మహాభారతం · అధ్యాయం 9.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.45.1
सरस्वत्याः प्रभावोऽयमुक्तस्ते द्विजसत्तम ।
कुमारस्याभिषेकं तु ब्रह्मन्नाख्यातुमर्हसि ॥ ९.४५.१ ॥
ద్విజోత్తమా, సరస్వతి యొక్క ఈ ప్రభావాన్ని నీవు చెప్పావు. ఓ బ్రాహ్మణా, కుమారుని అభిషేకాన్ని కూడా చెప్పుటకు అర్హుడవు.
9.45.2
यस्मिन्देशे च काले च यथा च वदतां वर ।
यैश्चाभिषिक्तो भगवान्विधिना येन च प्रभुः ॥ ९.४५.२ ॥
వక్తలలో శ్రేష్ఠుడా, ఏ దేశంలో, ఏ కాలంలో, ఎలా, ఎవరిచేత, ఏ విధిలో భగవానుడైన ప్రభువు అభిషేకించబడ్డాడో చెప్పుము.
9.45.3
स्कन्दो यथा च दैत्यानामकरोत्कदनं महत् ।
तथा मे सर्वमाचक्ष्व परं कौतूहलं हि मे ॥ ९.४५.३ ॥
స్కందుడు దైత్యులను ఎంతగా సంహరించాడో అంతా నాకు చెప్పుము, నాకు ఇది ఎంతో కుతూహలంగా ఉంది.
9.45.4
कुरुवंशस्य सदृशं कौतूहलमिदं तव ।
हर्षमुत्पादयत्वेव वचो मे जनमेजय ॥ ९.४५.४ ॥
ఓ జనమేజయా, నీ ఈ కుతూహలం కురువంశానికి తగినదే. నా మాటలు నీకు ఆనందాన్ని కలిగించుగాక.
9.45.5
हन्त ते कथयिष्यामि शृण्वानस्य नराधिप ।
अभिषेकं कुमारस्य प्रभावं च महात्मनः ॥ ९.४५.५ ॥
సరే, ఓ నరాధిపా, నీవు వింటుండగా కుమారుని అభిషేకాన్ని, ఆ మహాత్ముని ప్రభావాన్ని నీకు చెబుతాను.
9.45.6
तेजो माहेश्वरं स्कन्नमग्नौ प्रपतितं पुरा ।
तत्सर्वं भगवानग्निर्नाशकद्धर्तुमक्षयम् ॥ ९.४५.६ ॥
పూర్వం మహేశ్వరుని (శివుని) తేజస్సు జారి అగ్నిలో పడింది. భగవానుడైన అగ్ని ఆ అక్షయమైన తేజస్సంతటినీ ధరించలేకపోయాడు.
9.45.7
तेन सीदति तेजस्वी दीप्तिमान्हव्यवाहनः ।
न चैवं धारयामास ब्रह्मणे उक्तवान्प्रभुः ॥ ९.४५.७ ॥
ఆ తేజస్సుతో తేజోవంతుడైన, దీప్తిమంతుడైన హవ్యవాహనుడు (అగ్ని) క్షీణించాడు. ఈ విధంగా దానిని ధరించలేక, ప్రభువు బ్రహ్మతో మాట్లాడాడు.
9.45.8
स गङ्गामुपसगम्य नियोगाद्ब्रह्मणः प्रभुः ।
गर्भमाहितवान्दिव्यं भास्करोपमतेजसम् ॥ ९.४५.८ ॥
ఆ ప్రభువు బ్రహ్మ ఆజ్ఞ మేరకు గంగను సమీపించి, సూర్యునితో సమానమైన తేజస్సు గల ఆ దివ్య గర్భాన్ని ఆమెలో నిలిపాడు.
9.45.9
अथ गङ्गापि तं गर्भमसहन्ती विधारणे ।
उत्ससर्ज गिरौ रम्ये हिमवत्यमरार्चिते ॥ ९.४५.९ ॥
అప్పుడు గంగ కూడా ఆ గర్భాన్ని ధరించలేక, దేవతలచే పూజింపబడే హిమవంతుని రమణీయ పర్వతంపై దానిని విడిచిపెట్టింది.
