മഹാഭാരതം · അധ്യായം 9.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.43.1
वसिष्ठापवाहो ब्रह्मन्वै भीमवेगः कथं नु सः ।
किमर्थं च सरिच्छ्रेष्ठा तमृषिं प्रत्यवाहयत् ॥ ९.४३.१ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, വസിഷ്ഠനെ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോയ ആ ഭയങ്കര വേഗം എങ്ങനെ ഉണ്ടായി? നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ ആ നദി ആ ഋഷിയെ എന്തിനാണ് ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോയത്?
9.43.2
कथमस्याभवद्वैरं कारणं किं च तत्प्रभो ।
शंस पृष्टो महाप्राज्ञ न हि तृप्यामि कथ्यति ॥ ९.४३.२ ॥
ഇവർ തമ്മിലുള്ള ഈ വൈരം എങ്ങനെയുണ്ടായി? ഓ പ്രഭോ, അതിന്റെ കാരണം എന്താണ്? ഓ മഹാപ്രാജ്ഞാ, ചോദിച്ചതിനാൽ പറയൂ; പറഞ്ഞാലും എനിക്കു തൃപ്തിയാകുന്നില്ല.
9.43.3
विश्वामित्रस्य विप्रर्षेर्वसिष्ठस्य च भारत ।
भृशं वैरमभूद्राजंस्तपःस्पर्धाकृतं महत् ॥ ९.४३.३ ॥
ഭാരതാ, ബ്രാഹ്മണ ഋഷികളായ വിശ്വാമിത്രനും വസിഷ്ഠനും തമ്മിൽ അതിതീവ്രമായ വൈരമുണ്ടായി. രാജാവേ, അത് തപസ്സിലെ മത്സരത്താൽ ഉണ്ടായ വലിയ വൈരമായിരുന്നു.
9.43.4
आश्रमो वै वसिष्ठस्य स्थाणुतीर्थेऽभवन्महान् ।
पूर्वतः पार्श्वतश्चासीद्विश्वामित्रस्य धीमतः ॥ ९.४३.४ ॥
സ്ഥാണുതീർത്ഥത്തിൽ വസിഷ്ഠന് ഒരു മഹത്തായ ആശ്രമമുണ്ടായിരുന്നു. ബുദ്ധിമാനായ വിശ്വാമിത്രന്റെ ആശ്രമം കിഴക്കുഭാഗത്തും വശത്തും ആയിരുന്നു.
9.43.5
यत्र स्थाणुर्महाराज तप्तवान्परमं तपः ।
तत्रास्य कर्म तद्धोरं प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ ९.४३.५ ॥
ഓ മഹാരാജാവേ, സ്ഥാണു പരമതപസ്സ് ചെയ്ത സ്ഥലത്താണ് അവന്റെ ആ ഘോരകർമം നടന്നതെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
9.43.6
यत्रेष्ट्वा भगवान्स्थाणुः पूजयित्वा सरस्वतीम् ।
स्थापयामास तत्तीर्थं स्थाणुतीर्थमिति प्रभो ॥ ९.४३.६ ॥
ഭഗവാൻ സ്ഥാണു യാഗം ചെയ്ത് സരസ്വതിയെ പൂജിച്ച് ആ തീർത്ഥം സ്ഥാപിച്ച സ്ഥലമാണത്; ഓ പ്രഭോ, അതിനാൽ അത് സ്ഥാണുതീർത്ഥം എന്നറിയപ്പെട്ടു.
9.43.7
तत्र तीर्थे सुराः स्कन्दमभ्यषिञ्चन्नराधिप ।
सैनापत्येन महता सुरारिविनिबर्हणम् ॥ ९.४३.७ ॥
നരാധിപാ, അവിടെ ആ തീർത്ഥത്തിൽ ദേവന്മാർ സ്കന്ദനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു; ദേവശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവന് മഹത്തായ സേനാപതിത്വം നൽകി.
9.43.8
तस्मिन्सारस्वते तीर्थे विश्वामित्रो महामुनिः ।
वसिष्ठं चालयामास तपसोग्रेण तच्छृणु ॥ ९.४३.८ ॥
ആ സാരസ്വത തീർത്ഥത്തിൽ മഹാമുനി വിശ്വാമിത്രൻ തന്റെ ഘോരതപസ്സിനാൽ വസിഷ്ഠനെ ഇളക്കി; അത് കേൾക്കുക.
