ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.41.1
आर्ष्टिषेणस्तथा ब्रह्मन्विपुलं तप्तवांस्तपः ।
सिन्धुद्वीपः कथं चापि ब्राह्मण्यं लब्धवांस्तदा ॥ ९.४१.१ ॥
ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ବିପୁଳ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଆଉ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପ ସେତେବେଳେ କିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ଲାଭ କଲେ?
9.41.2
देवापिश्च कथं ब्रह्मन्विश्वामित्रश्च सत्तम ।
तन्ममाचक्ष्व भगवन्परं कौतूहलं हि मे ॥ ९.४१.२ ॥
ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଦେବାପି ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କିପରି (ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଲେ)? ହେ ସତ୍ତମ, ହେ ଭଗବନ୍, ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ; ମୋର ଅତ୍ୟଧିକ କୌତୂହଳ ଅଛି।
9.41.3
पुरा कृतयुगे राजन्नार्ष्टिषेणो द्विजोत्तमः ।
वसन्गुरुकुले नित्यं नित्यमध्ययने रतः ॥ ९.४१.३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପୂର୍ବେ କୃତଯୁଗରେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣ ଗୁରୁକୁଳରେ ବାସ କରି ସର୍ବଦା ଅଧ୍ୟୟନରେ ରତ ଥିଲେ।
9.41.4
तस्य राजन्गुरुकुले वसतो नित्यमेव च ।
समाप्तिं नागमद्विद्या नापि वेदा विशाम्पते ॥ ९.४१.४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଗୁରୁକୁଳରେ ସର୍ବଦା ବାସ କଲେ ବି ତାଙ୍କ ବିଦ୍ୟା ସମାପ୍ତ ହେଲା ନାହିଁ; ହେ ପ୍ରଜାପତି, ବେଦ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ମିଳିଲା ନାହିଁ।
9.41.5
स निर्विण्णस्ततो राजंस्तपस्तेपे महातपाः ।
ततो वै तपसा तेन प्राप्य वेदाननुत्तमान् ॥ ९.४१.५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତାପରେ ସେ ନିରାଶ ହୋଇ ମହାତପସ୍ୱୀ ହୋଇ ତପସ୍ୟା କଲେ। ସେହି ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବେଦସମୂହ ପାଇଲେ।
9.41.6
स विद्वान्वेदयुक्तश्च सिद्धश्चाप्यृषिसत्तमः ।
तत्र तीर्थे वरान्प्रादात्त्रीनेव सुमहातपाः ॥ ९.४१.६ ॥
ସେ ବିଦ୍ୱାନ, ବେଦଯୁକ୍ତ, ସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ; ସେହି ତୀର୍ଥରେ ସେହି ମହାତପସ୍ୱୀ ତିନି ବର ଦେଲେ।
9.41.7
अस्मिंस्तीर्थे महानद्या अद्यप्रभृति मानवः ।
आप्लुतो वाजिमेधस्य फलं प्राप्स्यति पुष्कलम् ॥ ९.४१.७ ॥
ଏହି ମହାନଦୀର ଏହି ତୀର୍ଥରେ ଆଜିଠାରୁ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ନାନ କରିବ, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଇବ।
9.41.8
अद्यप्रभृति नैवात्र भयं व्यालाद्भविष्यति ।
अपि चाल्पेन कालेन फलं प्राप्स्यति पुष्कलम् ॥ ९.४१.८ ॥
ଆଜିଠାରୁ ଏଠାରେ ହିଂସ୍ର ଜନ୍ତୁଙ୍କ ଭୟ ରହିବ ନାହିଁ; ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଇବ।
9.41.9
एवमुक्त्वा महातेजा जगाम त्रिदिवं मुनिः ।
एवं सिद्वः स भगवानार्ष्टिषेणः प्रतापवान् ॥ ९.४१.९ ॥
ଏପରି କହି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ମୁନି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ଏପରି ସିଦ୍ଧ ଭଗବାନ ପ୍ରତାପୀ ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣ ମଧ୍ୟ ଗଲେ।
9.41.10
तस्मिन्नेव तदा तीर्थे सिन्धुद्वीपः प्रतापवान् ।
देवापिश्च महाराज ब्राह्मण्यं प्रापतुर्महत् ॥ ९.४१.१० ॥
ସେହି ସମୟରେ ସେହି ତୀର୍ଥରେ ପ୍ରତାପୀ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ହେ ମହାରାଜ, ଦେବାପି ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପାଇଲେ।
9.41.11
तथाच कौशिकस्तात तपोनित्यो जितेन्द्रियः ।
तपसा वै सुतप्तेन ब्राह्मणत्वमवाप्तवान् ॥ ९.४१.११ ॥
