マハーバーラタ · 章 9.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.43.1
वसिष्ठापवाहो ब्रह्मन्वै भीमवेगः कथं नु सः ।
किमर्थं च सरिच्छ्रेष्ठा तमृषिं प्रत्यवाहयत् ॥ ९.४३.१ ॥
バラモンよ、ヴァシシュタを押し流したあの恐ろしい激流はどのように生じたのか。川の中で最も優れたあの川は、どのような理由でその聖者を押し流したのか。
9.43.2
कथमस्याभवद्वैरं कारणं किं च तत्प्रभो ।
शंस पृष्टो महाप्राज्ञ न हि तृप्यामि कथ्यति ॥ ९.४३.२ ॥
二人の間のこの敵意はどのように生じたのか。主よ、その原因は何か。大智者よ、問われたのだから語ってください。語られても私は満足しません。
9.43.3
विश्वामित्रस्य विप्रर्षेर्वसिष्ठस्य च भारत ।
भृशं वैरमभूद्राजंस्तपःस्पर्धाकृतं महत् ॥ ९.४३.३ ॥
バラタよ、バラモンの聖者ヴィシュヴァーミトラとヴァシシュタの間に、極めて大きな敵意が生じた。王よ、その大きな敵意は苦行における競争から生まれたのである。
9.43.4
आश्रमो वै वसिष्ठस्य स्थाणुतीर्थेऽभवन्महान् ।
पूर्वतः पार्श्वतश्चासीद्विश्वामित्रस्य धीमतः ॥ ९.४३.४ ॥
スターヌ渡し場にはヴァシシュタの大きな庵があった。賢者ヴィシュヴァーミトラの庵は東とその傍らにあった。
9.43.5
यत्र स्थाणुर्महाराज तप्तवान्परमं तपः ।
तत्रास्य कर्म तद्धोरं प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ ९.४३.५ ॥
偉大な王よ、スターヌ（シヴァ）が最高の苦行を行った場所で、賢者たちは、その恐ろしい所業もそこで起きたと言う。
9.43.6
यत्रेष्ट्वा भगवान्स्थाणुः पूजयित्वा सरस्वतीम् ।
स्थापयामास तत्तीर्थं स्थाणुतीर्थमिति प्रभो ॥ ९.४३.६ ॥
祝福された神スターヌが供犠を行い、サラスヴァティーを礼拝してその聖地を定めた場所。主よ、それゆえにスターヌ・ティールタと呼ばれる。
9.43.7
तत्र तीर्थे सुराः स्कन्दमभ्यषिञ्चन्नराधिप ।
सैनापत्येन महता सुरारिविनिबर्हणम् ॥ ९.४३.७ ॥
王よ、その聖なる渡し場で、神々はスカンダに大元帥の位を授けて灌頂した。神々の敵を滅ぼす者として。
9.43.8
तस्मिन्सारस्वते तीर्थे विश्वामित्रो महामुनिः ।
वसिष्ठं चालयामास तपसोग्रेण तच्छृणु ॥ ९.४३.८ ॥
そのサラスヴァティーの渡し場で、大聖者ヴィシュヴァーミトラは激烈な苦行によってヴァシシュタを揺さぶった。それを聞け。
9.43.9
विश्वामित्रवसिष्ठौ तावहन्यहनि भारत ।
स्पर्धां तपः कृतां तीव्रां चक्रतुस्तौ वतपोधनौ ॥ ९.४३.९ ॥
バーラタよ、苦行こそを財とする二人、ヴィシュヴァーミトラとヴァシシュタは、日ごとに競い合って激しい苦行を行った。
9.43.10
तत्राप्यधिकसन्तप्तो विश्वामित्रो महामुनिः ।
दृष्ट्वा तेजो वसिष्ठस्य चिन्तामभिजगाम ह ॥ ९.४३.१० ॥
