マハーバーラタ · 章 9.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.4.1
एवमुक्तस्ततो राजा गौतमेन तपस्विना ।
निःश्वस्य दीर्घमुष्णं च तूष्णीमासीद्विशाम्पते ॥ ९.४.१ ॥
苦行者ガウタマにそう言われて、王は深く熱い溜息をつき、黙り込んだ。民の主よ。
9.4.2
ततो मुहूर्तं स ध्यात्वा तव पुत्रो महामनाः ।
कृपं शारद्वतं वाक्यमित्युवाच परन्तपः ॥ ९.४.२ ॥
しばし考えてから、あなたの大度の息子、敵を焼く者は、シャーラドヴァタの子クリパにこの言葉を述べた。
9.4.3
यत्किञ्चित्सुहृदा वाच्यं तत्सर्वं श्रावितो ह्यहम् ।
कृतं च भवता सर्वं प्राणान्सन्त्यज्य युध्यता ॥ ९.४.३ ॥
友が言うべきことは、あなたはすべて私に聞かせてくれた。命を捨てて戦いながら、あなたはすべてを成し遂げた。
9.4.4
गाहमानमनीकानि युध्यमानं महारथैः ।
पाण्डवैरतितेजोभिर्लोकस्त्वामनुदृष्टवान् ॥ ९.४.४ ॥
軍勢に突入し、大戦士たちや極めて輝かしいパーンダヴァと戦うあなたを、世界は見た。
9.4.5
सुहृदा यदिदं वाक्यं भवता श्रावितो ह्यहम् ।
न मां प्रीणाति तत्सर्वं मुमूर्षोरिव भेषजम् ॥ ९.४.५ ॥
友としてあなたが私に聞かせたこれらの言葉は、死にゆく者に薬が喜ばれないように、私を喜ばせない。
9.4.6
हेतुकारणसंयुक्तं हितं वचनमुत्तमम् ।
उच्यमानं महाबाहो न मे विप्राग्र्य रोचने ॥ ९.४.६ ॥
大腕の方、バラモンの中で最も優れた方よ！理由と根拠を備えた、有益で最上の言葉が語られても、私の心には響かない。
9.4.7
राज्याद्विनिकृतोऽस्माभिःकथं सोस्मासु विश्वसेत् ॥ ९.४.७ ॥
我々が王国から追い出した者が、どうして我々を信頼するだろうか。
9.4.8
अक्षद्यूते च नृपतिर्जितोऽस्माभिर्महाधनः ।
स कथं मम वाक्यानि श्रद्दध्याद्भूय एव तु ॥ ९.४.८ ॥
賭博で我々は、あの大富の王に勝った。彼がどうして再び私の言葉を信じようか。
9.4.9
तथा दूत्येन सम्प्राप्तः कृष्णः पार्थहिते रतः ।
प्रलब्धश्च हृषीकेशस्तच्च कर्माविचारितम्।
स च मे वचनं ब्रह्मन्कथमेवाभिमन्यते ॥ ९.४.९ ॥
同様にクリシュナは使者として来た。彼はパールタの利益に専念していた。フリシーケーシャは欺かれ、その行為は熟慮されなかった。ブラフマンよ、彼がどうして私の言葉に従うだろうか。
9.4.10
विललाप च यत्कृष्णा सभामध्ये समेयुषी ।
न तन्मर्षयते कृष्णो न राज्यहरणं तथा ॥ ९.४.१० ॥
集会の真ん中に来てクリシュナーが嘆いたことを、クリシュナは耐えなかった。また王国の奪取にも耐えなかった。
9.4.11
एकप्राणावुभौ कृष्णावन्योन्यमभिसंश्रितौ ।
पुरा यच्छ्रुतमेवासीदद्य पश्यामि तत्प्रभो ॥ ९.४.११ ॥
一つの命を持つ二人のクリシュナは互いに寄り添っていた。主よ、昔聞いたことを、今日私は見ている。
9.4.12
स्वस्रीयं निहतं दृष्ट्वा दुःखं स्वपिति केशवः ।
कृतागसो व यं तस्य हितं मे स कथं चरेत् ॥ ९.४.१२ ॥
甥が殺されたのを見て、ケーシャヴァは悲しみに沈んで眠っている。罪を犯した者に対して、どうして私の利益を図るだろうか。
9.4.13
अभिमन्योर्विनाशेन न शर्म लभतेऽर्जुनः ।
स कथं मद्धिते यत्नं प्रकरिष्यति याचितः ॥ ९.४.१३ ॥
アビマニユの滅亡によってアルジュナは安らぎを得られない。頼まれたとしても、どうして私の利益のために努めるだろうか。
9.4.14
मध्यमः पाण्डवस्तीक्ष्णो भीमसेनो महाबलः ।
