મહાભારત · અધ્યાય 9.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.48.1
अत्यद्भुतमिदं ब्रह्मञ्श्रुतवानस्मि तत्त्वतः ।
अभिषेकं कुमारस्य विस्तरेण यथाविधि ॥ ९.४८.१ ॥
હે બ્રાહ્મણ, આ અત્યંત અદ્ભુત છે. કુમારનો અભિષેક વિસ્તારથી, યથાવિધિ, તત્ત્વતઃ મેં સાંભળ્યો છે.
9.48.2
यच्छ्रुत्वा पूतमात्मानं विजानामि तपोधन ।
प्रहृष्टानि च रोमाणि प्रसन्नं च मनो मम ॥ ९.४८.२ ॥
હે તપોધન, આ સાંભળીને હું મારી જાતને પવિત્ર માનું છું; મારા રૂવાંટા ઊભા થયા છે અને મારું મન પ્રસન્ન થયું છે.
9.48.3
अभिषेकं कुमारस्य दैत्यानां च वधं तथा ।
श्रुत्वा मे परमा प्रीतिर्भूयः कौतूहलं हि मे ॥ ९.४८.३ ॥
કુમારનો અભિષેક અને દૈત્યોનો વધ સાંભળીને મને પરમ પ્રીતિ થઈ છે; મારું કુતૂહલ ફરી વધ્યું છે.
9.48.4
अपाम्पतिः कथं ह्यस्मिन्नभिषिक्तः पुरा सुरैः ।
तन्मे ब्रूहि महाप्रज्ञ कुशलो ह्यसि सत्तम ॥ ९.४८.४ ॥
હે મહાપ્રાજ્ઞ, હે સત્તમ, પૂર્વે દેવતાઓએ જલાધિપતિ (વરુણ)નો અભિષેક આમાં કેવી રીતે કર્યો? તે મને કહો, કારણ કે આપ કુશળ છો.
9.48.5
शृणु राजन्निदं चित्रं पूर्वकाले यथाऽभवत् ॥ ९.४८.५ ॥
હે રાજન, સાંભળો; પૂર્વકાળમાં આ અદ્ભુત ઘટના જેમ બની હતી તેમ.
9.48.6
आदौ कृतयुगे राजन्वर्तमाने यथाविधि ।
वरुणं देवताः सर्वाः समेत्येदमथाब्रुवन् ॥ ९.४८.६ ॥
હે રાજન, આદિમાં કૃતયુગ ચાલતો હતો ત્યારે, યથાવિધિ, સર્વ દેવતાઓ વરુણ પાસે ભેગા થઈને આમ બોલ્યા.
9.48.7
यथाऽस्मान्सुरराट् शक्रो भयेभ्यः पाति सर्वदा ।
तथा त्वमपि सर्वासां सरितां वै पतिर्भव ॥ ९.४८.७ ॥
દેવરાજ શક્ર જેમ અમને સદા ભયથી બચાવે છે, તેમ તું પણ બધી નદીઓનો સ્વામી થા.
9.48.8
वासश्च ते सदा देव सागरे मकरालये ।
समुद्रोऽयं तव वशे भविष्यति नदीपतिः ॥ ९.४८.८ ॥
હે દેવ, તારું નિવાસ સદા મગરોના આલય એવા સાગરમાં રહેશે; આ સમુદ્ર તારા વશમાં રહેશે, તું નદીઓનો સ્વામી થશે.
9.48.9
सोमेन सार्धं च तव हानिवृद्वी भविष्यतः ।
एवमस्त्विति तान्देवान्वरुणो वाक्यमब्रवीत् ॥ ९.४८.९ ॥
સોમ સાથે તારી હાનિ અને વૃદ્ધિ થશે. 'એમ જ થાઓ' એમ કહી વરુણે તે દેવોને આ વચન કહ્યું.
9.48.10
समागम्य ततः सर्वे वरुणं सागरालयम् ।
अपाम्पतिं प्रचक्रुर्हि विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ९.४८.१० ॥
પછી બધા દેવોએ ભેગા થઈ સાગરવાસી વરુણને વિધિ પ્રમાણેના કર્મથી જળોના સ્વામી બનાવ્યા.
9.48.11
अभिषिच्य ततो देवा वरुणं यादसाम्पतिम् ।
जग्मुः स्वान्येव स्थानानि पूजयित्वा जलेश्वरम् ॥ ९.४८.११ ॥
પછી દેવોએ જળચરોના સ્વામી વરુણનો અભિષેક કર્યો અને જળેશ્વરની પૂજા કરીને પોતપોતાના સ્થાને ગયા.
9.48.12
अभिषिक्तस्ततो देवैर्वरुणोऽपि महायशाः ।
सरितः सागरांश्चैव नदांश्चापि सरांसि च।
पालयामास विधिना यथा देवाञ्शतक्रतुः ॥ ९.४८.१२ ॥
દેવોએ અભિષેક કરેલા મહાયશસ્વી વરુણે પણ નદીઓ, સાગરો, નદો અને સરોવરોનું વિધિપૂર્વક પાલન કર્યું, જેમ શતક્રતુ ઇન્દ્ર દેવોનું પાલન કરે છે.
