્મમાર્ગે સ્થિત તપસ્વી છો.
9.39.44
ऋषिरुवाच ।
किं न पश्यसि मे ब्रह्मन्कराच्छाकरसं स्रुतम्।
यं दृष्ट्वा सम्प्रनृत्तो वै हर्षेण महता विभो ॥ ९.३९.४४ ॥
ઋષિ બોલ્યા: હે બ્રહ્મન્, મારા હાથમાંથી સાકર જેવો રસ વહેતો તમે જોતા નથી શું? હે વિભો, તે જોઈને હું મહાન હર્ષથી નાચી ઊઠ્યો.
9.39.45
तं प्रहस्याब्रवीद्देवो मुनिं रागेण मोहितम् ।
अहं न विस्मयं विप्र गच्छामीति प्रपश्य माम् ॥ ९.३९.४५ ॥
દેવે હસીને રાગથી મોહિત થયેલા તે મુનિને કહ્યું: હે વિપ્ર, હું વિસ્મિત થતો નથી; મને જુઓ.
9.39.46
एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठं महादेवेन धीमता ।
अङ्गुल्यग्रेण राजेन्द्रस्वाङ्गुष्ठस्ताडितोऽभवत् ॥ ९.३९.४६ ॥
બુદ્ધિમાન મહાદેવે શ્રેષ્ઠ મુનિને આમ કહીને, હે રાજેન્દ્ર, પોતાની આંગળીના ટેરવાથી પોતાના અંગૂઠાને ઠોક્યો.
9.39.47
ततो भस्म क्षताद्राजन्निर्गतं हिमसन्निभम् ॥ ९.३९.४७ ॥
પછી, હે રાજન, તે ઘાવમાંથી હિમ જેવી રાખ નીકળી.
9.39.48
तद्दृष्ट्वा व्रीडितो राजन्स मुनिः पादयोर्गतः ।
मेने देवं महादेवमिदं चोवाच विस्मितः ॥ ९.३९.४८ ॥
તે જોઈને, હે રાજન, લજ્જિત થયેલા તે મુનિ તેમના ચરણે પડ્યા. મહાદેવ દેવને ઓળખીને વિસ્મિત થઈને તેમણે આ કહ્યું.
9.39.49
नान्यं देवादहं मन्ये रुद्रात्परतरं महत् ।
सुरासुरस्य जगतो गतिस्त्वमसि शूलधृक् ॥ ९.३९.४९ ॥
રુદ્રથી ચઢિયાતો બીજો કોઈ મહાન દેવ હું માનતો નથી. દેવો અને અસુરો સહિત જગતનો આશ્રય તમે જ છો, હે શૂલધારી.
9.39.50
त्वया सृष्टमिदं विश्वं वदन्तीह मनीषिणः ।
त्वामेव सर्वं विशति पुनरेव युगक्षये ॥ ९.३९.५० ॥
આ સમસ્ત વિશ્વ તમારા દ્વારા જ રચાયું છે, એમ અહીંના મનીષીઓ કહે છે. યુગના અંતે સર્વ ફરી તમારામાં જ પ્રવેશે છે.
9.39.51
देवैरपि न शक्यस्त्वं परिज्ञातुं कुतो मया ।
त्वयि सर्वे स्म दृश्यन्ते भावा ये जगति स्थिताः ॥ ९.३९.५१ ॥
દેવો માટે પણ તમને સંપૂર્ણપણે જાણવું શક્ય નથી, તો મારાથી કેવી રીતે થઈ શકે? જગતમાં રહેલા સર્વ ભાવો તમારામાં જ દેખાય છે.
9.39.52
त्वामुपासन्त वरदं देवा ब्रह्मादयोऽनघ ।
सर्वस्त्वमसि देवानां कर्ता कारयिता च ह ॥ ९.३९.५२ ॥
હે નિષ્પાપ, બ્રહ્મા આદિ દેવોએ વરદાતા એવા તમારી જ ઉપાસના કરી. સર્વ દેવોના કર્તા અને તેમની પાસે કાર્ય કરાવનારા તમે જ છો.
9.39.53
त्वत्प्रसादात्सुराः सर्वे मोदन्तीहाकुतोभयाः ।
त्वं प्रभुः परमैश्वर्यादधिकं भासि शङ्करः ॥ ९.३९.५३ ॥
તમારી કૃપાથી સર્વ દેવો અહીં કોઈથી પણ ભય વિના આનંદ કરે છે. તમે પ્રભુ છો; પરમ ઐશ્વર્યથી પણ અધિક પ્રકાશો છો, હે શંકર.
