Mahābhārata · Adhyāya 9.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.45.1
सरस्वत्याः प्रभावोऽयमुक्तस्ते द्विजसत्तम ।
कुमारस्याभिषेकं तु ब्रह्मन्नाख्यातुमर्हसि ॥ ९.४५.१ ॥
Wahai yang terbaik di antara kaum dwija, engkau telah menceritakan keagungan Sarasvatī ini. Wahai brahmana, engkau pun pantas menceritakan penobatan sang pemuda.
9.45.2
यस्मिन्देशे च काले च यथा च वदतां वर ।
यैश्चाभिषिक्तो भगवान्विधिना येन च प्रभुः ॥ ९.४५.२ ॥
Wahai yang terbaik di antara para pembicara, katakan di tempat dan waktu apa, bagaimana, oleh siapa, dan menurut tata cara apa sang Prabhu yang mulia itu ditahbiskan.
9.45.3
स्कन्दो यथा च दैत्यानामकरोत्कदनं महत् ।
तथा मे सर्वमाचक्ष्व परं कौतूहलं हि मे ॥ ९.४५.३ ॥
Ceritakanlah kepadaku semuanya bagaimana Skanda melakukan pembantaian besar terhadap para Daitya, sebab rasa ingin tahuku sangat besar.
9.45.4
कुरुवंशस्य सदृशं कौतूहलमिदं तव ।
हर्षमुत्पादयत्वेव वचो मे जनमेजय ॥ ९.४५.४ ॥
Wahai Janamejaya, rasa ingin tahumu ini pantas bagi keturunan Kuru; semoga kata-kataku membawa kegembiraan bagimu.
9.45.5
हन्त ते कथयिष्यामि शृण्वानस्य नराधिप ।
अभिषेकं कुमारस्य प्रभावं च महात्मनः ॥ ९.४५.५ ॥
Baiklah, wahai penguasa manusia, selagi engkau mendengarkan, aku akan menceritakan penobatan sang pemuda dan keagungan jiwa yang mulia itu.
9.45.6
तेजो माहेश्वरं स्कन्नमग्नौ प्रपतितं पुरा ।
तत्सर्वं भगवानग्निर्नाशकद्धर्तुमक्षयम् ॥ ९.४५.६ ॥
Pada masa lampau, cahaya Maheśvara (Śiva) tumpah dan jatuh ke dalam api; Agni yang mulia tidak mampu menahan seluruh energi abadi itu.
9.45.7
तेन सीदति तेजस्वी दीप्तिमान्हव्यवाहनः ।
न चैवं धारयामास ब्रह्मणे उक्तवान्प्रभुः ॥ ९.४५.७ ॥
Karena energi itu, Havyavāhana (Agni) yang bercahaya dan gemerlap menjadi lemah; tidak mampu menahannya demikian, Sang Prabhu berkata kepada Brahmā.
9.45.8
स गङ्गामुपसगम्य नियोगाद्ब्रह्मणः प्रभुः ।
गर्भमाहितवान्दिव्यं भास्करोपमतेजसम् ॥ ९.४५.८ ॥
Atas perintah Brahmā, Sang Prabhu mendekati Gaṅgā dan menanamkan di dalamnya janin ilahi itu, yang cahayanya setara matahari.
9.45.9
अथ गङ्गापि तं गर्भमसहन्ती विधारणे ।
उत्ससर्ज गिरौ रम्ये हिमवत्यमरार्चिते ॥ ९.४५.९ ॥
Kemudian Gaṅgā pun tidak sanggup menahan janin itu, lalu melepaskannya di gunung yang indah di Himavat, yang dipuja para dewa.
9.45.10
स तत्र ववृधे लोकानावृत्य ज्वलनात्मजः ।
ददृशुर्ज्वलनाकारं तं गर्भमथ कृत्तिकाः ॥ ९.४५.१० ॥
Di sana putra api tumbuh, meliputi dunia; lalu para Kṛttikā melihat janin berwujud api itu.
