มหาภารตะ · อัธยายะ 9.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.45.1
सरस्वत्याः प्रभावोऽयमुक्तस्ते द्विजसत्तम ।
कुमारस्याभिषेकं तु ब्रह्मन्नाख्यातुमर्हसि ॥ ९.४५.१ ॥
ท่านผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชา ท่านได้เล่าถึงอานุภาพของพระสรัสวตีแล้ว บัดนี้ ข้าแต่พราหมณ์ ขอท่านโปรดเล่าเรื่องการอภิเษกของกุมารด้วยเถิด
9.45.2
यस्मिन्देशे च काले च यथा च वदतां वर ।
यैश्चाभिषिक्तो भगवान्विधिना येन च प्रभुः ॥ ९.४५.२ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐในหมู่ผู้กล่าว การอภิเษกพระภควันเกิดขึ้นที่ใด เมื่อใด อย่างไร โดยผู้ใด และด้วยพิธีกรรมอันใด
9.45.3
स्कन्दो यथा च दैत्यानामकरोत्कदनं महत् ।
तथा मे सर्वमाचक्ष्व परं कौतूहलं हि मे ॥ ९.४५.३ ॥
ขอท่านโปรดเล่าให้ข้าพเจ้าฟังทั้งหมดว่าพระสกันทะได้สังหารเหล่าไทตยะครั้งใหญ่อย่างไร เพราะความอยากรู้ของข้าพเจ้านั้นยิ่งใหญ่นัก
9.45.4
कुरुवंशस्य सदृशं कौतूहलमिदं तव ।
हर्षमुत्पादयत्वेव वचो मे जनमेजय ॥ ९.४५.४ ॥
ข้าแต่พระชนเมชัย ความอยากรู้ของพระองค์นี้เหมาะสมแก่วงศ์กุรุยิ่งนัก ขอให้ถ้อยคำของข้าพเจ้าทำให้พระองค์เกิดความปีติเถิด
9.45.5
हन्त ते कथयिष्यामि शृण्वानस्य नराधिप ।
अभिषेकं कुमारस्य प्रभावं च महात्मनः ॥ ९.४५.५ ॥
ได้ ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ขณะที่พระองค์ฟังอยู่ ข้าพเจ้าจะเล่าถึงการอภิเษกของกุมารและอานุภาพของผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
9.45.6
तेजो माहेश्वरं स्कन्नमग्नौ प्रपतितं पुरा ।
तत्सर्वं भगवानग्निर्नाशकद्धर्तुमक्षयम् ॥ ९.४५.६ ॥
ในกาลก่อน รัศมีของพระมเหศวรหลั่งไหลตกลงในกองไฟ ทั้งหมดนั้นพระภควันอัคนีไม่อาจทรงรับไว้ได้ เพราะเป็นพลังที่ไม่มีวันสิ้นสุด
9.45.7
तेन सीदति तेजस्वी दीप्तिमान्हव्यवाहनः ।
न चैवं धारयामास ब्रह्मणे उक्तवान्प्रभुः ॥ ९.४५.७ ॥
ด้วยพลังนั้น หัฟยวาหนะผู้รุ่งเรืองและเจิดจ้าก็อ่อนแรงลง ไม่อาจทรงพลังนั้นไว้ได้ พระผู้เป็นเจ้าจึงตรัสต่อพระพรหม
9.45.8
स गङ्गामुपसगम्य नियोगाद्ब्रह्मणः प्रभुः ।
गर्भमाहितवान्दिव्यं भास्करोपमतेजसम् ॥ ९.४५.८ ॥
ตามบัญชาของพระพรหม พระผู้เป็นเจ้าเสด็จไปยังแม่น้ำคงคา และทรงให้ครรภ์ทิพย์ที่มีรัศมีเทียบเท่าดวงอาทิตย์ตั้งอยู่ในนาง
9.45.9
अथ गङ्गापि तं गर्भमसहन्ती विधारणे ।
उत्ससर्ज गिरौ रम्ये हिमवत्यमरार्चिते ॥ ९.४५.९ ॥
