มหาภารตะ · อัธยายะ 9.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.41.1
आर्ष्टिषेणस्तथा ब्रह्मन्विपुलं तप्तवांस्तपः ।
सिन्धुद्वीपः कथं चापि ब्राह्मण्यं लब्धवांस्तदा ॥ ९.४१.१ ॥
ข้าแต่พราหมณ์ ฝ่ายอารษฏิเษณะก็ได้บำเพ็ญตบะอันยิ่งใหญ่เช่นกัน และสินธุทวีปได้บรรลุความเป็นพราหมณ์ได้อย่างไรในครั้งนั้น
9.41.2
देवापिश्च कथं ब्रह्मन्विश्वामित्रश्च सत्तम ।
तन्ममाचक्ष्व भगवन्परं कौतूहलं हि मे ॥ ९.४१.२ ॥
พราหมณ์เอ๋ย เทวาปิและวิศวามิตรได้เป็นพราหมณ์อย่างไร ท่านผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีคุณธรรม ขอท่านโปรดเล่าเรื่องนั้นแก่ข้าพเจ้า ข้าพเจ้าอยากรู้ยิ่งนัก
9.41.3
पुरा कृतयुगे राजन्नार्ष्टिषेणो द्विजोत्तमः ।
वसन्गुरुकुले नित्यं नित्यमध्ययने रतः ॥ ९.४१.३ ॥
ข้าแต่พระราชา ในกาลยุคกฤตครั้งก่อนนั้น อารษฏิเษณะผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชาติได้อาศัยอยู่ในสำนักของคุรุ ศึกษาคัมภีร์อยู่เป็นนิตย์โดยไม่ขาด
9.41.4
तस्य राजन्गुरुकुले वसतो नित्यमेव च ।
समाप्तिं नागमद्विद्या नापि वेदा विशाम्पते ॥ ९.४१.४ ॥
ข้าแต่พระราชา แม้เขาจะพำนักอยู่ในสำนักอาจารย์เป็นนิตย์ การศึกษาของเขาก็ไม่สำเร็จ และพระเวททั้งหลายก็มิได้มาถึงเขาอย่างครบถ้วน ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน
9.41.5
स निर्विण्णस्ततो राजंस्तपस्तेपे महातपाः ।
ततो वै तपसा तेन प्राप्य वेदाननुत्तमान् ॥ ९.४१.५ ॥
ข้าแต่พระราชา เขาจึงท้อใจ แล้วผู้มีตบะยิ่งใหญ่นั้นก็บำเพ็ญตบะ และด้วยตบะนั้น เขาจึงได้พระเวทอันไม่มีสิ่งใดยิ่งกว่า
9.41.6
स विद्वान्वेदयुक्तश्च सिद्धश्चाप्यृषिसत्तमः ।
तत्र तीर्थे वरान्प्रादात्त्रीनेव सुमहातपाः ॥ ९.४१.६ ॥
เขาผู้รอบรู้ เปี่ยมด้วยพระเวท เป็นผู้สำเร็จและเป็นฤๅษีผู้ประเสริฐที่สุด ณ ท่าศักดิ์สิทธิ์แห่งนั้น ผู้มีตบะยิ่งใหญ่ผู้นั้นได้ประทานพรสามประการ
9.41.7
अस्मिंस्तीर्थे महानद्या अद्यप्रभृति मानवः ।
आप्लुतो वाजिमेधस्य फलं प्राप्स्यति पुष्कलम् ॥ ९.४१.७ ॥
ผู้ใดก็ตามที่อาบน้ำ ณ ท่าศักดิ์สิทธิ์ของแม่น้ำใหญ่นี้ ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป จะได้รับผลแห่งการบูชายัญอัศวเมธอย่างเต็มบริบูรณ์
9.41.8
अद्यप्रभृति नैवात्र भयं व्यालाद्भविष्यति ।
अपि चाल्पेन कालेन फलं प्राप्स्यति पुष्कलम् ॥ ९.४१.८ ॥
ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป ณ ที่นี้จะไม่มีความกลัวต่อสัตว์ร้ายอีกเลย และในเวลาอันสั้น ผู้นั้นจะได้รับผลอย่างเต็มบริบูรณ์
9.41.9
एवमुक्त्वा महातेजा जगाम त्रिदिवं मुनिः ।
एवं सिद्वः स भगवानार्ष्टिषेणः प्रतापवान् ॥ ९.४१.९ ॥
ฤๅษีผู้มีเดชานุภาพมากกล่าวดังนี้แล้วก็เสด็จขึ้นสู่สวรรค์ ส่วนอารษฏิเษณะผู้ทรงพลานุภาพ ผู้เป็นผู้สำเร็จและทรงพระภควันต์ ก็ได้ไปด้วยเช่นนั้นเหมือนกัน
9.41.10
तस्मिन्नेव तदा तीर्थे सिन्धुद्वीपः प्रतापवान् ।
देवापिश्च महाराज ब्राह्मण्यं प्रापतुर्महत् ॥ ९.४१.१० ॥
ในขณะนั้น ณ ท่าแห่งเดียวกันนั้นเอง สินธุทวีปผู้ทรงอานุภาพ และข้าแต่มหาราช เทวาปิ ได้บรรลุพราหมณ์ภาวะอันยิ่งใหญ่
9.41.11
तथाच कौशिकस्तात तपोनित्यो जितेन्द्रियः ।
तपसा वै सुतप्तेन ब्राह्मणत्वमवाप्तवान् ॥ ९.४१.११ ॥
ดังนั้นเช่นกัน ลูกรัก เกาศิกะผู้มุ่งมั่นในตบะเป็นนิตย์และสำรวมอินทรีย์ ได้บรรลุพราหมณ์ภาวะด้วยตบะที่บำเพ็ญอย่างสมบูรณ์
9.41.12
गाधिर्नाम महानासीत्क्षत्रियः प्रथितो भुवि ।
तस्य पुत्रोऽभवद्राजन्विश्वामित्रः प्रतापवान् ॥ ९.४१.१२ ॥
มีกษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่ชื่อคาธี ผู้มีชื่อเสียงโด่งดังในโลก ข้าแต่พระราชา โอรสของพระองค์คือวิศวามิตรผู้ทรงพลานุภาพ
9.41.13
स राजा कौशिकस्तात महायोग्यभवत्किल ।
स पुत्रमभिषिच्याथ विश्वामित्रं महातपाः ॥ ९.४१.१३ ॥
ลูกรัก กษัตริย์เกาศิกะพระองค์นั้นได้เป็นโยคีผู้ยิ่งใหญ่จริงแล้ว จากนั้นผู้มีตบะยิ่งใหญ่ ได้ทรงอภิเษกวิศวามิตรโอรสของพระองค์ให้ขึ้นครองราชย์
9.41.14
देहन्यासे मनश्चक्रे तमूचुः प्रणताः प्रजाः ।
न गन्तव्यं महाप्राज्ञ त्राहि चास्मान्महाभयात् ॥ ९.४१.१४ ॥
เมื่อพระองค์ทรงตั้งพระทัยจะละทิ้งร่าง ประชาชนที่ก้มกราบได้ทูลพระองค์ว่า ข้าแต่ผู้มีปัญญายิ่งใหญ่ ขอพระองค์อย่าเสด็จไปเลย ขอทรงคุ้มครองพวกข้าพระองค์จากความกลัวอันยิ่งใหญ่
9.41.15
एवमुक्तः प्रत्युवाच ततो गाधिः प्रजास्ततः ।
विश्वस्य जगतो गोप्ता भविष्यति सुतो मम ॥ ९.४१.१५ ॥
เมื่อประชาชนกล่าวดังนี้ คาธีจึงตอบประชาชนว่า โอรสของเราจะเป็นผู้พิทักษ์โลกทั้งสิ้น
9.41.16
इत्युक्त्वा तु ततो गाधिर्विश्वामित्रं निवेश्य च ।
जगाम त्रिदिवं राजन्विश्वामित्रोऽभवन्नृपः ॥ ९.४१.१६ ॥
