มหาภารตะ · อัธยายะ 9.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.49.1
ततस्तीर्थवरं रामो ययौ बदरपाचनाम् ।
तपस्विसिद्धचरितं यत्र कन्या धृतव्रता ॥ ९.४९.१ ॥
จากนั้น พระรามเสด็จไปยังท่าน้ำอันประเสริฐชื่อพทรปาจนา ซึ่งเป็นที่ที่บรรดาตาปสและสิทธะมาอยู่เนืองๆ และมีหญิงสาวผู้ถือวัตรปฏิบัติอยู่ที่นั่น
9.49.2
भरद्वाजस्य दुहिता रुपेणाप्रतिमा भुवि ।
श्रुतावती नाम विभो कुमारी ब्रह्मचारिणी ॥ ९.४९.२ ॥
เป็นธิดาของพระภรทวาช ผู้มีรูปโฉมไม่มีใครเทียบได้ในโลก นามว่าศรุตาวตี โอ้ผู้ทรงอานุภาพ เป็นกุมารีผู้ถือพรหมจรรย์
9.49.3
तपश्चचार सात्युग्रं नियमैर्बहुभिर्वृता ।
भर्ता मे देवराजः स्यादिति निश्चित्य भामिनी ॥ ९.४९.३ ॥
นางบำเพ็ญตบะอันเข้มงวดยิ่ง ด้วยการถือศีลวัตรมากมาย โดยตั้งใจว่า ขอให้พระอินทร์ราชาแห่งเทวดาเป็นสามีของข้าเถิด
9.49.4
समास्तस्या व्यतिक्रान्ता बह्व्यः कुरुकुलोद्वह ।
चरन्त्या नियमांस्तांस्तांस्त्रीभिस्तीव्रान्सुदुश्चरान् ॥ ९.४९.४ ॥
โอ้ผู้สืบเชื้อสายตระกูลกุรุ ปีเป็นจำนวนมากล่วงไปขณะที่นางปฏิบัติศีลวัตรเหล่านั้นอย่างเคร่งครัด ซึ่งหญิงทั่วไปทำได้ยากยิ่ง
9.49.5
तस्यास्तु तेन वृत्तेन तपसा च विशाम्पते ।
भक्त्या च भगवान्प्रीतः परया पाकशासनः ॥ ९.४९.५ ॥
โอ้ผู้เป็นใหญ่แห่งประชาชน พระอินทร์ผู้ลงทัณฑ์แก่ปากะ ทรงพอพระทัยในความประพฤติของนาง ในตบะของนาง และในความภักดีอันสูงสุดของนาง
9.49.6
आजगामाश्रमं तस्यास्त्रिदशाधिपतिः प्रभुः ।
आस्थाय रूपं विप्रर्षेर्वसिष्ठस्य महात्मनः ॥ ९.४९.६ ॥
เทพผู้เป็นใหญ่แห่งเทวดาสามสิบองค์ ทรงมาถึงอาศรมของนาง โดยแปลงกายเป็นรูปของพราหมณ์ฤๅษีวสิษฐ์ผู้ยิ่งใหญ่
9.49.7
सा तं दृष्ट्वोग्रतपसं वसिष्ठं तपतां वरम् ।
आचारैर्मुनिभिर्दृष्टैः पूजयामास भारत ॥ ९.४९.७ ॥
เมื่อนางเห็นวสิษฐ์ ผู้บำเพ็ญตบะอย่างเข้มงวด เป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ตาปส นางจึงบูชาท่านตามธรรมเนียมที่ฤๅษีทั้งหลายปฏิบัติกัน โอ้ภารตะ
9.49.8
उवाच नियमज्ञा च कल्याणी सा प्रियंवदा ।
भगवन्मुनिशार्दूल किमाज्ञापयसि प्रभो ॥ ९.४९.८ ॥
นางผู้รู้จักศีลวัตร ผู้เป็นมงคลและพูดจาอ่อนหวาน กล่าวว่า ข้าแต่ท่านผู้ทรงเกียรติ ผู้ประเสริฐในหมู่ฤๅษี ข้าแต่องค์เป็นใหญ่ ท่านมีบัญชาสิ่งใดหรือ
9.49.9
सर्वमद्य यथाशक्ति तव दास्यामि सुव्रत ।
शक्त्रभक्त्या च ते पाणिं न दास्यामि कथञ्चन ॥ ९.४९.९ ॥
