マハーバーラタ · 章 9.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.39.1
सप्तसारस्वतं कस्मात्कश्च मङ्कणको मुनिः ।
कथं सिद्धः स भगवान्कश्चास्य नियमोऽभवत् ॥ ९.३९.१ ॥
七サーラスヴァタの儀礼はなぜ起こったのか。仙人マンカナカとは誰か。その尊者はどのように成就し、彼の誓いは何であったか。
9.39.2
कस्य वंशे समुत्पन्नः किं चाधीतं द्विजोत्तम ।
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व यथातत्त्वं महामुने ॥ ९.३९.२ ॥
彼はどの家系に生まれ、何を学んだのか。二生者の最上の者よ、大仙よ、これらすべてを真実のままに私に語ってください。
9.39.3
सप्तनद्यः सरस्वत्या याभिर्व्याप्तमिदं जगत् ।
आहूता बलवद्भिर्हि तत्रतत्र सरस्वती ॥ ९.३९.३ ॥
この世界に遍く行き渡るサラスヴァティーの七つの川は、力ある者たちによってあちこちで呼び出された。サラスヴァティーもまた。
9.39.4
सुप्रभा काञ्चनाक्षी च विशाला च मनोरमा ।
सरस्वती चौघवती सुरेणुर्विमलोदका ॥ ९.३९.४ ॥
スプラバー、カーンチャナークシー、ヴィシャーラー、マノーラマー、サラスヴァティー、オーガヴァティー、スレーヌ、そして清らかな水の川。
9.39.5
पितामहस्य महतो वर्तमाने महामखे ।
वितते यज्ञवाटे च संसिद्धेषु द्विजातिषु ॥ ९.३९.५ ॥
偉大なる祖父（ブラフマー）の大祭が行われていた時、祭場は広く広がり、二生者たちは成就していた。
9.39.6
पुण्याहघोषैर्विमलैर्वेदानां निनदैस्तथा ।
देवेषु चैव व्यग्रेषु तस्मिन्यज्ञविधौ तदा ॥ ९.३९.६ ॥
「吉日」の清らかな唱和と、ヴェーダの響きとともに、神々もまたその祭儀に忙しくしていた、その時。
9.39.7
तत्र चैव महाराज दीक्षिते प्रपितामहे ।
यजतस्तस्य सत्रेण सर्वकामसमृद्विना ॥ ९.३९.७ ॥
偉大な王よ、そこでは誓戒を受けた曾祖父が、あらゆる願望の成就に満ちたその長い供犠の集会を行っていた。
9.39.8
मनसा चिन्तिता ह्यर्था धर्मार्थकुशलैस्तदा ।
उपतिष्ठन्ति राजेन्द्र द्विजातींस्तत्रतत्र ह ॥ ९.३९.८ ॥
王の中の王よ、法と富に通じた再生族（二生者）のもとには、心に思い描いた物がそこかしこに自ずと現れた。
9.39.9
जगुश्च तत्र गन्धर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणाः ।
वादित्राणि च दिव्यानि वादयामासुरञ्जसा ॥ ९.३९.९ ॥
そこでは乾闥婆たちが歌い、天女（アプサラス）の群れが踊り、彼らは容易に天上の楽器を奏でた。
9.39.10
तस्य यज्ञस्य सम्पत्त्या तुतुषुर्देवतागणाः ।
विस्मयं परमं जग्मुः किमु मानुषयोनयः ॥ ९.३९.१० ॥
その供犠の盛大さに喜んだ神々の群れは、この上ない驚嘆に包まれた。ましてや人間に生まれた者たちは言うまでもない。
9.39.11
वर्तमाने यथा यज्ञे पुष्करस्थे पितामहे ।