เมื่อตรัสดังนี้แล้ว คาธีได้ทรงแต่งตั้งวิศวามิตร แล้วข้าแต่พระราชา เสด็จขึ้นสู่สวรรค์ วิศวามิตรจึงได้เป็นกษัตริย์
9.41.17
न स शक्नोति पृथिवीं यत्नवानपि रक्षितुम् ।
ततः शुश्राव राजा स राक्षसेभ्यो महाभयम् ॥ ९.४१.१७ ॥
แม้จะพยายามเพียงใด พระองค์ก็ไม่อาจปกป้องแผ่นดินได้ ต่อมาพระราชาได้ทรงทราบถึงความกลัวอันยิ่งใหญ่จากพวกรากษส
9.41.18
निर्ययौ नगराच्चापि चतुरङ्गबलान्वितः ।
स गत्वा दूरमध्वानं वसिष्ठाश्रममभ्ययात् ॥ ९.४१.१८ ॥
พระองค์เสด็จออกจากนครพร้อมด้วยกองทัพสี่เหล่า เมื่อเสด็จไปตามทางอันไกล ก็เสด็จถึงอาศรมของวสิษฐ์
9.41.19
तस्य ते सैनिका राजंश्चक्रुस्तत्रानयान्बहून् ।
ततस्तु भगवान्विप्रो वसिष्ठो श्रममभ्ययात्।
ददृशेऽथ ततः सर्वं भज्यमानं महाव्रनम् ॥ ९.४१.१९ ॥
ข้าแต่พระราชา ทหารของพระองค์ได้ก่อความเสียหายมากมายที่นั่น จากนั้นพราหมณ์ผู้ทรงพลานุภาพวสิษฐ์ได้เสด็จมาถึงอาศรม และท่านได้เห็นป่าใหญ่ทั้งผืนกำลังถูกทำลาย
9.41.20
तस्य क्रुद्धो महाराज वसिष्ठो मुनिसत्तमः ।
सृजस्व शबरान्घोरानिति स्वां गामुवाच ह ॥ ९.४१.२० ॥
ข้าแต่มหาราช วสิษฐ์ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มุนี ทรงกริ้วต่อพวกนั้น จึงตรัสแก่โคของท่านเองว่า จงสร้างพวกศบรที่น่าสะพรึงกลัวขึ้นมาเถิด
9.41.21
तथोक्ता साऽसृजद्धेनुः पुरुषान्घोरदर्शनान् ।
ते तु तद्बलमासाद्य बभञ्जुः सर्वतोदिशम् ॥ ९.४१.२१ ॥
เมื่อถูกพูดเช่นนั้นแล้ว นางจึงสร้างบุรุษผู้มีรูปร่างน่าสะพรึงกลัวขึ้น บุรุษเหล่านั้นเข้าโจมตีกองทัพนั้น และทำให้กองทัพแตกกระจัดกระจายไปทุกทิศทาง
9.41.22
तच्छ्रुत्वा विद्रुतं सैन्यं विश्वामित्रस्तु गाधिजः ।
तपः परं मन्यमानस्तपस्येव मनो दधे ॥ ९.४१.२२ ॥
เมื่อได้ยินว่ากองทัพแตกพ่ายหนีไปแล้ว วิศวามิตรบุตรแห่งคาธิ ซึ่งถือว่าตบะเป็นสิ่งสูงสุด จึงตั้งจิตอยู่ที่ตบะแต่อย่างเดียว
9.41.23
सोऽस्मिंस्तीर्थवरे राजन्सरस्वत्याः समाहितः ।
नियमैश्चोपवासैश्च कर्शयन्देहमात्मनः ॥ ९.४१.२३ ॥
โอ้พระราชา ท่านผู้มีจิตแน่วแน่อยู่ ณ ท่าน้ำอันประเสริฐของแม่น้ำสรัสวตีนี้ กำลังทำให้ร่างกายของตนซูบผอมลงด้วยวัตรปฏิบัติและการอดอาหาร
9.41.24
जलाहारो वायुभक्षः पर्णाहारश्च सोऽभवत् ।
तथा स्थण्डिलशायी च ये चान्ये नियमाःपृथक् ॥ ९.४१.२४ ॥
ท่านดำรงชีพด้วยน้ำเพียงอย่างเดียว ด้วยลมเพียงอย่างเดียว และด้วยใบไม้เพียงอย่างเดียว ท่านนอนบนพื้นดินเปล่า และยังถือวัตรปฏิบัติอื่นๆ แยกต่างหากอีกด้วย