โอ้ผู้มีวัตรอันดี วันนี้ข้าจะถวายทุกสิ่งตามกำลังของข้า แต่เพราะความภักดีต่อศักระ ข้าจะไม่ยอมมอบมือของข้าให้ท่านเด็ดขาด
9.49.10
व्रतैश्च नियमैश्चैव तपसा च तपोधन ।
शक्रस्तोषयितव्यो वै मया त्रिभुवनेश्वरः ॥ ९.४९.१० ॥
โอ้ผู้มั่งคั่งด้วยตบะ ข้าต้องทำให้ศักระผู้เป็นใหญ่แห่งสามโลกพอพระทัยด้วยศีลวัตร ด้วยข้อปฏิบัติ และด้วยการบำเพ็ญตบะ
9.49.11
इत्युक्तो भगवान्देवः स्मयन्निव निरीक्ष्य ताम् ।
उवाच नियमं ज्ञात्वा सांत्वयन्निव भारत ॥ ९.४९.११ ॥
เมื่อนางกล่าวดังนี้ พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงเป็นเทพ ทรงมองนางราวกับยิ้ม ทรงทราบศีลวัตรของนาง แล้วตรัสด้วยวาจาปลอบโยนนาง โอ้ภารตะ
9.49.12
उग्रं तपश्चरसि वै विदिता मेऽसि सुव्रते ।
यदर्थमयमारम्भस्तव कल्याणि हृद्गतः ॥ ९.४९.१२ ॥
เจ้าบำเพ็ญตบะอย่างเข้มงวด เราทราบดีแล้ว โอ้ผู้มีวัตรอันดี ความมุ่งหมายที่อยู่ในใจของเจ้าซึ่งเจ้าเริ่มปฏิบัตินี้ โอ้ผู้เป็นมงคล
9.49.13
तच्च सर्वं यथाभूतं भविष्यति वरानने ।
तपसा लभ्यते सर्वं यथाभूतं भविष्यति ॥ ९.४९.१३ ॥
และทั้งหมดนั้นจะเป็นไปตามที่เป็นอยู่ โอ้ผู้มีใบหน้างดงาม ทุกสิ่งได้มาด้วยตบะ และจะเป็นไปตามที่เป็นอยู่
9.49.14
यथा स्थानानि दिव्यानि विबुधानां शुभानने ।
तपसा तानि प्राप्याणि तपोमूलं महात्सुखम् ॥ ९.४९.१४ ॥
ดังที่บรรดาสถานทิพย์ของเทวดาทั้งหลายเป็นอยู่ โอ้ผู้มีใบหน้าเป็นมงคล สถานเหล่านั้นต้องได้มาด้วยตบะ เพราะรากฐานของตบะคือความสุขอันยิ่งใหญ่
9.49.15
इति कृत्वा तपो घोरं देहं सन्न्यस्य मानवाः ।
देवत्वं यान्ति कल्याणि शृणुष्वैकं वचो मम ॥ ९.४९.१५ ॥
มนุษย์ทั้งหลายที่บำเพ็ญตบะอันเข้มงวดดังนี้ และละทิ้งร่างกายแล้ว ย่อมบรรลุความเป็นเทวดา โอ้ผู้เป็นมงคล จงฟังคำของเราเพียงคำเดียว
9.49.16
प़ञ्च चैतानि सुभगे बदराणि शुभव्रते ।
पचेत्युक्त्वा तु भगवाञ्जगाम बलसूदनः ॥ ९.४९.१६ ॥
โอ้ผู้มีโชคดี โอ้ผู้มีวัตรอันเป็นมงคล จงต้มผลพทระห้าผลนี้ พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงสังหารพละ ตรัสดังนี้แล้วก็เสด็จจากไป
9.49.17
आमन्त्र्य तां तु कल्याणीं ततो जप्यं जजाप सः ।
अविदूरे ततस्तस्मादाश्रमात्तीर्थमुत्तमम् ॥ ९.४९.१७ ॥
เมื่อกล่าวลานางผู้เป็นมงคลแล้ว พระองค์จึงทรงสวดชปะ จากนั้น ไม่ไกลจากอาศรมนั้น มีท่าน้ำอันประเสริฐ
9.49.18
