ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 9.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.41.1
आर्ष्टिषेणस्तथा ब्रह्मन्विपुलं तप्तवांस्तपः ।
सिन्धुद्वीपः कथं चापि ब्राह्मण्यं लब्धवांस्तदा ॥ ९.४१.१ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਆਰਸ਼ਟਿਸ਼ੇਣ ਨੇ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਪੁਲ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਸਿੰਧੂਦ੍ਵੀਪ ਨੇ ਉਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤ੍ਵ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ?
9.41.2
देवापिश्च कथं ब्रह्मन्विश्वामित्रश्च सत्तम ।
तन्ममाचक्ष्व भगवन्परं कौतूहलं हि मे ॥ ९.४१.२ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਦੇਵਾਪਿ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਕਿਵੇਂ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣੇ)? ਹੇ ਸੱਤਮ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ; ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
9.41.3
पुरा कृतयुगे राजन्नार्ष्टिषेणो द्विजोत्तमः ।
वसन्गुरुकुले नित्यं नित्यमध्ययने रतः ॥ ९.४१.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ ਆਰਸ਼ਟਿਸ਼ੇਣ ਗੁਰੂ-ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸਦਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
9.41.4
तस्य राजन्गुरुकुले वसतो नित्यमेव च ।
समाप्तिं नागमद्विद्या नापि वेदा विशाम्पते ॥ ९.४१.४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਗੁਰੂ-ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਸਦੀ ਵਿਦਿਆ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਈ; ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਵੇਦ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੇ ਨਾ ਮਿਲੇ।
9.41.5
स निर्विण्णस्ततो राजंस्तपस्तेपे महातपाः ।
ततो वै तपसा तेन प्राप्य वेदाननुत्तमान् ॥ ९.४१.५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਬਣ ਕੇ ਤਪ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਤਪ ਰਾਹੀਂ ਉਸਨੇ ਉੱਤਮ ਵੇਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।
9.41.6
स विद्वान्वेदयुक्तश्च सिद्धश्चाप्यृषिसत्तमः ।
तत्र तीर्थे वरान्प्रादात्त्रीनेव सुमहातपाः ॥ ९.४१.६ ॥
ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ, ਵੇਦਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ; ਉਸ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਉਸ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਰ ਦਿੱਤੇ।
9.41.7
अस्मिंस्तीर्थे महानद्या अद्यप्रभृति मानवः ।
आप्लुतो वाजिमेधस्य फलं प्राप्स्यति पुष्कलम् ॥ ९.४१.७ ॥
ਇਸ ਮਹਾਨਦੀ ਦੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤੋਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇਗਾ, ਉਸਨੂੰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਮਿਲੇਗਾ।
9.41.8
अद्यप्रभृति नैवात्र भयं व्यालाद्भविष्यति ।
अपि चाल्पेन कालेन फलं प्राप्स्यति पुष्कलम् ॥ ९.४१.८ ॥
ਅੱਜ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਹਿੰਸਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ; ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਪੂਰਾ ਫਲ ਪਾਵੇਗਾ।
9.41.9
एवमुक्त्वा महातेजा जगाम त्रिदिवं मुनिः ।
एवं सिद्वः स भगवानार्ष्टिषेणः प्रतापवान् ॥ ९.४१.९ ॥
ਏਦਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਮੁਨੀ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ। ਏਦਾਂ ਸਿੱਧ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਆਰਸ਼ਟਿਸ਼ੇਣ ਵੀ (ਚਲੇ ਗਏ)।
9.41.10
तस्मिन्नेव तदा तीर्थे सिन्धुद्वीपः प्रतापवान् ।
देवापिश्च महाराज ब्राह्मण्यं प्रापतुर्महत् ॥ ९.४१.१० ॥
ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਸੇ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਸਿੰਧੂਦੀਪ ਅਤੇ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਦੇਵਾਪਿ ਨੇ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
9.41.11
तथाच कौशिकस्तात तपोनित्यो जितेन्द्रियः ।
तपसा वै सुतप्तेन ब्राह्मणत्वमवाप्तवान् ॥ ९.४१.११ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਨਿੱਤ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਵੀ ਚੰਗੇ ਤਪ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
9.41.12
गाधिर्नाम महानासीत्क्षत्रियः प्रथितो भुवि ।
तस्य पुत्रोऽभवद्राजन्विश्वामित्रः प्रतापवान् ॥ ९.४१.१२ ॥
ਗਾਧਿ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਹੋਇਆ।
9.41.13
स राजा कौशिकस्तात महायोग्यभवत्किल ।
स पुत्रमभिषिच्याथ विश्वामित्रं महातपाः ॥ ९.४१.१३ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਕੌਸ਼ਿਕ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਹਾਯੋਗੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦਾ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
9.41.14
देहन्यासे मनश्चक्रे तमूचुः प्रणताः प्रजाः ।
न गन्तव्यं महाप्राज्ञ त्राहि चास्मान्महाभयात् ॥ ९.४१.१४ ॥
ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ, ਤਾਂ ਨਤਮਸਤਕ ਪ੍ਰਜਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਜਾਓ; ਸਾਨੂੰ ਵੱਡੇ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾਓ।
9.41.15
एवमुक्तः प्रत्युवाच ततो गाधिः प्रजास्ततः ।
विश्वस्य जगतो गोप्ता भविष्यति सुतो मम ॥ ९.४१.१५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਗਾਧੀ ਨੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਹੋਵੇਗਾ।
9.41.16
इत्युक्त्वा तु ततो गाधिर्विश्वामित्रं निवेश्य च ।
जगाम त्रिदिवं राजन्विश्वामित्रोऽभवन्नृपः ॥ ९.४१.१६ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਗਾਧੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਅਤੇ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
9.41.17
न स शक्नोति पृथिवीं यत्नवानपि रक्षितुम् ।
ततः शुश्राव राजा स राक्षसेभ्यो महाभयम् ॥ ९.४१.१७ ॥
ਯਤਨ ਕਰਨ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਡਰ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ।
9.41.18
निर्ययौ नगराच्चापि चतुरङ्गबलान्वितः ।
स गत्वा दूरमध्वानं वसिष्ठाश्रममभ्ययात् ॥ ९.४१.१८ ॥
ਉਹ ਚਤੁਰੰਗੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਨਗਰੋਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਲੰਮਾ ਰਾਹ ਤੈਅ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ।
9.41.19
तस्य ते सैनिका राजंश्चक्रुस्तत्रानयान्बहून् ।
ततस्तु भगवान्विप्रो वसिष्ठो श्रममभ्ययात्।
ददृशेऽथ ततः सर्वं भज्यमानं महाव्रनम् ॥ ९.४१.१९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਸ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਬਹੁਤ ਵਿਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਸਿਸ਼ਠ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਵਨ ਨੂੰ ਟੁੱਟਦਾ ਵੇਖਿਆ।
9.41.20
तस्य क्रुद्धो महाराज वसिष्ठो मुनिसत्तमः ।
सृजस्व शबरान्घोरानिति स्वां गामुवाच ह ॥ ९.४१.२० ॥
ਮਹਾਰਾਜ! ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਸਿਸ਼ਠ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਊ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਜ।"
9.41.21
तथोक्ता साऽसृजद्धेनुः पुरुषान्घोरदर्शनान् ।
ते तु तद्बलमासाद्य बभञ्जुः सर्वतोदिशम् ॥ ९.४१.२१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਉਸ ਗਾਂ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸ਼ ਸਿਰਜੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਸੈਨਾ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