9.43.9
विश्वामित्रवसिष्ठौ तावहन्यहनि भारत ।
स्पर्धां तपः कृतां तीव्रां चक्रतुस्तौ वतपोधनौ ॥ ९.४३.९ ॥
ഭാരതാ, തപസ്സു തന്നെ ധനമായ വിശ്വാമിത്രനും വസിഷ്ഠനും ദിനംതോറും മത്സരത്തോടെ കഠിനതപസ്സു ചെയ്തു.
9.43.10
तत्राप्यधिकसन्तप्तो विश्वामित्रो महामुनिः ।
दृष्ट्वा तेजो वसिष्ठस्य चिन्तामभिजगाम ह ॥ ९.४३.१० ॥
അവിടെയും അതിസന്തപ്തനായ മഹാമുനി വിശ്വാമിത്രൻ വസിഷ്ഠന്റെ തേജസ്സു കണ്ടു ചിന്തയിൽ മുങ്ങി.
9.43.11
तस्य बुद्धिरियं ह्यासीद्धर्मनित्यस्य भारत ।
इदं सरस्वती तूर्णं मत्समीपं तपोधनम् ॥ ९.४३.११ ॥
ഭാരതാ, സദാ ധർമ്മനിഷ്ഠനായ അദ്ദേഹത്തിന് ഈ ചിന്ത ഉണ്ടായി: 'സരസ്വതി ഈ തപോധനനെ വേഗം എന്റെ അടുത്തേക്കു കൊണ്ടുവരട്ടെ.'
9.43.12
आनयिष्यति वेगेन वसिष्ठं जपतां वरम् ।
इहागतं द्विजश्रेष्ठं हनिष्यामि न संशयः ॥ ९.४३.१२ ॥
'ജപിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വസിഷ്ഠനെ അവൾ വേഗത്തിൽ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരും; ഇവിടെ വന്ന ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനെ ഞാൻ കൊല്ലും, സംശയമില്ല.'
9.43.13
एवं निश्चित्य भगवान्विश्वामित्रो महामुनिः ।
सस्मार सरितां श्रेष्ठां क्रोधसंरक्तलोचनः ॥ ९.४३.१३ ॥
ഇങ്ങനെ നിശ്ചയിച്ച്, കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ ഭഗവാനായ മഹാമുനി വിശ്വാമിത്രൻ നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായവളെ സ്മരിച്ചു.
9.43.14
सा ध्याता मुनिना तेन व्याकुलत्वं जगाम ह ।
गत्वा चैनं महावीर्यं महाकोपं च भामिनी ॥ ९.४३.१४ ॥
ആ മുനിയാൽ സ്മരിക്കപ്പെട്ട അവൾ വ്യാകുലയായി. മഹാവീര്യനും മഹാകോപിയുമായ അദ്ദേഹത്തിനരികിൽ ആ സുന്ദരി ചെന്നു.
9.43.15
तदा तं वेपमानाङ्गी विवर्णा प्राञ्जलिर्भृशम् ।
उपतस्थे मुनिवरं विश्वामित्रं सरस्वती ॥ ९.४३.१५ ॥
അപ്പോൾ അവയവങ്ങൾ വിറയ്ക്കുന്നവളും നിറം മങ്ങിയവളും അതിയായി കൈകൂപ്പിയവളുമായ സരസ്വതി മുനിശ്രേഷ്ഠനായ വിശ്വാമിത്രന്റെ സമീപം നിന്നു.
9.43.16
हतवीरा यथा नारी साऽभवद्दुःखिता भृशम् ।
ब्रूहि किं करवाणीति प्रोवाच मुनिसत्तमम् ॥ ९.४३.१६ ॥
വീരനായ ഭർത്താവ് കൊല്ലപ്പെട്ട സ്ത്രീയെപ്പോലെ അവൾ അതിയായി ദുഃഖിതയായി. 'പറയൂ, ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?' എന്ന് മുനിശ്രേഷ്ഠനോട് പറഞ്ഞു.