9.45.10
स तत्र ववृधे लोकानावृत्य ज्वलनात्मजः ।
ददृशुर्ज्वलनाकारं तं गर्भमथ कृत्तिकाः ॥ ९.४५.१० ॥
అక్కడ అగ్నిపుత్రుడు పెరిగి లోకాలను ఆవరించాడు. అప్పుడు కృత్తికలు అగ్నిరూపమైన ఆ గర్భాన్ని చూశారు.
9.45.11
शरस्तम्बे महात्मानमनलात्मजमीश्वरम् ।
ममायमिति ताः सर्वाः पुत्रार्थिन्योऽभिचुक्रुशुः ॥ ९.४५.११ ॥
రెల్లు పొదలో ఆ మహాత్ముడు, అగ్నిపుత్రుడు, ఈశ్వరుడు కనిపించగా—'ఇతడు నా కుమారుడు' అని పుత్రులను కోరుకున్న వారందరూ గట్టిగా అరిచారు.
9.45.12
तासां विदित्वा भावं तं मातॄणां भगवान्प्रभुः ।
प्रस्नुतानां पयः षड्भिर्वदनैरपिबत्तदा ॥ ९.४५.१२ ॥
వారి ఆ భావాన్ని తెలుసుకుని, భగవాన్ ప్రభువు ఆ తల్లుల ప్రవహించిన పాలను అప్పుడు ఆరు ముఖాలతో త్రాగాడు.
9.45.13
तं प्रभावं समालक्ष्य तस्य बालस्य कृत्तिकाः ।
परं विस्मयमापन्ना देव्यो दिव्यवपुर्धराः ॥ ९.४५.१३ ॥
ఆ బాలుని ఆ ప్రభావాన్ని చూసి, దివ్య శరీరాలు ధరించిన కృత్తికా దేవతలు అత్యధిక ఆశ్చర్యాన్ని పొందారు.
9.45.14
यत्रोत्सृष्टश्च गर्भः स गङ्गया निरिमूर्धनि ।
स शैलः काञ्चनः सर्वः सम्बभौ मेरुवत्तदा ॥ ९.४५.१४ ॥
గంగ ఆ గర్భాన్ని పర్వత శిఖరంపై విడిచిన చోట, ఆ పర్వతమంతా బంగారువర్ణమై అప్పుడు మేరువులా ప్రకాశించింది.
9.45.15
वर्धता चैव गर्भेण पृथिवी तेन रञ्जिता ।
अतश्च सर्वे संवृत्ता गिरयः काञ्चनात्मकाः ॥ ९.४५.१५ ॥
పెరుగుతున్న ఆ గర్భంచే భూమి రంగు పొందింది; అందుచేత పర్వతాలన్నీ బంగారుమయమయ్యాయి.
9.45.16
कुमारः सुमहावीर्यः कार्तिकेय इति स्मृतः ।
गाङ्गेयः पूर्वमभवन्महाकायो बलान्वितः ॥ ९.४५.१६ ॥
ఆ కుమారుడు, గొప్ప పరాక్రమశాలి, కార్తికేయుడు అని పిలువబడ్డాడు; ముందు అతడు గాంగేయుడై, పెద్ద శరీరం, బలంతో కూడినవాడయ్యాడు.
9.45.17
शमेन तपसा चैव वीर्येण च समन्वितः ।
ववृधेऽतीव राजेन्द्र चन्द्रवत्प्रियदर्शनः। ॥ ९.४५.१७ ॥
శమము, తపస్సు, వీర్యములతో కూడినవాడై అతడు ఎంతో పెరిగాడు, ఓ రాజేంద్రా; చంద్రునివలె చూడ ముచ్చటగొలిపేవాడై.
9.45.18
स तस्मिन्काञ्चने दिव्ये शरस्तम्बे श्रिया वृतः ।
स्तयमानः सदा शेते गन्धर्वैर्मुनिभिस्तथा ॥ ९.४५.१८ ॥
అతడు ఆ బంగారు దివ్య రెల్లుపొదలో, శోభతో చుట్టబడి, గంధర్వులు మరియు మునులచే ఎల్లప్పుడూ స్తుతించబడుతూ పవళిస్తాడు.
