มหาภารตะ · อัธยายะ 9.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.42.1
ब्रह्मयोनिभिराकीर्णं जगाम यद्वुनन्दनः ।
यत्र दाल्भ्यो बको राजन्पश्वर्थ सुमहातपाः।
जुहाव धृतराष्ट्रस्य राष्ट्रं कोपसमन्वितः ॥ ९.४२.१ ॥
กฤษณะ ผู้เป็นที่รื่นรมย์ของวฤษณิ เสด็จไปยังสถานที่นั้นซึ่งเต็มไปด้วยพราหมณ์ผู้มีสายตระกูลแห่งพระเวท ข้าแต่พระราชา ที่นั่นทาลภยะ บุตรของดาลภยะ ผู้มีตบะอันยิ่งใหญ่ เมื่อเต็มไปด้วยความโกรธ ได้บูชาอาณาจักรของธฤตราษฎร์ เพื่อให้ได้โค
9.42.2
तपसा घोररूपेण कर्शयन्देहमात्मनः ।
क्रोधेन महताऽऽविष्टो धर्मात्मा वै प्रतापवान् ॥ ९.४२.२ ॥
เขาทรมานร่างกายของตนด้วยตบะรูปร่างน่าสะพรึงกลัว ถูกความโกรธอันยิ่งใหญ่ครอบงำ ผู้มีธรรมะในตน และแน่นอนว่าทรงอานุภาพ จึงยืนอยู่ที่นั่น
9.42.3
पुरा हि नैमिशीयानां सत्रे द्वादशवार्षिके ।
वृत्ते विश्वजितोऽन्ते वै पाञ्चालानृषयोऽगमन् ॥ ९.४२.३ ॥
เมื่อครั้งก่อน ในพิธียัญญาสิบสองปีของฤๅษีแห่งนัยมิษะ เมื่อพิธีวิศวชิตสิ้นสุดลง เหล่าฤๅษีได้เสด็จไปยังปาญจาละ
9.42.4
तत्रेश्वरमयाचन्त दक्षिणार्थं मनस्विनः ।
तत्र ते लेभिरे राजन्पाञ्चालेभ्यो महर्षयः।
बलान्वितान्वत्सतरान्निर्व्याधीन्सप्तविंशतिम् ॥ ९.४२.४ ॥
ที่นั่น ฤๅษีผู้มีใจสูงได้ขอค่าทักษิณาจากเจ้าแห่งแผ่นดิน ข้าแต่พระราชา ที่นั่นเหล่ามหาฤๅษีได้รับจากชาวปาญจาละวัวหนุ่มยี่สิบเจ็ดตัวที่แข็งแรงและปราศจากโรค
9.42.5
तानब्रवीद्बलो दाल्भ्यो विभजध्वं पशूनिति ।
पशूनेतानहं त्यक्त्वा भिक्षिष्ये राजसत्तमम् ॥ ९.४२.५ ॥
พละ บุตรของดาลภยะ กล่าวกับพวกเขาว่า "จงแบ่งสัตว์เหล่านี้กันเถิด ส่วนข้าจะละทิ้งสัตว์เหล่านี้ไป แล้วจะไปขอจากกษัตริย์ผู้ประเสริฐที่สุด"
9.42.6
एवमुक्त्वा वको राजन्नृषीन्सर्वांन्प्रतापवान् ।
जगाम धृतराष्ट्रस्य भवनं ब्राह्मणोत्तमः ॥ ९.४२.६ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว วกะผู้ทรงอานุภาพ ผู้เป็นยอดแห่งพราหมณ์ ได้ละจากเหล่าฤๅษีทั้งปวงแล้วไปยังที่อยู่ของธฤตราษฎร์
9.42.7
अयाचत पशून्दाल्भ्यः स चैनं रुषितोऽब्रवीत् ॥ ९.४२.७ ॥
ดาลภยะขอสัตว์เลี้ยง และด้วยความโกรธ เขาจึงกล่าวกับเขาว่า
9.42.8
यदृच्छया मृता दृष्ट्वा गास्तदा नृपसत्तमः ।
एतान्पशून्नय क्षिप्रं ब्रह्मबन्धो यदीच्छसि ॥ ९.४२.८ ॥