9.41.22
तच्छ्रुत्वा विद्रुतं सैन्यं विश्वामित्रस्तु गाधिजः ।
तपः परं मन्यमानस्तपस्येव मनो दधे ॥ ९.४१.२२ ॥
ਸੈਨਾ ਦੇ ਭੱਜ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਤਪ ਨੂੰ ਹੀ ਸਰਵਉੱਤਮ ਮੰਨ ਕੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਤਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ।
9.41.23
सोऽस्मिंस्तीर्थवरे राजन्सरस्वत्याः समाहितः ।
नियमैश्चोपवासैश्च कर्शयन्देहमात्मनः ॥ ९.४१.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਹ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਇਸ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਵਰਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
9.41.24
जलाहारो वायुभक्षः पर्णाहारश्च सोऽभवत् ।
तथा स्थण्डिलशायी च ये चान्ये नियमाःपृथक् ॥ ९.४१.२४ ॥
ਉਹ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਖਾ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੌਂਦਾ ਸੀ; ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਯਮ ਵੀ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਪਾਲਦਾ ਸੀ।
9.41.25
असकृत्तस्य देवास्तु व्रतविघ्नं प्रचक्रिरे ।
न चास्य नियमाद्बुद्धिरपयाति महात्मनः ॥ ९.४१.२५ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਿਘਨ ਪਾਏ; ਪਰ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਆਪਣੇ ਨਿਯਮ ਤੋਂ ਨਾ ਡੋਲੀ।
9.41.26
ततः परेण यत्नेन तप्त्वा बहुविधं तपः ।
तेजसा भास्कराकारो गाधिजः समपद्यत ॥ ९.४१.२६ ॥
ਫਿਰ ਅਤਿ ਯਤਨ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਪ ਕਰਕੇ ਗਾਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਤੇਜਸਵੀ ਹੋ ਗਿਆ।
9.41.27
तपसा तु तथायुक्तं विश्वामित्रं पितामहः ।
अमन्यत महातेजा वरदोऽदर्शयत्तदा ॥ ९.४१.२७ ॥
ਤਪ ਨਾਲ ਐਸੇ ਜੁੜੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਜਾਣਿਆ; ਤਦ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
9.41.28
स तु वव्रे वरं राजन्स्यामहं ब्राह्मणस्त्विति ।
तथेति चाब्रवीद्ब्रह्मा सर्वलोकपितामहः ॥ ९.४१.२८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸਨੇ ਵਰ ਮੰਗਿਆ: 'ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਾਂ।' ਸਰਬਲੋਕ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ।'
9.41.29
स लब्ध्वा तपसोग्रेण ब्राह्मणत्वं महायशाः ।
विचचार महीं कृत्स्नां कृतकामः सुरोपमः ॥ ९.४१.२९ ॥
ਕਠੋਰ ਤਪ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਪਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ, ਕ੍ਰਿਤਕਾਮ ਅਤੇ ਦੇਵਤੁੱਲ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਵਿਚਰਿਆ।
9.41.30
तस्मिंस्तीर्थवरे रामः प्रदाय विविधं वसु ।
पयस्विनीस्तथा धेनूर्यानानि शयनानि च ॥ ९.४१.३० ॥
ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਨ, ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ, ਸਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬਿਸਤਰੇ ਦਾਨ ਕੀਤੇ।
9.41.31
अथ वस्त्राण्यलङ्कारं भक्ष्यं पेयं च शोभनम् ।
अददन्मुदितो राजन्पूजयित्वा द्विजोत्तमान् ॥ ९.४१.३१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤਰ, ਗਹਿਣੇ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪੇਯ ਦਿੱਤੇ।
9.41.32
ययौ राजंस्ततो रामो बकस्याश्रममन्तिकात् ।
यत्र तेपे तपस्तीव्रं दाल्भ्यो बक इति श्रुतिः ॥ ९.४१.३२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਰਾਮ ਬਕ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜਿਓਂ ਚਲੇ ਗਏ; ਜਿੱਥੇ ਦਾਲਭਯ ਬਕ ਨਾਮਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਐਸਾ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।