മഹാഭാരതം · അധ്യായം 9.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.4.1
एवमुक्तस्ततो राजा गौतमेन तपस्विना ।
निःश्वस्य दीर्घमुष्णं च तूष्णीमासीद्विशाम्पते ॥ ९.४.१ ॥
തപസ്വിയായ ഗൗതമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ് ദീർഘവും ചൂടുള്ളതുമായ നെടുവീർപ്പിട്ട് മൗനമായിരുന്നു. ഓ പ്രജാപതേ!
9.4.2
ततो मुहूर्तं स ध्यात्वा तव पुत्रो महामनाः ।
कृपं शारद्वतं वाक्यमित्युवाच परन्तपः ॥ ९.४.२ ॥
പിന്നെ ഒരു നിമിഷം ചിന്തിച്ച ശേഷം, മഹാമനസ്കനായ നിന്റെ പുത്രൻ, ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവൻ, ശാരദ്വതനായ കൃപനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
9.4.3
यत्किञ्चित्सुहृदा वाच्यं तत्सर्वं श्रावितो ह्यहम् ।
कृतं च भवता सर्वं प्राणान्सन्त्यज्य युध्यता ॥ ९.४.३ ॥
ഒരു സുഹൃത്ത് പറയേണ്ടതെല്ലാം നീ എന്നെ കേൾപ്പിച്ചു. പ്രാണൻ ത്യജിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്തുകൊണ്ട് നീ എല്ലാം ചെയ്തു.
9.4.4
गाहमानमनीकानि युध्यमानं महारथैः ।
पाण्डवैरतितेजोभिर्लोकस्त्वामनुदृष्टवान् ॥ ९.४.४ ॥
സേനകളിലേക്ക് കടന്ന്, മഹാരഥന്മാരോടും അത്യുജ്ജ്വല പാണ്ഡവരോടും യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന നിന്നെ ലോകം കണ്ടു.
9.4.5
सुहृदा यदिदं वाक्यं भवता श्रावितो ह्यहम् ।
न मां प्रीणाति तत्सर्वं मुमूर्षोरिव भेषजम् ॥ ९.४.५ ॥
സുഹൃത്തായി നീ എന്നോട് പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകളെല്ലാം മരിക്കാൻ പോകുന്നവന് മരുന്ന് ഇഷ്ടമാകാത്തതുപോലെ എന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നില്ല.
9.4.6
हेतुकारणसंयुक्तं हितं वचनमुत्तमम् ।
उच्यमानं महाबाहो न मे विप्राग्र्य रोचने ॥ ९.४.६ ॥
ഓ മഹാബാഹോ, വിപ്രശ്രേഷ്ഠാ! കാരണവും യുക്തിയും ചേർന്ന, ഹിതകരമായ ഉത്തമ വാക്കുകൾ പറയപ്പെട്ടാലും അവ എനിക്ക് ഇഷ്ടമാകുന്നില്ല.
9.4.7
राज्याद्विनिकृतोऽस्माभिःकथं सोस्मासु विश्वसेत् ॥ ९.४.७ ॥
നാം രാജ്യത്തുനിന്ന് പുറന്തള്ളിയവൻ നമ്മെ എങ്ങനെ വിശ്വസിക്കും?
9.4.8
अक्षद्यूते च नृपतिर्जितोऽस्माभिर्महाधनः ।
स कथं मम वाक्यानि श्रद्दध्याद्भूय एव तु ॥ ९.४.८ ॥
പകടക്കളിയിൽ നാം ആ മഹാധനനായ രാജാവിനെ ജയിച്ചു. അവൻ വീണ്ടും എന്റെ വാക്കുകൾ എങ്ങനെ വിശ്വസിക്കും?
