Mahābhārata · Adhyāya 9.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.43.1
वसिष्ठापवाहो ब्रह्मन्वै भीमवेगः कथं नु सः ।
किमर्थं च सरिच्छ्रेष्ठा तमृषिं प्रत्यवाहयत् ॥ ९.४३.१ ॥
Oh brahmán, ¿cómo surgió aquella corriente de terrible fuerza que arrastró a Vasiṣṭha? ¿Y por qué motivo el mejor de los ríos arrastró a aquel sabio?
9.43.2
कथमस्याभवद्वैरं कारणं किं च तत्प्रभो ।
शंस पृष्टो महाप्राज्ञ न हि तृप्यामि कथ्यति ॥ ९.४३.२ ॥
¿Cómo surgió esta enemistad entre ellos? Oh señor, ¿cuál fue su causa? Oh muy sabio, al ser preguntado, cuéntalo; no me saciaré aunque se me cuente.
9.43.3
विश्वामित्रस्य विप्रर्षेर्वसिष्ठस्य च भारत ।
भृशं वैरमभूद्राजंस्तपःस्पर्धाकृतं महत् ॥ ९.४३.३ ॥
Oh Bhārata, surgió una enorme enemistad entre los sabios brahmanes Viśvāmitra y Vasiṣṭha. Oh rey, aquella gran enemistad nació de la rivalidad en la austeridad.
9.43.4
आश्रमो वै वसिष्ठस्य स्थाणुतीर्थेऽभवन्महान् ।
पूर्वतः पार्श्वतश्चासीद्विश्वामित्रस्य धीमतः ॥ ९.४३.४ ॥
En el vado de Sthāṇu había un gran ermitaño de Vasiṣṭha. El ermitaño del sabio Viśvāmitra estaba al este y a un costado.
9.43.5
यत्र स्थाणुर्महाराज तप्तवान्परमं तपः ।
तत्रास्य कर्म तद्धोरं प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ ९.४३.५ ॥
Oh gran rey, donde Sthāṇu practicó la suprema austeridad, allí, dicen los sabios, tuvo lugar aquella terrible acción suya.
9.43.6
यत्रेष्ट्वा भगवान्स्थाणुः पूजयित्वा सरस्वतीम् ।
स्थापयामास तत्तीर्थं स्थाणुतीर्थमिति प्रभो ॥ ९.४३.६ ॥
Donde el bienaventurado Sthāṇu, habiendo ofrecido un sacrificio y venerado a Sarasvatī, estableció aquel vado sagrado; por eso, oh señor, se llama Sthāṇu-tīrtha.
9.43.7
तत्र तीर्थे सुराः स्कन्दमभ्यषिञ्चन्नराधिप ।
सैनापत्येन महता सुरारिविनिबर्हणम् ॥ ९.४३.७ ॥
Allí, en aquel vado sagrado, oh señor de los hombres, los dioses ungieron a Skanda con el gran cargo de comandante, destructor de los enemigos de los dioses.
9.43.8
तस्मिन्सारस्वते तीर्थे विश्वामित्रो महामुनिः ।
वसिष्ठं चालयामास तपसोग्रेण तच्छृणु ॥ ९.४३.८ ॥
En aquel vado sarasvata, el gran sabio Viśvāmitra, con su feroz austeridad, quiso hacer vacilar a Vasiṣṭha. Escucha eso.
9.43.9
विश्वामित्रवसिष्ठौ तावहन्यहनि भारत ।
स्पर्धां तपः कृतां तीव्रां चक्रतुस्तौ वतपोधनौ ॥ ९.४३.९ ॥
Oh Bhārata, Viśvāmitra y Vasiṣṭha, cuya riqueza era la austeridad, día tras día practicaron una intensa austeridad en rivalidad.
9.43.10
तत्राप्यधिकसन्तप्तो विश्वामित्रो महामुनिः ।
दृष्ट्वा तेजो वसिष्ठस्य चिन्तामभिजगाम ह ॥ ९.४३.१० ॥
Allí también, el gran sabio Viśvāmitra, profundamente afligido, al ver el esplendor de Vasiṣṭha, cayó en la preocupación.