9.45.19
तथैनमन्वनृत्यन्त देवकन्याः सहस्रशः ।
दिव्यवादित्रनृत्यज्ञाः स्तुवन्त्यश्चारुदर्शनाः ॥ ९.४५.१९ ॥
ఇలాగే వేలాది దేవకన్యలు ఇతని చుట్టూ నృత్యం చేశారు. దివ్య వాద్యాలలో, నృత్యంలో నిపుణులైన ఆ అందగత్తెలు ఇతనిని స్తుతించారు.
9.45.20
अन्वयुश्चाग्नयः सर्वे गङ्गा च सरितां वरा ।
दधार पृथिवी चैनं बिभ्रती रूपमुत्तमम्। ॥ ९.४५.२० ॥
అగ్నులన్నీ ఇతనిని అనుసరించాయి; నదులలో శ్రేష్ఠురాలైన గంగ కూడా అనుసరించింది. ఉత్తమ రూపం ధరించిన భూమి ఇతనిని ధరించింది.
9.45.21
जातकर्मादिकास्तस्य क्रियाश्चक्रे बृहस्पतिः ।
वेदश्चैनं चतुर्मूर्तिरपतस्थे कृताञ्जलिः ॥ ९.४५.२१ ॥
బృహస్పతి ఇతనికి జాతకర్మ మొదలైన కర్మలు నిర్వహించాడు. నాలుగు రూపాలు గల వేదం అంజలి ఘటించి ఇతని ముందు నిలిచింది.
9.45.22
धनुर्वेदश्चतुष्पादः सास्त्रग्रामः ससङ्ग्रहः ।
तत्रैनं समुपातिष्ठत्साक्षाद्वाणी च केवला ॥ ९.४५.२२ ॥
నాలుగు పాదాలు గల ధనుర్వేదం, అస్త్రసమూహం, దాని సంగ్రహంతో అక్కడ ఇతని వద్దకు వచ్చింది; ప్రత్యక్షంగా కేవలం వాణి కూడా వచ్చింది.
9.45.23
स ददर्श महात्मानं देवदेवमुमापतिः ।
शैलपुत्र्या समागम्यभूतसङ्घशतैर्वृतः ॥ ९.४५.२३ ॥
ఉమాపతి, దేవదేవుడు ఆ మహాత్ముని చూశాడు. శైలపుత్రితో కలిసి, వందలాది భూతగణాలచే చుట్టబడి (అతనిని చూశాడు).
9.45.24
निकाया भूतसङ्घानां परमाद्भुतदर्शनाः ।
विकृता विकृताकारा विकृताभरणध्वजाः ॥ ९.४५.२४ ॥
భూతగణాల ఆ సమూహాలు అత్యంత అద్భుత రూపం గలవి; వికృతమైనవి, వికృత ఆకారాలు గలవి, వికృత ఆభరణాలు, ధ్వజాలు గలవి.
9.45.25
व्याघ्रसिंहर्क्षवदना बिडालमकराननाः ।
वृषदंशमुखाश्चान्ये गजोष्ट्रवदनास्तथा ॥ ९.४५.२५ ॥
పులి, సింహం, ఎలుగుబంటి ముఖాలు కలవారు; పిల్లి, మొసలి ముఖాలు కలవారు; ఇతరులు ఎద్దు, జెముడు ఈగ ముఖాలు కలవారు; అలాగే ఏనుగు, ఒంటె ముఖాలు కలవారు.
9.45.26
उलूकवदनाः केचिद्गृध्रगोमायुदर्शनाः ।
क्रौञ्चपारावतनिभैर्वदनै राङ्कवैरपि ॥ ९.४५.२६ ॥
కొందరు గుడ్లగూబ ముఖాలు కలవారు; కొందరు రాబందు, నక్కల రూపం కలవారు; క్రౌంచ, పావురం వంటి ముఖాలు, రాంకవ పక్షుల ముఖాలు కలవారు కూడా.