そこでも、大いに苦悩した大聖者ヴィシュヴァーミトラは、ヴァシシュタの威光を見て思い悩んだ。
9.43.11
तस्य बुद्धिरियं ह्यासीद्धर्मनित्यस्य भारत ।
इदं सरस्वती तूर्णं मत्समीपं तपोधनम् ॥ ९.४३.११ ॥
バーラタよ、常に法にかなう彼の心に、こんな考えが起こった。「サラスヴァティーよ、この苦行の富める者を速やかに私のもとへ連れて来させよ。」
9.43.12
आनयिष्यति वेगेन वसिष्ठं जपतां वरम् ।
इहागतं द्विजश्रेष्ठं हनिष्यामि न संशयः ॥ ९.४३.१२ ॥
「彼女はすぐに祈誦する者の中で最良のヴァシシュタをここへ連れて来るだろう。ここに来たその再生者の中の最良者を、私は疑いなく殺すであろう。」
9.43.13
एवं निश्चित्य भगवान्विश्वामित्रो महामुनिः ।
सस्मार सरितां श्रेष्ठां क्रोधसंरक्तलोचनः ॥ ९.४३.१३ ॥
このように決意した尊き大仙ヴィシュヴァーミトラは、怒りに目を赤く染めて、川の中で最も優れたものを思い起こした。
9.43.14
सा ध्याता मुनिना तेन व्याकुलत्वं जगाम ह ।
गत्वा चैनं महावीर्यं महाकोपं च भामिनी ॥ ९.४३.१४ ॥
その聖者に思い出されて、彼女は動揺した。そして美しい女は、大いなる力と大いなる怒りを持つ彼のもとへ行った。
9.43.15
तदा तं वेपमानाङ्गी विवर्णा प्राञ्जलिर्भृशम् ।
उपतस्थे मुनिवरं विश्वामित्रं सरस्वती ॥ ९.४३.१५ ॥
そのとき、体を震わせ、顔色を失い、深く合掌したサラスヴァティーは、聖者の中で最も優れたヴィシュヴァーミトラのもとに立った。
9.43.16
हतवीरा यथा नारी साऽभवद्दुःखिता भृशम् ।
ब्रूहि किं करवाणीति प्रोवाच मुनिसत्तमम् ॥ ९.४३.१६ ॥
英雄の夫を殺された女のように、彼女は深く悲しんだ。彼女は聖者の中で最も優れた人に言った。「教えてください、私は何をすればよいのでしょうか。」
9.43.17
तामुवाच मुनिः क्रुद्धो वसिष्ठं शीघ्रमानय ।
यावदेनं निहन्म्यद्य तच्छ्रुत्वा व्यथिता नदी ॥ ९.४३.१७ ॥
怒った聖者は彼女に言った。「ヴァシシュタを早く連れてこい。今日こそ彼を殺してやる。」それを聞いて川は苦しんだ。
9.43.18
साञ्जलिं तु ततः कृत्वा पुण्डरीकनिभेक्षणा ।
प्राकम्पत भृशं भीता वायुनेवाहता लता ॥ ९.४३.१८ ॥
そのとき、合掌し、蓮のような目をした彼女は、風に打たれた蔓のように、恐怖に激しく震えた。
9.43.19
तथारूपां तु तां दृष्ट्वा मुनिराह महानदीम् ।
अविचारं वसिष्ठं त्वमानयस्त्वान्तिकं मम ॥ ९.४३.१९ ॥
彼女のそのような姿を見て、聖者は大河に言った。「よく考えずに、ヴァシシュタをわたしのもとへ連れて来なさい。」
9.43.20
सा तस्य वचनं श्रुत्वा ज्ञात्वा पापं चिकीर्षितम् ।
वसिष्ठस्य प्रभावं च जानन्त्यप्रतिमं भुवि ॥ ९.४३.२० ॥
彼女は彼の言葉を聞き、彼のよこしまな企てを悟り、大地におけるヴァシシュタの比類なき力を知って、
9.43.21
साऽभिगम्य वसिष्ठं च इदमर्थमचोदयत् ।