9.43.11
तस्य बुद्धिरियं ह्यासीद्धर्मनित्यस्य भारत ।
इदं सरस्वती तूर्णं मत्समीपं तपोधनम् ॥ ९.४३.११ ॥
Oh Bhārata, surgió en la mente de aquel siempre firme en el dharma este pensamiento: 'Que Sarasvatī traiga rápidamente a mi presencia a este dueño de la austeridad.'
9.43.12
आनयिष्यति वेगेन वसिष्ठं जपतां वरम् ।
इहागतं द्विजश्रेष्ठं हनिष्यामि न संशयः ॥ ९.४३.१२ ॥
'Ella traerá rápidamente aquí a Vasiṣṭha, el mejor de los recitadores; y cuando ese mejor de los dvija haya venido aquí, sin duda lo mataré.'
9.43.13
एवं निश्चित्य भगवान्विश्वामित्रो महामुनिः ।
सस्मार सरितां श्रेष्ठां क्रोधसंरक्तलोचनः ॥ ९.४३.१३ ॥
Habiendo decidido así, el venerable gran sabio Viśvāmitra, con los ojos enrojecidos de ira, recordó a la mejor de los ríos.
9.43.14
सा ध्याता मुनिना तेन व्याकुलत्वं जगाम ह ।
गत्वा चैनं महावीर्यं महाकोपं च भामिनी ॥ ९.४३.१४ ॥
Recordada por aquel sabio, quedó turbada; y la hermosa fue hacia él, el de gran poder y gran ira.
9.43.15
तदा तं वेपमानाङ्गी विवर्णा प्राञ्जलिर्भृशम् ।
उपतस्थे मुनिवरं विश्वामित्रं सरस्वती ॥ ९.४३.१५ ॥
Entonces Sarasvatī, con los miembros temblorosos, pálida, con las manos juntas en súplica, se presentó ante Viśvāmitra, el mejor de los sabios.
9.43.16
हतवीरा यथा नारी साऽभवद्दुःखिता भृशम् ।
ब्रूहि किं करवाणीति प्रोवाच मुनिसत्तमम् ॥ ९.४३.१६ ॥
Quedó muy afligida, como una mujer cuyo héroe ha sido muerto. Dijo al mejor de los sabios: "Dime, ¿qué debo hacer?"
9.43.17
तामुवाच मुनिः क्रुद्धो वसिष्ठं शीघ्रमानय ।
यावदेनं निहन्म्यद्य तच्छ्रुत्वा व्यथिता नदी ॥ ९.४३.१७ ॥
El sabio, airado, le dijo: "Trae pronto a Vasiṣṭha; hoy mismo lo mataré." Al oírlo, el río quedó afligido.
9.43.18
साञ्जलिं तु ततः कृत्वा पुण्डरीकनिभेक्षणा ।
प्राकम्पत भृशं भीता वायुनेवाहता लता ॥ ९.४३.१८ ॥
Entonces, con las manos juntas, de ojos de loto, tembló mucho de miedo, como una enredadera golpeada por el viento.
9.43.19
तथारूपां तु तां दृष्ट्वा मुनिराह महानदीम् ।
अविचारं वसिष्ठं त्वमानयस्त्वान्तिकं मम ॥ ९.४३.१९ ॥
Al verla en tal forma, el sabio dijo a la gran río: 'Sin reflexión, trae a Vasiṣṭha ante mí.'
9.43.20
सा तस्य वचनं श्रुत्वा ज्ञात्वा पापं चिकीर्षितम् ।
वसिष्ठस्य प्रभावं च जानन्त्यप्रतिमं भुवि ॥ ९.४३.२० ॥
Ella, al oír sus palabras y comprender el pecado que pretendía, y sabiendo el poder incomparable de Vasiṣṭha sobre la tierra,
9.43.21
साऽभिगम्य वसिष्ठं च इदमर्थमचोदयत् ।
यदुक्ता सरितांश्रेष्ठा विश्वामित्रेण धीमता ॥ ९.४३.२१ ॥
Ella se acercó a Vasiṣṭha y lo instó a este propósito, pues el sabio Viśvāmitra había dicho esto a la mejor de las ríos.