กษัตริย์ผู้ประเสริฐที่สุดเห็นโคที่ตายไปโดยบังเอิญ จึงกล่าวว่า "ดูก่อนพราหมณ์ชั่ว ถ้าท่านต้องการ ก็จงรีบนำสัตว์เหล่านี้ไปเสียเถิด"
9.42.9
ऋषिस्त्वथ बकः क्रुद्धश्चिन्तयामास धर्मवित् ।
अहो वत नृशंसं वै वाक्यमुक्तोऽस्मि संसदि ॥ ९.४२.९ ॥
ส่วนฤๅษีวกะ ผู้รู้ธรรมะ เมื่อโกรธแล้วจึงคิดว่า "ช่างเถิด คำพูดอันโหดร้ายได้ถูกกล่าวแก่ข้าในที่ประชุมนี้เสียแล้ว"
9.42.10
चिन्तयित्वा मुहूर्तेन रोषाविष्टो द्विजोत्तमः ।
मतिं चक्रे विनाशाय धृतराष्ट्रस्य भूपतेः ॥ ९.४२.१० ॥
เมื่อคิดอยู่ครู่หนึ่ง พราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุดถูกความโกรธครอบงำ จึงตั้งใจจะทำลายพระเจ้าธฤตราษฎร์ผู้ปกครองแผ่นดิน
9.42.11
स तूत्कृत्य मृतानां वै मांसानि मुनिसत्तमः ।
जुहाव धृतराष्ट्रस्य राष्ट्रं नरपतेः पुरा ॥ ९.४२.११ ॥
มุนีผู้ประเสริฐที่สุดนั้นตัดเนื้อของสัตว์ที่ตายแล้ว แล้วบูชาเข้าสู่กองไฟเพื่ออาณาจักรของพระเจ้าธฤตราษฎร์ เหมือนเมื่อก่อน
9.42.12
अवाकर्णे सरस्वत्यास्तीर्थे प्रज्वाल्य पावकम् ।
… दाल्भ्यो महाराज नियमं परमं स्थितः ॥ ९.४२.१२ ॥
เขาจุดไฟที่ท่าศักดิ์สิทธิ์ของแม่น้ำสรัสวตีที่อวากรรณะ … ดาลภยะ ข้าแต่มหาราช ผู้ตั้งมั่นอยู่ในวัตรอันสูงสุด
9.42.13
स तैरेव जुहावाग्नौ राष्ट्रं मांसैर्महातपः ॥ ९.४२.१३ ॥
มหาตบะนั้นได้บูชาอาณาจักรเข้าสู่กองไฟด้วยเนื้อของคนเหล่านั้นเอง
9.42.14
तस्मिंस्तु विधिवत्सत्रे सम्प्रवृत्ते सुदारुणे ।
अक्षीयत ततो राष्ट्रं धृतराष्ट्रस्य पार्थिव ॥ ९.४२.१४ ॥
เมื่อพิธีนั้นเริ่มขึ้นตามวิธีอันถูกต้อง อันน่ากลัวยิ่ง อาณาจักรของพระเจ้าธฤตราษฎร์ก็เริ่มเสื่อมลง ข้าแต่พระราชา
9.42.15
छि…मानं … परशुना विभो ।
… व्यवकीर्थमचेतनम् ॥ ९.४२.१५ ॥
…มานะ … ด้วยขวาน ข้าแต่ผู้ทรงอานุภาพ … กระจัดกระจาย ไร้ชีวิต
9.42.16
दृष्ट्वा तथाऽवकीर्णं तु राष्ट्रं च मनुजाधिपः ।
बभूव दुर्मना राजा चिन्तयामास च प्रभुः ॥ ९.४२.१६ ॥
เมื่อเห็นอาณาจักรกระจัดกระจายเช่นนั้น ผู้เป็นเจ้าแห่งมนุษย์ก็ใจไม่สบาย และพระราชาผู้ทรงอำนาจจึงเริ่มครุ่นคิด
9.42.17
…रद्यत्रं ब्राह्मणैः सहितः पुरा ।
…गच्छत्तु क्षीयते राष्ट्रमेव च ॥ ९.४२.१७ ॥
…รัทยาตรัม กับพราหมณ์ทั้งหลาย ในกาลก่อน … ขณะที่ยังดำเนินอยู่ อาณาจักรก็กำลังเสื่อมลง