ฝ่ายแม่น้ำคงคาเองก็ไม่อาจทนรับครรภ์นั้นไว้ได้ จึงปล่อยไว้บนภูเขาอันงดงามแห่งหิมวัต ซึ่งเทวดาสักการะบูชา
9.45.10
स तत्र ववृधे लोकानावृत्य ज्वलनात्मजः ।
ददृशुर्ज्वलनाकारं तं गर्भमथ कृत्तिकाः ॥ ९.४५.१० ॥
ที่นั้น บุตรแห่งไฟเจริญเติบโตขึ้น แผ่คลุมโลกทั้งหลาย แล้วพวกกฤตติกาก็เห็นครรภ์ที่มีรูปร่างดุจไฟนั้น
9.45.11
शरस्तम्बे महात्मानमनलात्मजमीश्वरम् ।
ममायमिति ताः सर्वाः पुत्रार्थिन्योऽभिचुक्रुशुः ॥ ९.४५.११ ॥
ในกอกก พวกนางซึ่งปรารถนาบุตรต่างร้องขึ้นพร้อมกันว่า "องค์นี้เป็นของฉัน" เมื่อเห็นผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ผู้เป็นบุตรแห่งไฟ ผู้ยิ่งใหญ่นั้น
9.45.12
तासां विदित्वा भावं तं मातॄणां भगवान्प्रभुः ।
प्रस्नुतानां पयः षड्भिर्वदनैरपिबत्तदा ॥ ९.४५.१२ ॥
พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงอานุภาพ ทรงล่วงรู้ความปรารถนาของเหล่ามารดานั้น จึงดื่มน้ำนมที่ไหลจากนางเหล่านั้นด้วยหกปากในขณะนั้น
9.45.13
तं प्रभावं समालक्ष्य तस्य बालस्य कृत्तिकाः ।
परं विस्मयमापन्ना देव्यो दिव्यवपुर्धराः ॥ ९.४५.१३ ॥
เมื่อเห็นอานุภาพของทารกนั้น เหล่ากฤตติกาเทวีผู้มีกายทิพย์ก็เต็มไปด้วยความอัศจรรย์ใจยิ่งนัก
9.45.14
यत्रोत्सृष्टश्च गर्भः स गङ्गया निरिमूर्धनि ।
स शैलः काञ्चनः सर्वः सम्बभौ मेरुवत्तदा ॥ ९.४५.१४ ॥
ณ ยอดเขาที่แม่น้ำคงคาวางครรภ์นั้นลง ภูเขาทั้งลูกนั้นก็เปล่งประกายเป็นสีทองทั่วทั้งหมด เหมือนเขาพระสุเมรุ
9.45.15
वर्धता चैव गर्भेण पृथिवी तेन रञ्जिता ।
अतश्च सर्वे संवृत्ता गिरयः काञ्चनात्मकाः ॥ ९.४५.१५ ॥
เมื่อครรภ์เจริญเติบโตขึ้น แผ่นดินก็ถูกย้อมด้วยรัศมีนั้น และเพราะเหตุนี้ ภูเขาทั้งหลายจึงกลายเป็นทองคำทั้งสิ้น
9.45.16
कुमारः सुमहावीर्यः कार्तिकेय इति स्मृतः ।
गाङ्गेयः पूर्वमभवन्महाकायो बलान्वितः ॥ ९.४५.१६ ॥
กุมารผู้มีพลังยิ่งใหญ่นั้นเป็นที่รู้จักในนามกรรติเกยะ ในกาลก่อนพระองค์มีนามว่าคงเคยะ มีกายใหญ่โตและเต็มไปด้วยกำลัง
9.45.17
शमेन तपसा चैव वीर्येण च समन्वितः ।
ववृधेऽतीव राजेन्द्र चन्द्रवत्प्रियदर्शनः। ॥ ९.४५.१७ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ พระองค์เป็นผู้ประกอบด้วยความสงบ ตบะ และความกล้าหาญ ทรงเจริญเติบโตอย่างยิ่ง งดงามน่าชมดุจพระจันทร์
9.45.18
स तस्मिन्काञ्चने दिव्ये शरस्तम्बे श्रिया वृतः ।
स्तयमानः सदा शेते गन्धर्वैर्मुनिभिस्तथा ॥ ९.४५.१८ ॥