9.4.9
तथा दूत्येन सम्प्राप्तः कृष्णः पार्थहिते रतः ।
प्रलब्धश्च हृषीकेशस्तच्च कर्माविचारितम्।
स च मे वचनं ब्रह्मन्कथमेवाभिमन्यते ॥ ९.४.९ ॥
അതുപോലെ ദൂതനായി കൃഷ്ണൻ വന്നു; അവൻ പാർത്ഥരുടെ ഹിതത്തിൽ മുഴുകിയവനാണ്. ഹൃഷീകേശൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടു, ആ പ്രവൃത്തി വിചാരിക്കപ്പെട്ടില്ല. ബ്രാഹ്മണാ, അവൻ എന്റെ വാക്ക് എങ്ങനെ സ്വീകരിക്കും?
9.4.10
विललाप च यत्कृष्णा सभामध्ये समेयुषी ।
न तन्मर्षयते कृष्णो न राज्यहरणं तथा ॥ ९.४.१० ॥
സഭയുടെ മധ്യത്തിൽ വന്ന് കൃഷ്ണ വിലപിച്ചത് കൃഷ്ണൻ സഹിച്ചില്ല; രാജ്യാപഹരണവും അവൻ സഹിച്ചില്ല.
9.4.11
एकप्राणावुभौ कृष्णावन्योन्यमभिसंश्रितौ ।
पुरा यच्छ्रुतमेवासीदद्य पश्यामि तत्प्रभो ॥ ९.४.११ ॥
ഒരേ പ്രാണനുള്ള ഇരുവരായ കൃഷ്ണന്മാരും പരസ്പരം ആശ്രയിച്ചവരാണ്. ഓ പ്രഭോ, മുമ്പ് കേട്ടതുതന്നെ ഇന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു.
9.4.12
स्वस्रीयं निहतं दृष्ट्वा दुःखं स्वपिति केशवः ।
कृतागसो व यं तस्य हितं मे स कथं चरेत् ॥ ९.४.१२ ॥
സഹോദരീപുത്രൻ വധിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ട് കേശവൻ ദുഃഖത്താൽ ഉറങ്ങുന്നു. കുറ്റം ചെയ്തവനോട്, എന്റെ ഹിതം അവൻ എങ്ങനെ ചെയ്യും?
9.4.13
अभिमन्योर्विनाशेन न शर्म लभतेऽर्जुनः ।
स कथं मद्धिते यत्नं प्रकरिष्यति याचितः ॥ ९.४.१३ ॥
അഭിമന്യുവിന്റെ നാശത്താൽ അർജുനന് ശാന്തി ലഭിക്കുന്നില്ല. യാചിക്കപ്പെട്ടാലും എന്റെ ഹിതത്തിനായി അവൻ എങ്ങനെ യത്നിക്കും?
9.4.14
मध्यमः पाण्डवस्तीक्ष्णो भीमसेनो महाबलः ।
प्रतिज्ञातं च तेनोग्रं भज्येतापि न सन्नमेत् ॥ ९.४.१४ ॥
മധ്യമനായ പാണ്ഡവൻ ഭീമസേനൻ തീക്ഷ്ണനും മഹാബലനുമാണ്. അവൻ ചെയ്ത ഉഗ്രമായ പ്രതിജ്ഞ ഒടിഞ്ഞുപോയാലും വളയില്ല.
9.4.15
उभौ तौ बद्धनिस्त्रिंशावुभौ चाबद्धकङ्कटौ ।
कृतवैरावुभौ वीरौ यमावपि यमोपमौ ॥ ९.४.१५ ॥
അവർ ഇരുവരും വാൾ കെട്ടിയവരാണ്; ഇരുവരും കവചം ധരിച്ചിട്ടില്ല. ഇരുവീരന്മാരും വൈരം പുലർത്തിയവരാണ്; ഇരുവരും യമനു തുല്യരാണ്.
9.4.16
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च कृतवैरौ मया सह ।
तौ कथं मद्विते यत्नं कुर्यातां द्विजसत्तम ॥ ९.४.१६ ॥
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും ശിഖണ്ഡിയും എന്നോടു വൈരം പുലർത്തിയവരാണ്. ഓ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, അവർ എന്റെ ഹിതത്തിനായി എങ്ങനെ യത്നിക്കും?