यदुक्ता सरितांश्रेष्ठा विश्वामित्रेण धीमता ॥ ९.४३.२१ ॥
彼女はヴァシシュタのもとへ行き、賢いヴィシュヴァーミトラが河の中の最上の者に言ったとおりの目的で彼を促した。
9.43.22
उभयोः शापयोर्भीता वेपमाना पुनःपुनः ।
चिन्तयित्वा महाशापमृषिविप्रासिता भृशम् ॥ ९.४३.२२ ॥
二つの呪いを恐れ、幾度も震え、大いなる呪いのことを思い、聖者やバラモンに見捨てられて、ひどく悩んだ。
9.43.23
तां कृशां च विवर्णां च दृष्ट्वा चिन्तासमन्विताम् ।
उवाच राजन्धर्मात्मा वसिष्ठो द्विपदां वरः ॥ ९.४३.२३ ॥
王よ、彼女のやつれて青ざめ、不安に満ちた姿を見て、義心ある人々のうち最上のヴァシシュタは言った。
9.43.24
पाह्यात्मानं सरिच्छेष्ठे वह मां शीघ्रगामिनी ।
विश्वामित्रः शपेद्वि त्वां मा कृथास्त्वं विचारणाम् ॥ ९.४३.२४ ॥
「河の中で最上の者よ、自らを守れ。速く流れる者よ、わたしを運べ。ヴィシュヴァーミトラがそなたを呪うであろう。ためらうな。」
9.43.25
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कृपाशीलस्य सा सरित् ।
चिन्तयामास कौरव्य किं कृत्वा सुकृतं भवेत् ॥ ९.४३.२५ ॥
慈悲深いその言葉を聞いて、クルの末裔よ、その川は、どのような善行をなすべきかと思案した。
9.43.26
तस्याश्चिन्ता समुत्पन्ना वसिष्ठो मय्यतीव हि ।
कृतवान्हि दयां नित्यं तस्या कार्यं हितं मया ॥ ९.४३.२६ ॥
彼女の心に思いが生じた。ヴァシシタは常に私に大きな慈悲を示してくれた。私は彼の利益になることをしなければならない。
9.43.27
अथ कूले स्वके राजञ्जपन्तमृषिसत्तमम् ।
जुह्वानं कौशिकं प्रेक्ष्य सरस्वत्यभ्यचिन्तयत् ॥ ९.४३.२७ ॥
そのとき王よ、自らの岸で祈りを唱え供物を捧げる聖仙の中の最上の者カウシカを見て、サラスヴァティーは思案した。
9.43.28
इदमन्तरमित्येवं ततः सा सरितां वरा ।
कूलापहारमकरोत्स्वेन वेगेन सा सरित् ॥ ९.४३.२८ ॥
「今こそ好機」と思い、川の中で最もすぐれた彼女は自らの勢いで岸を押し流した。
9.43.29
तेन कूलापहारेण मैत्रावरुणिरौह्यत ।
उह्यमानः स तुष्टाव तदा राजन्सरस्वतीम् ॥ ९.४३.२९ ॥
その岸が押し流されたため、ミトラ＝ヴァルナの子（ヴァシシタ）は流された。流されながら、王よ、彼はサラスヴァティーを讃えた。
9.43.30
पितामहस्य सरसः प्रवृत्ताऽसि सरस्वति ।
व्याप्तं चेदं जगत्सर्वं तवैवाम्भोभिरुत्तमैः ॥ ९.४३.३० ॥
サラスヴァティーよ、あなたは祖父（ブラフマー）の湖から流れ出た。そしてこの全世界はあなたの最上の水に満ちている。
9.43.31
त्वमेवाकाशगा देवि मेघेषु सृजसे पयः ।
सर्वाश्चापस्त्वमेवेति यथा वयमधीमहि ॥ ९.४३.३१ ॥
空を行く女神よ、雲の中で水を生み出すのはあなただけである。そして、私たちが学んだとおり、あなたこそすべての水である。
