มหาภารตะ · อัธยายะ 9.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.4.1
एवमुक्तस्ततो राजा गौतमेन तपस्विना ।
निःश्वस्य दीर्घमुष्णं च तूष्णीमासीद्विशाम्पते ॥ ९.४.१ ॥
เมื่อเป็นฤๅษีโคตมะกล่าวเช่นนั้นแล้ว พระราชาก็ถอนใจยาวและร้อนรน แล้วนิ่งอยู่ โอ้เจ้าแห่งประชาชน
9.4.2
ततो मुहूर्तं स ध्यात्वा तव पुत्रो महामनाः ।
कृपं शारद्वतं वाक्यमित्युवाच परन्तपः ॥ ९.४.२ ॥
ครั้นแล้ว หลังจากครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่ง บุตรของท่านผู้มีใจยิ่งใหญ่ ผู้เผาข้าศึกให้ย่อยยับ ได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้กับกฤปะ บุตรของศารัทวัต
9.4.3
यत्किञ्चित्सुहृदा वाच्यं तत्सर्वं श्रावितो ह्यहम् ।
कृतं च भवता सर्वं प्राणान्सन्त्यज्य युध्यता ॥ ९.४.३ ॥
สิ่งใดก็ตามที่มิตรพึงกล่าว ท่านได้กล่าวแก่ข้าพเจ้าทั้งหมดแล้ว และท่านได้ทำทุกสิ่งทุกอย่างในขณะต่อสู้ โดยสละชีวิตของตนแล้ว
9.4.4
गाहमानमनीकानि युध्यमानं महारथैः ।
पाण्डवैरतितेजोभिर्लोकस्त्वामनुदृष्टवान् ॥ ९.४.४ ॥
เมื่อท่านพุ่งเข้าไปในกองทัพ ต่อสู้กับนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่และปาณฑพผู้มีรัศมีแรงกล้า โลกก็ได้เห็นท่านแล้ว
9.4.5
सुहृदा यदिदं वाक्यं भवता श्रावितो ह्यहम् ।
न मां प्रीणाति तत्सर्वं मुमूर्षोरिव भेषजम् ॥ ९.४.५ ॥
ถ้อยคำที่ท่านในฐานะมิตรได้กล่าวแก่ข้าพเจ้านี้ ไม่ทำให้ข้าพเจ้าพอใจเลย เหมือนยาที่ไม่ทำให้ผู้ที่กำลังจะตายพอใจ
9.4.6
हेतुकारणसंयुक्तं हितं वचनमुत्तमम् ।
उच्यमानं महाबाहो न मे विप्राग्र्य रोचने ॥ ९.४.६ ॥
โอ้ผู้มีแขนทรงพลัง ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่พราหมณ์ แม้ถ้อยคำที่ดีและประเสริฐ ประกอบด้วยเหตุผลและเงื่อนไข จะถูกกล่าวออกมา ก็ไม่ทำให้ข้าพเจ้าพอใจ
9.4.7
राज्याद्विनिकृतोऽस्माभिःकथं सोस्मासु विश्वसेत् ॥ ९.४.७ ॥
ผู้ที่พวกเราริบราชสมบัติไปแล้ว เขาจะไว้ใจพวกเราได้อย่างไร
9.4.8
अक्षद्यूते च नृपतिर्जितोऽस्माभिर्महाधनः ।
स कथं मम वाक्यानि श्रद्दध्याद्भूय एव तु ॥ ९.४.८ ॥
ในการพนันลูกเต๋า พวกเราได้เอาชนะพระราชาผู้มั่งคั่งมากนั้นแล้ว เขาจะเชื่อถ้อยคำของข้าพเจ้าอีกได้อย่างไร
9.4.9
तथा दूत्येन सम्प्राप्तः कृष्णः पार्थहिते रतः ।
प्रलब्धश्च हृषीकेशस्तच्च कर्माविचारितम्।
स च मे वचनं ब्रह्मन्कथमेवाभिमन्यते ॥ ९.४.९ ॥