9.4.17
दुःशासनेन यत्कृष्णा एकवस्त्रा रजस्वला ।
परिक्लिष्टा सभामध्ये सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ९.४.१७ ॥
ദുഃശാസനൻ ഒരൊറ്റ വസ്ത്രത്തിൽ ആർത്തവവതിയായ കൃഷ്ണയെ സഭയുടെ നടുവിൽ, എല്ലാവരും കാൺകെ, വലിച്ചിഴച്ചു.
9.4.18
तथा विवसनां दीनां स्मरन्त्यद्यापि पाण्डवाः ।
न निवारयितुं शक्याः सङ्ग्रामात्ते परन्तपाः ॥ ९.४.१८ ॥
ആ വിവസ്ത്രയും ദീനയുമായ അവസ്ഥ പാണ്ഡവർ ഇന്നും ഓർക്കുന്നു. ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവനേ, അവരെ യുദ്ധത്തിൽനിന്ന് തടയാനാവില്ല.
9.4.19
यदा च द्रौपदी क्लिष्टा मद्विनाशाय दुःखिता ।
उग्रं तेपे तपः कृष्णा भर्तॄणामर्थसिद्धये।
स्थण्डिले नित्यदा शेते यावद्वैरस्य यातनम् ॥ ९.४.१९ ॥
എന്റെ നാശത്തിനായി ദുഃഖിതയായി പീഡിതയായ ദ്രൗപദി, ഭർത്താക്കന്മാരുടെ ലക്ഷ്യസിദ്ധിക്കായി കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു; വൈരത്തിന് പ്രതികാരം നടക്കുംവരെ എന്നും നിലത്ത് ശയിച്ചു.
9.4.20
निक्षिप्य मानं दर्पं च वासुदेवसहोदरा ।
कृष्णायाः प्रेष्यवद्भूत्वा शुश्रूषां कुरुते सदा ॥ ९.४.२० ॥
അഭിമാനവും ഗർവ്വും ഉപേക്ഷിച്ച്, വാസുദേവന്റെ സഹോദരി, കൃഷ്ണയുടെ (ദ്രൗപദിയുടെ) ദാസിയെപ്പോലെ എന്നും അവളെ ശുശ്രൂഷിക്കുന്നു.
9.4.21
इति सर्वं समुन्नद्धं न निर्वाति कथञ्चन ।
अभिमन्योर्विनाशेन स सन्धेयः कथं मया ॥ ९.४.२१ ॥
ഇങ്ങനെ എല്ലാം ജ്വലിച്ചുയർന്നിരിക്കുന്നു; ഒരു വിധത്തിലും ശമിക്കുന്നില്ല. അഭിമന്യുവിന്റെ വിനാശത്താൽ ഉണ്ടായ ആ ദുഃഖത്തെ ഞാൻ എങ്ങനെ ശമിപ്പിക്കും?
9.4.22
कथं च राजा भुक्त्वेमां पृथिवीं सागराम्बराम् ।
पाण्डवानां प्रसादेन भोक्ष्ये राज्यमहं कथम् ॥ ९.४.२२ ॥
സമുദ്രംതന്നെ വസ്ത്രമായ ഈ ഭൂമിയെ രാജാവായി ഞാൻ എങ്ങനെ അനുഭവിക്കും? പാണ്ഡവരുടെ കൃപയാൽ രാജ്യം ഞാൻ എങ്ങനെ ഭുജിക്കും?
9.4.23
उपर्युपरि राज्ञां वै ज्वलित्वा भास्करो यथा ।
युधिष्ठिरं कथं पञ्चादनुयास्यामि दासवत् ॥ ९.४.२३ ॥
രാജാക്കന്മാർക്ക് മീതെ സൂര്യനെപ്പോലെ ജ്വലിച്ചിട്ടും, യുധിഷ്ഠിരന്റെ പിന്നാലെ ദാസനെപ്പോലെ ഞാൻ എങ്ങനെ പോകും?
