ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 9.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.4.1
एवमुक्तस्ततो राजा गौतमेन तपस्विना ।
निःश्वस्य दीर्घमुष्णं च तूष्णीमासीद्विशाम्पते ॥ ९.४.१ ॥
ਤਪਸਵੀ ਗੌਤਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਰਾਜਾ ਲੰਮਾ ਅਤੇ ਗਰਮ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ!
9.4.2
ततो मुहूर्तं स ध्यात्वा तव पुत्रो महामनाः ।
कृपं शारद्वतं वाक्यमित्युवाच परन्तपः ॥ ९.४.२ ॥
ਫਿਰ ਪਲ ਭਰ ਸੋਚ ਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਹਾਮਨਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਪ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
9.4.3
यत्किञ्चित्सुहृदा वाच्यं तत्सर्वं श्रावितो ह्यहम् ।
कृतं च भवता सर्वं प्राणान्सन्त्यज्य युध्यता ॥ ९.४.३ ॥
ਮਿੱਤਰ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਕੇ ਲੜਦਿਆਂ ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਹੈ।
9.4.4
गाहमानमनीकानि युध्यमानं महारथैः ।
पाण्डवैरतितेजोभिर्लोकस्त्वामनुदृष्टवान् ॥ ९.४.४ ॥
ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ, ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅਤਿ ਤੇਜਸਵੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਤੈਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
9.4.5
सुहृदा यदिदं वाक्यं भवता श्रावितो ह्यहम् ।
न मां प्रीणाति तत्सर्वं मुमूर्षोरिव भेषजम् ॥ ९.४.५ ॥
ਮਿੱਤਰ ਵਜੋਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣਾਏ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜਿਵੇਂ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ ਭਾਉਂਦੀ।
9.4.6
हेतुकारणसंयुक्तं हितं वचनमुत्तमम् ।
उच्यमानं महाबाहो न मे विप्राग्र्य रोचने ॥ ९.४.६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਹੇਤੂ ਅਤੇ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਹਿਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਬਚਨ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ।
9.4.7
राज्याद्विनिकृतोऽस्माभिःकथं सोस्मासु विश्वसेत् ॥ ९.४.७ ॥
ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਭਰੋਸਾ ਕਰੇਗਾ?
9.4.8
अक्षद्यूते च नृपतिर्जितोऽस्माभिर्महाधनः ।
स कथं मम वाक्यानि श्रद्दध्याद्भूय एव तु ॥ ९.४.८ ॥
ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਉਸ ਮਹਾਧਨੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਭਰੋਸਾ ਕਰੇਗਾ?
9.4.9
तथा दूत्येन सम्प्राप्तः कृष्णः पार्थहिते रतः ।
प्रलब्धश्च हृषीकेशस्तच्च कर्माविचारितम्।
स च मे वचनं ब्रह्मन्कथमेवाभिमन्यते ॥ ९.४.९ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਏ; ਉਹ ਪਾਰਥਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਧੋਖਾ ਖਾਧੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਹ ਕੰਮ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਮੰਨੇਗਾ?
9.4.10
विललाप च यत्कृष्णा सभामध्ये समेयुषी ।
न तन्मर्षयते कृष्णो न राज्यहरणं तथा ॥ ९.४.१० ॥
ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਜੋ ਵਿਰਲਾਪ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਹਿਣ ਨਾ ਕੀਤਾ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਖੋਹਣਾ ਵੀ ਨਾ ਸਹਿਆ।
9.4.11
एकप्राणावुभौ कृष्णावन्योन्यमभिसंश्रितौ ।
पुरा यच्छ्रुतमेवासीदद्य पश्यामि तत्प्रभो ॥ ९.४.११ ॥
ਇੱਕੋ ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਲੇ ਦੋਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਆਸਰੇ ਸਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹੀ ਅੱਜ ਮੈਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
9.4.12
स्वस्रीयं निहतं दृष्ट्वा दुःखं स्वपिति केशवः ।
कृतागसो व यं तस्य हितं मे स कथं चरेत् ॥ ९.४.१२ ॥
ਭਾਣਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸੌਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੇਰਾ ਭਲਾ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇਗਾ?