9.45.11
शरस्तम्बे महात्मानमनलात्मजमीश्वरम् ।
ममायमिति ताः सर्वाः पुत्रार्थिन्योऽभिचुक्रुशुः ॥ ९.४५.११ ॥
Di rumpun ilalang, melihat putra api yang agung dan perkasa itu, semua mereka yang menginginkan putra berseru: "Ini milikku!"
9.45.12
तासां विदित्वा भावं तं मातॄणां भगवान्प्रभुः ।
प्रस्नुतानां पयः षड्भिर्वदनैरपिबत्तदा ॥ ९.४५.१२ ॥
Mengetahui perasaan mereka, Sang Prabhu yang terberkati kemudian meminum susu yang mengalir dari para ibu itu dengan enam mulut.
9.45.13
तं प्रभावं समालक्ष्य तस्य बालस्य कृत्तिकाः ।
परं विस्मयमापन्ना देव्यो दिव्यवपुर्धराः ॥ ९.४५.१३ ॥
Melihat kekuatan anak itu, para dewi Kṛttikā, yang berwujud ilahi, menjadi sangat terkejut.
9.45.14
यत्रोत्सृष्टश्च गर्भः स गङ्गया निरिमूर्धनि ।
स शैलः काञ्चनः सर्वः सम्बभौ मेरुवत्तदा ॥ ९.४५.१४ ॥
Di tempat Gaṅgā meletakkan janin itu di puncak gunung, seluruh gunung itu pun bersinar keemasan seperti Meru.
9.45.15
वर्धता चैव गर्भेण पृथिवी तेन रञ्जिता ।
अतश्च सर्वे संवृत्ता गिरयः काञ्चनात्मकाः ॥ ९.४५.१५ ॥
Dan ketika janin itu tumbuh, bumi pun diwarnai olehnya; karena itu semua gunung menjadi terbuat dari emas.
9.45.16
कुमारः सुमहावीर्यः कार्तिकेय इति स्मृतः ।
गाङ्गेयः पूर्वमभवन्महाकायो बलान्वितः ॥ ९.४५.१६ ॥
Pemuda perkasa itu dikenal sebagai Kārttikeya; sebelumnya ia adalah Gāṅgeya, bertubuh besar dan dikaruniai kekuatan.
9.45.17
शमेन तपसा चैव वीर्येण च समन्वितः ।
ववृधेऽतीव राजेन्द्र चन्द्रवत्प्रियदर्शनः। ॥ ९.४५.१७ ॥
Dikaruniai ketenangan, tapa, dan keperkasaan, ia tumbuh sangat besar, wahai raja di antara raja, indah dipandang bagaikan bulan.
9.45.18
स तस्मिन्काञ्चने दिव्ये शरस्तम्बे श्रिया वृतः ।
स्तयमानः सदा शेते गन्धर्वैर्मुनिभिस्तथा ॥ ९.४५.१८ ॥
Ia berbaring di rumpun alang-alang ilahi yang keemasan itu, dikelilingi kemegahan, selalu dipuji oleh para Gandharwa dan resi.
9.45.19
तथैनमन्वनृत्यन्त देवकन्याः सहस्रशः ।
दिव्यवादित्रनृत्यज्ञाः स्तुवन्त्यश्चारुदर्शनाः ॥ ९.४५.१९ ॥
Demikianlah ribuan gadis surgawi menari mengelilinginya, mahir dalam alat musik ilahi dan tarian, indah dipandang, memujinya.
9.45.20
अन्वयुश्चाग्नयः सर्वे गङ्गा च सरितां वरा ।
दधार पृथिवी चैनं बिभ्रती रूपमुत्तमम्। ॥ ९.४५.२० ॥
Semua api suci mengikutinya, begitu pula Gangga, yang terbaik di antara sungai. Bumi, mengenakan rupa tertinggi, menopangnya.
9.45.21
जातकर्मादिकास्तस्य क्रियाश्चक्रे बृहस्पतिः ।
वेदश्चैनं चतुर्मूर्तिरपतस्थे कृताञ्जलिः ॥ ९.४५.२१ ॥
Bṛhaspati melaksanakan upacara kelahirannya dan lainnya; Veda dalam wujud empat bagiannya berdiri di hadapannya dengan tangan tertangkup.