9.42.18
यदा स पार्थिवः खिन्नस्ते च विप्रास्तदाऽनघ ॥ ९.४२.१८ ॥
เมื่อพระราชานั้นและเหล่าพราหมณ์เหล่านั้นเหน็ดเหนื่อยแล้ว ดูก่อนผู้ไร้มลทิน
9.42.19
यदा चापि न शक्नोति राष्ट्रं मोक्षयितुं नृपः ।
अथ विप्रादिकांस्तत्र पप्रच्छ जनमेजय ॥ ९.४२.१९ ॥
เมื่อพระราชาไม่สามารถช่วยอาณาจักรให้พ้นภัยได้ จึงทรงถามพราหมณ์และผู้อื่นที่อยู่ที่นั่น ข้าแต่ชนเมชัยะ
9.42.20
ततो विप्रादिकाः प्राहुः पशुविप्रकृतस्त्वया ।
मांसैरभिजुहोतीदं तव राष्ट्रं मुनिर्बकः ॥ ९.४२.२० ॥
ครั้นแล้ว เหล่าพราหมณ์และผู้อื่นจึงกล่าวว่า พระองค์ได้ทำร้ายสัตว์และพราหมณ์ มุนีวกะกำลังบูชาอาณาจักรของพระองค์นี้เข้าสู่กองไฟด้วยเนื้อ
9.42.21
तेन ते हूयमानस्य राष्ट्रस्यास्य क्षयो महान् ।
तस्यैतत्तपसः कर्म येन तेऽद्य लयो महान् ॥ ९.४२.२१ ॥
ด้วยเหตุที่ราชอาณาจักรนี้ของท่านถูกเขาบูชาด้วยการถวายเข้าไปในกองไฟ จึงเกิดความพินาศอันใหญ่หลวง นี่คือผลแห่งตบะของเขา ซึ่งทำให้ความล่มสลายอันยิ่งใหญ่ของท่านมาถึงในวันนี้
9.42.22
यदीच्छसि महाबाहो शान्तिं राष्ट्रस्य भूमिप ।
अपां कुञ्जे सरस्वत्यास्तं प्रसादय पार्थिव ॥ ९.४२.२२ ॥
หากท่านปรารถนาความสงบแก่ราชอาณาจักร ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง เจ้าแผ่นดิน จงไปเอาใจเขาในพุ่มไม้น้ำแห่งแม่น้ำสรัสวตี ข้าแต่พระราชา
9.42.23
सरस्वतीं ततो गत्वा स राजा बकमब्रवीत् ।
निपत्य शिरसा भूमौ प्राञ्जलिर्भरतर्षभ ॥ ९.४२.२३ ॥
จากนั้น พระราชาองค์นั้นเสด็จไปยังแม่น้ำสรัสวตี แล้วตรัสกับพกะ ทรงก้มศีรษะลงถึงพื้นดิน ประนมมือ ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตวงศ์
9.42.24
प्रसादये त्वां भगवन्नपराधं क्षमस्व मे ।
मम दीनस्य लुब्धस्य मौर्ख्येण हतचेतसः।
त्वं गतिस्त्वं च मे नाथः प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ ९.४२.२४ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ข้าขอเอาใจท่าน ขอท่านโปรดอภัยความผิดของข้า ข้าเป็นคนต่ำต้อยและโลภ จิตใจถูกทำลายด้วยความโง่เขลา ท่านคือที่พึ่งของข้า ท่านคือเจ้าผู้เป็นที่พึ่งของข้า ขอท่านโปรดแสดงความเมตตาเถิด
9.42.25
तं तथा विलपन्तं तु शोकोपहतचेतसम् ।
दृष्ट्वा तस्य कृपा जज्ञे राष्ट्रं तस्य व्यमोचयत् ॥ ९.४२.२५ ॥