9.48.13
ततस्त्रत्राप्युपस्पृश्य दत्त्वा च विविधं वसु ।
अग्नितीर्थं महाप्राज्ञो जगामाथ प्रलम्बहा।
नष्टो न दृश्यते यत्र शमीगर्भे दुताशनः ॥ ९.४८.१३ ॥
ત્યાં પણ આચમન કરીને, વિવિધ ધન દાન કરીને, મહાપ્રાજ્ઞ પ્રલંબહંતા અગ્નિતીર્થ તરફ ગયા; જ્યાં શમીના ગર્ભમાં અગ્નિ લુપ્ત થયો છે અને દેખાતો નથી.
9.48.14
लोकालोकविनाशे च प्रादुर्भूते तदाऽनघ ।
उपतस्थुः सुरा यत्र सर्वलोकपितामहम् ॥ ९.४८.१४ ॥
હે અનઘ, જ્યારે લોક અને અલોકનો વિનાશ પ્રગટ થયો, ત્યારે દેવો સર્વલોકપિતામહ (બ્રહ્મા) પાસે ગયા.
9.48.15
अग्निः प्रनष्टो भगवान्कारणं च न विद्महे ।
सर्वभूतक्षयो राजन्सम्पादय विभोऽनलम् ॥ ९.४८.१५ ॥
ભગવાન અગ્નિ લુપ્ત થયા છે, તેનું કારણ અમે જાણતા નથી. હે રાજન, સર્વ ભૂતોનો ક્ષય થઈ રહ્યો છે; હે વિભો, અગ્નિને ઉત્પન્ન કરો.
9.48.16
किमर्थं भगवानग्निः प्रनष्टो लोकभावनाः ।
विज्ञातश्च कथं देवैस्तन्ममाचक्ष्व तत्त्वतः ॥ ९.४८.१६ ॥
લોકનો પાલક ભગવાન અગ્નિ શા કારણે લુપ્ત થયો? દેવોએ તે કેવી રીતે જાણ્યું? તે મને યથાર્થ રીતે કહો.
9.48.17
भृगोः शापाद्भृशं भीतो जातवेदाः प्रतापवान् ।
शमीगर्भमथासाद्य ननाश भगवांस्ततः ॥ ९.४८.१७ ॥
ભૃગુના શાપથી અત્યંત ભયભીત થયેલા પ્રતાપી જાતવેદ (અગ્નિ) શમીના ગર્ભમાં પહોંચ્યા અને ત્યાં લુપ્ત થયા.
9.48.18
प्रनष्टे तु तदा वह्नौ देवाः सर्वे सवासवाः ।
अन्वैषन्त तदा नष्टं ज्वलनं भृशदुःखिताः ॥ ९.४८.१८ ॥
અગ્નિ લુપ્ત થયા ત્યારે ઇન્દ્ર સહિત સર્વ દેવો અત્યંત દુઃખી થઈ લુપ્ત થયેલા તે જ્વલનની શોધ કરવા લાગ્યા.
9.48.19
ततोऽग्नितीर्थमासाद्य शमीगर्भस्थमेव हि ।
ददृशुर्ज्वलनं तत्र वसमानं यथाविधि ॥ ९.४८.१९ ॥
પછી અગ્નિતીર્થે પહોંચીને, શમીવૃક્ષના ગર્ભમાં રહેલા તે અગ્નિને ત્યાં યથાવિધિ વસતો તેઓએ જોયો.
9.48.20
देवाः सर्वे नरव्याघ्र बृहस्पतिपुरोगमाः ।
ज्वलनं तं समासाद्य प्रीताऽभूवन्सवासवाः ॥ ९.४८.२० ॥
હે નરવ્યાઘ્ર, બૃહસ્પતિને આગળ રાખીને સર્વ દેવતાઓ ઇન્દ્ર સહિત તે અગ્નિ પાસે પહોંચીને પ્રસન્ન થયા.
9.48.21
पुनर्यथागतं जग्मुः सर्वभक्षश्च सोऽभवत् ।
भृगोः शापान्महाभाग यदुक्तं ब्रह्मवादिना ॥ ९.४८.२१ ॥
તેઓ જે રીતે આવ્યા હતા તે રીતે પાછા ગયા; હે મહાભાગ, ભૃગુના શાપથી તે સર્વભક્ષી થયો — બ્રહ્મવાદીએ કહ્યા પ્રમાણે.
9.48.22
तत्राप्याप्लुत्य मतिमान्ब्रह्मशापान्मुमोच ह ॥ ९.४८.२२ ॥
ત્યાં પણ સ્નાન કરીને, બુદ્ધિમાન બ્રહ્માના શાપથી મુક્ત થયો.