9.45.27
श्वाविच्छल्यकगोधानामजैडकगवां तथा ।
सदृशानि वपूंष्यन्ये तत्रतत्र व्यधारयन् ॥ ९.४५.२७ ॥
కుక్క, బల్లి, ముళ్ల పంది, ఓణాన్ వంటి శరీరాలు; మేక, గొర్రె, ఆవుల వంటి శరీరాలు కలవారు; ఇతరులు చోటచోట అలాంటి శరీరాలు ధరించారు.
9.45.28
केचिच्छेलाम्बुदप्रख्याश्चक्रालातगदायुधाः ।
केचिदञ्जनपुञ्जाभाः केचिच्छ्वेताचलप्रभाः ॥ ९.४५.२८ ॥
కొందరు పర్వతాలు, మేఘాల వలె; చక్రం, మండే కొయ్య, గదలను ఆయుధాలుగా ధరించినవారు; కొందరు కాటుక రాశుల వలె; కొందరు తెల్లని పర్వత కాంతివలె.
9.45.29
सप्तमातृगणाश्चैव समाजग्मुर्विशाम्पते ।
साध्या विश्वेऽथ मरुतो वसवः पितरस्तथा ॥ ९.४५.२९ ॥
ఓ ప్రజాపతీ, సప్త మాతృగణాలు కూడా సమావేశమయ్యాయి; సాధ్యులు, విశ్వదేవులు, తరువాత మరుత్తులు, వసువులు, పితృదేవతలు కూడా అలాగే.
9.45.30
रुद्रादित्यास्तथा सिद्धा भुजगा दानवाः खगाः ।
ब्रह्मा स्वयम्भूर्भगवान्सपुत्रः सहविष्णुना ॥ ९.४५.३० ॥
రుద్రులు, ఆదిత్యులు, అలాగే సిద్ధులు, నాగులు, దానవులు, పక్షులు; స్వయంభువు భగవానుడైన బ్రహ్మ తన పుత్రులతో, విష్ణువుతో కలిసి.
9.45.31
शक्रस्तथाऽभ्ययाद्द्रष्टुं कुमारममितप्रभम् ।
नारदप्रमुखाश्चापि देवगन्धर्वसत्तमाः ॥ ९.४५.३१ ॥
అమిత తేజస్సు గల ఆ కుమారుణ్ని చూడటానికి శక్రుడు కూడా వచ్చాడు; నారదుడు ప్రముఖులైన దేవగంధర్వ శ్రేష్ఠులూ వచ్చారు.
9.45.32
देवर्षयश्च सिद्धाश्च बृहस्पतिपुरोगमाः ।
पितरो जगतः श्रेष्ठा देवानामपि देवताः।
तेऽपि तत्र समाजग्मुर्यामा धामाश्च सर्वशः ॥ ९.४५.३२ ॥
దేవర్షులు, బృహస్పతి ముందుండిన సిద్ధులు, లోకంలో శ్రేష్ఠులైన పితరులు, దేవతలకూ దేవతలైనవారు కూడా అక్కడ చేరారు; యాములు, ధాములు కూడా అన్ని వైపుల నుండి వచ్చారు.
9.45.33
स तु बालोऽपि बलवान्महायोगबलान्वितः ।
अभ्याजगाम देवेशं शूलहस्तं पिनाकिनम् ॥ ९.४५.३३ ॥
ఆ బాలుడైనా బలవంతుడు, మహాయోగ బలంతో కూడినవాడు; శూలహస్తుడైన పినాకి, దేవేశుని వద్దకు అతడు చేరుకున్నాడు.
9.45.34
तमाव्रजन्तमालक्ष्य शिवस्यासीन्मनोगतम् ।
युगपच्छैलपुत्र्याश्च गङ्गायाः पावकस्य च ॥ ९.४५.३४ ॥
అతడు రావడం చూసి శివుని మనస్సులో ఒక ఆలోచన కలిగింది; అదే సమయంలో శైలపుత్రి, గంగ, పావకుడు వారి మనస్సుల్లోనూ అలాంటి ఆలోచనే కలిగింది.