तच्च तीर्थं महाराज यत्र जप्यं जजाप सः ।
इन्द्रतीर्थेतिविख्यातं त्रिषु लोकेषु मानद ॥ ९.४९.१८ ॥
ท่าน้ำนั้น โอ้มหาราช คือที่ซึ่งพระองค์ทรงสวดชปะ เป็นที่รู้จักกันทั่วสามโลกในนามอินทรติรถ โอ้ผู้ให้เกียรติ
9.49.19
तस्य जिज्ञासनार्थं स भगवान्पाकशासनः ।
बदराणामपचनं चकार विबुधाधिपः ॥ ९.४९.१९ ॥
เพื่อทดสอบนาง พระผู้เป็นเจ้าอินทร์ ผู้ลงทัณฑ์แก่ปากะ ผู้เป็นใหญ่แห่งเทวดา ทรงต้มผลพทระ
9.49.20
ततः प्रतप्ता सा राजन्वाग्यता विगतक्लमा ।
तत्परा शुचिसंवीता पावके समधिश्रयत्।
अपचद्राजशार्दूल बदराणि महाव्रता ॥ ९.४९.२० ॥
โอ้พระราชา ต่อมานางผู้ร้อนรุ่มและสำรวมวาจา ปราศจากความเหนื่อยล้า มุ่งมั่นอยู่กับงานนั้น สวมผ้าสะอาด จึงวางผลพทระบนไฟและต้มผลไม้เหล่านั้น โอ้ราชสีห์แห่งกษัตริย์ นางผู้ถือวัตรอันยิ่งใหญ่
9.49.21
तस्याः पचन्त्याः सुमहान्कालोऽगात्पुरुषर्षभ ।
न च स्म तान्यपच्यन्त दिनं च क्षयमभ्यगात् ॥ ९.४९.२१ ॥
ขณะนางกำลังหุงต้ม เวลาอันยาวนานก็ล่วงไป โอ้บุรุษผู้ประเสริฐ แต่ผลพุทรานั้นยังไม่สุก และวันก็ผ่านไปจนสิ้นสุด
9.49.22
हुताशनेन दग्धश्च यस्तस्याः काष्ठसञ्चयः ।
अकाष्ठमग्निं सा दृष्ट्वा स्वशरीरमथादहत् ॥ ९.४९.२२ ॥
กองฟืนที่นางมีอยู่นั้นถูกไฟเผาไหม้จนหมด เมื่อนางเห็นไฟที่ไม่มีฟืนแล้ว นางจึงเผาร่างของตนเอง
9.49.23
पादौ प्रक्षिप्य सा पूर्वं पावके चारुदर्शना ।
दग्धौ दग्धौ पुनः पादावुपावर्तयतानघ ॥ ९.४९.२३ ॥
นางผู้มีใบหน้างดงามได้วางเท้าลงในไฟก่อนเป็นอันดับแรก โอ้ผู้ไร้บาป นางพลิกเท้าที่ถูกเผาไหม้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า
9.49.24
चरणे दह्यमाने च नाचिन्तयदनिन्दिता ।
दुःखं कमलपत्राक्षी महर्षिप्रियकाम्यया ॥ ९.४९.२४ ॥
แม้เท้าของนางกำลังถูกเผาไหม้ หญิงผู้ไร้ตำหนิผู้มีดวงตาดุจกลีบบัวนั้นมิได้คิดถึงความเจ็บปวด เพราะปรารถนาจะทำให้มหาฤๅษีพอพระทัย
9.49.25
न वैमनस्यं तस्यास्तु मुखभेदोऽथवाऽभवत् ।
शरीरमग्निना दीप्य जलमध्ये यथा स्थिता ॥ ९.४९.२५ ॥
นางมิได้เกิดความไม่พอใจ และใบหน้าของนางก็มิได้เปลี่ยนแปลง แม้ร่างกายของนางกำลังลุกโชนด้วยไฟ นางก็ยืนอยู่ราวกับยืนอยู่กลางน้ำ
9.49.26
तच्चास्याः पचने यत्नं न न्यवर्तत भारत ।
सर्वथा बदराण्येव पक्तव्यानीति कन्यका ॥ ९.४९.२६ ॥
โอ้ภรต ความพยายามหุงต้มของนางมิได้หยุดลง หญิงสาวคิดว่า ไม่ว่าอย่างไร ต้องหุงผลพุทราเท่านั้น