अब्रुवन्नृषयो राजन्नायं यज्ञो महागुणः ॥ ९.३९.११ ॥
王よ、プシュカラで祖父の供犠が行われていたとき、聖仙たちは言った。「この供犠には大いなる功徳がない」と。
9.39.12
न दृश्यते सरिच्छ्रेष्ठा यस्मादिह सरस्वती ।
तच्छ्रुत्वा भगवान्प्रीतः सस्माराथ सरस्वतीम् ॥ ९.३९.१२ ॥
河の中で最も優れたサラスヴァティーがここには見えないからだ。これを聞いて尊き神は喜び、そしてサラスヴァティーを念じた。
9.39.13
पितामहेन यजता आहूता पुष्करेषु वै ।
सुप्रभा नाम राजेन्द्र नाम्ना तत्र सरस्वती ॥ ९.३९.१३ ॥
王の中の王よ、祖父がプシュカラで祭祀を行っていた時、そこでスプラバーという名でサラスヴァティーが招かれた。
9.39.14
तां दृष्ट्वा मुनयस्तुष्टास्त्वरायुक्तां सरस्वतीम् ।
पितामहं मानयन्तीं क्रतुं ते बहुमेनिरे ॥ ९.३९.१४ ॥
急いで来たサラスヴァティーを見て、聖者たちは喜んだ。祖父と祭祀を敬う彼女を、彼らは大いに重んじた。
9.39.15
एवमेषा सरिच्छ्रेष्ठा पुष्करेषु सरस्वती ।
पितामहार्थं सम्भूता तुष्ट्यर्थं च मनीषिणाम् ॥ ९.३९.१५ ॥
こうして河の中で最も優れたこのサラスヴァティーは、祖父のため、また賢者たちを喜ばせるために、プシュカラに生じた。
9.39.16
नैमिषे मुनयो राजन्समागम्य समासते ।
तत्र चित्राः कथा ह्यासन्वेदं प्रति जनेश्वर ॥ ९.३९.१६ ॥
王よ、聖者たちはナイミシャに集まって座っていた。そこではヴェーダに関する不思議な物語が語られていた、人の主よ。
9.39.17
यत्र ते मुनयो ह्यासन्नानास्वाध्यायवेदिनः ।
ते समागम्य मुनयः सस्मारुर्वै सरस्वतीम् ॥ ९.३९.१७ ॥
さまざまな読誦とヴェーダに通じたそれらの聖者たちは集まり、サラスヴァティーを念じた。
9.39.18
सा तु ध्याता महाराज मुनिभिः सत्रयाजिभिः ।
समागतानां राजेन्द्र साहाय्यार्थं महात्मनाम्।
आजगाम महाभागा तत्र पुण्या सरस्वती ॥ ९.३९.१८ ॥
偉大な王よ、長い祭祀を行う聖者たちに念じられて、かの大いなる福を持つ聖なるサラスヴァティーが、集まった偉大な魂々を助けるためにそこへ来た、王の中の王よ。
9.39.19
नैमिषे काञ्चनाक्षी तु मुनीनां सत्रायाजिनाम् ।
आगता सरितां श्रेष्ठा तत्र भारत पूजित ॥ ९.३९.१९ ॥
ナイミシャの森に、金色の目をした、河の中で最も優れた女神が、長期の祭祀を行う聖者たちのもとへ来られた。バラタよ、そこで彼女は崇められた。
9.39.20
गयस्य यजमानस्य गयेष्वेव महाक्रतुम् ।
आहूता सरितां श्रेष्ठा गययज्ञे सरस्वती ॥ ९.३९.२० ॥
施主ガヤの大祭のため、ガヤーの地にて、河の中で最も優れたサラスヴァティーが招かれた。ガヤの祭祀にサラスヴァティーが招かれたのである。
9.39.21
गयस्य यजमानस्य गयेष्वेव महाक्रतुम् ।
विशालां तु गयस्याहुर्ऋषयः संशितव्रता ॥ ९.३९.२१ ॥