พระองค์ประทับนอนอยู่ในกอกกทองคำทิพย์นั้น ล้อมรอบด้วยสิริ และเหล่าคนธรรพ์กับฤๅษีสรรเสริญพระองค์อยู่เสมอ
9.45.19
तथैनमन्वनृत्यन्त देवकन्याः सहस्रशः ।
दिव्यवादित्रनृत्यज्ञाः स्तुवन्त्यश्चारुदर्शनाः ॥ ९.४५.१९ ॥
ฝ่ายนางเทพธิดานับพันก็ฟ้อนรำรอบพระองค์เช่นนั้น ผู้ชำนาญในดนตรีทิพย์และการฟ้อนรำ งดงามน่าชม และขับสรรเสริญพระองค์
9.45.20
अन्वयुश्चाग्नयः सर्वे गङ्गा च सरितां वरा ।
दधार पृथिवी चैनं बिभ्रती रूपमुत्तमम्। ॥ ९.४५.२० ॥
เพลิงศักดิ์สิทธิ์ทั้งปวงตามเสด็จพระองค์ไป พร้อมทั้งแม่น้ำคงคาผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่แม่น้ำ แผ่นดินถือรูปอันสูงสุดและรองรับพระองค์ไว้
9.45.21
जातकर्मादिकास्तस्य क्रियाश्चक्रे बृहस्पतिः ।
वेदश्चैनं चतुर्मूर्तिरपतस्थे कृताञ्जलिः ॥ ९.४५.२१ ॥
พฤหัสปติทำพิธีชาตกรรมและพิธีอื่น ๆ ของเขา และเวทในรูปสี่ส่วนยืนประนมมืออยู่ต่อหน้าเขา
9.45.22
धनुर्वेदश्चतुष्पादः सास्त्रग्रामः ससङ्ग्रहः ।
तत्रैनं समुपातिष्ठत्साक्षाद्वाणी च केवला ॥ ९.४५.२२ ॥
ธนุรเวทสี่บาท พร้อมด้วยหมู่อาวุธและคัมภีร์รวบรวมของมัน ก็มาปรากฏต่อหน้าเขา และวาจาเองก็มาในกายจริง ๆ เพียงลำพัง
9.45.23
स ददर्श महात्मानं देवदेवमुमापतिः ।
शैलपुत्र्या समागम्यभूतसङ्घशतैर्वृतः ॥ ९.४५.२३ ॥
อุมาปติ เทพแห่งเทพทั้งหลาย เห็นผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่นั้น ท่านมาพร้อมด้วยธิดาแห่งภูเขา และล้อมรอบด้วยหมู่ภูตนับร้อย
9.45.24
निकाया भूतसङ्घानां परमाद्भुतदर्शनाः ।
विकृता विकृताकारा विकृताभरणध्वजाः ॥ ९.४५.२४ ॥
หมู่ภูตทั้งหลายมีรูปลักษณ์น่าอัศจรรย์ยิ่ง แต่รูปร่างผิดแปลก เครื่องประดับและธงก็ผิดแปลก
9.45.25
व्याघ्रसिंहर्क्षवदना बिडालमकराननाः ।
वृषदंशमुखाश्चान्ये गजोष्ट्रवदनास्तथा ॥ ९.४५.२५ ॥
บางตนมีหน้าอย่างเสือ สิงห์ และหมี บางตนมีหน้าอย่างแมวและจระเข้ บางตนมีหน้าอย่างวัวและแมลงวัวตอม และบางตนก็มีหน้าอย่างช้างและอูฐเช่นกัน
9.45.26
उलूकवदनाः केचिद्गृध्रगोमायुदर्शनाः ।
क्रौञ्चपारावतनिभैर्वदनै राङ्कवैरपि ॥ ९.४५.२६ ॥
บางตนมีหน้าอย่างนกฮูก บางตนมีลักษณะคล้ายแร้งและหมาจิ้งจอก และบางตนมีหน้าอย่างนกกระเรียนและนกพิราบ รวมทั้งหน้าอย่างนกอังกวะด้วย
9.45.27
श्वाविच्छल्यकगोधानामजैडकगवां तथा ।
सदृशानि वपूंष्यन्ये तत्रतत्र व्यधारयन् ॥ ९.४५.२७ ॥
