ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 9.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.48.1
अत्यद्भुतमिदं ब्रह्मञ्श्रुतवानस्मि तत्त्वतः ।
अभिषेकं कुमारस्य विस्तरेण यथाविधि ॥ ९.४८.१ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ, ਯਥਾਵਿਧਿ, ਤੱਤਤਃ ਮੈਂ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ।
9.48.2
यच्छ्रुत्वा पूतमात्मानं विजानामि तपोधन ।
प्रहृष्टानि च रोमाणि प्रसन्नं च मनो मम ॥ ९.४८.२ ॥
ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
9.48.3
अभिषेकं कुमारस्य दैत्यानां च वधं तथा ।
श्रुत्वा मे परमा प्रीतिर्भूयः कौतूहलं हि मे ॥ ९.४८.३ ॥
ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਅਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਵਧ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪਰਮ ਪ੍ਰੀਤ ਹੋਈ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਫਿਰ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
9.48.4
अपाम्पतिः कथं ह्यस्मिन्नभिषिक्तः पुरा सुरैः ।
तन्मे ब्रूहि महाप्रज्ञ कुशलो ह्यसि सत्तम ॥ ९.४८.४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਗਿਆ, ਹੇ ਸਤਮ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਜਲਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ (ਵਰੁਣ) ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ।
9.48.5
शृणु राजन्निदं चित्रं पूर्वकाले यथाऽभवत् ॥ ९.४८.५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਣੋ; ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਚਰਜ ਜਿਵੇਂ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ।
9.48.6
आदौ कृतयुगे राजन्वर्तमाने यथाविधि ।
वरुणं देवताः सर्वाः समेत्येदमथाब्रुवन् ॥ ९.४८.६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਯਥਾਵਿਧਿ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵਰੁਣ ਕੋਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਬੋਲੇ।
9.48.7
यथाऽस्मान्सुरराट् शक्रो भयेभ्यः पाति सर्वदा ।
तथा त्वमपि सर्वासां सरितां वै पतिर्भव ॥ ९.४८.७ ॥
ਦੇਵਰਾਜ ਸ਼ਕ੍ਰ ਜਿਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਸਦਾ ਭੈਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣ।
9.48.8
वासश्च ते सदा देव सागरे मकरालये ।
समुद्रोऽयं तव वशे भविष्यति नदीपतिः ॥ ९.४८.८ ॥
ਹੇ ਦੇਵ, ਤੇਰਾ ਵਾਸ ਸਦਾ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਦੇ ਘਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ; ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇਰੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੂੰ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣੇਂਗਾ।
9.48.9
सोमेन सार्धं च तव हानिवृद्वी भविष्यतः ।
एवमस्त्विति तान्देवान्वरुणो वाक्यमब्रवीत् ॥ ९.४८.९ ॥
ਸੋਮ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। 'ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਵਰੁਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
9.48.10
समागम्य ततः सर्वे वरुणं सागरालयम् ।
अपाम्पतिं प्रचक्रुर्हि विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ९.४८.१० ॥
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜਲਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣਾਇਆ।
9.48.11
अभिषिच्य ततो देवा वरुणं यादसाम्पतिम् ।
जग्मुः स्वान्येव स्थानानि पूजयित्वा जलेश्वरम् ॥ ९.४८.११ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਜਲਚਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਰੁਣ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