ସେହିପରି, ହେ ତାତ, ନିତ୍ୟ ତପରେ ରତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ କୌଶିକ ମଧ୍ୟ ସୁତପ୍ତ ତପସ୍ୟାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପାଇଲେ।
9.41.12
गाधिर्नाम महानासीत्क्षत्रियः प्रथितो भुवि ।
तस्य पुत्रोऽभवद्राजन्विश्वामित्रः प्रतापवान् ॥ ९.४१.१२ ॥
ଗାଧି ନାମକ ଜଣେ ମହାନ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଥିଲେ, ଯିଏ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ହେ ରାଜନ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରତାପୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ହେଲେ।
9.41.13
स राजा कौशिकस्तात महायोग्यभवत्किल ।
स पुत्रमभिषिच्याथ विश्वामित्रं महातपाः ॥ ९.४१.१३ ॥
ହେ ବତ୍ସ, ସେହି ରାଜା କୌଶିକ ପ୍ରକୃତରେ ମହାଯୋଗୀ ହେଲେ। ତା'ପରେ ସେହି ମହାତପସ୍ୱୀ ନିଜ ପୁତ୍ର ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ।
9.41.14
देहन्यासे मनश्चक्रे तमूचुः प्रणताः प्रजाः ।
न गन्तव्यं महाप्राज्ञ त्राहि चास्मान्महाभयात् ॥ ९.४१.१४ ॥
ଦେହତ୍ୟାଗର ସଂକଳ୍ପ କଲାବେଳେ, ପ୍ରଣତ ପ୍ରଜାମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ଆପଣ ଯିବେ ନାହିଁ; ଆମକୁ ମହାଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
9.41.15
एवमुक्तः प्रत्युवाच ततो गाधिः प्रजास्ततः ।
विश्वस्य जगतो गोप्ता भविष्यति सुतो मम ॥ ९.४१.१५ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରେ ଗାଧି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ମୋ ପୁତ୍ର ସମଗ୍ର ଜଗତର ରକ୍ଷକ ହେବ।
9.41.16
इत्युक्त्वा तु ततो गाधिर्विश्वामित्रं निवेश्य च ।
जगाम त्रिदिवं राजन्विश्वामित्रोऽभवन्नृपः ॥ ९.४१.१६ ॥
ଏହା କହି ଗାଧି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ସିଂହାସନରେ ବସାଇ, ହେ ରାଜନ୍, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ; ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାଜା ହେଲେ।
9.41.17
न स शक्नोति पृथिवीं यत्नवानपि रक्षितुम् ।
ततः शुश्राव राजा स राक्षसेभ्यो महाभयम् ॥ ९.४१.१७ ॥
ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତା'ପରେ ସେହି ରାଜା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କଠାରୁ ମହାଭୟ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଲେ।
9.41.18
निर्ययौ नगराच्चापि चतुरङ्गबलान्वितः ।
स गत्वा दूरमध्वानं वसिष्ठाश्रममभ्ययात् ॥ ९.४१.१८ ॥
ସେ ଚତୁରଙ୍ଗ ସେନା ସହିତ ନଗରରୁ ବାହାରିଲେ। ଦୀର୍ଘ ପଥ ଚାଲି ସେ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
9.41.19
तस्य ते सैनिका राजंश्चक्रुस्तत्रानयान्बहून् ।
ततस्तु भगवान्विप्रो वसिष्ठो श्रममभ्ययात्।
ददृशेऽथ ततः सर्वं भज्यमानं महाव्रनम् ॥ ९.४१.१९ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ତାଙ୍କ ସୈନିକମାନେ ସେଠାରେ ବହୁ ବିନାଶ କଲେ। ତାପରେ ଭଗବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବସିଷ୍ଠ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ। ସେତେବେଳେ ସେ ସମସ୍ତ ମହାବନ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
9.41.20
तस्य क्रुद्धो महाराज वसिष्ठो मुनिसत्तमः ।
सृजस्व शबरान्घोरानिति स्वां गामुवाच ह ॥ ९.४१.२० ॥
ମହାରାଜ! ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସିଷ୍ଠ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ। ସେ ନିଜ ଗାଇକୁ କହିଲେ, "ଭୟଙ୍କର ଶବରମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କର।"
9.41.21
तथोक्ता साऽसृजद्धेनुः पुरुषान्घोरदर्शनान् ।