9.49.27
सा तन्मनसि कृत्वैव महर्षेर्वचनं शुभा ।
अपचद्बदराण्येव न चापच्यन्त भारत ॥ ९.४९.२७ ॥
หญิงผู้เป็นมงคลนั้นนำถ้อยคำของมหาฤๅษีไว้ในใจ นางหุงแต่ผลพุทราเท่านั้น โอ้ภรต สิ่งอื่นใดมิได้ถูกหุงเลย
9.49.28
तस्यास्तु चरणौ वह्निर्ददाह भगवान्स्वयम् ।
न च तस्या मनोदुःखं स्वल्पमप्यभवत्तदा ॥ ९.४९.२८ ॥
พระอัคนีผู้ทรงฤทธานุภาพได้ลวกเท้าของนางด้วยพระองค์เอง แต่ในขณะนั้น ความทุกข์ใจแม้เพียงเล็กน้อยก็มิได้เกิดขึ้นในใจของนาง
9.49.29
अथ तत्कर्म दृष्ट्वाऽस्याः प्रीतस्त्रिभुवनेश्वरः ।
ततः सन्दर्शयामास कन्यायै रूपमात्मनः ॥ ९.४९.२९ ॥
ครั้นเห็นการกระทำของนางนั้น พระผู้เป็นใหญ่แห่งสามโลกก็ทรงพอพระทัย แล้วจึงทรงแสดงพระรูปของพระองค์เองแก่หญิงสาวนั้น
9.49.30
उवाच च सुरश्रेष्ठस्तां कन्यां सुदृढव्रताम् ।
प्रीतोऽस्मि ते शुभे भक्त्या तपसा नियमेन च ॥ ९.४९.३० ॥
เทพผู้ประเสริฐที่สุดตรัสกับหญิงสาวผู้มั่นคงในพรตนั้นว่า โอ้ผู้เป็นมงคล เราพอใจในตัวเจ้าเพราะความภักดี การบำเพ็ญตบะ และวินัยของเจ้า
9.49.31
तस्माद्योऽभिमतः कामः स ते सम्पत्स्यते शुभे ।
देहं त्यक्त्वा महाभागे त्रिदिवे मयि वत्स्यसि ॥ ९.४९.३१ ॥
ฉะนั้น โอ้ผู้เป็นมงคล ความปรารถนาที่เจ้าต้องการจะสัมฤทธิ์ผล โอ้ผู้โชคดียิ่ง เมื่อเจ้าละทิ้งร่างนี้แล้ว เจ้าจะไปอยู่กับเราในสวรรค์
9.49.32
इदं च ते तीर्थवरं स्थिरं लोके भविष्यति ।
सर्वपापापहं सुभ्रु नाम्ना बदरपाचनम्।
विख्यातं त्रिषु लोकेषु ब्रह्मर्षिभिरभिप्लुतम् ॥ ९.४९.३२ ॥
และท่าน้ำอันประเสริฐแห่งนี้จะคงอยู่ในโลกในนามของเจ้า โอ้ผู้มีคิ้วงาม ท่าน้ำนี้จะชำระบาปทั้งปวง และจะเลื่องลือในสามโลกว่า พาทรปาจนะ พรหมฤๅษีทั้งหลายจะลงอาบน้ำที่นี่
9.49.33
अस्मिन्खलु महाभागे शुभे तीर्थवरेऽनघे ।
त्यक्त्वा सप्तर्षयो जग्मुर्हिमवन्तमरुन्धतीम् ॥ ९.४९.३३ ॥
แท้จริงแล้ว โอ้ผู้โชคดียิ่ง ผู้เป็นมงคลและไร้บาป ณ ท่าน้ำอันประเสริฐนี้ เหล่าสัปตรรษีได้ละทิ้งเจ้าไว้ แล้วไปยังหิมาวันต์พร้อมกับอรุนธตี
9.49.34
ततस्ते वै महाभागा गत्वा तत्र सुसंशिताः ।
वृत्त्यर्थं फलमूलानि समाहर्तुं ययुः किल ॥ ९.४९.३४ ॥
จากนั้น เหล่ามหาฤๅษีผู้โชคดียิ่งและผู้มีวินัยอันเคร่งครัดได้ไปยังที่นั้น และออกไปเก็บผลไม้และรากไม้เพื่อเลี้ยงชีพ
9.49.35
तेषां वृत्त्यर्थिनां तत्र वसतां हिमवद्वने ।
अनावृष्टिरनुप्राप्ता तदा द्वादशवार्षिकी ॥ ९.४९.३५ ॥