9.43.32
पुष्टिर्द्युतिस्तथा कीर्तिः सिद्धिर्बुद्धिरमा तथा ।
त्वमेव वाणी स्वाहा त्वं तवायत्तमिदं जगत्।
त्वमेव सर्वभूतेषु वससीह चतुर्विधा ॥ ९.४३.३२ ॥
あなたは養い、輝き、名声、成就、智慧、そしてラマーでもある。言葉とスヴァーハーもあなただけである。この世界はあなたに依存している。すべての存在の中に、あなたは四つの形でここに宿る。
9.43.33
एवं सरस्वती राजन्स्तूयमाना महर्षिणा ।
वेगेनोवाह तं विप्रं विश्वामित्राश्रमं प्रति ॥ ९.४३.३३ ॥
王よ、このように偉大な聖仙に讃えられたサラスヴァティーは、そのバラモンを勢いよくヴィシュヴァーミトラの庵へと運んだ。
9.43.34
न्यवेदयत चाक्षीक्ष्णं विश्वामित्राय तं मुनिम् ॥ ९.४३.३४ ॥
そして彼女は、その聖者ヴィシュヴァーミトラに、そのことを何度も告げた。
9.43.35
तमानीतं सरस्वत्या दृष्ट्वा कोपसमन्वितः ।
अथान्वेषत्प्रहरणं वसिष्ठान्तकरं तदा ॥ ९.४३.३५ ॥
サラスヴァティーが彼を連れてきたのを見て、彼は怒りに満たされた。そしてヴァシシュタを滅ぼす武器を探し求めた。
9.43.36
तं तु क्रुद्धमभिप्रेक्ष्य ब्रह्मवध्याभयान्नदी ।
अपोवाह वसिष्ठं तु प्राचीं दिशमतन्द्रिता।
उभयोः कुर्वती वाक्यं वञ्चयित्वा च गाधिजम् ॥ ९.४३.३६ ॥
彼が怒っているのを見て、バラモン殺しを恐れた川は、疲れることなくヴァシシュタを東の方角へと押し流した。両者に語りかけつつ、ガーディの息子を欺きながら。
9.43.37
ततोपवाहितं दृष्ट्वा वसिष्ठमृषिसत्तमम् ।
अब्रवीत्त्वथ सङ्क्रुद्धो विश्वामित्रः सरस्वतीम् ॥ ९.४३.३७ ॥
ヴァシシュタが流されるのを見て、聖仙の中の最良の者ヴィシュヴァーミトラは怒り、サラスヴァティーに語りかけた。
9.43.38
यस्मान्मां त्वं सरिच्छ्रेष्ठे वञ्चयित्वा पुनर्गता ।
शोणितं वह कल्याणि राक्षसानां च सम्मतम् ॥ ९.४३.३८ ॥
川の中で最良の者よ、おまえは私を欺いて再び去った。吉祥なる者よ、羅刹に好まれる血を運べ。
9.43.39
ततः सरस्वती शप्ता विश्वामित्रेण धीमता ।
अवहच्छोणितोन्मिश्रं तोयं संवत्सरं तदा ॥ ९.४३.३९ ॥
すると、賢者ヴィシュヴァーミトラに呪われたサラスヴァティーは、一年のあいだ血の混じった水を流した。
9.43.40
अथर्षयश्च देवाश्च गन्धर्वाप्सरसस्तदा ।
सरस्वतीं तथा दृष्ट्वा बभूवुर्भृशदुःखिताः ॥ ९.४३.४० ॥
そのとき、聖仙たち、神々、ガンダルヴァ、アプサラスたちは、サラスヴァティーがそのようになったのを見て、深く悲しんだ。
9.43.41
एवं वसिष्ठापवाहो लोके ख्यातो जनाधिप ।
आगच्छच्च पुनर्मार्गं स्वमेव सरितां वरा ॥ ९.४३.४१ ॥
人の主よ、こうしてヴァシシュタが流された出来事は世に知られるようになった。そして河の中の最良の者サラスヴァティーは、再び自らの流れに戻った。