9.48.12
अभिषिक्तस्ततो देवैर्वरुणोऽपि महायशाः ।
सरितः सागरांश्चैव नदांश्चापि सरांसि च।
पालयामास विधिना यथा देवाञ्शतक्रतुः ॥ ९.४८.१२ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਵਰੁਣ ਨੇ ਵੀ ਨਦੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਨਦਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
9.48.13
ततस्त्रत्राप्युपस्पृश्य दत्त्वा च विविधं वसु ।
अग्नितीर्थं महाप्राज्ञो जगामाथ प्रलम्बहा।
नष्टो न दृश्यते यत्र शमीगर्भे दुताशनः ॥ ९.४८.१३ ॥
ਉੱਥੇ ਵੀ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ, ਅਨੇਕ ਧਨ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਪ੍ਰਲੰਬਹੰਤਾ ਅਗਨੀਤੀਰਥ ਨੂੰ ਗਏ; ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਮੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਲੁਪਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿੱਸਦੇ ਨਹੀਂ।
9.48.14
लोकालोकविनाशे च प्रादुर्भूते तदाऽनघ ।
उपतस्थुः सुरा यत्र सर्वलोकपितामहम् ॥ ९.४८.१४ ॥
ਹੇ ਨਿਰਮਲ, ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਅਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਤਦ ਦੇਵਤੇ ਸਰਬਲੋਕ ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਕੋਲ ਗਏ।
9.48.15
अग्निः प्रनष्टो भगवान्कारणं च न विद्महे ।
सर्वभूतक्षयो राजन्सम्पादय विभोऽनलम् ॥ ९.४८.१५ ॥
ਭਗਵਾਨ ਅਗਨੀ ਲੁਪਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਹੇ ਵਿਭੂ, ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੋ।
9.48.16
किमर्थं भगवानग्निः प्रनष्टो लोकभावनाः ।
विज्ञातश्च कथं देवैस्तन्ममाचक्ष्व तत्त्वतः ॥ ९.४८.१६ ॥
ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਾਲਕ ਭਗਵਾਨ ਅਗਨੀ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਲੁਪਤ ਹੋਇਆ? ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਿਆ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਯਥਾਰਥ ਦੱਸੋ।
9.48.17
भृगोः शापाद्भृशं भीतो जातवेदाः प्रतापवान् ।
शमीगर्भमथासाद्य ननाश भगवांस्ततः ॥ ९.४८.१७ ॥
ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਸਰਾਪ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਡਰੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਜਾਤਵੇਦਾ (ਅਗਨੀ) ਸ਼ਮੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਲੁਪਤ ਹੋ ਗਏ।
9.48.18
प्रनष्टे तु तदा वह्नौ देवाः सर्वे सवासवाः ।
अन्वैषन्त तदा नष्टं ज्वलनं भृशदुःखिताः ॥ ९.४८.१८ ॥
ਅਗਨੀ ਲੁਪਤ ਹੋਣ ਤੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਲੁਪਤ ਹੋਈ ਉਸ ਜਵਾਲਾ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲੱਗੇ।
9.48.19
ततोऽग्नितीर्थमासाद्य शमीगर्भस्थमेव हि ।
ददृशुर्ज्वलनं तत्र वसमानं यथाविधि ॥ ९.४८.१९ ॥
ਫਿਰ ਅਗਨੀਤੀਰਥ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸ਼ਮੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਉਸ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਸਦਾ ਵੇਖਿਆ।
9.48.20
देवाः सर्वे नरव्याघ्र बृहस्पतिपुरोगमाः ।
ज्वलनं तं समासाद्य प्रीताऽभूवन्सवासवाः ॥ ९.४८.२० ॥
ਹੇ ਨਰਵਿਆਘ੍ਰ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਉਸ ਅਗਨੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।
9.48.21
पुनर्यथागतं जग्मुः सर्वभक्षश्च सोऽभवत् ।
भृगोः शापान्महाभाग यदुक्तं ब्रह्मवादिना ॥ ९.४८.२१ ॥
ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ; ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਸਰਾਪ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸਰਬਭੱਖੀ ਹੋ ਗਿਆ — ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।