9.4.24
कथं भुक्त्वा स्वयं भोगान्दत्त्वा दायांश्च पुष्कलान् ।
कृपणं वर्तयिष्यामि कृपणैः सह जीविकाम् ॥ ९.४.२४ ॥
സ്വയം ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, സമൃദ്ധമായി ദാനങ്ങൾ നൽകിയശേഷം, ദരിദ്രരോടൊപ്പം ദീനമായ ജീവിതം ഞാൻ എങ്ങനെ നയിക്കും?
9.4.25
नाभ्यसूयामि ते वाक्यमुक्तं स्निग्धं हितं त्वया ।
न तु सन्धिमहं मन्ये प्राप्तकालं कथञ्चन। ॥ ९.४.२५ ॥
നിങ്ങളുടെ സ്നേഹപൂർണവും ഹിതകരവുമായ വാക്കുകളെ ഞാൻ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നില്ല; എന്നാൽ ഈ സമയത്ത് ഒരു തരത്തിലും സന്ധി ഉചിതമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നില്ല.
9.4.26
सुनीतमनुपश्यामि सुयुद्धेन परन्तप ॥ ९.४.२६ ॥
ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവനേ, നല്ല യുദ്ധത്തിലൂടെയാണ് ഇതാണ് ശരിയായ നീതി എന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു.
9.4.27
नायं क्लीबायितुं कालः संयोद्वुं काल एव नः ॥ ९.४.२७ ॥
ഇത് ഭീരുത്വം കാണിക്കേണ്ട സമയമല്ല; ഞങ്ങൾക്ക് യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ട സമയമാണിത്.
9.4.28
इष्टं मे बहुभिर्जज्ञैर्दत्ता विप्रेषु दक्षिणाः ।
प्राप्ताः कामाः श्रुता वेदाः शत्रूणां मूर्ध्नि च स्थितम् ॥ ९.४.२८ ॥
ഞാൻ പല യജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്തു; ബ്രാഹ്മണർക്ക് ദക്ഷിണകൾ നൽകി; എന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നേടി; വേദങ്ങൾ കേട്ടു; ശത്രുക്കളെ ഞാൻ തലയിൽ വെച്ചു.
9.4.29
भृत्या मे सुभृतास्तात दीनश्चाभ्युद्वृतो जनः ।
नोत्साहेऽद्य द्विजश्रेष्ठ पाण्डवान्वक्तुमीदृशम् ॥ ९.४.२९ ॥
പ്രിയനേ, എന്റെ ഭൃത്യന്മാർ നന്നായി പോറ്റപ്പെട്ടവരാണ്; ദീനരും ഉയർന്നുവന്നിരിക്കുന്നു; ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഇന്ന് പാണ്ഡവരോട് ഇങ്ങനെയൊരു വാക്ക് പറയാൻ എനിക്ക് ഉത്സാഹമില്ല.
9.4.30
जितानि परराष्ट्राणि स्वराष्ट्रमनुपालितम् ।
भुक्ताश्च विविधा भोगास्त्रिवर्गः सेवितो मया ॥ ९.४.३० ॥
ഞാൻ ശത്രുരാഷ്ട്രങ്ങളെ ജയിച്ചു; സ്വരാഷ്ട്രം സംരക്ഷിച്ചു; വിവിധ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു; ത്രിവർഗം സേവിച്ചു.