施主ガヤの大祭のため、ガヤーの地にて、堅固な誓いを持つ聖者たちがガヤのヴィシャーラーと呼んだ。
9.39.22
सरित्सा हिमवत्पार्श्वात्प्रस्रुता शीघ्रगामिनी ।
औद्दालकेस्तथा यज्ञे यजतस्तस्य भारत ॥ ९.३९.२२ ॥
その河は、ヒマーラヤの麓から流れ出た、速く流れる者。バラタよ、そしてアウッダーラカの祭祀において、その施主の祭祀において。
9.39.23
समेते सर्वतः स्फीते मुनीनां मण्डले तदा ।
उत्तरे कोसलाभागे पुण्ये राजन्महात्मनः ॥ ९.३९.२३ ॥
その時、聖者たちの大集会があらゆる方角から集まった。王よ、コーサラの北方の聖地において、かの偉大な魂の祭祀にて。
9.39.24
औद्दालकेन यजता पूर्वं ध्याता सरस्वती ।
आजगाम सरिच्छेष्ठा तं देशं मुनिकारणात् ॥ ९.३९.२४ ॥
施主アウッダーラカは以前サラスヴァティーを念じた。河の中で最も優れた女神は、聖者たちのためにその地へ来た。
9.39.25
पूज्यमाना मुनिगणैर्वल्कलाजिनसंवृतैः ।
मनोहरेति विख्याता सा हि तैर्मनसा वृता ॥ ९.३९.२५ ॥
樹皮と鹿皮をまとった聖者の群れに崇められた彼女は、心で選ばれたゆえ「マノーハラー」として知られた。
9.39.26
सुरणुऋषभे द्वीपे पुण्ये राजर्षिसेविते ।
कुरोश्च यजमानस्य कुरुक्षेत्रे महात्मनः।
आजगाम महाभागा सरिच्छ्रेष्ठा सरस्वती ॥ ९.३९.२६ ॥
王仙たちが訪れる聖なる島の地、祭祀を行う偉大な心のクルの地クルクシェートラに、最も幸運な川の中の最上なるサラスヴァティーが来た。
9.39.27
ओघवत्यपि राजेन्द्र वसिष्ठेन महात्मना ।
समाहूता कुरुक्षेत्रे दिव्यतोया सरस्वती ॥ ९.३९.२७ ॥
王の中の王よ、偉大なヴァシシュタによってクルクシェートラでオーガヴァティーも呼び寄せられ、神聖な水を持つサラスヴァティーも呼ばれた。
9.39.28
दक्षेण यजता चापि गङ्गाद्वारे सरस्वती ।
सुवेणुरिति विख्याता प्रस्रुता शीघ्रगामिनी ॥ ९.३९.२८ ॥
祭祀者ダクシャによって、ガンガーの門でもサラスヴァティーが呼ばれた。『スヴェーヌ』として名高く、速く流れ出た。
9.39.29
विमलोदा भगवती ब्रह्मणा यजता पुनः ।
समाहूता ययौ तत्र पुण्ये हैमवते गिरौ ॥ ९.३९.२९ ॥
尊きヴィマローダーは、祭祀者ブラフマーによって再び呼ばれ、そのヒマーラヤの聖なる山へ行った。
9.39.30
एकीभूतास्ततस्तास्तु तस्मिंस्तीर्थे समागताः ।
सप्तसारस्वतं तीर्थं ततस्तु प्रथितं भुवि ॥ ९.३९.३० ॥
その時、彼女たちは一つになり、その聖なる渡し場に集まった。それ以来、その渡し場は地上で『サプタサーラスヴァタ』として名高くなった。
9.39.31
इति सप्तसरस्वत्यो नामतः परिकीर्तिताः ।
सप्तसारस्वतं चैव तीर्थं पुण्यं तथा स्मृतम् ॥ ९.३९.३१ ॥
こうして七つのサラスヴァティーは名によって語られ、サプタサーラスヴァタという聖なる渡し場も同じく清浄なものとして伝えられる。
9.39.32
शृणु मङ्कणकस्यापि कौमारब्रह्मचारिणः ।