เมื่อเห็นเขาคร่ำครวญเช่นนั้น จิตใจถูกความโศกเศร้าทำลาย ความเมตตาก็บังเกิดขึ้นในพกะ และเขาก็ปลดปล่อยราชอาณาจักรของพระราชาองค์นั้น
9.42.26
ऋषिः प्रसन्नस्तस्याभूत्संरम्भं च विहाय सः ।
मोक्षार्थं तस्य राज्यस्य जुहाव पुनराहुतिम् ॥ ९.४२.२६ ॥
ฤๅษีพอพระทัยในพระราชาองค์นั้น ละความโกรธเสีย แล้วถวายอาหูติอีกครั้งเพื่อการปลดปล่อยราชอาณาจักรของพระราชาองค์นั้น
9.42.27
मोक्षयित्वा ततो र्ष्ट्रं प्रतिगृह्य पशून्बहून् ।
हृष्टात्मा नैमिशारण्यं जगाम पुनरेव सः ॥ ९.४२.२७ ॥
จากนั้น เมื่อปลดปล่อยราชอาณาจักรแล้ว และได้รับสัตว์เลี้ยงคืนมาจำนวนมาก พกะจิตใจชื่นบานก็เสด็จกลับไปยังป่านัยมิศะอีกครั้ง
9.42.28
धृतराष्ट्रोऽपि धर्मात्मा स्वस्थचेता महामनाः ।
स्वमेव नगरं राजन्प्रतिपेदे महर्द्धिमत् ॥ ९.४२.२८ ॥
ฝ่ายท้าวธฤตราษฎร์ ผู้มีจิตใจชอบธรรม มีจิตใจมั่นคงและมีใจกว้างขวาง ข้าแต่พระราชา ก็เสด็จกลับไปยังนครของพระองค์เอง ซึ่งเต็มไปด้วยความรุ่งเรืองอันยิ่งใหญ่
9.42.29
तत्र तीर्थे महाराज बृहस्पतिरुदारधीः ।
असुराणामभावाय भवाय च दिवौकसाम् ॥ ९.४२.२९ ॥
ที่ท่าศักดิ์สิทธิ์แห่งนั้น ข้าแต่มหาราช พฤหัสปติผู้มีปัญญาอันประเสริฐ ได้ประกอบพิธี เพื่อให้อสุรสิ้นไป และเพื่อความเจริญของเทวดาผู้อยู่บนสวรรค์
9.42.30
मांसैरभिजुहावेष्टिमक्षीयन्त ततोऽसुराः ।
दैवतैरपि सम्भग्ना जितकाशिभिराहवे ॥ ९.४२.३० ॥
เขาถวายเครื่องบูชาด้วยเนื้อสัตว์ ต่อมาพวกอสุรก็เสื่อมลง และถูกทำลายในการรบแม้โดยเหล่าเทวดาที่ได้รับชัยชนะ
9.42.31
तत्रापि विधिवद्दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यो महायशाः ।
वाजिनः कुञ्जरांश्चैव रथांश्चश्वतरीयुतान् ॥ ९.४२.३१ ॥
ที่นั่นเช่นกัน พระราชาผู้มีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่ ได้ถวายแก่พราหมณ์ตามวิธีที่ถูกต้อง ทั้งม้า ช้าง และรถที่เทียมด้วยลาเพศเมีย
9.42.32
रत्नानि च महार्हाणि धनं धान्यं च पुष्कलम् ।
ययौ तीर्थं महाबाहुर्यायातं पृथिवीपते ॥ ९.४२.३२ ॥
ถวายอัญมณีอันมีค่ายิ่ง ทรัพย์สมบัติ และข้าวเปลือกอันอุดม แล้วผู้มีแขนทรงพลังก็เสด็จไปยังท่าศักดิ์สิทธิ์แห่งยยาติ ข้าแต่เจ้าแผ่นดิน
9.42.33
तत्र यज्ञे ययातेश्च महाराज सरस्वती ।
सर्पिः पयश्च सुस्राव नाहुषस्य महात्मनः ॥ ९.४२.३३ ॥