9.48.22
तत्राप्याप्लुत्य मतिमान्ब्रह्मशापान्मुमोच ह ॥ ९.४८.२२ ॥
ਉੱਥੇ ਵੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ।
9.48.23
तत्राप्लुत्य ततो ब्रह्मा सह देवैः प्रभुः पुरा ।
ससर्ज चान्नानि तथा देवतानां यथाविधि ॥ ९.४८.२३ ॥
ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਭੋਗ ਰਚੇ।
9.48.24
तत्र स्नात्वा च दत्त्वा च वसूनि विविधानि च ।
कौबेरं प्रययौ तीर्थं यत्र तप्त्वा महत्तपः ॥ ९.४८.२४ ॥
ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਨ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਕੌਬੇਰ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ।
9.48.25
धनाधिपत्यं सम्प्राप्तो राजन्नैलबिलः प्रभुः ॥ ९.४८.२५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨੈਲਬਿਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਧਨ ਦਾ ਅਧਿਪਤਿਤ੍ਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
9.48.26
तत्रस्थमेव तं राजन्धनानि निधयस्तथा ।
उपतद्धतुर्नरश्रेष्ठ तत्तीर्थं लाङ्गली बलः ॥ ९.४८.२६ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਠਹਿਰੇ ਉਸ ਕੋਲ ਧਨ ਅਤੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ; ਉਸ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਹਲਧਰ ਬਲਰਾਮ (ਗਏ)।
9.48.27
गत्वा स्नात्वा च विधिवद्ब्राह्मणेभ्यो धनं ददौ ।
ददृशे तत्र तत्स्थानं कौबेरे काननोत्तमे ॥ ९.४८.२७ ॥
ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦਿੱਤਾ; ਉੱਤਮ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਉਹ ਸਥਾਨ ਵੇਖਿਆ।
9.48.28
पुरा यत्र तपस्तप्तं विपुलं सुमहात्मना ।
यक्षराज्ञा कुबेरेण वरा लब्धाश्च पुष्कलाः ॥ ९.४८.२८ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਤਮਾ ਯਕਸ਼ਰਾਜ ਕੁਬੇਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸਨ।
9.48.29
धनाधिपत्यं सख्यं च रुद्रेणामिततेजसा ।
सुरत्वं लोकपालत्वं पुत्रं च नलकूबरम् ॥ ९.४८.२९ ॥
ਧਨ ਦਾ ਅਧਿਪਤਿਤ੍ਵ, ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰੁਦਰ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ, ਦੇਵਤ੍ਵ, ਲੋਕਪਾਲਤ੍ਵ, ਪੁੱਤਰ ਨਲਕੂਬਰ (ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ)।
9.48.30
यत्र लेभे महाबाहो धनाधिपतिरञ्जसा ।
अभिषिक्तश्च तत्रैव समागम्य मरुद्गणैः ॥ ९.४८.३० ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਜਿੱਥੇ ਧਨਾਧਿਪਤੀ ਨੇ ਸਹਿਜੇ ਹੀ (ਉਹ ਪਦ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਰੁਦ੍ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਇਆ।
9.48.31
वाहनं चास्य तद्दत्तं हंसयुक्तं मनोजवम् ।
विमानं पुष्पकं दिव्यं नैर्ऋतैश्वर्यमेव च ॥ ९.४८.३१ ॥
ਉਸਨੂੰ ਹੰਸਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਮਨ ਵਰਗੀ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵਾਹਨ, ਦਿਵ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਅਤੇ ਨੈਰ੍ਰਿਤਾਂ ਦਾ ਐਸ਼ਵਰਜ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
9.48.32
तत्राप्लुत्य बलो राजन्दत्त्वा दायांश्च पुष्कलान् ।
जगाम त्वरितो रामस्तीर्थं स्वेतानुलेपनः ॥ ९.४८.३२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਚਿੱਟਾ ਲੇਪ ਲਾਈ ਰਾਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
9.48.33
निषेवितं सर्वसत्वैर्नाम्ना बदरपाचनम् ।
नानर्तुकवनोपेतं सदा पुष्पफलं शुभम् ॥ ९.४८.३३ ॥
ਬਦਰਪਾਚਨ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਉਹ ਤੀਰਥ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਹਰ ਰੁੱਤ ਦੇ ਬਣ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਫੁੱਲਾਂ-ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।