9.43.17
तामुवाच मुनिः क्रुद्धो वसिष्ठं शीघ्रमानय ।
यावदेनं निहन्म्यद्य तच्छ्रुत्वा व्यथिता नदी ॥ ९.४३.१७ ॥
കോപിച്ച മുനി അവളോട് പറഞ്ഞു: 'വസിഷ്ഠനെ വേഗം കൊണ്ടുവരൂ; ഇന്നുതന്നെ ഞാൻ അവനെ കൊല്ലും.' അത് കേട്ട് നദി വ്യഥിതയായി.
9.43.18
साञ्जलिं तु ततः कृत्वा पुण्डरीकनिभेक्षणा ।
प्राकम्पत भृशं भीता वायुनेवाहता लता ॥ ९.४३.१८ ॥
അപ്പോൾ കൈകൂപ്പി, താമരക്കണ്ണുള്ളവൾ അതിയായി ഭയന്ന്, കാറ്റേറ്റ വള്ളിപോലെ വിറച്ചു.
9.43.19
तथारूपां तु तां दृष्ट्वा मुनिराह महानदीम् ।
अविचारं वसिष्ठं त्वमानयस्त्वान्तिकं मम ॥ ९.४३.१९ ॥
അവളെ ആ രൂപത്തിൽ കണ്ട മുനി ആ മഹാനദിയോട് പറഞ്ഞു: 'ആലോചിക്കാതെ വസിഷ്ഠനെ എന്റെ അടുക്കൽ കൊണ്ടുവരിക.'
9.43.20
सा तस्य वचनं श्रुत्वा ज्ञात्वा पापं चिकीर्षितम् ।
वसिष्ठस्य प्रभावं च जानन्त्यप्रतिमं भुवि ॥ ९.४३.२० ॥
അവൾ അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അവൻ ചെയ്യാനിരിക്കുന്ന പാപം മനസ്സിലാക്കി, ഭൂമിയിൽ വസിഷ്ഠന്റെ അതുല്യമായ പ്രഭാവവും അറിഞ്ഞു.
9.43.21
साऽभिगम्य वसिष्ठं च इदमर्थमचोदयत् ।
यदुक्ता सरितांश्रेष्ठा विश्वामित्रेण धीमता ॥ ९.४३.२१ ॥
അവൾ വസിഷ്ഠന്റെ അടുത്തുചെന്ന്, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയോട് ബുദ്ധിമാനായ വിശ്വാമിത്രൻ പറഞ്ഞ കാര്യത്തിനായി അദ്ദേഹത്തെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.
9.43.22
उभयोः शापयोर्भीता वेपमाना पुनःपुनः ।
चिन्तयित्वा महाशापमृषिविप्रासिता भृशम् ॥ ९.४३.२२ ॥
രണ്ടു ശാപങ്ങളെയും ഭയന്ന്, വീണ്ടും വീണ്ടും വിറച്ചുകൊണ്ട്, മഹാശാപത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ച്, ഋഷിമാരാലും വിപ്രന്മാരാലും പുറന്തള്ളപ്പെട്ടവളായി അത്യന്തം വ്യസനിച്ച്.
9.43.23
तां कृशां च विवर्णां च दृष्ट्वा चिन्तासमन्विताम् ।
उवाच राजन्धर्मात्मा वसिष्ठो द्विपदां वरः ॥ ९.४३.२३ ॥
രാജാവേ, അവൾ ക്ഷീണിച്ചും നിറം മങ്ങിയും ചിന്തയാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നതു കണ്ട്, ധർമ്മാത്മാവും മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായ വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു.
9.43.24
पाह्यात्मानं सरिच्छेष्ठे वह मां शीघ्रगामिनी ।
विश्वामित्रः शपेद्वि त्वां मा कृथास्त्वं विचारणाम् ॥ ९.४३.२४ ॥
'നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠേ, നിന്നെത്തന്നെ രക്ഷിക്കുക; വേഗത്തിൽ ഒഴുകുന്നവളേ, എന്നെ വഹിച്ചുകൊൾക. വിശ്വാമിത്രൻ നിന്നെ ശപിക്കും; നീ സംശയിക്കരുത്.'
9.43.25
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कृपाशीलस्य सा सरित् ।
चिन्तयामास कौरव्य किं कृत्वा सुकृतं भवेत् ॥ ९.४३.२५ ॥
കരുണാശീലന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ നദി, ഓ കൗരവ്യാ, ഏത് സത്കർമ്മം ചെയ്യണമെന്ന് ചിന്തിച്ചു.