บางตนมีร่างอย่างสุนัข เม่น ตัวนิ่มและตะกวด บางตนมีร่างอย่างแพะ แกะ และโค และบางตนก็มีร่างเช่นนั้นอยู่ทุกหนทุกแห่ง
9.45.28
केचिच्छेलाम्बुदप्रख्याश्चक्रालातगदायुधाः ।
केचिदञ्जनपुञ्जाभाः केचिच्छ्वेताचलप्रभाः ॥ ९.४५.२८ ॥
บางตนดุจภูเขาและเมฆ ถืออาวุธเป็นจักร คบเพลิงลุกโชน และกระบอง บางตนดำดุจกองผงคอลลีเรียม และบางตนเปล่งรัศมีดุจภูเขาขาว
9.45.29
सप्तमातृगणाश्चैव समाजग्मुर्विशाम्पते ।
साध्या विश्वेऽथ मरुतो वसवः पितरस्तथा ॥ ९.४५.२९ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน หมู่พระมารดาทั้งเจ็ดก็มาประชุมกันที่นั่นเช่นกัน ทั้งสาธยะ วิศวะ มรุต วสุ และบรรพบุรุษ ก็มาเช่นกัน
9.45.30
रुद्रादित्यास्तथा सिद्धा भुजगा दानवाः खगाः ।
ब्रह्मा स्वयम्भूर्भगवान्सपुत्रः सहविष्णुना ॥ ९.४५.३० ॥
รุทระและอาทิตย์ทั้งหลาย สิทธะ นาค ทานพ และนกทั้งหลายก็มาเช่นกัน และพระพรหมผู้เป็นสวยัมภู พร้อมด้วยบุตรทั้งหลาย และพระผู้เป็นเจ้าผู้ประเสริฐพร้อมด้วยพระวิษณุ
9.45.31
शक्रस्तथाऽभ्ययाद्द्रष्टुं कुमारममितप्रभम् ।
नारदप्रमुखाश्चापि देवगन्धर्वसत्तमाः ॥ ९.४५.३१ ॥
ศักระก็เสด็จมาเพื่อทอดพระเนตรกุมารผู้มีรัศมีหาประมาณมิได้เช่นกัน และนารทะเป็นประธานพร้อมด้วยเทวดาและคันธรรพ์ผู้ประเสริฐที่สุด
9.45.32
देवर्षयश्च सिद्धाश्च बृहस्पतिपुरोगमाः ।
पितरो जगतः श्रेष्ठा देवानामपि देवताः।
तेऽपि तत्र समाजग्मुर्यामा धामाश्च सर्वशः ॥ ९.४५.३२ ॥
เทวฤๅษีและสิทธะทั้งหลาย มีพฤหัสปติเป็นผู้นำ บรรพบุรุษผู้ประเสริฐที่สุดของโลก และแม้เทวดาแห่งเทวดาทั้งหลาย ทั้งหมดก็มาประชุมกันที่นั่น ยามะและธามะก็มาจากทุกทิศ
9.45.33
स तु बालोऽपि बलवान्महायोगबलान्वितः ।
अभ्याजगाम देवेशं शूलहस्तं पिनाकिनम् ॥ ९.४५.३३ ॥
แม้เป็นเด็ก เขาก็มีพลังมหาศาล ประกอบด้วยพลังแห่งโยคะอันยิ่งใหญ่ เขาเข้าไปใกล้เทพเจ้าผู้เป็นใหญ่แห่งเทพ คือปีนากิน ผู้ถือตรีศูลอยู่ในมือ
9.45.34
तमाव्रजन्तमालक्ष्य शिवस्यासीन्मनोगतम् ।
युगपच्छैलपुत्र्याश्च गङ्गायाः पावकस्य च ॥ ९.४५.३४ ॥
เมื่อเห็นเขาเข้ามาใกล้ ความคิดหนึ่งก็เกิดขึ้นในใจของพระศิวะ พร้อมกันนั้นก็เกิดขึ้นในใจของธิดาแห่งภูเขา ในใจของคงคา และในใจของอัคนีด้วย
9.45.35
कं नु पूर्वमयं बालो गौरवादभ्युपैष्यति ।
अपि मामिति सर्वेषां तेषामासीन्मनोगतम् ॥ ९.४५.३५ ॥
'เด็กคนนี้จะเข้าไปหาใครก่อนด้วยความเคารพ บางทีอาจเป็นข้าหรือไม่' นี่คือความคิดในใจของทุกคนในหมู่ท่านเหล่านั้น