9.4.31
पितॄणां गतमानृण्यं क्षत्रधर्मस्य चोभयोः ।
न ध्रुवं सुखमस्तीह कुतो राष्ट्रं कुतो यशः।
इह कीर्तिर्विचेतव्या सा च युद्वेन नान्यथा ॥ ९.४.३१ ॥
പിതൃക്കളോടുള്ള ഋണമോചനവും ക്ഷത്രധർമ്മവും — ഇവ രണ്ടിന്റെയും പക്ഷത്തുനിന്ന് ഇവിടെ ഉറപ്പുള്ള സുഖമില്ല; രാജ്യം എവിടെ, യശസ്സ് എവിടെ? ഇവിടെ കീർത്തി അന്വേഷിക്കണം, അത് യുദ്ധത്താൽ മാത്രമേ ലഭിക്കൂ, മറ്റൊരു വഴിയിലല്ല.
9.4.32
वृथा च यत्क्षत्रियस्य निधनं तद्विगर्हितम् ।
अधर्मः सुमहानेष यच्छय्यामरणं गृहे ॥ ९.४.३२ ॥
ക്ഷത്രിയന്റെ മരണം വ്യർത്ഥമാകുന്നത് നിന്ദ്യമാണ്; വീട്ടിൽ കിടക്കയിൽ മരിക്കുന്നത് വലിയ അധർമ്മമാണ്.
9.4.33
अरण्ये यो विमुच्येत सङ्ग्रामे वा तनुं नृपः ।
क्रतूनाहृत्य महतो महिमानं स गच्छति ॥ ९.४.३३ ॥
കാട്ടിലോ യുദ്ധത്തിലോ ശരീരം വെടിയുന്ന രാജാവ്, മഹായജ്ഞങ്ങൾ നടത്തിയവനെപ്പോലെ ആ മഹിമയെ പ്രാപിക്കുന്നു.
9.4.34
कृपणं विलपन्नार्तो जरयाऽभिपरिप्लुतः ।
म्रियते रुदतां मध्ये ज्ञातीनां न स पूरुषः ॥ ९.४.३४ ॥
ദീനനായി വിലപിച്ചുകൊണ്ട്, വേദനയോടെ, വാർധക്യത്താൽ പൊതിയപ്പെട്ട്, കരയുന്ന ബന്ധുക്കളുടെ നടുവിൽ മരിക്കുന്നവൻ പുരുഷനല്ല.
9.4.35
त्यक्त्वा तु विविधान्भोगान्प्राप्तानां परमां गतिम् ।
अपीदानीं सुयुद्धेन गच्छेयं यत्सलोकताम् ॥ ९.४.३५ ॥
വിവിധ ഭോഗങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, പരമഗതി പ്രാപിച്ചവരുടെ ലോകത്തെ — ഇപ്പോഴെങ്കിലും നല്ല യുദ്ധത്താൽ — ഞാൻ പ്രാപിക്കട്ടെ.
9.4.36
शूराणामार्यवृत्तानां सङ्क्रामेष्वनिवर्तिनाम् ।
धीमतां सत्यसन्धानां सर्वेषां क्रतुयाजिनाम्।
शस्त्रावभृथपूतानां ध्रुवो वासस्त्रिविष्टपे ॥ ९.४.३६ ॥
ശൂരന്മാർ, ആര്യാചാരമുള്ളവർ, യുദ്ധങ്ങളിൽ പിന്തിരിയാത്തവർ, ബുദ്ധിമാന്മാർ, സത്യപ്രതിജ്ഞയുള്ളവർ, യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവർ, ശസ്ത്രാവഭൃഥസ്നാനത്താൽ പവിത്രരായവർ — അവർക്കെല്ലാം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിശ്ചിതമായ വാസമുണ്ട്.
9.4.37
मुदा नूनं प्रपश्यन्ति युद्वे ह्यप्सरसां गणाः ॥ ९.४.३७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ അപ്സരസ്സുകളുടെ സംഘങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ അവരെ കാണുന്നുണ്ട്.
9.4.38
पश्यन्ति नूनं पितरः पूजितान्सुरसंसदि ।
अप्सरोभिः परिवृतान्मोदमानांस्त्रिविष्टपे ॥ ९.४.३८ ॥
ദേവസഭയിൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട പിതൃക്കൾ അപ്സരസ്സുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് സ്വർഗത്തിൽ സന്തോഷിക്കുന്നവരെ തീർച്ചയായും കാണുന്നു.