ในทำนองเดียวกัน พระกฤษณะผู้ทรงมุ่งประโยชน์ของปารถะ ได้มาในฐานะทูต พระหฤษีเกศะถูกหลอกลวง และการกระทำนั้นก็มิได้ถูกพิจารณา โอ้พราหมณ์ เขาจะรับฟังถ้อยคำของข้าพเจ้าได้อย่างไร
9.4.10
विललाप च यत्कृष्णा सभामध्ये समेयुषी ।
न तन्मर्षयते कृष्णो न राज्यहरणं तथा ॥ ९.४.१० ॥
พระกฤษณะมิได้ทรงอดทนต่อการคร่ำครวญที่พระกฤษณาทรงกระทำ เมื่อเสด็จมาอยู่กลางท้องพระโรง และพระองค์ก็มิได้ทรงอดทนต่อการยึดราชสมบัติเช่นกัน
9.4.11
एकप्राणावुभौ कृष्णावन्योन्यमभिसंश्रितौ ।
पुरा यच्छ्रुतमेवासीदद्य पश्यामि तत्प्रभो ॥ ९.४.११ ॥
พระกฤษณะทั้งสองมีลมหายใจเดียวกัน ยึดพึ่งซึ่งกันและกัน โอ้เจ้าผู้เป็นใหญ่ สิ่งที่เคยได้ยินมาแต่กาลก่อน วันนี้ข้าพเจ้าได้เห็นมันแล้ว
9.4.12
स्वस्रीयं निहतं दृष्ट्वा दुःखं स्वपिति केशवः ।
कृतागसो व यं तस्य हितं मे स कथं चरेत् ॥ ९.४.१२ ॥
เมื่อเห็นบุตรของน้องสาวถูกสังหาร พระเกศวะก็นอนหลับด้วยความโศกเศร้า ผู้ที่กระทำความผิดต่อเขาเช่นนั้น เขาจะกระทำเพื่อประโยชน์ของข้าพเจ้าได้อย่างไร
9.4.13
अभिमन्योर्विनाशेन न शर्म लभतेऽर्जुनः ।
स कथं मद्धिते यत्नं प्रकरिष्यति याचितः ॥ ९.४.१३ ॥
อรชุนไม่พบความสงบสุขเพราะการสิ้นชีวิตของอภิมนยุ แม้จะถูกขอร้อง เขาจะพยายามเพื่อประโยชน์ของข้าพเจ้าได้อย่างไร
9.4.14
मध्यमः पाण्डवस्तीक्ष्णो भीमसेनो महाबलः ।
प्रतिज्ञातं च तेनोग्रं भज्येतापि न सन्नमेत् ॥ ९.४.१४ ॥
ภีมเสนะ ปาณฑพผู้เป็นองค์กลาง มีความดุดันและมีกำลังมหาศาล คำปฏิญาณอันน่าสะพรึงที่เขาได้ให้ไว้นั้น อาจถูกทำลาย แต่จะไม่มีวันย่อท้อ
9.4.15
उभौ तौ बद्धनिस्त्रिंशावुभौ चाबद्धकङ्कटौ ।
कृतवैरावुभौ वीरौ यमावपि यमोपमौ ॥ ९.४.१५ ॥
ทั้งสองคนผูกดาบไว้กับตัว และทั้งสองคนไม่สวมเกราะ วีรบุรุษทั้งสองได้ก่อเวรไว้ ทั้งสองเป็นดั่งยมราช
9.4.16
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च कृतवैरौ मया सह ।
तौ कथं मद्विते यत्नं कुर्यातां द्विजसत्तम ॥ ९.४.१६ ॥
ธฤษฏทยุมนะและศิขัณฑินซึ่งก่อเวรกับข้าพเจ้า ทั้งสองจะพยายามเพื่อประโยชน์ของข้าพเจ้าได้อย่างไร โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง
9.4.17
दुःशासनेन यत्कृष्णा एकवस्त्रा रजस्वला ।
परिक्लिष्टा सभामध्ये सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ९.४.१७ ॥
พระกฤษณาผู้มีผ้าผืนเดียว และอยู่ในช่วงมีประจำเดือน ถูกทุศศาสนะลากไปกลางท้องพระโรงอย่างทารุณ ขณะที่ผู้คนทั้งหมดกำลังมองดูอยู่
9.4.18
तथा विवसनां दीनां स्मरन्त्यद्यापि पाण्डवाः ।