9.45.36
तेषामेतमभिप्रायं चतुर्णामुपलक्ष्य सः ।
युगपद्योगमास्थाय ससर्ज विविधास्तनूः ॥ ९.४५.३६ ॥
เมื่อรู้ความตั้งใจของทั้งสี่ท่านนั้น เขาก็ตั้งมั่นในโยคะทันที และสร้างกายต่าง ๆ มากมายขึ้นมาเอง
9.45.37
ततोऽभवच्चतुर्मूर्तिः क्षणेन भगवान्प्रभुः ।
तस्य शाखो विशाखश्च नैगमेयश्च पृष्ठतः ॥ ९.४५.३७ ॥
จากนั้น พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงอำนาจก็มีรูปสี่องค์ขึ้นในพริบตาเดียว ที่ด้านหลังของพระองค์มีศาขะ วิศาขะ และไนคเมยะ
9.45.38
एवं स कृत्वा ह्यात्मानं चतुर्धा भगवान्प्रभुः ।
यतो रुद्रस्ततः स्कन्दो जगामाद्भुतदर्शनः ॥ ९.४५.३८ ॥
เมื่อพระผู้เป็นเจ้าผู้ประเสริฐและทรงอำนาจแบ่งพระองค์เองออกเป็นสี่แล้ว สกันทะซึ่งรุทระเกิดจากพระองค์ ผู้มีรูปลักษณ์น่าอัศจรรย์ ก็เสด็จออกไป
9.45.39
विशाखस्तु ययौ देवीं ततो गिरिवरात्मजाम् ।
शाखो ययौ स भगवान्दिव्यमूर्तिर्विभावसुम् ॥ ९.४५.३९ ॥
วิศาขะเสด็จไปหาเทวีธิดาแห่งภูเขาอันประเสริฐ ส่วนศาขะผู้เป็นพระผู้เป็นเจ้า มีรูปทิพย์ ก็เสด็จไปหาวิภาวสุ
9.45.40
नैगमेयोऽगमद्गङ्गां कुमारः पावकप्रभः ॥ ९.४५.४० ॥
ไนคเมยะเสด็จไปหาคงคา กุมารผู้มีรัศมีดุจไฟ
9.45.41
सर्वे भासुरदेहास्ते चत्वारः समरूपिणः ।
तान्समभ्ययुरव्यग्रास्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ९.४५.४१ ॥
ทั้งสี่นั้นมีกายรุ่งโรจน์และมีรูปร่างเหมือนกันทุกประการ พวกเขาเข้าไปหาโดยไม่สะทกสะท้าน และเหตุการณ์นั้นก็กลายเป็นสิ่งอัศจรรย์
9.45.42
हाहाकारो महानासीद्देवदानवरक्षसाम् ।
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यमद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ ९.४५.४२ ॥
เสียงโกลาหลดังขึ้นอย่างใหญ่หลวงในหมู่เทวดา ทานพ และรากษส เมื่อเห็นความอัศจรรย์อันยิ่งใหญ่นั้น ซึ่งน่าพิศวงและทำให้ขนลุกชัน ทุกคนต่างตกตะลึง
9.45.43
ततो रुद्रश्च देवी च पावकश्च पितामहम् ।
गङ्गया सहिताः सर्वे प्रणिपेतुर्जगत्पतिम् ॥ ९.४५.४३ ॥
ครั้งนั้น พระรุทระ พระเทวี พระอัคนี และพระคงคา ต่างพร้อมกันกราบลงต่อพระปิตามหะ เจ้าแห่งโลก
9.45.44
प्रणिपत्य ततस्ते तु विधिवद्राजपुङ्गव ।
इदमूचुर्वचो राजन्कार्तिकेयप्रियेप्सया ॥ ९.४५.४४ ॥
เมื่อกราบลงโดยถูกต้องตามพิธีแล้ว โอ้ยอดของกษัตริย์ พวกเขาจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ด้วยความปรารถนาจะให้การติเกยะพอใจ