9.4.39
पन्थानममरैर्यान्तं शूरैश्चैवानिवर्तिभिः ।
अपि तत्सङ्गतं मार्गं वयमध्यारुहेमहि ॥ ९.४.३९ ॥
അമരന്മാരും തിരിഞ്ഞുനോക്കാത്ത ശൂരന്മാരും സഞ്ചരിച്ച ആ വഴിയിൽ ഞങ്ങളും കയറട്ടെ.
9.4.40
पितामहेन वृद्वेन तथाऽचार्येण धीमता ।
जयद्रथेन कर्णेन तथा दुःशासनेन च ॥ ९.४.४० ॥
വൃദ്ധനായ പിതാമഹനാലും ബുദ്ധിമാനായ ആചാര്യനാലും ജയദ്രഥനാലും കർണനാലും ദുശ്ശാസനനാലും.
9.4.41
घटमाना मदर्थेऽस्मिन्हताः शूरा जनाधिपाः ।
शेरते लोहिताक्ताङ्गाः पृथिव्यां शरविक्षताः ॥ ९.४.४१ ॥
എനിക്കുവേണ്ടി ഈ യുദ്ധത്തിൽ പൊരുതി വീണ ശൂരരായ രാജാക്കന്മാർ, രക്തം പുരണ്ട ശരീരങ്ങളോടെ, അമ്പേറ്റു മുറിഞ്ഞ് ഭൂമിയിൽ കിടക്കുന്നു.
9.4.42
उत्तमास्त्रविदः शूरा यथोक्तक्रतुयाजिनः ।
त्यक्त्वा प्राणान्यथान्यायमिन्द्रसद्मसु धिष्ठितः ॥ ९.४.४२ ॥
ഉത്തമാസ്ത്രങ്ങൾ അറിയുന്നവരും വിധിപ്രകാരം യജ്ഞം ചെയ്തവരുമായ ശൂരന്മാർ, ന്യായമായി പ്രാണൻ വെടിഞ്ഞ് ഇന്ദ്രഭവനങ്ങളിൽ സ്ഥിരപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
9.4.43
तैः स्वयं रचितो मार्गो दुर्गमो हि पुनर्भवेत् ।
सम्पतद्भिर्महावेगैरितो यास्यामि सद्गतिम् ॥ ९.४.४३ ॥
അവർതന്നെ നിർമ്മിച്ച വഴി വീണ്ടും ദുർഗമമായിത്തീരുമായിരുന്നു; മഹാവേഗത്തോടെ കുതിച്ചവരാൽ. ഇവിടെനിന്ന് ഞാൻ സദ്ഗതിയിലേക്ക് പോകും.
9.4.44
ये मदर्थे हताः शूरास्तेषां कृतमनुस्मरन् ।
ऋणं तत्प्रतियुञ्जानो न राज्ये मन आदधे ॥ ९.४.४४ ॥
എനിക്കുവേണ്ടി വധിക്കപ്പെട്ട ആ വീരന്മാരുടെ ഉപകാരം ഓർത്ത്, ആ ഋണം വീട്ടിക്കൊണ്ട്, ഞാൻ രാജ്യത്തിൽ മനസ്സു വെച്ചില്ല.
9.4.45
पातयित्वा वयस्यांश्च भ्रातृनथ पितामहान् ।
जीवितं यदि रक्षेयं लोको मां गर्हयेद्व्रुवम् ॥ ९.४.४५ ॥
സുഹൃത്തുക്കളെയും സഹോദരന്മാരെയും പിതാമഹന്മാരെയും വീഴ്ത്തിയിട്ട്, ഞാൻ ജീവൻ രക്ഷിച്ചാൽ, ലോകം എന്നെ തീർച്ചയായും നിന്ദിക്കും.