न निवारयितुं शक्याः सङ्ग्रामात्ते परन्तपाः ॥ ९.४.१८ ॥
ปาณฑพยังคงระลึกถึงสภาพที่ไม่มีเครื่องนุ่งห่มและน่าสงสารนั้นอยู่จนทุกวันนี้ โอ้ผู้เผาข้าศึกให้ย่อยยับ พวกเขาไม่อาจถูกยับยั้งจากการทำสงครามได้
9.4.19
यदा च द्रौपदी क्लिष्टा मद्विनाशाय दुःखिता ।
उग्रं तेपे तपः कृष्णा भर्तॄणामर्थसिद्धये।
स्थण्डिले नित्यदा शेते यावद्वैरस्य यातनम् ॥ ९.४.१९ ॥
เมื่อพระทราปที ผู้ถูกทรมานและโศกเศร้าเพราะปรารถนาให้ข้าพเจ้าพินาศ ได้บำเพ็ญตบะอันเข้มข้นเพื่อให้บรรลุจุดหมายของสามี และนอนบนพื้นดินเปล่าเป็นนิตย์ จนกว่าการชดใช้เวรจะสำเร็จ
9.4.20
निक्षिप्य मानं दर्पं च वासुदेवसहोदरा ।
कृष्णायाः प्रेष्यवद्भूत्वा शुश्रूषां कुरुते सदा ॥ ९.४.२० ॥
น้องสาวของวาสุเทพ ทิ้งเกียรติยศและความทระนงเสียแล้ว กลายเป็นดั่งข้ารับใช้ และรับใช้พระกฤษณาอยู่เป็นนิตย์
9.4.21
इति सर्वं समुन्नद्धं न निर्वाति कथञ्चन ।
अभिमन्योर्विनाशेन स सन्धेयः कथं मया ॥ ९.४.२१ ॥
ทั้งหมดนี้ลุกโพลงอยู่เช่นนี้ ไม่อาจดับลงได้ไม่ว่าด้วยวิธีใดเลย ความโศกที่เกิดจากการสิ้นชีวิตของอภิมันยุ ข้าพเจ้าจะระงับมันได้อย่างไร
9.4.22
कथं च राजा भुक्त्वेमां पृथिवीं सागराम्बराम् ।
पाण्डवानां प्रसादेन भोक्ष्ये राज्यमहं कथम् ॥ ९.४.२२ ॥
และเมื่อข้าพเจ้าเป็นกษัตริย์ จะครองแผ่นดินนี้ที่มีมหาสมุทรเป็นอาภรณ์ได้อย่างไร และด้วยพระกรุณาของปาณฑพ ข้าพเจ้าจะเสวยราชสมบัติได้อย่างไร
9.4.23
उपर्युपरि राज्ञां वै ज्वलित्वा भास्करो यथा ।
युधिष्ठिरं कथं पञ्चादनुयास्यामि दासवत् ॥ ९.४.२३ ॥
ข้าพเจ้าจะรุ่งโรจน์อยู่เหนือบรรดากษัตริย์ดุจดวงอาทิตย์ แล้วจะติดตามยุธิษฐิระไปข้างหลังเหมือนทาสได้อย่างไร
9.4.24
कथं भुक्त्वा स्वयं भोगान्दत्त्वा दायांश्च पुष्कलान् ।
कृपणं वर्तयिष्यामि कृपणैः सह जीविकाम् ॥ ९.४.२४ ॥
เมื่อข้าพเจ้าเองได้เสวยความสุขและได้พระราชทานทรัพย์สมบัติอันอุดมแก่ผู้อื่นแล้ว ข้าพเจ้าจะดำรงชีวิตอย่างยากไร้ร่วมกับคนยากไร้ได้อย่างไร
9.4.25
नाभ्यसूयामि ते वाक्यमुक्तं स्निग्धं हितं त्वया ।
न तु सन्धिमहं मन्ये प्राप्तकालं कथञ्चन। ॥ ९.४.२५ ॥
ข้าพเจ้าไม่ได้ตำหนิถ้อยคำอันอ่อนโยนและเป็นประโยชน์ที่ท่านกล่าวไว้ แต่ข้าพเจ้าไม่เห็นว่าการทำสัญญาสงบศึกจะเหมาะสมในเวลานี้ไม่ว่าด้วยเหตุใด
9.4.26
सुनीतमनुपश्यामि सुयुद्धेन परन्तप ॥ ९.४.२६ ॥
ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู ข้าพเจ้าเห็นว่าทางที่ดีที่สุดคือการรบอย่างกล้าหาญ