9.43.22
उभयोः शापयोर्भीता वेपमाना पुनःपुनः ।
चिन्तयित्वा महाशापमृषिविप्रासिता भृशम् ॥ ९.४३.२२ ॥
Temerosa de ambas maldiciones, temblando una y otra vez, pensando en la gran maldición, abandonada por los sabios y los brahmanes, estaba profundamente angustiada.
9.43.23
तां कृशां च विवर्णां च दृष्ट्वा चिन्तासमन्विताम् ।
उवाच राजन्धर्मात्मा वसिष्ठो द्विपदां वरः ॥ ९.४३.२३ ॥
Oh rey, al verla delgada, pálida y llena de angustia, Vasiṣṭha, de alma justa y el mejor de los hombres, le habló.
9.43.24
पाह्यात्मानं सरिच्छेष्ठे वह मां शीघ्रगामिनी ।
विश्वामित्रः शपेद्वि त्वां मा कृथास्त्वं विचारणाम् ॥ ९.४३.२४ ॥
'Sálvate, oh mejor de los ríos; llévame, oh de corriente veloz. Viśvāmitra te maldecirá; no vaciles.'
9.43.25
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कृपाशीलस्य सा सरित् ।
चिन्तयामास कौरव्य किं कृत्वा सुकृतं भवेत् ॥ ९.४३.२५ ॥
Al oír sus palabras, aquel río de compasión, oh Kaurava, reflexionó: ¿qué buena acción debo realizar?
9.43.26
तस्याश्चिन्ता समुत्पन्ना वसिष्ठो मय्यतीव हि ।
कृतवान्हि दयां नित्यं तस्या कार्यं हितं मया ॥ ९.४३.२६ ॥
Surgió en ella un pensamiento: Vasiṣṭha siempre me ha mostrado gran bondad; debo hacer lo que le sea beneficioso.
9.43.27
अथ कूले स्वके राजञ्जपन्तमृषिसत्तमम् ।
जुह्वानं कौशिकं प्रेक्ष्य सरस्वत्यभ्यचिन्तयत् ॥ ९.४३.२७ ॥
Entonces, oh rey, al ver a Kauśika, el mejor de los sabios, recitando en su propia orilla y ofreciendo libaciones, Sarasvatī reflexionó.
9.43.28
इदमन्तरमित्येवं ततः सा सरितां वरा ।
कूलापहारमकरोत्स्वेन वेगेन सा सरित् ॥ ९.४३.२८ ॥
Pensando: 'Esta es la oportunidad', la mejor de los ríos arrancó la orilla con su propia fuerza.
9.43.29
तेन कूलापहारेण मैत्रावरुणिरौह्यत ।
उह्यमानः स तुष्टाव तदा राजन्सरस्वतीम् ॥ ९.४३.२९ ॥
Con el arrastre de la orilla, el hijo de Mitra-Varuṇa fue arrastrado; siendo arrastrado, oh rey, entonces alabó a Sarasvatī.
9.43.30
पितामहस्य सरसः प्रवृत्ताऽसि सरस्वति ।
व्याप्तं चेदं जगत्सर्वं तवैवाम्भोभिरुत्तमैः ॥ ९.४३.३० ॥
Oh Sarasvatī, tú has fluido desde el lago del Abuelo; y todo este mundo está impregnado de tus excelentes aguas.
9.43.31
त्वमेवाकाशगा देवि मेघेषु सृजसे पयः ।
सर्वाश्चापस्त्वमेवेति यथा वयमधीमहि ॥ ९.४३.३१ ॥
Oh diosa, tú que recorres el cielo, solo tú creas el agua en las nubes; y tú eres todas las aguas, como hemos aprendido.