9.45.22
धनुर्वेदश्चतुष्पादः सास्त्रग्रामः ससङ्ग्रहः ।
तत्रैनं समुपातिष्ठत्साक्षाद्वाणी च केवला ॥ ९.४५.२२ ॥
Di sana datanglah kepadanya ilmu panah berkaki empat, beserta gerombolan senjatanya dan kompendiumnya; dan Wāṇī sendiri, secara langsung, seorang diri.
9.45.23
स ददर्श महात्मानं देवदेवमुमापतिः ।
शैलपुत्र्या समागम्यभूतसङ्घशतैर्वृतः ॥ ९.४५.२३ ॥
Umāpati, dewa para dewa, melihat jiwa agung itu, bertemu dengan putri gunung dan dikelilingi ratusan kelompok makhluk.
9.45.24
निकाया भूतसङ्घानां परमाद्भुतदर्शनाः ।
विकृता विकृताकारा विकृताभरणध्वजाः ॥ ९.४५.२४ ॥
Kelompok-kelompok gerombolan makhluk itu, berpenampilan sangat menakjubkan, berwujud cacat, berbentuk cacat, dengan perhiasan dan panji yang cacat.
9.45.25
व्याघ्रसिंहर्क्षवदना बिडालमकराननाः ।
वृषदंशमुखाश्चान्ये गजोष्ट्रवदनास्तथा ॥ ९.४५.२५ ॥
Sebagian berwajah harimau, singa, dan beruang; sebagian berwajah kucing dan buaya; yang lain berwajah banteng dan lalat; demikian pula ada yang berwajah gajah dan unta.
9.45.26
उलूकवदनाः केचिद्गृध्रगोमायुदर्शनाः ।
क्रौञ्चपारावतनिभैर्वदनै राङ्कवैरपि ॥ ९.४५.२६ ॥
Sebagian berwajah burung hantu, sebagian tampak seperti burung nasar dan serigala; ada yang berwajah seperti bangau dan merpati, juga berwajah burung ṅkava.
9.45.27
श्वाविच्छल्यकगोधानामजैडकगवां तथा ।
सदृशानि वपूंष्यन्ये तत्रतत्र व्यधारयन् ॥ ९.४५.२७ ॥
Sebagian memiliki tubuh seperti anjing, kadal, landak, dan biawak; tubuh seperti kambing, domba jantan, dan sapi; yang lain di sana-sini juga membawa tubuh serupa.
9.45.28
केचिच्छेलाम्बुदप्रख्याश्चक्रालातगदायुधाः ।
केचिदञ्जनपुञ्जाभाः केचिच्छ्वेताचलप्रभाः ॥ ९.४५.२८ ॥
Sebagian bagaikan gunung dan awan, bersenjatakan cakram, obor menyala, dan gada; sebagian hitam seperti tumpukan celak, dan sebagian bersinar seperti gunung putih.
9.45.29
सप्तमातृगणाश्चैव समाजग्मुर्विशाम्पते ।
साध्या विश्वेऽथ मरुतो वसवः पितरस्तथा ॥ ९.४५.२९ ॥
Wahai penguasa rakyat, kelompok tujuh Ibu pun berkumpul; para Sādhya, Viśve, lalu para Marut, Vasu, dan leluhur juga demikian.
9.45.30
रुद्रादित्यास्तथा सिद्धा भुजगा दानवाः खगाः ।
ब्रह्मा स्वयम्भूर्भगवान्सपुत्रः सहविष्णुना ॥ ९.४५.३० ॥
Para Rudra dan Āditya juga demikian, para Siddha, ular-ular, Dānava, dan burung; serta Brahmā, Yang Mahamulia dan Swayambhū, bersama putra-putranya dan Viṣṇu.
9.45.31
शक्रस्तथाऽभ्ययाद्द्रष्टुं कुमारममितप्रभम् ।
नारदप्रमुखाश्चापि देवगन्धर्वसत्तमाः ॥ ९.४५.३१ ॥
Śakra pun datang untuk melihat pemuda yang bercahaya tak terhingga itu, dan para terbaik di antara dewa dan gandharva, dipimpin oleh Nārada.