9.4.13
अभिमन्योर्विनाशेन न शर्म लभतेऽर्जुनः ।
स कथं मद्धिते यत्नं प्रकरिष्यति याचितः ॥ ९.४.१३ ॥
ਅਭਿਮੰਯੂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਮੇਰੇ ਹਿੱਤ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਯਤਨ ਕਰੇਗਾ?
9.4.14
मध्यमः पाण्डवस्तीक्ष्णो भीमसेनो महाबलः ।
प्रतिज्ञातं च तेनोग्रं भज्येतापि न सन्नमेत् ॥ ९.४.१४ ॥
ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਪਾਂਡਵ ਭੀਮਸੇਨ ਤਿੱਖਾ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਉਗਰ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਟੁੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਝੁਕੇਗੀ ਨਹੀਂ।
9.4.15
उभौ तौ बद्धनिस्त्रिंशावुभौ चाबद्धकङ्कटौ ।
कृतवैरावुभौ वीरौ यमावपि यमोपमौ ॥ ९.४.१५ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਤਲਵਾਰ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਕਵਚ ਨਹੀਂ ਪਾਏ ਹੋਏ। ਦੋਵੇਂ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਵੈਰ ਪਾਲਿਆ ਹੈ; ਦੋਵੇਂ ਯਮ ਵਰਗੇ ਹਨ।
9.4.16
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च कृतवैरौ मया सह ।
तौ कथं मद्विते यत्नं कुर्यातां द्विजसत्तम ॥ ९.४.१६ ॥
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਪਾਲਿਆ ਹੈ — ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਹਿੱਤ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਯਤਨ ਕਰਨਗੇ?
9.4.17
दुःशासनेन यत्कृष्णा एकवस्त्रा रजस्वला ।
परिक्लिष्टा सभामध्ये सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ९.४.१७ ॥
ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ, ਇੱਕੋ ਵਸਤਰ ਵਿੱਚ ਰਜਸਵਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਸਤਾਇਆ ਗਿਆ।
9.4.18
तथा विवसनां दीनां स्मरन्त्यद्यापि पाण्डवाः ।
न निवारयितुं शक्याः सङ्ग्रामात्ते परन्तपाः ॥ ९.४.१८ ॥
ਉਸ ਨਿਰਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਦੀਨ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾਂਡਵ ਅੱਜ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਿਓ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
9.4.19
यदा च द्रौपदी क्लिष्टा मद्विनाशाय दुःखिता ।
उग्रं तेपे तपः कृष्णा भर्तॄणामर्थसिद्धये।
स्थण्डिले नित्यदा शेते यावद्वैरस्य यातनम् ॥ ९.४.१९ ॥
ਮੇਰੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਪੀੜਤ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋਈ ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਪਤੀਆਂ ਦੇ ਮਕਸਦ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ; ਵੈਰ ਦਾ ਬਦਲਾ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਹ ਸਦਾ ਨੰਗੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੌਂਦੀ ਰਹੀ।
9.4.20
निक्षिप्य मानं दर्पं च वासुदेवसहोदरा ।
कृष्णायाः प्रेष्यवद्भूत्वा शुश्रूषां कुरुते सदा ॥ ९.४.२० ॥
ਮਾਣ ਤੇ ਹੰਕਾਰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਭੈਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਦੀ ਦਾਸੀ ਵਾਂਗ ਸਦਾ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
9.4.21
इति सर्वं समुन्नद्धं न निर्वाति कथञ्चन ।
अभिमन्योर्विनाशेन स सन्धेयः कथं मया ॥ ९.४.२१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਭੜਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਭਿਮਨਿਊ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਾਲ ਉਪਜੇ ਉਸ ਸੋਗ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਾਂ?
9.4.22
कथं च राजा भुक्त्वेमां पृथिवीं सागराम्बराम् ।
पाण्डवानां प्रसादेन भोक्ष्ये राज्यमहं कथम् ॥ ९.४.२२ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਹੀ ਵਸਤਰ ਬਣਾਈ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਭੋਗਾਂ? ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਰਾਜ ਕਿਵੇਂ ਭੋਗਾਂ?