प्रतिज्ञातं च तेनोग्रं भज्येतापि न सन्नमेत् ॥ ९.४.१४ ॥
中間のパーンダヴァであるビーマセーナは猛烈で大力である。彼が立てた恐ろしい誓いは破れることはあっても、曲がることはない。
9.4.15
उभौ तौ बद्धनिस्त्रिंशावुभौ चाबद्धकङ्कटौ ।
कृतवैरावुभौ वीरौ यमावपि यमोपमौ ॥ ९.४.१५ ॥
二人とも剣を帯び、鎧は着けていない。二人の勇士は敵意を抱いており、どちらもヤマに等しい。
9.4.16
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च कृतवैरौ मया सह ।
तौ कथं मद्विते यत्नं कुर्यातां द्विजसत्तम ॥ ९.४.१६ ॥
私と敵対してきたドリシュタデュムナとシカンディンが、どうして私の利益のために努めるだろうか。ああ、再生族の中で最も優れた者よ。
9.4.17
दुःशासनेन यत्कृष्णा एकवस्त्रा रजस्वला ।
परिक्लिष्टा सभामध्ये सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ९.४.१७ ॥
一枚の衣をまとい月経中であったクリシュナーは、人々が皆見ている中、集会の真ん中でドゥフシャーサナに引きずり回された。
9.4.18
तथा विवसनां दीनां स्मरन्त्यद्यापि पाण्डवाः ।
न निवारयितुं शक्याः सङ्ग्रामात्ते परन्तपाः ॥ ९.४.१८ ॥
パーンダヴァたちは今日もなお、あの裸で惨めな姿を覚えている。敵を焼く者たちよ、彼らは戦いから引き留めることはできない。
9.4.19
यदा च द्रौपदी क्लिष्टा मद्विनाशाय दुःखिता ।
उग्रं तेपे तपः कृष्णा भर्तॄणामर्थसिद्धये।
स्थण्डिले नित्यदा शेते यावद्वैरस्य यातनम् ॥ ९.४.१९ ॥
私の破滅を思って苦しみ悲嘆したドラウパディーは、夫たちの目的を成就させるために激しい苦行を行い、敵意への報いが果たされるまで常に裸の地面に眠った。
9.4.20
निक्षिप्य मानं दर्पं च वासुदेवसहोदरा ।
कृष्णायाः प्रेष्यवद्भूत्वा शुश्रूषां कुरुते सदा ॥ ९.४.२० ॥
名誉と誇りを捨て、ヴァスデーヴァの妹は召使いのようになって、いつもクリシュナー（ドラウパディー）に仕えている。
9.4.21
इति सर्वं समुन्नद्धं न निर्वाति कथञ्चन ।
अभिमन्योर्विनाशेन स सन्धेयः कथं मया ॥ ९.४.२१ ॥
このように全てが燃え上がり、決して鎮まらない。アビマニュの死から生じたその悲しみを、私はどうして鎮めればよいのか。
9.4.22
कथं च राजा भुक्त्वेमां पृथिवीं सागराम्बराम् ।
पाण्डवानां प्रसादेन भोक्ष्ये राज्यमहं कथम् ॥ ९.४.२२ ॥
海を衣とするこの大地を、王として私はどうして享受できようか。パーンダヴァの恩寵によって、どうして王国を享受できようか。
9.4.23
उपर्युपरि राज्ञां वै ज्वलित्वा भास्करो यथा ।
युधिष्ठिरं कथं पञ्चादनुयास्यामि दासवत् ॥ ९.४.२३ ॥
太陽のように王たちの上に輝いていた私が、どうして奴隷のようにユディシュティラの後に従うことができようか。
9.4.24
कथं भुक्त्वा स्वयं भोगान्दत्त्वा दायांश्च पुष्कलान् ।
कृपणं वर्तयिष्यामि कृपणैः सह जीविकाम् ॥ ९.४.२४ ॥
自ら快楽を享受し、豊かな施しを与えた後で、どうして卑しい者たちと共に惨めな暮らしを送れようか。
9.4.25
नाभ्यसूयामि ते वाक्यमुक्तं स्निग्धं हितं त्वया ।
न तु सन्धिमहं मन्ये प्राप्तकालं कथञ्चन। ॥ ९.४.२५ ॥
あなたが語った温かく有益な言葉を私は責めません。しかし今この時には、どのようにしても和議は適切だとは思いません。
9.4.26
सुनीतमनुपश्यामि सुयुद्धेन परन्तप ॥ ९.४.२६ ॥