आपगामवगाढस्य राजन्प्रक्रीडितं महत् ॥ ९.३९.३२ ॥
王よ、幼少よりブラフマチャーリンであったマンカナカが川に身を沈めていた時の大いなる奇跡を聞け。
9.39.33
दृष्ट्वा यदृच्छया तत्र स्त्रियमम्भसि भारत ।
स्नायन्तीं रुचिरापाङ्गीं दिग्वाससमनिन्दिताम्। ॥ ९.३९.३३ ॥
バラタよ、そこで彼は偶然、水中で沐浴する一人の女性を見た。美しい眼をもち、方角を衣とし、非難のない女性であった。
9.39.34
सरस्वत्यां महाराज चस्कन्दे वीर्यमम्भसि ।
तद्रेतः स तु जग्राह कलशे वै महातपाः। ॥ ९.३९.३४ ॥
大王よ、彼の精液はサラスヴァティーの水に落ちた。その大苦行者は、その精液を壺に受けとめた。
9.39.35
ऋषिः परमधर्मात्मा तदा पुरुषसत्तम ।
सप्तधा प्रविभागं तु कलशस्थं जगाम ह। ॥ ९.३९.३५ ॥
人中の最上者よ、そのとき至高の義の本性をもつその聖者は、壺の中のものを七つに分けた。
9.39.36
तत्रर्षयः सप्त जाता जज्ञिरे मरुतां गणाः ।
वायुवेगो वायुबलो वायुहा वायुमण्डलः। ॥ ९.३९.३६ ॥
そこで七人の聖者が生まれ、マルトの群れも生まれた。ヴァーユヴェーガ、ヴァーユバラ、ヴァーユハー、ヴァーユマンダラである。
9.39.37
वायुज्वालो वायुरेता वायुचक्रश्च वीर्यवान् ।
महर्षेश्चरितं यादृक् त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ ९.३९.३७ ॥
ヴァーユジュヴァーラ、ヴァーユレータス、そして力あるヴァーユチャクラ——大仙の行いは三界に名高い。
9.39.38
पुरा मङ्कणकः सिद्भः कुशाग्रेणेति नः श्रुतम् ।
क्षतः किल करे राजंस्तस्य शाकरसोऽस्रवत् ॥ ९.३९.३८ ॥
昔、シッダのマンカナカが手をクシャ草の先で傷つけられ、王よ、その手から植物の汁が流れたと我々は聞いている。
9.39.39
स वै शाकरसं दृष्ट्वा हर्षाविष्टः प्रनृत्तवान् ॥ ९.३९.३९ ॥
その植物の汁を見て、喜びに満たされ、彼は踊り出した。
9.39.40
ततस्तस्मिन्प्रनृत्ते वै स्थावरं जङ्गमं च यत् ।
प्रनृत्तमुभयं वीर सेजसा तस्य मोहितम् ॥ ९.३९.४० ॥
彼が踊ると、英雄よ、動くものも動かぬものも皆、彼の威力に惑わされて踊り出した。
9.39.41
ब्रह्मादिभिः सुरै राजन्नृषिभिश्च तपोधनैः ।
विज्ञप्तो वै महादेव ऋषेरर्थे नराधिप।
नायं नृत्येद्यथा देव तथा त्वं कर्तुमर्हसि ॥ ९.३९.४१ ॥
王よ、梵天をはじめとする神々と、苦行を富とする仙人たちは、その仙人のためにマハーデーヴァに懇願した。人主よ、神よ、この者が踊らぬようにしてください。
9.39.42
ततो देवो मुनिं दृष्ट्वा हर्षाविष्टमतीव ह ।
सुगणां हितकामार्थं महादेवोऽभ्यभाषत ॥ ९.३९.४२ ॥
その時、神は仙人が大いに喜びに満ちているのを見て、その幸福を願い、良き従者たちに語りかけた。
9.39.43
भोभो ब्राह्मण धर्मज्ञ किमर्थं नृत्यते भवान् ।