9.45.32
देवर्षयश्च सिद्धाश्च बृहस्पतिपुरोगमाः ।
पितरो जगतः श्रेष्ठा देवानामपि देवताः।
तेऽपि तत्र समाजग्मुर्यामा धामाश्च सर्वशः ॥ ९.४५.३२ ॥
Para resi ilahi dan para siddha yang dipimpin Bṛhaspati, leluhur terbaik dunia, bahkan para dewata para dewa pun berkumpul di sana; para Yāma dan Dhāma datang dari segala penjuru.
9.45.33
स तु बालोऽपि बलवान्महायोगबलान्वितः ।
अभ्याजगाम देवेशं शूलहस्तं पिनाकिनम् ॥ ९.४५.३३ ॥
Meski seorang anak, ia perkasa, dianugerahi kekuatan yoga besar; ia mendekati penguasa para dewa, Pinākin, yang memegang trisula di tangan.
9.45.34
तमाव्रजन्तमालक्ष्य शिवस्यासीन्मनोगतम् ।
युगपच्छैलपुत्र्याश्च गङ्गायाः पावकस्य च ॥ ९.४५.३४ ॥
Melihat ia mendekat, timbul suatu pikiran dalam benak Śiva, dan pada saat yang sama dalam benak putri gunung, Gaṅgā, dan Agni.
9.45.35
कं नु पूर्वमयं बालो गौरवादभ्युपैष्यति ।
अपि मामिति सर्वेषां तेषामासीन्मनोगतम् ॥ ९.४५.३५ ॥
'Kepada siapa anak ini akan mendekat lebih dulu karena hormat? Mungkin kepadaku?'—inilah pikiran di benak mereka semua.
9.45.36
तेषामेतमभिप्रायं चतुर्णामुपलक्ष्य सः ।
युगपद्योगमास्थाय ससर्ज विविधास्तनूः ॥ ९.४५.३६ ॥
Menyadari niat keempat itu, ia segera menempuh yoga dan menciptakan berbagai wujud.
9.45.37
ततोऽभवच्चतुर्मूर्तिः क्षणेन भगवान्प्रभुः ।
तस्य शाखो विशाखश्च नैगमेयश्च पृष्ठतः ॥ ९.४५.३७ ॥
Lalu Tuhan yang mulia itu dalam sekejap menjelma dalam empat wujud; di belakangnya ada Śākha, Viśākha dan Naigameya.
9.45.38
एवं स कृत्वा ह्यात्मानं चतुर्धा भगवान्प्रभुः ।
यतो रुद्रस्ततः स्कन्दो जगामाद्भुतदर्शनः ॥ ९.४५.३८ ॥
Setelah membagi diri-Nya menjadi empat seperti itu, Tuhan yang mulia dan perkasa — dari-Nya lahir Rudra — Skanda pun pergi dengan rupa yang menakjubkan.
9.45.39
विशाखस्तु ययौ देवीं ततो गिरिवरात्मजाम् ।
शाखो ययौ स भगवान्दिव्यमूर्तिर्विभावसुम् ॥ ९.४५.३९ ॥
Viśākha pergi menemui sang dewi, putri gunung terbaik; Śākha yang mulia, berwujud ilahi, pergi menemui Vibhāvasu (api).
9.45.40
नैगमेयोऽगमद्गङ्गां कुमारः पावकप्रभः ॥ ९.४५.४० ॥
Naigameya pergi menuju Gaṅgā; sang pemuda yang bercahaya seperti api,
9.45.41
सर्वे भासुरदेहास्ते चत्वारः समरूपिणः ।
तान्समभ्ययुरव्यग्रास्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ९.४५.४१ ॥
Keempatnya semua bertubuh bercahaya dan berwujud sama; mereka mendekati mereka tanpa gelisah, dan itu menjadi sesuatu yang menakjubkan.
9.45.42
हाहाकारो महानासीद्देवदानवरक्षसाम् ।
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यमद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ ९.४५.४२ ॥
Ratapan besar terdengar di antara para dewa, dānava, dan rākṣasa; melihat keajaiban besar itu, menakjubkan dan membulukan bulu roma, (semua tercengang).