9.4.27
नायं क्लीबायितुं कालः संयोद्वुं काल एव नः ॥ ९.४.२७ ॥
นี่มิใช่เวลาแห่งความขลาดเขลา สำหรับพวกเรานั้นเป็นเวลาที่ต้องต่อสู้แล้วจริงๆ
9.4.28
इष्टं मे बहुभिर्जज्ञैर्दत्ता विप्रेषु दक्षिणाः ।
प्राप्ताः कामाः श्रुता वेदाः शत्रूणां मूर्ध्नि च स्थितम् ॥ ९.४.२८ ॥
ข้าพเจ้าได้ประกอบยัญพิธีมากมายหลายครั้ง ได้ถวายทักษิณาแก่พราหมณ์ ได้บรรลุความปรารถนา ได้สดับพระเวท และได้วางศัตรูไว้ใต้เศียรของข้าพเจ้าแล้ว
9.4.29
भृत्या मे सुभृतास्तात दीनश्चाभ्युद्वृतो जनः ।
नोत्साहेऽद्य द्विजश्रेष्ठ पाण्डवान्वक्तुमीदृशम् ॥ ९.४.२९ ॥
ข้าแต่ลูกรัก บรรดาข้าราชการของข้าพเจ้าได้รับการเลี้ยงดูเป็นอย่างดี และแม้ประชาชนผู้ต่ำต้อยก็ลุกขึ้นมาอย่างแข็งขัน ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาพราหมณ์ วันนี้ข้าพเจ้าไม่มีกำลังใจจะกล่าวถ้อยคำเช่นนี้แก่ปาณฑพ
9.4.30
जितानि परराष्ट्राणि स्वराष्ट्रमनुपालितम् ।
भुक्ताश्च विविधा भोगास्त्रिवर्गः सेवितो मया ॥ ९.४.३० ॥
ข้าพเจ้าได้พิชิตแว่นแคว้นของศัตรู ได้ปกป้องแว่นแคว้นของตน ได้เสวยความสุขต่างๆ นานา และได้ดำเนินชีวิตตามวิถีแห่งจตุรวรรค์ทั้งสามคือธรรม อรรถ และกามอย่างสมบูรณ์
9.4.31
पितॄणां गतमानृण्यं क्षत्रधर्मस्य चोभयोः ।
न ध्रुवं सुखमस्तीह कुतो राष्ट्रं कुतो यशः।
इह कीर्तिर्विचेतव्या सा च युद्वेन नान्यथा ॥ ९.४.३१ ॥
การพ้นจากหนี้ต่อบรรพบุรุษ และหน้าที่ของกษัตริย์ นับทั้งสองประการ ในโลกนี้ไม่มีความสุขที่มั่นคงเลย แล้วแว่นแคว้นจะอยู่ที่ไหน ชื่อเสียงจะอยู่ที่ไหน ในโลกนี้เกียรติยศต้องแสวงหา และเกียรติยศนั้นได้มาด้วยการรบเท่านั้น ไม่อาจได้มาด้วยวิธีอื่น
9.4.32
वृथा च यत्क्षत्रियस्य निधनं तद्विगर्हितम् ।
अधर्मः सुमहानेष यच्छय्यामरणं गृहे ॥ ९.४.३२ ॥
การตายโดยไร้ประโยชน์ของกษัตริย์เป็นสิ่งที่ถูกตำหนิ ส่วนการตายบนเตียงที่บ้านจนถึงวาระสุดท้ายนั้นเป็นอธรรมอย่างยิ่ง
9.4.33
अरण्ये यो विमुच्येत सङ्ग्रामे वा तनुं नृपः ।
क्रतूनाहृत्य महतो महिमानं स गच्छति ॥ ९.४.३३ ॥
กษัตริย์ผู้สละร่างกายของตนในป่าหรือในสงคราม ย่อมบรรลุมหิมาอันยิ่งใหญ่นั้น ราวกับได้ประกอบยัญพิธีอันยิ่งใหญ่มาแล้ว
9.4.34
कृपणं विलपन्नार्तो जरयाऽभिपरिप्लुतः ।
म्रियते रुदतां मध्ये ज्ञातीनां न स पूरुषः ॥ ९.४.३४ ॥
ผู้ที่ตายด้วยการคร่ำครวญอย่างน่าสงสาร ทุกข์ระทมและถูกความแก่ครอบงำ ท่ามกลางญาติพี่น้องที่กำลังร้องไห้ คนเช่นนั้นไม่ใช่บุรุษที่แท้จริง