9.43.26
तस्याश्चिन्ता समुत्पन्ना वसिष्ठो मय्यतीव हि ।
कृतवान्हि दयां नित्यं तस्या कार्यं हितं मया ॥ ९.४३.२६ ॥
അവളുടെ മനസ്സിൽ ഒരു ചിന്ത ഉണ്ടായി: വസിഷ്ഠൻ എന്നോട് എപ്പോഴും വലിയ ദയ കാണിച്ചിട്ടുണ്ട്; അതിനാൽ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന് ഹിതകരമായത് ചെയ്യണം.
9.43.27
अथ कूले स्वके राजञ्जपन्तमृषिसत्तमम् ।
जुह्वानं कौशिकं प्रेक्ष्य सरस्वत्यभ्यचिन्तयत् ॥ ९.४३.२७ ॥
അപ്പോൾ, ഹേ രാജാവേ, സ്വന്തം തീരത്തിൽ ജപിക്കുകയും ഹോമം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന ഋഷിശ്രേഷ്ഠനായ കൗശികനെ കണ്ട് സരസ്വതി ചിന്തിച്ചു.
9.43.28
इदमन्तरमित्येवं ततः सा सरितां वरा ।
कूलापहारमकरोत्स्वेन वेगेन सा सरित् ॥ ९.४३.२८ ॥
'ഇതാണ് അവസരം' എന്ന് കരുതി, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ അവൾ സ്വന്തം വേഗത്താൽ തീരം കവർന്നെടുത്തു.
9.43.29
तेन कूलापहारेण मैत्रावरुणिरौह्यत ।
उह्यमानः स तुष्टाव तदा राजन्सरस्वतीम् ॥ ९.४३.२९ ॥
ആ തീരം ഒലിച്ചുപോയതിനാൽ മൈത്രാവരുണി (വസിഷ്ഠൻ) ഒഴുകിപ്പോയി; ഒഴുകിപ്പോകുമ്പോൾ, ഹേ രാജാവേ, അദ്ദേഹം സരസ്വതിയെ സ്തുതിച്ചു.
9.43.30
पितामहस्य सरसः प्रवृत्ताऽसि सरस्वति ।
व्याप्तं चेदं जगत्सर्वं तवैवाम्भोभिरुत्तमैः ॥ ९.४३.३० ॥
ഹേ സരസ്വതീ, നീ പിതാമഹന്റെ (ബ്രഹ്മാവിന്റെ) തടാകത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയെത്തിയവളാണ്; ഈ സമസ്ത ലോകവും നിന്റെ ഉത്തമ ജലങ്ങളാൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
9.43.31
त्वमेवाकाशगा देवि मेघेषु सृजसे पयः ।
सर्वाश्चापस्त्वमेवेति यथा वयमधीमहि ॥ ९.४३.३१ ॥
ദേവീ, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവളേ, നീ തന്നെ മേഘങ്ങളിൽ ജലം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. എല്ലാ ജലങ്ങളും നീ തന്നെ എന്ന് ഞങ്ങൾ പഠിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ.
9.43.32
पुष्टिर्द्युतिस्तथा कीर्तिः सिद्धिर्बुद्धिरमा तथा ।
त्वमेव वाणी स्वाहा त्वं तवायत्तमिदं जगत्।
त्वमेव सर्वभूतेषु वससीह चतुर्विधा ॥ ९.४३.३२ ॥
പുഷ്ടി, ദ്യുതി, കീർത്തി, സിദ്ധി, ബുദ്ധി, രമ എന്നിവയും നീ തന്നെ. വാണിയും സ്വാഹയും നീ തന്നെ. ഈ ജഗത്ത് നിന്റെ അധീനത്തിലാണ്. എല്ലാ ജീവികളിലും നാലുവിധത്തിൽ നീ തന്നെ വസിക്കുന്നു.