9.41.25
असकृत्तस्य देवास्तु व्रतविघ्नं प्रचक्रिरे ।
न चास्य नियमाद्बुद्धिरपयाति महात्मनः ॥ ९.४१.२५ ॥
เทวดาทั้งหลายได้ขัดขวางวัตรของท่านซ้ำแล้วซ้ำเล่า แต่ความมั่นคงของท่านผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่นั้นมิได้เคลื่อนคลาดไปจากวินัยของตน
9.41.26
ततः परेण यत्नेन तप्त्वा बहुविधं तपः ।
तेजसा भास्कराकारो गाधिजः समपद्यत ॥ ९.४१.२६ ॥
จากนั้น ด้วยความพยายามอย่างยิ่ง ท่านบำเพ็ญตบะหลายรูปแบบ บุตรแห่งคาธิจึงมีรัศมีเจิดจ้าดุจดวงอาทิตย์
9.41.27
तपसा तु तथायुक्तं विश्वामित्रं पितामहः ।
अमन्यत महातेजा वरदोऽदर्शयत्तदा ॥ ९.४१.२७ ॥
พระปิตามหะผู้มีเดชานุภาพยิ่งใหญ่ ผู้ประทานพร ได้เห็นว่าวิศวามิตรมีคุณสมบัติเช่นนั้นด้วยตบะ ท่านจึงปรากฏพระองค์ให้เห็นในเวลานั้น
9.41.28
स तु वव्रे वरं राजन्स्यामहं ब्राह्मणस्त्विति ।
तथेति चाब्रवीद्ब्रह्मा सर्वलोकपितामहः ॥ ९.४१.२८ ॥
โอ้พระราชา วิศวามิตรจึงขอพรว่า ขอให้ข้าพเจ้าเป็นพราหมณ์ พระพรหมผู้เป็นปิตามหะของโลกทั้งปวงจึงตรัสว่า จงเป็นเช่นนั้นเถิด
9.41.29
स लब्ध्वा तपसोग्रेण ब्राह्मणत्वं महायशाः ।
विचचार महीं कृत्स्नां कृतकामः सुरोपमः ॥ ९.४१.२९ ॥
ท่านผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่ ได้ความเป็นพราหมณ์มาด้วยตบะอันเข้มข้น มีความปรารถนาสำเร็จสมประสงค์ และมีรูปงามดุจเทวดา จึงท่องเที่ยวไปทั่วทั้งแผ่นดิน
9.41.30
तस्मिंस्तीर्थवरे रामः प्रदाय विविधं वसु ।
पयस्विनीस्तथा धेनूर्यानानि शयनानि च ॥ ९.४१.३० ॥
ณ ท่าน้ำอันประเสริฐนั้น พระรามได้ทรงบริจาคทรัพย์สมบัติต่างๆ โคนมที่ให้น้ำนม รถและที่นอนแก่ผู้คน
9.41.31
अथ वस्त्राण्यलङ्कारं भक्ष्यं पेयं च शोभनम् ।
अददन्मुदितो राजन्पूजयित्वा द्विजोत्तमान् ॥ ९.४१.३१ ॥
โอ้พระราชา จากนั้น พระรามทรงมีความยินดี ทรงเคารพบูชาพราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุด และพระราชทานผ้านุ่งห่ม เครื่องประดับ อาหารและเครื่องดื่มอันวิจิตรแก่ท่านเหล่านั้น
9.41.32
ययौ राजंस्ततो रामो बकस्याश्रममन्तिकात् ।
यत्र तेपे तपस्तीव्रं दाल्भ्यो बक इति श्रुतिः ॥ ९.४१.३२ ॥
โอ้พระราชา จากนั้นพระรามเสด็จจากใกล้อาศรมของพกะไป ที่ซึ่งทัลภยะ ผู้มีนามว่าพกะ ได้บำเพ็ญตบะอย่างเข้มงวด ดังที่ได้ยินมาว่าเป็นเช่นนั้น