9.48.23
तत्राप्लुत्य ततो ब्रह्मा सह देवैः प्रभुः पुरा ।
ससर्ज चान्नानि तथा देवतानां यथाविधि ॥ ९.४८.२३ ॥
ત્યાં સ્નાન કરીને, પ્રભુ બ્રહ્માએ દેવતાઓ સાથે પૂર્વે યથાવિધિ અન્ન અને દેવતાઓ માટેની વસ્તુઓ સર્જી.
9.48.24
तत्र स्नात्वा च दत्त्वा च वसूनि विविधानि च ।
कौबेरं प्रययौ तीर्थं यत्र तप्त्वा महत्तपः ॥ ९.४८.२४ ॥
ત્યાં સ્નાન કરીને અને વિવિધ ધન દાન કરીને, જ્યાં તેણે મહાન તપ કર્યું હતું તે કૌબેર તીર્થે તે ગયો.
9.48.25
धनाधिपत्यं सम्प्राप्तो राजन्नैलबिलः प्रभुः ॥ ९.४८.२५ ॥
હે રાજન્, નૈલબિલ પ્રભુ ધનાધિપત્ય પામ્યા.
9.48.26
तत्रस्थमेव तं राजन्धनानि निधयस्तथा ।
उपतद्धतुर्नरश्रेष्ठ तत्तीर्थं लाङ्गली बलः ॥ ९.४८.२६ ॥
હે નરશ્રેષ્ઠ રાજન્, ત્યાં રહેલા તેમની પાસે ધન અને નિધિઓ હાજર થયાં; તે તીર્થે હળધારી બલરામ (ગયા).
9.48.27
गत्वा स्नात्वा च विधिवद्ब्राह्मणेभ्यो धनं ददौ ।
ददृशे तत्र तत्स्थानं कौबेरे काननोत्तमे ॥ ९.४८.२७ ॥
ત્યાં જઈને, વિધિ પ્રમાણે સ્નાન કરીને, તેમણે બ્રાહ્મણોને ધન આપ્યું; ઉત્તમ વનમાં કુબેરનું તે સ્થાન જોયું.
9.48.28
पुरा यत्र तपस्तप्तं विपुलं सुमहात्मना ।
यक्षराज्ञा कुबेरेण वरा लब्धाश्च पुष्कलाः ॥ ९.४८.२८ ॥
પૂર્વે જ્યાં મહાત્મા યક્ષરાજ કુબેરે વિપુલ તપ કર્યું હતું, અને ત્યાં જ અનેક વરદાન મેળવ્યાં હતાં.
9.48.29
धनाधिपत्यं सख्यं च रुद्रेणामिततेजसा ।
सुरत्वं लोकपालत्वं पुत्रं च नलकूबरम् ॥ ९.४८.२९ ॥
ધનાધિપત્ય, અમિત તેજવાળા રુદ્ર સાથે મૈત્રી, દેવત્વ, લોકપાલત્વ, પુત્ર નલકૂબર (પણ મળ્યાં).
9.48.30
यत्र लेभे महाबाहो धनाधिपतिरञ्जसा ।
अभिषिक्तश्च तत्रैव समागम्य मरुद्गणैः ॥ ९.४८.३० ॥
હે મહાબાહો, જ્યાં ધનાધિપતિએ સહેજે (તે પદ) મેળવ્યું, અને ત્યાં જ મરુદ્ગણો સાથે મળીને તેમનો અભિષેક થયો.
9.48.31
वाहनं चास्य तद्दत्तं हंसयुक्तं मनोजवम् ।
विमानं पुष्पकं दिव्यं नैर्ऋतैश्वर्यमेव च ॥ ९.४८.३१ ॥
તેને હંસો જોડેલું, મનના જેવું વેગવાન તે વાહન, દિવ્ય પુષ્પક વિમાન અને નૈરૃતોનું ઐશ્વર્ય પણ આપવામાં આવ્યાં.
9.48.32
तत्राप्लुत्य बलो राजन्दत्त्वा दायांश्च पुष्कलान् ।
जगाम त्वरितो रामस्तीर्थं स्वेतानुलेपनः ॥ ९.४८.३२ ॥
હે રાજન, ત્યાં સ્નાન કરીને બલરામે પુષ્કળ દાન આપ્યાં, અને સફેદ અંગરાગ લગાવેલ રામ ઝડપથી તીર્થ તરફ ગયા.
9.48.33
निषेवितं सर्वसत्वैर्नाम्ना बदरपाचनम् ।
नानर्तुकवनोपेतं सदा पुष्पफलं शुभम् ॥ ९.४८.३३ ॥
બદરપાચન નામનું તે તીર્થ સર્વ પ્રાણીઓથી સેવાયેલું છે; ત્યાં બધી ઋતુઓનાં વન છે, જે સદા ફૂલ-ફળથી શુભ રહે છે.