ते तु तद्बलमासाद्य बभञ्जुः सर्वतोदिशम् ॥ ९.४१.२१ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସେହି ଗାଈ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଥିବା ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲା। ସେମାନେ ସେହି ସେନାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
9.41.22
तच्छ्रुत्वा विद्रुतं सैन्यं विश्वामित्रस्तु गाधिजः ।
तपः परं मन्यमानस्तपस्येव मनो दधे ॥ ९.४१.२२ ॥
ସେନା ଭାଙ୍ଗି ପଳାଇଛି ଶୁଣି ଗାଧିପୁତ୍ର ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତପସ୍ୟାକୁ ହିଁ ପରମ ମନେ କରି ମନ ତପସ୍ୟାରେ ସ୍ଥିର କଲେ।
9.41.23
सोऽस्मिंस्तीर्थवरे राजन्सरस्वत्याः समाहितः ।
नियमैश्चोपवासैश्च कर्शयन्देहमात्मनः ॥ ९.४१.२३ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ସେ ସରସ୍ୱତୀର ଏହି ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ନିୟମ ଓ ଉପବାସ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଶରୀରକୁ କୃଶ କରୁଥିଲେ।
9.41.24
जलाहारो वायुभक्षः पर्णाहारश्च सोऽभवत् ।
तथा स्थण्डिलशायी च ये चान्ये नियमाःपृथक् ॥ ९.४१.२४ ॥
ସେ ଜଳ ଖାଇ, ପବନ ଖାଇ ଓ ପତ୍ର ଖାଇ ରହୁଥିଲେ। ସେ ଭୂମିରେ ଶୟନ କରୁଥିଲେ; ଏବଂ ଅନ୍ୟ ନିୟମମାନ ମଧ୍ୟ ପୃଥକ ଭାବେ ପାଳନ କରୁଥିଲେ।
9.41.25
असकृत्तस्य देवास्तु व्रतविघ्नं प्रचक्रिरे ।
न चास्य नियमाद्बुद्धिरपयाति महात्मनः ॥ ९.४१.२५ ॥
ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ବ୍ରତରେ ବାରମ୍ବାର ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ନିଜ ନିୟମରୁ ଖସିଲା ନାହିଁ।
9.41.26
ततः परेण यत्नेन तप्त्वा बहुविधं तपः ।
तेजसा भास्कराकारो गाधिजः समपद्यत ॥ ९.४१.२६ ॥
ତା'ପରେ ପରମ ଯତ୍ନରେ ବହୁବିଧ ତପସ୍ୟା କରି ଗାଧିପୁତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ତେଜସ୍ୱୀ ହେଲେ।
9.41.27
तपसा तु तथायुक्तं विश्वामित्रं पितामहः ।
अमन्यत महातेजा वरदोऽदर्शयत्तदा ॥ ९.४१.२७ ॥
ତପସ୍ୟାରେ ସେହିପରି ଯୁକ୍ତ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପିତାମହ ଜାଣିଲେ; ସେତେବେଳେ ବରଦାତା ଦର୍ଶନ ଦେଲେ।
9.41.28
स तु वव्रे वरं राजन्स्यामहं ब्राह्मणस्त्विति ।
तथेति चाब्रवीद्ब्रह्मा सर्वलोकपितामहः ॥ ९.४१.२८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେ ବର ମାଗିଲେ: 'ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଉ।' ସର୍ବଲୋକ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, 'ତଥାସ୍ତୁ।'
9.41.29
स लब्ध्वा तपसोग्रेण ब्राह्मणत्वं महायशाः ।
विचचार महीं कृत्स्नां कृतकामः सुरोपमः ॥ ९.४१.२९ ॥
କଠୋର ତପସ୍ୟାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସେହି ମହାଯଶସ୍ୱୀ, କୃତକାମ ଓ ଦେବତୁଲ୍ୟ ହୋଇ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ବିଚରଣ କଲେ।
9.41.30
तस्मिंस्तीर्थवरे रामः प्रदाय विविधं वसु ।
पयस्विनीस्तथा धेनूर्यानानि शयनानि च ॥ ९.४१.३० ॥
ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥରେ ରାମ ବିବିଧ ଧନ, ଦୁଗ୍ଧବତୀ ଗାଈ, ଯାନ ଓ ଶଯ୍ୟା ଦାନ କଲେ।
9.41.31
अथ वस्त्राण्यलङ्कारं भक्ष्यं पेयं च शोभनम् ।
अददन्मुदितो राजन्पूजयित्वा द्विजोत्तमान् ॥ ९.४१.३१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ରାମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର, ଭକ୍ଷ୍ୟ ଓ ପେୟ ଦାନ କଲେ।
9.41.32
ययौ राजंस्ततो रामो बकस्याश्रममन्तिकात् ।
यत्र तेपे तपस्तीव्रं दाल्भ्यो बक इति श्रुतिः ॥ ९.४१.३२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ରାମ ବକଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ନିକଟରୁ ଚାଲିଗଲେ; ଯେଉଁଠାରେ ଦାଲ୍ଭ୍ୟ ବକ ନାମକ ଋଷି ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ ବୋଲି ଶୁଣାଯାଏ।