9.45.43
ततो रुद्रश्च देवी च पावकश्च पितामहम् ।
गङ्गया सहिताः सर्वे प्रणिपेतुर्जगत्पतिम् ॥ ९.४५.४३ ॥
Kemudian Rudra, sang dewi, Pāvaka dan Gaṅgā bersama-sama bersujud kepada Pitāmaha, penguasa dunia.
9.45.44
प्रणिपत्य ततस्ते तु विधिवद्राजपुङ्गव ।
इदमूचुर्वचो राजन्कार्तिकेयप्रियेप्सया ॥ ९.४५.४४ ॥
Setelah bersujud menurut aturan, wahai raja terbaik, mereka mengucapkan kata-kata ini dengan keinginan menyenangkan Kārttikeya.
9.45.45
अस्य बालस्य भगवन्नाधिपत्य यथेप्सितम् ।
अस्मत्प्रियार्थं देवेश सदृशं दातुमर्हसि ॥ ९.४५.४५ ॥
Wahai Yang Mulia, penguasa para dewa, demi kesenangan kami engkau layak memberikan kekuasaan yang sesuai kepada anak ini sebagaimana ia inginkan.
9.45.46
ततः स भगवान्धीमान्सर्वलोकपितामहः ।
मनसा चिन्तयामास किमयं लभतामिति ॥ ९.४५.४६ ॥
Kemudian Yang Mulia yang bijaksana, kakek seluruh dunia, merenung dalam hati apa yang seharusnya diperoleh anak ini.
9.45.47
ऐश्वर्याणि च सर्वाणि देवगन्धर्वरक्षसाम् ।
भूतयक्षविहङ्गानां पन्नगानां च सर्वशः ॥ ९.४५.४७ ॥
Serta segala kekuasaan dewa, gandharva dan rākṣasa, roh, yakṣa dan burung, serta ular, sepenuhnya.
9.45.48
सर्वमेवादिदेशासौ कौरवेय महात्मनः ।
समर्थं च तमैश्वर्ये महामतिरमन्यत ॥ ९.४५.४८ ॥
Wahai keturunan Kuru, dia yang berpikiran agung menyerahkan segalanya kepada dia yang berjiwa agung itu, dan menganggapnya mampu memegang kekuasaan.
9.45.49
ततो मुहूर्तं स ध्यात्वा देवानां स्रेयसि स्थितः ।
सैनापत्यं ददौ तस्मै सर्व भूतेषु भारत ॥ ९.४५.४९ ॥
Kemudian, setelah bermeditasi sejenak, mantap dalam kesejahteraan para dewa, ia memberikan kepadanya komando pasukan atas segala makhluk, wahai Bhārata.
9.45.50
सर्वदेवनिकायानां ये राजानः परिश्रुताः ।
तान्सर्वान्व्यादिदेशास्मै सर्वभूतपितामहः ॥ ९.४५.५० ॥
Semua raja termasyhur dari seluruh golongan dewa, mereka semua, diserahkan kepadanya oleh kakek segala makhluk.
9.45.51
ततः कुमारमादाय देवा ब्रह्मपुरोगमाः ।
अभिषेकार्थमाजग्मुः शैलेन्द्रं सहितास्ततः ॥ ९.४५.५१ ॥
Kemudian, membawa sang pemuda, para dewa yang dipimpin Brahmā datang bersama-sama untuk penahbisan kepada raja gunung.
9.45.52
पुण्यां हैमवतीं देवीं सरिच्छ्रेष्ठां सरस्वतीम् ।
समन्तपञ्चके या वै त्रिषु लोकेषु विश्रुता ॥ ९.४५.५२ ॥
Dewi suci yang lahir dari Himalaya, Sarasvatī, sungai terbaik, yang berada di Samantapañcaka dan termasyhur di tiga dunia.
9.45.53
तत्र तीरे सरस्वत्याः पुण्ये सर्वगुणान्विते ।
निषेदुर्देवगन्धर्वाः सर्वे सम्पूर्णमानसाः ॥ ९.४५.५३ ॥
Di sana, di tepi suci Sarasvatī yang dilengkapi segala kebajikan, duduklah semua dewa dan gandharva, dengan batin yang terpenuhi.