9.4.23
उपर्युपरि राज्ञां वै ज्वलित्वा भास्करो यथा ।
युधिष्ठिरं कथं पञ्चादनुयास्यामि दासवत् ॥ ९.४.२३ ॥
ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਕੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾਸ ਵਾਂਗ ਕਿਵੇਂ ਤੁਰਾਂਗਾ?
9.4.24
कथं भुक्त्वा स्वयं भोगान्दत्त्वा दायांश्च पुष्कलान् ।
कृपणं वर्तयिष्यामि कृपणैः सह जीविकाम् ॥ ९.४.२४ ॥
ਆਪ ਭੋਗ ਭੋਗ ਕੇ ਤੇ ਭਰਪੂਰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਵੀ, ਕੰਜੂਸਾਂ ਨਾਲ ਦੀਨ ਜੀਵਨ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਬਿਤਾਵਾਂ?
9.4.25
नाभ्यसूयामि ते वाक्यमुक्तं स्निग्धं हितं त्वया ।
न तु सन्धिमहं मन्ये प्राप्तकालं कथञ्चन। ॥ ९.४.२५ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਸਨੇਹ ਭਰੇ ਅਤੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਪਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਧੀ ਠੀਕ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ।
9.4.26
सुनीतमनुपश्यामि सुयुद्धेन परन्तप ॥ ९.४.२६ ॥
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੇ ਯੁੱਧ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਇਹ ਠੀਕ ਨੀਤੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।
9.4.27
नायं क्लीबायितुं कालः संयोद्वुं काल एव नः ॥ ९.४.२७ ॥
ਇਹ ਸਮਾਂ ਕਾਇਰਤਾ ਵਿਖਾਉਣ ਦਾ ਨਹੀਂ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਤਾਂ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਦਾ ਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ।
9.4.28
इष्टं मे बहुभिर्जज्ञैर्दत्ता विप्रेषु दक्षिणाः ।
प्राप्ताः कामाः श्रुता वेदाः शत्रूणां मूर्ध्नि च स्थितम् ॥ ९.४.२८ ॥
ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਯੱਗ ਕੀਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦਿੱਤੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਵੇਦ ਸੁਣੇ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ।
9.4.29
भृत्या मे सुभृतास्तात दीनश्चाभ्युद्वृतो जनः ।
नोत्साहेऽद्य द्विजश्रेष्ठ पाण्डवान्वक्तुमीदृशम् ॥ ९.४.२९ ॥
ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਮੇਰੇ ਸੇਵਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲੇ ਗਏ ਹਨ; ਦੀਨ ਲੋਕ ਵੀ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ; ਹੇ ਦਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅੱਜ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਆਖਣ ਦਾ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਹੀਂ।
9.4.30
जितानि परराष्ट्राणि स्वराष्ट्रमनुपालितम् ।
भुक्ताश्च विविधा भोगास्त्रिवर्गः सेवितो मया ॥ ९.४.३० ॥
ਮੈਂ ਵੈਰੀ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ, ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਗ ਭੋਗੇ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਵਰਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
9.4.31
पितॄणां गतमानृण्यं क्षत्रधर्मस्य चोभयोः ।
न ध्रुवं सुखमस्तीह कुतो राष्ट्रं कुतो यशः।
इह कीर्तिर्विचेतव्या सा च युद्वेन नान्यथा ॥ ९.४.३१ ॥
ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਧਰਮ — ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਪੱਕਾ ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ; ਰਾਜ ਕਿੱਥੇ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਕਿੱਥੇ? ਇੱਥੇ ਕੀਰਤੀ ਭਾਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ।
9.4.32