9.4.35
त्यक्त्वा तु विविधान्भोगान्प्राप्तानां परमां गतिम् ।
अपीदानीं सुयुद्धेन गच्छेयं यत्सलोकताम् ॥ ९.४.३५ ॥
ข้าพเจ้าได้ละทิ้งความสุขต่างๆ นานาแล้ว ขอให้ข้าพเจ้าได้ไปสู่โลกของผู้ที่บรรลุคติอันสูงสุดนั้นบ้างเถิด ด้วยการต่อสู้อย่างกล้าหาญในบัดนี้
9.4.36
शूराणामार्यवृत्तानां सङ्क्रामेष्वनिवर्तिनाम् ।
धीमतां सत्यसन्धानां सर्वेषां क्रतुयाजिनाम्।
शस्त्रावभृथपूतानां ध्रुवो वासस्त्रिविष्टपे ॥ ९.४.३६ ॥
สำหรับบรรดาผู้กล้าหาญผู้ประพฤติตนอย่างสูงส่ง ผู้ไม่หันหลังให้ในการสงคราม ผู้มีปัญญา ผู้ซื่อตรงต่อคำมั่นสัญญา ผู้ประกอบยัญพิธีทั้งปวง ผู้บริสุทธิ์ด้วยการอาบน้ำชำระในตอนท้ายของพิธีด้วยอาวุธ ย่อมมีที่อยู่ที่มั่นคงในสวรรค์
9.4.37
मुदा नूनं प्रपश्यन्ति युद्वे ह्यप्सरसां गणाः ॥ ९.४.३७ ॥
แน่นอน หมู่อัปสรายังชมดูพวกเขาด้วยความยินดีในการรบ
9.4.38
पश्यन्ति नूनं पितरः पूजितान्सुरसंसदि ।
अप्सरोभिः परिवृतान्मोदमानांस्त्रिविष्टपे ॥ ९.४.३८ ॥
แน่นอน บรรดาบรรพบุรุษผู้ได้รับการเคารพบูชายังเห็นพวกเขาในที่ประชุมของเหล่าเทวดา พวกเขาถูกห้อมล้อมด้วยอัปสร และชื่นชมยินดีอยู่บนสวรรค์
9.4.39
पन्थानममरैर्यान्तं शूरैश्चैवानिवर्तिभिः ।
अपि तत्सङ्गतं मार्गं वयमध्यारुहेमहि ॥ ९.४.३९ ॥
ขอให้พวกเราได้ก้าวขึ้นสู่ทางนั้นด้วยเถิด ทางที่เหล่าอมรเทพและวีรบุรุษผู้ไม่หันหลังให้ได้เดินผ่านไปแล้ว
9.4.40
पितामहेन वृद्वेन तथाऽचार्येण धीमता ।
जयद्रथेन कर्णेन तथा दुःशासनेन च ॥ ९.४.४० ॥
โดยปู่ผู้เฒ่า โดยอาจารย์ผู้มีปัญญา และโดยชัยทรถ โดยกรรณะ และโดยทุศาสนะด้วยเช่นกัน
9.4.41
घटमाना मदर्थेऽस्मिन्हताः शूरा जनाधिपाः ।
शेरते लोहिताक्ताङ्गाः पृथिव्यां शरविक्षताः ॥ ९.४.४१ ॥
กษัตริย์ผู้กล้าหาญที่พยายามเพื่อข้าพเจ้าและถูกสังหารในการรบนี้ นอนอยู่บนแผ่นดิน ร่างกายเปรอะไปด้วยเลือด ถูกลูกศรแทงจนบาดเจ็บ
9.4.42
उत्तमास्त्रविदः शूरा यथोक्तक्रतुयाजिनः ।
त्यक्त्वा प्राणान्यथान्यायमिन्द्रसद्मसु धिष्ठितः ॥ ९.४.४२ ॥
นักรบผู้กล้าหาญ ผู้รู้อาวุธชั้นสูง ผู้ประกอบยัญพิธีตามที่กำหนดไว้ ได้สละชีวิตโดยชอบธรรมแล้ว และได้ตั้งอยู่ในวิมานของพระอินทร์
9.4.43
तैः स्वयं रचितो मार्गो दुर्गमो हि पुनर्भवेत् ।
सम्पतद्भिर्महावेगैरितो यास्यामि सद्गतिम् ॥ ९.४.४३ ॥
ทางที่พวกเขาถางขึ้นด้วยตนเองจะกลับกลายเป็นทางที่ผ่านได้ยากอีก เพราะผู้ที่รีบเร่งไปด้วยความเร็วยิ่ง ข้าพเจ้าจะไปสู่คติอันดีจากที่นี่