9.45.35
कं नु पूर्वमयं बालो गौरवादभ्युपैष्यति ।
अपि मामिति सर्वेषां तेषामासीन्मनोगतम् ॥ ९.४५.३५ ॥
'ఈ బాలుడు ముందు ఎవరివద్దకు వస్తాడు? గౌరవంతో నా వద్దకేనా?' అనే ఆలోచన వారందరి మనస్సులోనూ ఉంది.
9.45.36
तेषामेतमभिप्रायं चतुर्णामुपलक्ष्य सः ।
युगपद्योगमास्थाय ससर्ज विविधास्तनूः ॥ ९.४५.३६ ॥
ఆ నలుగురి ఈ అభిప్రాయాన్ని గ్రహించి, అతడు ఒకేసారి యోగాన్ని ఆశ్రయించి అనేక రూపాలను సృష్టించాడు.
9.45.37
ततोऽभवच्चतुर्मूर्तिः क्षणेन भगवान्प्रभुः ।
तस्य शाखो विशाखश्च नैगमेयश्च पृष्ठतः ॥ ९.४५.३७ ॥
అప్పుడు ఆ భగవంతుడు, ప్రభువు, క్షణంలో నాలుగు రూపాలు ధరించాడు. ఆయన వెనుక శాఖుడు, విశాఖుడు, నైగమేయుడు ఉన్నారు.
9.45.38
एवं स कृत्वा ह्यात्मानं चतुर्धा भगवान्प्रभुः ।
यतो रुद्रस्ततः स्कन्दो जगामाद्भुतदर्शनः ॥ ९.४५.३८ ॥
ఈ విధంగా ఆ భగవంతుడు ప్రభువు తనను నాలుగు భాగాలుగా చేసుకొని, రుద్రుని నుండి వచ్చిన స్కందుడు అద్భుత రూపంతో వెళ్ళాడు.
9.45.39
विशाखस्तु ययौ देवीं ततो गिरिवरात्मजाम् ।
शाखो ययौ स भगवान्दिव्यमूर्तिर्विभावसुम् ॥ ९.४५.३९ ॥
విశాఖుడు దేవి వద్దకు, గిరివరుని కుమార్తె వద్దకు వెళ్ళాడు. దివ్యరూపుడైన భగవాన్ శాఖుడు విభావసు (అగ్ని) వద్దకు వెళ్ళాడు.
9.45.40
नैगमेयोऽगमद्गङ्गां कुमारः पावकप्रभः ॥ ९.४५.४० ॥
నైగమేయుడు గంగ వద్దకు వెళ్ళాడు. కుమారుడు అగ్నివలె ప్రకాశించాడు.
9.45.41
सर्वे भासुरदेहास्ते चत्वारः समरूपिणः ।
तान्समभ्ययुरव्यग्रास्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ९.४५.४१ ॥
వారందరూ ప్రకాశించే దేహాలతో, సమానమైన రూపంతో నలుగురు. వారు చలించకుండా వారి వద్దకు చేరారు; అది అద్భుతంగా ఉంది.
9.45.42
हाहाकारो महानासीद्देवदानवरक्षसाम् ।
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यमद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ ९.४५.४२ ॥
దేవతలు, దానవులు, రాక్షసుల మధ్య గొప్ప హాహాకారం కలిగింది. ఆ మహాశ్చర్యమైన, అద్భుతమైన, రోమాంచకరమైన దృశ్యాన్ని చూసి (అందరూ విస్మయం చెందారు).
9.45.43
ततो रुद्रश्च देवी च पावकश्च पितामहम् ।
गङ्गया सहिताः सर्वे प्रणिपेतुर्जगत्पतिम् ॥ ९.४५.४३ ॥
తరువాత రుద్రుడు, దేవి, అగ్ని, గంగతో కలిసి అందరూ జగత్పతి పితామహుని నమస్కరించారు.
9.45.44
प्रणिपत्य ततस्ते तु विधिवद्राजपुङ्गव ।
इदमूचुर्वचो राजन्कार्तिकेयप्रियेप्सया ॥ ९.४५.४४ ॥
రాజశ్రేష్ఠా, వారు విధి ప్రకారం నమస్కరించి, కార్తికేయునికి ప్రియం కలిగించాలని ఈ మాటలు పలికారు.