वृथा च यत्क्षत्रियस्य निधनं तद्विगर्हितम् ।
अधर्मः सुमहानेष यच्छय्यामरणं गृहे ॥ ९.४.३२ ॥
ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਵਿਅਰਥ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ; ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੰਜੇ ਉੱਤੇ ਮਰਨਾ ਵੱਡਾ ਅਧਰਮ ਹੈ।
9.4.33
अरण्ये यो विमुच्येत सङ्ग्रामे वा तनुं नृपः ।
क्रतूनाहृत्य महतो महिमानं स गच्छति ॥ ९.४.३३ ॥
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਨ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
9.4.34
कृपणं विलपन्नार्तो जरयाऽभिपरिप्लुतः ।
म्रियते रुदतां मध्ये ज्ञातीनां न स पूरुषः ॥ ९.४.३४ ॥
ਦੀਨ ਹੋ ਕੇ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦਾ, ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਰੋਂਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁਰਸ਼ ਨਹੀਂ।
9.4.35
त्यक्त्वा तु विविधान्भोगान्प्राप्तानां परमां गतिम् ।
अपीदानीं सुयुद्धेन गच्छेयं यत्सलोकताम् ॥ ९.४.३५ ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਗ ਤਿਆਗ ਕੇ ਪਰਮ ਗਤੀ ਪਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ — ਹੁਣ ਵੀ ਚੰਗੀ ਜੰਗ ਨਾਲ — ਮੈਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਾਂ।
9.4.36
शूराणामार्यवृत्तानां सङ्क्रामेष्वनिवर्तिनाम् ।
धीमतां सत्यसन्धानां सर्वेषां क्रतुयाजिनाम्।
शस्त्रावभृथपूतानां ध्रुवो वासस्त्रिविष्टपे ॥ ९.४.३६ ॥
ਸੂਰਮੇ, ਆਰਿਆ ਆਚਰਣ ਵਾਲੇ, ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟਣ ਵਾਲੇ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਵਾਲੇ, ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਸਤਰ-ਅਵਭ੍ਰਿਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਵਾਸ ਹੈ।
9.4.37
मुदा नूनं प्रपश्यन्ति युद्वे ह्यप्सरसां गणाः ॥ ९.४.३७ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅੱਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।
9.4.38
पश्यन्ति नूनं पितरः पूजितान्सुरसंसदि ।
अप्सरोभिः परिवृतान्मोदमानांस्त्रिविष्टपे ॥ ९.४.३८ ॥
ਦੇਵਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪੂਜੇ ਗਏ ਪਿਤਰ ਅੱਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
9.4.39
पन्थानममरैर्यान्तं शूरैश्चैवानिवर्तिभिः ।
अपि तत्सङ्गतं मार्गं वयमध्यारुहेमहि ॥ ९.४.३९ ॥
ਅਮਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾ ਮੁੜਨ ਵਾਲੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ ਗਏ ਉਸ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਅਸੀਂ ਵੀ ਚੜ੍ਹੀਏ।
9.4.40
पितामहेन वृद्वेन तथाऽचार्येण धीमता ।
जयद्रथेन कर्णेन तथा दुःशासनेन च ॥ ९.४.४० ॥
ਬਜ਼ੁਰਗ ਪਿਤਾਮਹ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਆਚਾਰੀਆ, ਜੈਦ੍ਰਥ, ਕਰਣ ਅਤੇ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਵੀ।
9.4.41
घटमाना मदर्थेऽस्मिन्हताः शूरा जनाधिपाः ।
शेरते लोहिताक्ताङ्गाः पृथिव्यां शरविक्षताः ॥ ९.४.४१ ॥
ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜੂਝਦੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸੂਰਮੇ ਰਾਜੇ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਬੜੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਏ ਹਨ।
9.4.42
उत्तमास्त्रविदः शूरा यथोक्तक्रतुयाजिनः ।
त्यक्त्वा प्राणान्यथान्यायमिन्द्रसद्मसु धिष्ठितः ॥ ९.४.४२ ॥
ਉੱਤਮ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੂਰਮੇ ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਭਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋਏ ਹਨ।