敵を焼く者よ、良き戦いによってこそ、これが正しい道だと私は見ます。
9.4.27
नायं क्लीबायितुं कालः संयोद्वुं काल एव नः ॥ ९.४.२७ ॥
今は臆病になる時ではない。我々にとっては、まさに戦う時である。
9.4.28
इष्टं मे बहुभिर्जज्ञैर्दत्ता विप्रेषु दक्षिणाः ।
प्राप्ताः कामाः श्रुता वेदाः शत्रूणां मूर्ध्नि च स्थितम् ॥ ९.४.२८ ॥
私は多くの祭祀を行い、バラモンに布施を与え、望みを成就し、ヴェーダを聞き、敵を我が頭上に置いてきました。
9.4.29
भृत्या मे सुभृतास्तात दीनश्चाभ्युद्वृतो जनः ।
नोत्साहेऽद्य द्विजश्रेष्ठ पाण्डवान्वक्तुमीदृशम् ॥ ९.४.२९ ॥
愛しき者よ、私の家来はよく養われ、卑しい民さえも立ち上がっている。二生者の中で最も優れた者よ、今日、パーンダヴァたちにそのような言葉を語る気力は私にはない。
9.4.30
जितानि परराष्ट्राणि स्वराष्ट्रमनुपालितम् ।
भुक्ताश्च विविधा भोगास्त्रिवर्गः सेवितो मया ॥ ९.४.३० ॥
私は敵国を征服し、自国を守り、様々な快楽を享受し、三つの人生の目的を追求してきました。
9.4.31
पितॄणां गतमानृण्यं क्षत्रधर्मस्य चोभयोः ।
न ध्रुवं सुखमस्तीह कुतो राष्ट्रं कुतो यशः।
इह कीर्तिर्विचेतव्या सा च युद्वेन नान्यथा ॥ ९.४.३१ ॥
祖霊への負債からの解放と、クシャトリヤの義務——そのどちらからしても、ここには確かな幸福はない。王国はどこに、名声はどこにあるのか。ここでは栄誉を求めるべきであり、それは戦いによってのみ得られる、他の道はない。
9.4.32
वृथा च यत्क्षत्रियस्य निधनं तद्विगर्हितम् ।
अधर्मः सुमहानेष यच्छय्यामरणं गृहे ॥ ९.४.३२ ॥
クシャトリヤの死が無益に終わるなら、それは非難される。家で寝台の上に死ぬことは、非常に大きな不法である。
9.4.33
अरण्ये यो विमुच्येत सङ्ग्रामे वा तनुं नृपः ।
क्रतूनाहृत्य महतो महिमानं स गच्छति ॥ ९.४.३३ ॥
森で、あるいは戦場で身を捨てた王は、大いなる祭祀を行ったかのように、あの偉大な威光に至る。
9.4.34
कृपणं विलपन्नार्तो जरयाऽभिपरिप्लुतः ।
म्रियते रुदतां मध्ये ज्ञातीनां न स पूरुषः ॥ ९.४.३४ ॥
泣く親族に囲まれ、惨めに嘆き、苦しみ、老いに打ちのめされて死ぬ者は、真の男子ではない。
9.4.35
त्यक्त्वा तु विविधान्भोगान्प्राप्तानां परमां गतिम् ।
अपीदानीं सुयुद्धेन गच्छेयं यत्सलोकताम् ॥ ९.४.३५ ॥
さまざまな快楽を捨てて、至高の境地に達した者たちの世界へ——今からでも立派な戦いによって——私も行けるように。
9.4.36
शूराणामार्यवृत्तानां सङ्क्रामेष्वनिवर्तिनाम् ।
धीमतां सत्यसन्धानां सर्वेषां क्रतुयाजिनाम्।
शस्त्रावभृथपूतानां ध्रुवो वासस्त्रिविष्टपे ॥ ९.४.३६ ॥
勇士であり、高貴な振る舞いをし、戦いで退かず、賢く、誓いに忠実で、祭祀を行い、武器の沐浴（アヴァブリタ）によって清められた者すべてには、天界に確かな住まいがある。
9.4.37
मुदा नूनं प्रपश्यन्ति युद्वे ह्यप्सरसां गणाः ॥ ९.४.३७ ॥
戦いの中で、アプサラスの群れが喜びのうちに彼らを見守っている。
9.4.38
पश्यन्ति नूनं पितरः पूजितान्सुरसंसदि ।
अप्सरोभिः परिवृतान्मोदमानांस्त्रिविष्टपे ॥ ९.४.३८ ॥
神々の集会で敬われた祖霊たちは、アプサラスに囲まれて天界で喜ぶ彼らを確かに見ている。
9.4.39
पन्थानममरैर्यान्तं शूरैश्चैवानिवर्तिभिः ।
अपि तत्सङ्गतं मार्गं वयमध्यारुहेमहि ॥ ९.४.३९ ॥