9.45.45
अस्य बालस्य भगवन्नाधिपत्य यथेप्सितम् ।
अस्मत्प्रियार्थं देवेश सदृशं दातुमर्हसि ॥ ९.४५.४५ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า เจ้าแห่งเทวดา เพื่อความยินดีของพวกข้าพระองค์ ขอพระองค์โปรดประทานอำนาจปกครองตามที่กุมารนี้ปรารถนา ซึ่งเหมาะสมแก่เขา
9.45.46
ततः स भगवान्धीमान्सर्वलोकपितामहः ।
मनसा चिन्तयामास किमयं लभतामिति ॥ ९.४५.४६ ॥
ครั้งนั้น พระผู้เป็นเจ้าผู้มีปัญญา ปู่ทวดแห่งสากลโลก ได้ไตร่ตรองในใจว่า ควรให้ผู้นี้ได้รับสิ่งใด
9.45.47
ऐश्वर्याणि च सर्वाणि देवगन्धर्वरक्षसाम् ।
भूतयक्षविहङ्गानां पन्नगानां च सर्वशः ॥ ९.४५.४७ ॥
และอำนาจปกครองทั้งปวงของเทวดา คนธรรพ์ และรากษส ของภูต ยักษ์ และนก และของนาคทั้งหมดโดยสิ้นเชิง
9.45.48
सर्वमेवादिदेशासौ कौरवेय महात्मनः ।
समर्थं च तमैश्वर्ये महामतिरमन्यत ॥ ९.४५.४८ ॥
โอ้กาวรวะ พระองค์ผู้มีจิตใหญ่ได้มอบทุกสิ่งแก่ผู้ยิ่งใหญ่ผู้นั้น และทรงเห็นว่าเขาสามารถรับอำนาจปกครองนั้นได้
9.45.49
ततो मुहूर्तं स ध्यात्वा देवानां स्रेयसि स्थितः ।
सैनापत्यं ददौ तस्मै सर्व भूतेषु भारत ॥ ९.४५.४९ ॥
ครั้งนั้น หลังจากทรงภาวนาอยู่ครู่หนึ่ง และทรงตั้งอยู่ในความเจริญของเหล่าเทวดา พระองค์จึงมอบตำแหน่งแม่ทัพเหนือสรรพสัตว์ทั้งปวงแก่เขา โอ้ภารตะ
9.45.50
सर्वदेवनिकायानां ये राजानः परिश्रुताः ।
तान्सर्वान्व्यादिदेशास्मै सर्वभूतपितामहः ॥ ९.४५.५० ॥
บรรดากษัตริย์ผู้มีชื่อเสียงของทุกหมู่คณะเทวดา ปู่ทวดแห่งสรรพสัตว์ได้มอบหมายทุกพระองค์ให้แก่เขา
9.45.51
ततः कुमारमादाय देवा ब्रह्मपुरोगमाः ।
अभिषेकार्थमाजग्मुः शैलेन्द्रं सहितास्ततः ॥ ९.४५.५१ ॥
ครั้งนั้น เหล่าเทวดามีพระพรหมเป็นผู้นำ พาเจ้าหนุ่มไป แล้วมาพร้อมกันยังเขาสิเนรุ เพื่อพิธีอภิเษกแก่เจ้าแห่งขุนเขา
9.45.52
पुण्यां हैमवतीं देवीं सरिच्छ्रेष्ठां सरस्वतीम् ।
समन्तपञ्चके या वै त्रिषु लोकेषु विश्रुता ॥ ९.४५.५२ ॥
พระเทวีสรัสวดีผู้ศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งเกิดจากเทือกเขาหิมาลัย แม่น้ำอันประเสริฐที่สุด ผู้เป็นที่รู้จักกันทั่วสามโลกว่าอยู่ที่สมันตปัญจกะ
9.45.53
तत्र तीरे सरस्वत्याः पुण्ये सर्वगुणान्विते ।
निषेदुर्देवगन्धर्वाः सर्वे सम्पूर्णमानसाः ॥ ९.४५.५३ ॥
ที่นั้น บนฝั่งแม่น้ำสรัสวดีอันศักดิ์สิทธิ์และเพียบพร้อมด้วยคุณงามความดีทั้งปวง เทวดาและคนธรรพ์ทั้งหมด จิตใจเต็มเปี่ยม ได้นั่งลง