เมื่อเหล่าฤๅษีผู้แสวงหาปัจจัยเลี้ยงชีพพำนักอยู่ในป่าหิมาวันต์ ความแห้งแล้งอันยาวนานสิบสองปีก็เกิดขึ้นแก่พวกท่านในขณะนั้น
9.49.36
ते कृत्वा चाश्रमं तत्र न्यवसन्त तपस्विनः ।
अरुन्धत्यपि कल्याणी तपोनित्याऽभवत्तदा ॥ ९.४९.३६ ॥
เหล่าตาปสะได้สร้างอาศรมไว้ที่นั้นแล้วพำนักอยู่ที่นั้น และอรุนธตีผู้เป็นมงคล ก็ได้มุ่งมั่นบำเพ็ญตบะอย่างสม่ำเสมอตั้งแต่บัดนั้น
9.49.37
अरुन्धतीं ततो दृष्ट्वा तीव्रं नियममास्थिताम् ।
अथागमत्त्रिनयनः सुप्रीतो वरदस्तदा ॥ ९.४९.३७ ॥
เมื่อเห็นอรุนธตีตั้งมั่นในวินัยอันเคร่งครัด พระผู้มีสามตาผู้ประทานพรก็ทรงพอพระทัยยิ่ง จึงเสด็จมาที่นั้นในขณะนั้น
9.49.38
ब्राह्मं रूपं ततः कृत्वा महादेवो महायशाः ।
तामभ्येत्याब्रवीद्देवो भिक्षामिच्छाम्यहं शुभे ॥ ९.४९.३८ ॥
จากนั้น พระมหาเทพผู้มีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่ทรงแปลงพระองค์เป็นพราหมณ์ เสด็จเข้าไปหานางแล้วตรัสว่า โอ้ผู้เป็นมงคล เราปรารถนาจะขอทาน
9.49.39
प्रत्युवाच ततः सा तं ब्राह्मणं चारुदर्शना ।
क्षीणोऽन्नसञ्चयो विप्र बदराणीह भक्षय ॥ ९.४९.३९ ॥
ครั้นนั้น หญิงผู้มีใบหน้างดงามจึงตอบพราหมณ์นั้นว่า โอ้พราหมณ์ เสบียงอาหารของข้าหมดแล้ว ขอท่านจงกินผลพุทราที่นี่เถิด
9.49.40
ततोऽब्रवीन्महादेवः पचस्वैतानि सुव्रते ।
इत्युक्ता साऽपचत्तानि ब्राह्मणप्रियकाम्यया।
अधिश्रित्य समिद्धेऽग्नौ बदराणि यशस्विनी ॥ ९.४९.४० ॥
จากนั้น พระมหาเทพตรัสว่า โอ้ผู้มีพรตอันดี ขอเจ้าจงหุงสิ่งเหล่านี้เถิด เมื่อถูกเอ่ยเช่นนั้น หญิงผู้มีชื่อเสียงนั้น เพื่อจะทำให้พราหมณ์พอใจ จึงตั้งผลพุทราไว้บนกองไฟที่กำลังลุกโชน แล้วหุงผลพุทรานั้น
9.49.41
दिव्या मनोरमाः पुण्याः कथाः शुश्राव सा तदा ।
अतीता सा त्वनावृष्टिर्घोरा द्वादशवार्षिकी ॥ ९.४९.४१ ॥
จากนั้นนางได้ฟังเรื่องราวอันศักดิ์สิทธิ์ งดงามและน่ายินดีของเทพ และความแห้งแล้งอันน่าสะพรึงกลัวซึ่งกินเวลาสิบสองปีก็ผ่านพ้นไป
9.49.42
अनश्नन्त्याः पचन्त्याश्च शृण्वन्त्याश्च कथाः शुभाः ।
दिनोपमः स तस्याथ कालोऽतीतः सुदारुणः ॥ ९.४९.४२ ॥
สำหรับนาง ผู้ไม่กินและไม่หุงหา และฟังเรื่องราวอันเป็นมงคล ช่วงเวลาอันน่าสะพรึงกลัวยิ่งนั้นก็ผ่านไปเหมือนเพียงหนึ่งวัน
9.49.43
ततस्तु मुनयः प्राप्ताः फलान्यादाय पर्वतात् ।
ततः स भगवान्प्रीतः प्रोवाचारुन्धतीं ततः ॥ ९.४९.४३ ॥