9.43.33
एवं सरस्वती राजन्स्तूयमाना महर्षिणा ।
वेगेनोवाह तं विप्रं विश्वामित्राश्रमं प्रति ॥ ९.४३.३३ ॥
രാജാവേ, ഇങ്ങനെ മഹർഷിയാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട സരസ്വതി ആ ബ്രാഹ്മണനെ വേഗത്തിൽ വിശ്വാമിത്രാശ്രമത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
9.43.34
न्यवेदयत चाक्षीक्ष्णं विश्वामित्राय तं मुनिम् ॥ ९.४३.३४ ॥
അവൾ ആ മുനിയായ വിശ്വാമിത്രനെ അതിനെക്കുറിച്ച് ആവർത്തിച്ച് അറിയിച്ചു.
9.43.35
तमानीतं सरस्वत्या दृष्ट्वा कोपसमन्वितः ।
अथान्वेषत्प्रहरणं वसिष्ठान्तकरं तदा ॥ ९.४३.३५ ॥
സരസ്വതി അവനെ കൊണ്ടുവന്നത് കണ്ട് അദ്ദേഹം കോപം നിറഞ്ഞവനായി. അപ്പോൾ വസിഷ്ഠനെ നശിപ്പിക്കുന്ന ആയുധം അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞു.
9.43.36
तं तु क्रुद्धमभिप्रेक्ष्य ब्रह्मवध्याभयान्नदी ।
अपोवाह वसिष्ठं तु प्राचीं दिशमतन्द्रिता।
उभयोः कुर्वती वाक्यं वञ्चयित्वा च गाधिजम् ॥ ९.४३.३६ ॥
അദ്ദേഹം കോപിച്ചിരിക്കുന്നത് കണ്ട്, ബ്രഹ്മഹത്യാഭയത്താൽ, നദി ക്ഷീണിക്കാതെ വസിഷ്ഠനെ കിഴക്കൻ ദിശയിലേക്ക് ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോയി. ഇരുവരോടും സംസാരിച്ചുകൊണ്ടും ഗാധിപുത്രനെ വഞ്ചിച്ചുകൊണ്ടും.
9.43.37
ततोपवाहितं दृष्ट्वा वसिष्ठमृषिसत्तमम् ।
अब्रवीत्त्वथ सङ्क्रुद्धो विश्वामित्रः सरस्वतीम् ॥ ९.४३.३७ ॥
വസിഷ്ഠൻ ഒഴുക്കിൽപ്പെട്ടു പോകുന്നത് കണ്ട ഋഷിശ്രേഷ്ഠനായ വിശ്വാമിത്രൻ കോപിച്ച് സരസ്വതിയോട് പറഞ്ഞു.
9.43.38
यस्मान्मां त्वं सरिच्छ्रेष्ठे वञ्चयित्वा पुनर्गता ।
शोणितं वह कल्याणि राक्षसानां च सम्मतम् ॥ ९.४३.३८ ॥
നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായവളേ, നീ എന്നെ വഞ്ചിച്ച് തിരിച്ചുപോയതുകൊണ്ട്, മംഗളേ, രാക്ഷസർക്ക് പ്രിയമായ രക്തം വഹിക്കുക.
9.43.39
ततः सरस्वती शप्ता विश्वामित्रेण धीमता ।
अवहच्छोणितोन्मिश्रं तोयं संवत्सरं तदा ॥ ९.४३.३९ ॥
അപ്പോൾ ജ്ഞാനിയായ വിശ്വാമിത്രനാൽ ശപിക്കപ്പെട്ട സരസ്വതി ഒരു സംവത്സരം രക്തം കലർന്ന ജലം ഒഴുക്കി.
9.43.40
अथर्षयश्च देवाश्च गन्धर्वाप्सरसस्तदा ।
सरस्वतीं तथा दृष्ट्वा बभूवुर्भृशदुःखिताः ॥ ९.४३.४० ॥
അപ്പോൾ ഋഷിമാരും ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും സരസ്വതിയെ അങ്ങനെ കണ്ട് അത്യന്തം ദുഃഖിതരായി.
9.43.41
एवं वसिष्ठापवाहो लोके ख्यातो जनाधिप ।
आगच्छच्च पुनर्मार्गं स्वमेव सरितां वरा ॥ ९.४३.४१ ॥
ജനാധിപാ, ഇങ്ങനെ വസിഷ്ഠൻ ഒഴുകിപ്പോയ സംഭവം ലോകത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി; നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ സരസ്വതി സ്വന്തം വഴിയിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തി.