9.45.45
अस्य बालस्य भगवन्नाधिपत्य यथेप्सितम् ।
अस्मत्प्रियार्थं देवेश सदृशं दातुमर्हसि ॥ ९.४५.४५ ॥
భగవంతుడా, దేవేశా, మా ప్రియం కోసం ఈ బాలునికి అతని ఇష్టానుసారం తగిన అధిపత్యం ఇవ్వడానికి మీరు అర్హులు.
9.45.46
ततः स भगवान्धीमान्सर्वलोकपितामहः ।
मनसा चिन्तयामास किमयं लभतामिति ॥ ९.४५.४६ ॥
తరువాత ఆ భగవంతుడు, బుద్ధిమంతుడు, సర్వలోక పితామహుడు, ఇతడు ఏమి పొందాలి అని మనసులో ఆలోచించాడు.
9.45.47
ऐश्वर्याणि च सर्वाणि देवगन्धर्वरक्षसाम् ।
भूतयक्षविहङ्गानां पन्नगानां च सर्वशः ॥ ९.४५.४७ ॥
దేవతలు, గంధర్వులు, రాక్షసులు, భూతాలు, యక్షులు, పక్షులు, సర్పాల అన్ని ఐశ్వర్యాలు కూడా.
9.45.48
सर्वमेवादिदेशासौ कौरवेय महात्मनः ।
समर्थं च तमैश्वर्ये महामतिरमन्यत ॥ ९.४५.४८ ॥
కౌరవేయా, ఆ మహామతి ఆ మహాత్ముడికి అన్నీ అప్పగించాడు; అతడు ఐశ్వర్యానికి సమర్థుడని భావించాడు.
9.45.49
ततो मुहूर्तं स ध्यात्वा देवानां स्रेयसि स्थितः ।
सैनापत्यं ददौ तस्मै सर्व भूतेषु भारत ॥ ९.४५.४९ ॥
అప్పుడు క్షణకాలం ధ్యానించి, దేవతల శ్రేయస్సులో నిలిచి, ఓ భారతా, అతనికి సర్వ ప్రాణుల సేనాపతిత్వాన్ని ఇచ్చెను.
9.45.50
सर्वदेवनिकायानां ये राजानः परिश्रुताः ।
तान्सर्वान्व्यादिदेशास्मै सर्वभूतपितामहः ॥ ९.४५.५० ॥
సర్వదేవ వర్గాలలోని ప్రసిద్ధ రాజులందరినీ, సర్వ ప్రాణుల పితామహుడు అతనికి అప్పగించెను.
9.45.51
ततः कुमारमादाय देवा ब्रह्मपुरोगमाः ।
अभिषेकार्थमाजग्मुः शैलेन्द्रं सहितास्ततः ॥ ९.४५.५१ ॥
అప్పుడు కుమారుని తీసుకుని, బ్రహ్మను ముందుంచుకున్న దేవతలు అభిషేకం కోసం కలిసి పర్వతరాజు వద్దకు వచ్చారు.
9.45.52
पुण्यां हैमवतीं देवीं सरिच्छ्रेष्ठां सरस्वतीम् ।
समन्तपञ्चके या वै त्रिषु लोकेषु विश्रुता ॥ ९.४५.५२ ॥
పవిత్రమైన, హిమాలయ సంభవమైన దేవి, నదులలో శ్రేష్ఠమైన సరస్వతి — సమంతపంచకంలో ఉన్నది, మూడు లోకాలలోనూ ప్రసిద్ధమైనది.
9.45.53
तत्र तीरे सरस्वत्याः पुण्ये सर्वगुणान्विते ।
निषेदुर्देवगन्धर्वाः सर्वे सम्पूर्णमानसाः ॥ ९.४५.५३ ॥
అక్కడ సరస్వతి పవిత్ర తీరంలో, సర్వ గుణాలతో కూడిన ఆ తీరంలో, సంపూర్ణ మనస్కులైన దేవతలు, గంధర్వులందరూ కూర్చున్నారు.