हर्षस्थानं किमर्थं च तवेदमधिकं मुने।
तपस्विनो धर्मपथे स्थितस्य द्विजसत्तम ॥ ९.३९.४३ ॥
おお、バラモンよ、ダルマを知る者よ、なぜあなたは踊っているのか。聖仙よ、あなたのこの過度の喜びの理由は何か。再生族の中で最も優れた者よ、あなたはダルマの道に立つ苦行者ではないか。
9.39.44
ऋषिरुवाच ।
किं न पश्यसि मे ब्रह्मन्कराच्छाकरसं स्रुतम्।
यं दृष्ट्वा सम्प्रनृत्तो वै हर्षेण महता विभो ॥ ९.३९.४४ ॥
聖仙は言った。バラモンよ、私の手から流れ出る砂糖のような汁が見えないのか。偉大なる者よ、それを見て私は大いなる喜びに踊ったのだ。
9.39.45
तं प्रहस्याब्रवीद्देवो मुनिं रागेण मोहितम् ।
अहं न विस्मयं विप्र गच्छामीति प्रपश्य माम् ॥ ९.३९.४५ ॥
神は笑って、情欲に惑わされた聖仙に言った。バラモンよ、私は驚かない。私を見よ。
9.39.46
एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठं महादेवेन धीमता ।
अङ्गुल्यग्रेण राजेन्द्रस्वाङ्गुष्ठस्ताडितोऽभवत् ॥ ९.३९.४६ ॥
最高の聖仙にそう告げて、賢明なマハーデーヴァは、王たちの主よ、自分の指先で自分の親指を打った。
9.39.47
ततो भस्म क्षताद्राजन्निर्गतं हिमसन्निभम् ॥ ९.३९.४७ ॥
そして王よ、その傷口から雪のような灰が出てきた。
9.39.48
तद्दृष्ट्वा व्रीडितो राजन्स मुनिः पादयोर्गतः ।
मेने देवं महादेवमिदं चोवाच विस्मितः ॥ ९.३९.४८ ॥
これを見て、王よ、恥じ入った聖仙は彼の足元に伏した。神マハーデーヴァと悟り、驚いて次の言葉を述べた。
9.39.49
नान्यं देवादहं मन्ये रुद्रात्परतरं महत् ।
सुरासुरस्य जगतो गतिस्त्वमसि शूलधृक् ॥ ९.३९.४९ ॥
ルドラより偉大な他の神を私は認めない。神々と阿修羅を含む世界の拠り所はあなたである、三叉戟の持ち主よ。
9.39.50
त्वया सृष्टमिदं विश्वं वदन्तीह मनीषिणः ।
त्वामेव सर्वं विशति पुनरेव युगक्षये ॥ ९.३९.५० ॥
この宇宙全体はあなたによって創造されたと、ここの賢者たちは言う。そして世の終わりに、万物は再びあなたの中に入る。
9.39.51
देवैरपि न शक्यस्त्वं परिज्ञातुं कुतो मया ।
त्वयि सर्वे स्म दृश्यन्ते भावा ये जगति स्थिताः ॥ ९.३९.५१ ॥
神々でさえあなたを十分に知ることはできない、まして私に知れようか。世界に存在するすべてのものはあなたの中に見られる。
9.39.52
त्वामुपासन्त वरदं देवा ब्रह्मादयोऽनघ ।
सर्वस्त्वमसि देवानां कर्ता कारयिता च ह ॥ ९.३९.५२ ॥
無垢なる方よ、ブラフマーを筆頭とする神々は恩寵を与えるあなたを礼拝した。あなたはすべての神々の創造者であり、彼らを働かせる者である。
9.39.53
त्वत्प्रसादात्सुराः सर्वे मोदन्तीहाकुतोभयाः ।
त्वं प्रभुः परमैश्वर्यादधिकं भासि शङ्करः ॥ ९.३९.५३ ॥