จากนั้นฤๅษีทั้งหลายก็มาถึง พร้อมผลไม้ที่เก็บมาจากภูเขา แล้วพระผู้เป็นเจ้าผู้ประเสริฐ ทรงพอพระทัย จึงตรัสกับอรุนธตี
9.49.44
उपसर्पस्व धर्मज्ञे यथापूर्वमिमानृषीन् ।
प्रीतोऽस्मि तव धर्मज्ञे तपसा नियमेन च ॥ ९.४९.४४ ॥
ดูกรผู้รู้ธรรม จงเข้าไปหาฤๅษีเหล่านี้เหมือนเดิมเถิด เรายินดีในตัวเจ้า ดูกรผู้รู้ธรรม ด้วยตบะและการสำรวมระวังของเจ้า
9.49.45
ततः सन्दर्शयामास स्वरूपं भगवान्हरः ।
ततोऽब्रवीत्तदा तेभ्यस्तस्याश्च चरितं महत् ॥ ९.४९.४५ ॥
จากนั้นพระผู้เป็นเจ้าหระ ทรงแสดงพระรูปของพระองค์ให้ปรากฏ แล้วจึงตรัสแก่ฤๅษีเหล่านั้นถึงการกระทำอันยิ่งใหญ่ของนาง
9.49.46
भवद्भिर्हिमवत्पृष्ठे यत्तपः समुपार्जितम् ।
अस्यास्च यत्तपो विप्रा न समं तन्मतं मम ॥ ९.४९.४६ ॥
ตบะที่พวกท่านได้สั่งสมไว้บนหลังเขาหิมาลัย กับตบะของนาง ดูกรพราหมณ์ทั้งหลาย ในความเห็นของเรา สองอย่างนี้ไม่เท่าเทียมกัน
9.49.47
अनया हि तपस्विन्या तपस्तप्तं सुदुश्चरम् ।
अनश्नन्त्या पचन्त्या च समा द्वादश पारिताः ॥ ९.४९.४७ ॥
เพราะนักพรตหญิงผู้นี้ได้บำเพ็ญตบะอันยากยิ่ง โดยไม่กินอาหาร ขณะหุงหาอยู่ ครบสิบสองปีบริบูรณ์
9.49.48
ततः प्रोवाच भगवांस्तामेवारुन्धतीं पुनः ।
वरं वृणीष्व कल्याणि यत्तेऽभिलषितं हृदि ॥ ९.४९.४८ ॥
จากนั้นพระผู้เป็นเจ้าได้ตรัสกับอรุนธตีนั้นอีกครั้งว่า ดูกรผู้เป็นมงคล จงเลือกพรเถิด สิ่งใดที่เจ้าปรารถนาในใจ
9.49.49
साऽब्रवीत्पृथुताम्राक्षी देवं सप्तर्षिसंसदि ।
भगवान्यदि मे प्रीतस्तीर्थं स्यादिदमद्भुतम् ॥ ९.४९.४९ ॥
นางมีดวงตาใหญ่และแดงก่ำ จึงทูลต่อเทพเจ้าท่ามกลางที่ประชุมของพระฤๅษีทั้งเจ็ด ว่า ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า หากพระองค์ทรงพอพระทัยในข้าพระองค์ ขอให้ท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์อันน่าอัศจรรย์นี้บังเกิดขึ้นที่นี่เถิด
9.49.50
सिद्धदेवर्षिदयितं नाम्ना बदरपाचनम् ।
तथाऽस्मिन्देवदेवेश त्रिरात्रमुषितः शुचिः ॥ ९.४९.५० ॥
ขอให้มีนามว่าพทรปาจนะ เป็นที่รักของสิทธะ เทพ และฤๅษี ข้าแต่เทพผู้เป็นใหญ่กว่าเทพทั้งปวง ผู้ใดพำนักอยู่ที่นี่อย่างบริสุทธิ์สามคืน
9.49.51
प्राप्नुयादुपवासेन फलं द्वादशवार्षिकम् ।
एवमस्त्विति तां देवः प्रत्युवाच तपस्विनीम् ॥ ९.४९.५१ ॥
ด้วยการอดอาหาร ผู้นั้นพึงได้ผลบุญเท่ากับสิบสองปี เทพจึงตรัสตอบนักพรตหญิงนั้นว่า ให้เป็นดังนั้นเถิด