9.4.46
कीदृशं च भवेद्राज्यं मम हीनस्य बन्धुभिः ।
सखिभिश्च विशेषेण प्रणिपत्य च पाण्डवम् ॥ ९.४.४६ ॥
ബന്ധുക്കളും സുഹൃത്തുക്കളും ഇല്ലാത്ത എനിക്ക് രാജ്യം എങ്ങനെയായിരിക്കും, പ്രത്യേകിച്ചും പാണ്ഡവനെ വണങ്ങിയശേഷം?
9.4.47
सोऽहमेतादृशं कृत्वा जगतोऽस्य पराभवम् ।
सुयुद्धेन हतः स्वर्गं प्राप्सामि न तदन्यथा ॥ ९.४.४७ ॥
ഞാൻ ഇങ്ങനെ ചെയ്ത്, ഈ ലോകത്തിന്റെ അപമാനം വരുത്തി, നല്ല യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ട് സ്വർഗം പ്രാപിക്കും; മറ്റൊന്നല്ല.
9.4.48
एं दुर्योधनेनोक्ते सर्वे सम्पूज्य तद्वचः ।
साधुसाध्विति राजानं क्षत्रियाः सम्बभाषिरे ॥ ९.४.४८ ॥
ദുര്യോധനൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, എല്ലാ ക്ഷത്രിയരും ആ വാക്കിനെ ബഹുമാനിച്ച്, 'സാധു! സാധു!' എന്ന് പറഞ്ഞ് രാജാവിനോട് സംസാരിച്ചു.
9.4.49
पराजयमशोचन्तः कृतचित्ताश्च विक्रमे ।
सर्वे सुनिश्चिता योद्धुमुदग्रमनसोऽभवन् ॥ ९.४.४९ ॥
തോൽവിയെക്കുറിച്ച് ദുഃഖിക്കാതെ, വീര്യത്തിൽ ഉറച്ച മനസ്സോടെ, എല്ലാവരും യുദ്ധത്തിന് പൂർണ്ണമായി നിശ്ചയിച്ച് ഉത്സാഹമുള്ള മനസ്സുള്ളവരായി.
9.4.50
ततो वाहान्समाश्वास्य सर्वे युद्धाभिनन्दिनः ।
ऊने द्वियोजने गत्वा प्रत्यतिष्ठन्त कौरवाः ॥ ९.४.५० ॥
പിന്നെ യുദ്ധപ്രിയരായ കൗരവരെല്ലാവരും കുതിരകളെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, രണ്ട് യോജനയിൽ അല്പം കുറവ് ദൂരം പോയി നിന്നു.
9.4.51
आकाशे विद्रुमे पुण्ये प्रस्थे हिमवतः शुभे ।
अरुणां सरस्वतीं प्राप्य पपुः सस्नुश्च तेजलम् ॥ ९.४.५१ ॥
ഹിമവാന്റെ ചരിവിൽ, പവിഴനിറമുള്ള, പുണ്യവും ശുഭവുമായ തുറസ്സായ സ്ഥലത്ത് അരുണ എന്ന സരസ്വതിയിലെത്തി അവർ വെള്ളം കുടിച്ച് സ്നാനം ചെയ്തു.
9.4.52
तव पुत्रकृतोत्साहाः पर्यवर्तन्त ते ततः ।
पर्यवस्थाप्य चात्मानमन्योन्येन पुनस्तदा।
सर्वे राजन्न्यवर्तन्त क्षत्रियाः कालचोदिताः ॥ ९.४.५२ ॥
നിങ്ങളുടെ പുത്രനാൽ ഉത്സാഹിതരായ അവർ തിരിഞ്ഞു. പിന്നെ പരസ്പരം ആശ്വസിപ്പിച്ച്, രാജാവേ, കാലപ്രേരിതരായ എല്ലാ ക്ഷത്രിയരും മടങ്ങി.