9.4.44
ये मदर्थे हताः शूरास्तेषां कृतमनुस्मरन् ।
ऋणं तत्प्रतियुञ्जानो न राज्ये मन आदधे ॥ ९.४.४४ ॥
เมื่อระลึกถึงการกระทำของวีรบุรุษทั้งหลายที่ถูกสังหารเพื่อข้าพเจ้า และใช้หนี้นั้นคืน ข้าพเจ้าจึงไม่ตั้งใจในราชสมบัติ
9.4.45
पातयित्वा वयस्यांश्च भ्रातृनथ पितामहान् ।
जीवितं यदि रक्षेयं लोको मां गर्हयेद्व्रुवम् ॥ ९.४.४५ ॥
หากข้าพเจ้าทำให้สหาย พี่น้อง และปู่ทั้งหลายต้องล้มตาย แล้วยังรักษาชีวิตของตนไว้ ชาวโลกคงติเตียนข้าพเจ้าเป็นแน่
9.4.46
कीदृशं च भवेद्राज्यं मम हीनस्य बन्धुभिः ।
सखिभिश्च विशेषेण प्रणिपत्य च पाण्डवम् ॥ ९.४.४६ ॥
ราชสมบัติจะเป็นอย่างไรสำหรับข้าพเจ้า ผู้ที่ไร้ญาติพี่น้อง และโดยเฉพาะไร้มิตรสหาย เมื่อต้องก้มกราบต่อบุตรของปาณฑุ
9.4.47
सोऽहमेतादृशं कृत्वा जगतोऽस्य पराभवम् ।
सुयुद्धेन हतः स्वर्गं प्राप्सामि न तदन्यथा ॥ ९.४.४७ ॥
ข้าพเจ้าได้ทำการเช่นนี้และนำความอัปยศมาสู่โลก เมื่อถูกสังหารในการรบอันงดงาม ข้าพเจ้าจะได้ไปสู่สวรรค์ เป็นอย่างอื่นไปไม่ได้
9.4.48
एं दुर्योधनेनोक्ते सर्वे सम्पूज्य तद्वचः ।
साधुसाध्विति राजानं क्षत्रियाः सम्बभाषिरे ॥ ९.४.४८ ॥
เมื่อทุรโยธน์กล่าวดังนั้นแล้ว กษัตริย์ทั้งหลายต่างยกย่องถ้อยคำนั้น กล่าวแก่พระราชาว่า ดีแล้ว ดีแล้ว
9.4.49
पराजयमशोचन्तः कृतचित्ताश्च विक्रमे ।
सर्वे सुनिश्चिता योद्धुमुदग्रमनसोऽभवन् ॥ ९.४.४९ ॥
ไม่เศร้าโศกต่อความพ่ายแพ้ จิตตั้งมั่นในการกล้าหาญ ทุกคนแน่วแน่ที่จะต่อสู้ มีใจฮึกเหิมขึ้นสูง
9.4.50
ततो वाहान्समाश्वास्य सर्वे युद्धाभिनन्दिनः ।
ऊने द्वियोजने गत्वा प्रत्यतिष्ठन्त कौरवाः ॥ ९.४.५० ॥
ครั้นแล้ว ชาวเการพทั้งหมดซึ่งยินดีในการรบ ปลอบม้าของตนให้สงบ แล้วเดินทางไปได้น้อยกว่าสองโยชน์ก็หยุดพัก
9.4.51
आकाशे विद्रुमे पुण्ये प्रस्थे हिमवतः शुभे ।
अरुणां सरस्वतीं प्राप्य पपुः सस्नुश्च तेजलम् ॥ ९.४.५१ ॥
บนที่ราบลาดของเทือกเขาหิมาลัย ในที่โล่งอันศักดิ์สิทธิ์และเป็นมงคล มีสีดุจปะการัง พวกเขาไปถึงแม่น้ำสรัสวตีที่เรียกว่าอรุณา ดื่มน้ำและอาบน้ำในน้ำนั้น
9.4.52
तव पुत्रकृतोत्साहाः पर्यवर्तन्त ते ततः ।
पर्यवस्थाप्य चात्मानमन्योन्येन पुनस्तदा।
सर्वे राजन्न्यवर्तन्त क्षत्रियाः कालचोदिताः ॥ ९.४.५२ ॥
ถูกบุตรของท่านปลุกใจให้มีความกล้า พวกเขาจึงหันกลับ แล้วเมื่อตั้งตนและกันและกันให้มั่นคง ข้าแต่พระราชา นักรบทั้งหมดซึ่งถูกกาลเวลาผลักดัน ก็หันกลับไปทั้งสิ้น