ที่นั่น ในพิธีบูชาของยยาติ ข้าแต่มหาราช แม่น้ำสรัสวตีได้หลั่งเนยใสและน้ำนมให้แก่นาหุษะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
9.42.34
तत्रेष्ट्वा पुरुषव्याघ्रो ययातिः पृथिवीपतिः ।
आक्रामदूर्ध्वं पुदितो लेभे लोकांश्च पुष्कलान् ॥ ९.४२.३४ ॥
ที่นั่น หลังจากประกอบพิธีบูชาแล้ว ยยาติผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์และเป็นเจ้าแผ่นดิน ก็ลอยขึ้นสู่เบื้องบนด้วยความยินดี และได้รับโลกอันอุดมสมบูรณ์
9.42.35
पुनस्तत्र च राज्ञस्तु ययातेर्यजतः प्रभोः ।
औदार्यं परमं कृत्वा भक्तिं चात्मनि शाश्वतीम्।
ददौ कामान्ब्राह्मणेभ्यो वान्यान्यो मनसेच्छति ॥ ९.४२.३५ ॥
อีกครั้งหนึ่ง ที่นั่น ในขณะที่พระราชายยาติ ผู้เป็นเจ้าผู้ประกอบพิธีบูชา ได้แสดงความเอื้อเฟื้ออย่างยิ่ง และมีความภักดีอันคงที่ในใจของตน ท่านได้ถวายสิ่งที่ปรารถนาแก่พราหมณ์ และแก่ผู้อื่นที่ปรารถนาสิ่งนั้นในใจ
9.42.36
यो यत्र स्थित एवेह आहूतो यज्ञसंस्तरे ।
तस्यतस्य सरिच्छ्रेष्ठा गृहादि शयनादिकम्।
षड्रसं भोजनं चैव दानं नानाविधं तथा ॥ ९.४२.३६ ॥
ผู้ใดที่ยืนอยู่ ณ ที่นั้นเอง ในบริเวณพิธีบูชาและได้รับเชิญ ก็ได้รับ เหมือนแม่น้ำสรัสวตีอันประเสริฐที่สุด ทั้งเรือนที่พักและที่นอนเป็นต้น อาหารหกรส และทานหลากหลายประเภทเช่นกัน
9.42.37
ते मन्यमाना राज्ञस्तु सम्प्रदानमनुत्तमम् ।
राजानं तुष्टुवुः प्रीता दत्त्वा चैवाशिषः शुभाः ॥ ९.४२.३७ ॥
พวกเขาเข้าใจว่าการถวายของพระราชานั้นยอดเยี่ยมที่สุด จึงพากันยินดี สรรเสริญพระราชา และกล่าวอวยพรอันเป็นมงคล
9.42.38
तत्र देवाः सगन्धर्वाः प्रीता यज्ञस्य सम्पदा ।
विस्मिता मानुषाश्चासन्दृष्ट्वा तां यज्ञसम्पदम् ॥ ९.४२.३८ ॥
ที่นั่น เทวดาและคันธรรพ์ต่างยินดีด้วยความรุ่งเรืองของพิธีบูชา และมนุษย์ก็พากันอัศจรรย์ใจเมื่อเห็นความรุ่งเรืองของพิธีบูชานั้น
9.42.39
ततस्तालकेतुर्महाधर्मकेतु… ।
र्महात्मा कृतात्मा महादाननित्यः।
वसिष्ठापवाहं महाभीमवेगं ।
धृतात्मा जितात्मा समभ्याजगाम ॥ ९.४२.३९ ॥
ต่อมา ตาลเกตุ ธงแห่งธรรมอันยิ่งใหญ่ … ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ผู้ฝึกตนแล้ว ผู้ประทานทานอันยิ่งใหญ่เป็นนิตย์ ได้มาถึงแม่น้ำของวสิษฐ์ ซึ่งมีกระแสน้ำอันน่ากลัวและรุนแรง เขามีจิตใจมั่นคงและชนะตนเองแล้ว