9.49.52
सप्तर्षिभिः स्तुतो देवस्ततो लोकं ययौ तदा ।
ऋषयो विस्मयं जग्मुस्तां दृष्ट्वा चाप्यरुन्धतीम्।
अश्रान्तां चाविवर्णां च क्षुत्पिपासाऽसमायुताम् ॥ ९.४९.५२ ॥
เมื่อพระฤๅษีทั้งเจ็ดสรรเสริญแล้ว เทพจึงเสด็จกลับไปยังโลกของพระองค์ ฤๅษีทั้งหลายต่างประหลาดใจ และเมื่อเห็นอรุนธตี ผู้ไม่เหน็ดเหนื่อย ไม่ซีดเซียว และไม่หวั่นไหวต่อความหิวกระหาย ก็ยิ่งประหลาดใจมากขึ้น
9.49.53
एवं सिद्धिः परा प्राप्ता अरुन्धत्या विशुद्धया ।
यथा त्वया महाभागे मदर्थे संशितव्रते ॥ ९.४९.५३ ॥
ดังนี้ อรุนธตีผู้บริสุทธิ์ จึงบรรลุความสำเร็จอันสูงสุด ดุจเดียวกับที่ท่านได้กระทำเพื่อเรา ดูกรผู้มีโชคยิ่ง ผู้มั่นคงในวัตรปฏิบัติ
9.49.54
विशेषो हि त्वया भद्रे व्रते ह्यस्मिन्समर्पितः ।
तथा चेदं ददाम्यद्य नियमेन सुतोषितः।
विशेषं तव कल्याणि प्रयच्छामि वरं वरे ॥ ९.४९.५४ ॥
ดูกรผู้เป็นมงคล ท่านได้แสดงความอุทิศตนอันพิเศษในวัตรนี้ ดังนั้น เราผู้พอพระทัยยิ่งตามกฎ จึงประทานสิ่งนี้แก่ท่านในวันนี้ ดูกรผู้เป็นมงคล เราจะประทานพรพิเศษแก่ท่าน จงเลือกพรของท่านเถิด
9.49.55
अरुन्धत्या वरस्तस्या यो दत्तो वै महात्मना ।
तस्य चाहं प्रभावेन तव कल्याणि तेजसा।
प्रवक्ष्यामि परं भूयो वरमत्र यथाविधि ॥ ९.४९.५५ ॥
ด้วยอำนาจของพรที่ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ได้ประทานแก่อรุนธตี และด้วยรัศมีของท่าน ดูกรสตรีผู้เป็นมงคล เราจะประกาศพรอันสูงสุดอีกประการหนึ่งที่นี่ ตามพิธีที่ถูกต้อง
9.49.56
यस्त्वेकां रजनीं तीर्थे वत्स्यते सुसमाहितः ।
सस्नात्वा प्राप्स्यते लोकान्देहन्यासात्सुदुर्लभान् ॥ ९.४९.५६ ॥
ผู้ใดพำนักอยู่ที่ท่าศักดิ์สิทธิ์หนึ่งคืนด้วยจิตที่สงบมั่นคง และอาบน้ำที่นั่น ผู้นั้นเมื่อวางร่างลง จะได้ไปถึงโลกทั้งหลายที่ยากจะได้มา
9.49.57
इत्युक्त्वा भगवान्देवः सहस्राक्षः प्रतापवान् ।
श्रुतावतीं ततः पुण्यां जगाम त्रिदिवं पुनः ॥ ९.४९.५७ ॥
เมื่อตรัสดังนี้แล้ว พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพลานุภาพ ผู้มีพันตา ก็เสด็จจากแม่น้ำศรุตาวตีอันศักดิ์สิทธิ์ และกลับสู่สวรรค์อีกครั้ง
9.49.58
गते वज्रधरे राजंस्तत्र वर्षं पपात ह ।
पुष्पाणां भरतश्रेष्ठ दिव्यानां पुण्यगन्धिनाम् ॥ ९.४९.५८ ॥
เมื่อผู้ทรงอาวุธสายฟ้าเสด็จไปแล้ว ดูกรพระราชา ดอกไม้ทิพย์อันมีกลิ่นหอมศักดิ์สิทธิ์ก็โปรยลงมาที่นั่น ดูกรผู้ประเสริฐที่สุดแห่งภรตะ