9.4.43
तैः स्वयं रचितो मार्गो दुर्गमो हि पुनर्भवेत् ।
सम्पतद्भिर्महावेगैरितो यास्यामि सद्गतिम् ॥ ९.४.४३ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪ ਬਣਾਇਆ ਮਾਰਗ ਮਹਾਵੇਗ ਨਾਲ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਫਿਰ ਦੁਰਗਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇੱਥੋਂ ਮੈਂ ਸਦਗਤੀ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।
9.4.44
ये मदर्थे हताः शूरास्तेषां कृतमनुस्मरन् ।
ऋणं तत्प्रतियुञ्जानो न राज्ये मन आदधे ॥ ९.४.४४ ॥
ਮੇਰੇ ਲਈ ਮਾਰੇ ਗਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਉਪਕਾਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਕਰਜ਼ ਨੂੰ ਚੁਕਾਉਂਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਨ ਨਹੀਂ ਲਾਇਆ।
9.4.45
पातयित्वा वयस्यांश्च भ्रातृनथ पितामहान् ।
जीवितं यदि रक्षेयं लोको मां गर्हयेद्व्रुवम् ॥ ९.४.४५ ॥
ਮਿੱਤਰਾਂ, ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਹਾਂ ਨੂੰ ਡੇਗ ਕੇ, ਜੇ ਮੈਂ ਜਾਨ ਬਚਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਯਕੀਨਨ ਮੈਨੂੰ ਨਿੰਦਣਗੇ।
9.4.46
कीदृशं च भवेद्राज्यं मम हीनस्य बन्धुभिः ।
सखिभिश्च विशेषेण प्रणिपत्य च पाण्डवम् ॥ ९.४.४६ ॥
ਬੰਧੂਆਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਮੇਰਾ ਰਾਜ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪਾਂਡਵ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਣ ਮਗਰੋਂ?
9.4.47
सोऽहमेतादृशं कृत्वा जगतोऽस्य पराभवम् ।
सुयुद्धेन हतः स्वर्गं प्राप्सामि न तदन्यथा ॥ ९.४.४७ ॥
ਮੈਂ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਜਗਤ ਦੀ ਹਾਰ ਸਹਿ ਕੇ, ਉੱਤਮ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਸਵਰਗ ਪਾਵਾਂਗਾ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
9.4.48
एं दुर्योधनेनोक्ते सर्वे सम्पूज्य तद्वचः ।
साधुसाध्विति राजानं क्षत्रियाः सम्बभाषिरे ॥ ९.४.४८ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਇਹ ਆਖਣ ਤੇ ਸਭ ਖੱਤਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, 'ਸਾਧੂ! ਸਾਧੂ!' ਆਖ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
9.4.49
पराजयमशोचन्तः कृतचित्ताश्च विक्रमे ।
सर्वे सुनिश्चिता योद्धुमुदग्रमनसोऽभवन् ॥ ९.४.४९ ॥
ਹਾਰ ਦਾ ਸੋਗ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬਹਾਦਰੀ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ।
9.4.50
ततो वाहान्समाश्वास्य सर्वे युद्धाभिनन्दिनः ।
ऊने द्वियोजने गत्वा प्रत्यतिष्ठन्त कौरवाः ॥ ९.४.५० ॥
ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸਾਰੇ ਕੌਰਵ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇ ਕੇ, ਦੋ ਯੋਜਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੱਟ ਦੂਰੀ ਜਾ ਕੇ ਰੁਕ ਗਏ।
9.4.51
आकाशे विद्रुमे पुण्ये प्रस्थे हिमवतः शुभे ।
अरुणां सरस्वतीं प्राप्य पपुः सस्नुश्च तेजलम् ॥ ९.४.५१ ॥
ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਢਲਾਣ 'ਤੇ, ਮੂੰਗੇ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਅਰੁਣਾ ਨਾਮਕ ਸਰਸਵਤੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।
9.4.52
तव पुत्रकृतोत्साहाः पर्यवर्तन्त ते ततः ।
पर्यवस्थाप्य चात्मानमन्योन्येन पुनस्तदा।
सर्वे राजन्न्यवर्तन्त क्षत्रियाः कालचोदिताः ॥ ९.४.५२ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ ਪਏ। ਫਿਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।