9.43.32
पुष्टिर्द्युतिस्तथा कीर्तिः सिद्धिर्बुद्धिरमा तथा ।
त्वमेव वाणी स्वाहा त्वं तवायत्तमिदं जगत्।
त्वमेव सर्वभूतेषु वससीह चतुर्विधा ॥ ९.४३.३२ ॥
Tú eres el sustento, el esplendor, la fama, el logro, el intelecto y también Ramā. Tú sola eres la palabra y svāhā. Este mundo depende de ti. En todos los seres habitas aquí en cuatro formas.
9.43.33
एवं सरस्वती राजन्स्तूयमाना महर्षिणा ।
वेगेनोवाह तं विप्रं विश्वामित्राश्रमं प्रति ॥ ९.४३.३३ ॥
Así, oh rey, Sarasvatī, siendo alabada por el gran sabio, llevó velozmente a aquel brahmán hacia el ermitaño de Viśvāmitra.
9.43.34
न्यवेदयत चाक्षीक्ष्णं विश्वामित्राय तं मुनिम् ॥ ९.४३.३४ ॥
Y le informó repetidamente al sabio Viśvāmitra acerca de aquel.
9.43.35
तमानीतं सरस्वत्या दृष्ट्वा कोपसमन्वितः ।
अथान्वेषत्प्रहरणं वसिष्ठान्तकरं तदा ॥ ९.४३.३५ ॥
Al ver que Sarasvatī lo había traído, se llenó de ira y entonces buscó un arma que acabara con Vasiṣṭha.
9.43.36
तं तु क्रुद्धमभिप्रेक्ष्य ब्रह्मवध्याभयान्नदी ।
अपोवाह वसिष्ठं तु प्राचीं दिशमतन्द्रिता।
उभयोः कुर्वती वाक्यं वञ्चयित्वा च गाधिजम् ॥ ९.४३.३६ ॥
Al verle enfurecido, y por temor a matar a un brahmán, el río arrastró incansablemente a Vasiṣṭha hacia la dirección oriental, hablando con ambos y engañando al hijo de Gādhi.
9.43.37
ततोपवाहितं दृष्ट्वा वसिष्ठमृषिसत्तमम् ।
अब्रवीत्त्वथ सङ्क्रुद्धो विश्वामित्रः सरस्वतीम् ॥ ९.४३.३७ ॥
Entonces, al ver a Vasiṣṭha arrastrado por la corriente, Viśvāmitra, el mejor de los sabios, lleno de ira, habló a Sarasvatī.
9.43.38
यस्मान्मां त्वं सरिच्छ्रेष्ठे वञ्चयित्वा पुनर्गता ।
शोणितं वह कल्याणि राक्षसानां च सम्मतम् ॥ ९.४३.३८ ॥
Porque, oh la mejor de los ríos, me engañaste y volviste a irte, oh auspiciosa, lleva sangre grata a los rākṣasas.
9.43.39
ततः सरस्वती शप्ता विश्वामित्रेण धीमता ।
अवहच्छोणितोन्मिश्रं तोयं संवत्सरं तदा ॥ ९.४३.३९ ॥
Entonces Sarasvatī, maldecida por el sabio Viśvāmitra, llevó agua mezclada con sangre durante un año.
9.43.40
अथर्षयश्च देवाश्च गन्धर्वाप्सरसस्तदा ।
सरस्वतीं तथा दृष्ट्वा बभूवुर्भृशदुःखिताः ॥ ९.४३.४० ॥
Entonces los sabios, los dioses, los gandharvas y las apsaras, al ver así a Sarasvatī, quedaron profundamente afligidos.
9.43.41
एवं वसिष्ठापवाहो लोके ख्यातो जनाधिप ।
आगच्छच्च पुनर्मार्गं स्वमेव सरितां वरा ॥ ९.४३.४१ ॥
Así se hizo famoso en el mundo el arrastre de Vasiṣṭha, oh señor de los hombres; y Sarasvatī, la mejor de los ríos, volvió a su propio curso.