9.49.59
दवदुन्दुभयश्चापि नेदुस्तत्र महास्वनाः ।
मारुतश्च ववौ पुण्यः पुण्यगन्धो विशाम्पते ॥ ९.४९.५९ ॥
กลองทิพย์ก็ดังกึกก้องด้วยเสียงอันยิ่งใหญ่ที่นั่น และดูกรผู้เป็นใหญ่แห่งประชาชน ลมศักดิ์สิทธิ์ก็พัดมา พาไปซึ่งกลิ่นหอมอันบริสุทธิ์
9.49.60
उत्सृज्य तु शुभा देहं जगामास्य च भार्यताम् ।
तपसोग्रेण तं लब्ध्वा तेन रेमे सहाच्युत ॥ ९.४९.६० ॥
นางผู้เป็นมงคลได้ละทิ้งร่างนั้นแล้ว และได้เป็นภรรยาของเขา ครั้นได้เขามาด้วยตบะอันแรงกล้า นางก็ยินดีอยู่ร่วมกับเขา ดูกรอัจยุตะ
9.49.61
का तस्या भगवन्माता क्व संवृद्धा च शोभना ।
श्रोतुमिच्छाम्यहं विप्र परं कौतूहलं हि मे ॥ ९.४९.६१ ॥
ใครคือมารดาของนางนั้น และนางเติบโตขึ้นที่ไหน ข้าแต่ผู้เป็นมงคล ข้าแต่พราหมณ์ ข้าอยากจะฟัง เพราะความอยากรู้ของข้ามีมากนัก
9.49.62
भरद्वाजस्य विप्रर्षेः स्कन्नं रेतो महात्मनः ।
दृष्ट्वाऽप्सरसमायान्तीं घृताचीं पृथलोचनाम् ॥ ९.४९.६२ ॥
น้ำอสุจิของฤๅษีพราหมณ์ผู้ยิ่งใหญ่ ภรทวาชะ หลั่งออกมาเมื่อท่านเห็นอัปสรเฆฤตาจีกำลังเข้ามาใกล้ นางมีดวงตากว้างงาม
9.49.63
स तु जग्राह तद्रेतः करेण जपतां वरः ।
तदाऽपतत्पर्णपुटे तत्र सा सम्भवत्सुता ॥ ९.४९.६३ ॥
ท่านผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ท่องบทสวด รับน้ำอสุจินั้นไว้ในมือ ครั้นแล้วมันก็หล่นลงในถ้วยใบไม้ และบุตรีก็ถือกำเนิดขึ้นที่นั่น
9.49.64
तस्यास्तु जातकर्मादि कृत्वा सर्वं तपोधनः ।
नाम चास्याः स कृतवान्भरद्वाजो महामुनिः ॥ ९.४९.६४ ॥
ฤๅษีภรทวาชะผู้ยิ่งใหญ่ ผู้มีตบะอันอุดม ได้ประกอบพิธีการเกิดและพิธีอื่น ๆ ทั้งหมดให้แก่นาง และได้ตั้งชื่อให้นางด้วย
9.49.65
श्रुतावतीति धर्मात्मा देवर्षिगणसंसदि ।
स्वे च तामाश्रमे न्यस्य जगाम हिमवद्वनम् ॥ ९.४९.६५ ॥
ท่านผู้มีธรรมะ ตั้งชื่อนางว่าศรุตาวตี ในที่ประชุมของเหล่าเทพและฤๅษี แล้วฝากนางไว้ที่อาศรมของตน จากนั้นก็ไปยังป่าหิมาลัย
9.49.66
तत्राप्युपस्पृश्य महानुभावो ।
वसूनि दत्त्वा च महाद्विजेभ्यः।
जगाम तीर्थं सुसमाहितात्मा ।
शक्रस्य वृष्णिप्रवरस्तदानीम् ॥ ९.४९.६६ ॥
แม้ที่นั่น ผู้มีอานุภาพยิ่งใหญ่ผู้นั้น หลังจากชำระตนด้วยน้ำ และแจกทรัพย์แก่พราหมณ์ผู้ยิ่งใหญ่ทั้งหลายแล้ว ก็ไปยังท่าศักดิ์สิทธิ์ของพระอินทร์ด้วยจิตที่สงบมั่น ในเวลานั้น ท่านคือผู้ประเสริฐที่สุดแห่งวฤษณิ