9.39.54
त्वयि ब्रह्मा च विष्णुश्च लोकान्सन्धाय तिष्ठतः ।
त्वन्मूलं च जगत्सर्वं भूतस्थावरजङ्गमम् ॥ ९.३९.५४ ॥
તમારામાં જ બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ લોકોને ધારણ કરીને સ્થિત છે. સ્થાવર-જંગમ પ્રાણીઓ સહિત સમસ્ત જગત તમારા મૂળ પર જ આધારિત છે.
9.39.55
स्वर्गं च परमं स्थानं नृणामभ्युदयार्थिनाम् ।
ददासि च प्रसन्नस्त्वं भक्तानां परमेश्वर ॥ ९.३९.५५ ॥
હે પરમેશ્વર, આપ પ્રસન્ન થઈને અભ્યુદયની ઇચ્છા રાખનારા ભક્તોને સ્વર્ગ અને પરમ સ્થાન આપો છો.
9.39.56
अनावृत्तिपदं नॄणां नित्यं निश्रेयसार्थिनाम् ।
ददासि कर्मिणां कर्म भावयन्ध्यानयोगतः ॥ ९.३९.५६ ॥
નિઃશ્રેયસની ઇચ્છા રાખનારા મનુષ્યોને આપ સદા અનાવૃત્તિનું પદ આપો છો; અને ધ્યાનયોગથી ભાવના કરતા કર્મ કરનારાઓને તેમનું કર્મફળ આપો છો.
9.39.57
न वृथाऽस्ति महादेव प्रसादस्ते महेश्वर ।
यस्मात्त्वयोपकरणात्करोमि कमलेक्षण ॥ ९.३९.५७ ॥
હે મહાદેવ, હે મહેશ્વર, આપની કૃપા વ્યર્થ નથી; હે કમલનયન, આપે આપેલા સાધનોથી જ હું કર્મ કરું છું.
9.39.58
प्रपद्ये शरणं शंभुं सर्वदा सर्वतः स्थितम् ।
कर्मणा मनसा वाचा तमेवाभिभजाम्यहम् ॥ ९.३९.५८ ॥
સદા અને સર્વત્ર સ્થિત શંભુને હું શરણે જાઉં છું; કર્મથી, મનથી અને વાણીથી હું તેમની જ ભજના કરું છું.
9.39.59
एवं स्तुत्वा महादेवं स ऋषिः प्रणतोऽभवत् ॥ ९.३९.५९ ॥
આ રીતે મહાદેવની સ્તુતિ કરીને તે ઋષિ પ્રણત થયા.
9.39.60
यदिदं चापलं देव कृतमेतत्स्मयादिकम् ।
ततः प्रसादयमि त्वां तपो मे न क्षरेदिति ॥ ९.३९.६० ॥
હે દેવ, મેં કરેલી આ ચપળતા અને અભિમાન વગેરેને લીધે હું આપને પ્રસન્ન કરું છું, જેથી મારું તપ ક્ષીણ ન થાય.
9.39.61
ततो देवः प्रीतमनास्तमृषिं पुनरब्रवीत् ।
तपस्ते वर्धतां विप्र मत्प्रसादात्सहस्रधा ॥ ९.३९.६१ ॥
ત્યારે દેવ પ્રસન્નમનથી તે ઋષિને ફરીથી બોલ્યા: હે વિપ્ર, મારી કૃપાથી તારું તપ હજારગણું વધો.
9.39.62
आश्रमे चेह वत्स्यामि त्वया सार्धमहं सदा ।
सप्तसारस्वते चास्मिन्यो मामर्चिष्यते नरः ॥ ९.३९.६२ ॥
હું અહીં આ આશ્રમમાં, આ સપ્તસારસ્વતમાં, તારી સાથે સદા વસીશ; અહીં જે મનુષ્ય મારી પૂજા કરશે...
9.39.63
न तस्य दुर्लभं किञ्चिद्धवितेह परत्र वा ।
सारस्वतं च ते लोकं गमिष्यन्ति न संशयः ॥ ९.३९.६३ ॥
તેને આ લોકમાં કે પરલોકમાં કંઈ દુર્લભ નહીં રહે; તેઓ નિઃસંશય તારા સારસ્વત લોકમાં જશે.
9.39.64
एतन्मङ्कणकस्यापि चरितं भूरितेजसः ।
स हि पुत्रः सुकन्यायामुत्पन्नो मातरिश्वना ॥ ९.३९.६४ ॥
આ મહાતેજસ્વી મંકણકનું ચરિત્ર પણ છે; તે સુકન્યામાં માતરિશ્વાથી ઉત્પન્ન થયેલો પુત્ર હતો.