不死の神々と決して退かぬ英雄たちが歩んだその道を、われらも登ろう。
9.4.40
पितामहेन वृद्वेन तथाऽचार्येण धीमता ।
जयद्रथेन कर्णेन तथा दुःशासनेन च ॥ ९.४.४० ॥
老いた祖父、賢い師、ジャヤドラタ、カルナ、そしてドゥフシャーサナによっても。
9.4.41
घटमाना मदर्थेऽस्मिन्हताः शूरा जनाधिपाः ।
शेरते लोहिताक्ताङ्गाः पृथिव्यां शरविक्षताः ॥ ९.४.४१ ॥
私のために奮戦してこの戦いで倒れた勇猛な王たちは、血に染まった体で、矢に傷つき、大地に横たわっている。
9.4.42
उत्तमास्त्रविदः शूरा यथोक्तक्रतुयाजिनः ।
त्यक्त्वा प्राणान्यथान्यायमिन्द्रसद्मसु धिष्ठितः ॥ ९.४.४२ ॥
最高の武器に通じ、定めのとおり祭祀を行った勇士たちは、正しく命を捨て、インドラの館に安らいでいる。
9.4.43
तैः स्वयं रचितो मार्गो दुर्गमो हि पुनर्भवेत् ।
सम्पतद्भिर्महावेगैरितो यास्यामि सद्गतिम् ॥ ९.४.४३ ॥
彼ら自身が切り開いた道は、大いなる速さで進む者たちによって再び険しくなるであろう。ここから私は善き行き先へ行くのだ。
9.4.44
ये मदर्थे हताः शूरास्तेषां कृतमनुस्मरन् ।
ऋणं तत्प्रतियुञ्जानो न राज्ये मन आदधे ॥ ९.४.४४ ॥
私のために倒れた勇士たちの功績を思い起こし、その恩を返すべく、私は王国に心を向けなかった。
9.4.45
पातयित्वा वयस्यांश्च भ्रातृनथ पितामहान् ।
जीवितं यदि रक्षेयं लोको मां गर्हयेद्व्रुवम् ॥ ९.४.४५ ॥
友、兄弟、祖父たちを倒しておきながら、もし私が命を守ったなら、世間は必ずや私を非難するだろう。
9.4.46
कीदृशं च भवेद्राज्यं मम हीनस्य बन्धुभिः ।
सखिभिश्च विशेषेण प्रणिपत्य च पाण्डवम् ॥ ९.४.४६ ॥
親族、とりわけ友を失い、パーンダヴァに頭を下げた私にとって、王国はどのようなものであろうか。
9.4.47
सोऽहमेतादृशं कृत्वा जगतोऽस्य पराभवम् ।
सुयुद्धेन हतः स्वर्गं प्राप्सामि न तदन्यथा ॥ ९.४.४७ ॥
私はこのようにして、この世に恥辱をもたらし、善き戦いで倒れ、天界を得るであろう。そうでなければ、そうはならない。
9.4.48
एं दुर्योधनेनोक्ते सर्वे सम्पूज्य तद्वचः ।
साधुसाध्विति राजानं क्षत्रियाः सम्बभाषिरे ॥ ९.४.४८ ॥
ドゥルヨーダナがこのように語ると、すべてのクシャトリヤは彼の言葉を讃えて「善いかな、善いかな」と言い、王に語りかけた。
9.4.49
पराजयमशोचन्तः कृतचित्ताश्च विक्रमे ।
सर्वे सुनिश्चिता योद्धुमुदग्रमनसोऽभवन् ॥ ९.४.४९ ॥
敗北を嘆かず、武勇に心を定め、皆は戦う決意を固め、意気高く奮い立った。
9.4.50
ततो वाहान्समाश्वास्य सर्वे युद्धाभिनन्दिनः ।
ऊने द्वियोजने गत्वा प्रत्यतिष्ठन्त कौरवाः ॥ ९.४.५० ॥
その後、戦いを喜ぶクル族の者たちは皆、馬をなだめ、二ヨージャナにわずかに足りない距離を進んで止まった。
9.4.51
आकाशे विद्रुमे पुण्ये प्रस्थे हिमवतः शुभे ।
अरुणां सरस्वतीं प्राप्य पपुः सस्नुश्च तेजलम् ॥ ९.४.५१ ॥
ヒマーラヤの斜面、珊瑚色をした清浄で吉祥な開けた場所で、アルナーと呼ばれるサラスヴァティーに至り、その水を飲み、沐浴した。
9.4.52
तव पुत्रकृतोत्साहाः पर्यवर्तन्त ते ततः ।
पर्यवस्थाप्य चात्मानमन्योन्येन पुनस्तदा।
सर्वे राजन्न्यवर्तन्त क्षत्रियाः कालचोदिताः ॥ ९.४.५२ ॥
あなたの息子に奮い立たされて、彼らは引き返した。そして互いに励まし合い、王よ、時に駆り立てられた戦士たちは皆、戻って来た。