あなたの恩寵によって、神々はここで何処からも恐れなく喜んでいる。あなたは主であり、最高の威力をも超えて輝く、シャンカラよ。
9.39.54
त्वयि ब्रह्मा च विष्णुश्च लोकान्सन्धाय तिष्ठतः ।
त्वन्मूलं च जगत्सर्वं भूतस्थावरजङ्गमम् ॥ ९.३९.५४ ॥
あなたの中でブラフマーとヴィシュヌは諸世界を保ちつつ立っている。動くものと動かぬものを含む全世界は、あなたを根としている。
9.39.55
स्वर्गं च परमं स्थानं नृणामभ्युदयार्थिनाम् ।
ददासि च प्रसन्नस्त्वं भक्तानां परमेश्वर ॥ ९.३९.५५ ॥
至高の主よ、あなたは喜ばれて、繁栄を求める帰依者に天界と最上の境地をお与えになる。
9.39.56
अनावृत्तिपदं नॄणां नित्यं निश्रेयसार्थिनाम् ।
ददासि कर्मिणां कर्म भावयन्ध्यानयोगतः ॥ ९.३९.५६ ॥
至福を求める人々には、常に再生なき境地をお与えになり、行為する者には、瞑想のヨーガによって思いを凝らす彼らに、行為の果報をお与えになる。
9.39.57
न वृथाऽस्ति महादेव प्रसादस्ते महेश्वर ।
यस्मात्त्वयोपकरणात्करोमि कमलेक्षण ॥ ९.३९.५७ ॥
大神よ、大主よ、あなたの恩寵は空しくはない。蓮の目をもつ方よ、あなたが与えた助けによって私は行うのだから。
9.39.58
प्रपद्ये शरणं शंभुं सर्वदा सर्वतः स्थितम् ।
कर्मणा मनसा वाचा तमेवाभिभजाम्यहम् ॥ ९.३९.५८ ॥
常にあらゆる所に在すシャンブ（シャンブ神）に帰依します。行為と心と言葉によって、ただ彼を礼拝します。
9.39.59
एवं स्तुत्वा महादेवं स ऋषिः प्रणतोऽभवत् ॥ ९.३९.५९ ॥
このようにマハーデーヴァを讃えて、その聖仙は深く礼拝した。
9.39.60
यदिदं चापलं देव कृतमेतत्स्मयादिकम् ।
ततः प्रसादयमि त्वां तपो मे न क्षरेदिति ॥ ९.३९.६० ॥
神よ、私が犯したこの軽率さや慢心などのために、今あなたの御心をなだめます。私の苦行が衰えぬように。
9.39.61
ततो देवः प्रीतमनास्तमृषिं पुनरब्रवीत् ।
तपस्ते वर्धतां विप्र मत्प्रसादात्सहस्रधा ॥ ९.३९.६१ ॥
すると神は心喜び、その聖者に再び語った。「バラモンよ、わたしの恩寵によって、そなたの苦行は千倍に増すように。」
9.39.62
आश्रमे चेह वत्स्यामि त्वया सार्धमहं सदा ।
सप्तसारस्वते चास्मिन्यो मामर्चिष्यते नरः ॥ ९.३९.६२ ॥
わたしはここ、この苦行林で、いつもそなたと共に住もう。この七サラスヴァティーの地で、わたしを拝む人は……
9.39.63
न तस्य दुर्लभं किञ्चिद्धवितेह परत्र वा ।
सारस्वतं च ते लोकं गमिष्यन्ति न संशयः ॥ ९.३९.६३ ॥
その人にとっては、この世でも来世でも得がたいものは何もない。彼らは疑いなく、そなたのサーラスヴァタの世界へ行くであろう。
9.39.64
एतन्मङ्कणकस्यापि चरितं भूरितेजसः ।
स हि पुत्रः सुकन्यायामुत्पन्नो मातरिश्वना ॥ ९.३९.६४ ॥
これはまた、大いなる威光を持つマンカナカの物語である。彼はスカニヤーに、マータリシュヴァンによって生まれた息子であった。