മഹാഭാരതം · അധ്യായം 9.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.49.1
ततस्तीर्थवरं रामो ययौ बदरपाचनाम् ।
तपस्विसिद्धचरितं यत्र कन्या धृतव्रता ॥ ९.४९.१ ॥
പിന്നെ രാമൻ ശ്രേഷ്ഠതീർത്ഥമായ ബദരപാചനത്തിലേക്ക് പോയി; തപസ്വികളും സിദ്ധന്മാരും സഞ്ചരിക്കുന്ന ആ സ്ഥലത്ത് വ്രതനിഷ്ഠയുള്ള ഒരു കന്യക ഉണ്ടായിരുന്നു.
9.49.2
भरद्वाजस्य दुहिता रुपेणाप्रतिमा भुवि ।
श्रुतावती नाम विभो कुमारी ब्रह्मचारिणी ॥ ९.४९.२ ॥
ഭരദ്വാജന്റെ പുത്രി, ഭൂമിയിൽ രൂപത്തിൽ ഉപമയില്ലാത്തവൾ; ഹേ വിഭോ, ശ്രുതാവതി എന്ന പേരുള്ള ബ്രഹ്മചാരിണിയായ കന്യക.
9.49.3
तपश्चचार सात्युग्रं नियमैर्बहुभिर्वृता ।
भर्ता मे देवराजः स्यादिति निश्चित्य भामिनी ॥ ९.४९.३ ॥
അനേകം നിയമങ്ങളോടെ ആ ഭാമിനി, 'ദേവരാജാവ് എന്റെ ഭർത്താവാകട്ടെ' എന്ന് ഉറപ്പിച്ച് അതി ഉഗ്രമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.
9.49.4
समास्तस्या व्यतिक्रान्ता बह्व्यः कुरुकुलोद्वह ।
चरन्त्या नियमांस्तांस्तांस्त्रीभिस्तीव्रान्सुदुश्चरान् ॥ ९.४९.४ ॥
ഹേ കുരുകുലോദ്വഹാ, അവൾ ആചരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന വർഷങ്ങൾ പലതും കഴിഞ്ഞുപോയി; സ്ത്രീകൾക്ക് അതിദുഷ്കരമായ കഠിന നിയമങ്ങൾ അവൾ പാലിച്ചു.
9.49.5
तस्यास्तु तेन वृत्तेन तपसा च विशाम्पते ।
भक्त्या च भगवान्प्रीतः परया पाकशासनः ॥ ९.४९.५ ॥
ഹേ വിശാംപതേ, അവളുടെ ആ നടപ്പും തപസ്സും പരമഭക്തിയും കൊണ്ട് ഭഗവാൻ പാകശാസനൻ ഇന്ദ്രൻ പ്രസന്നനായി.
9.49.6
आजगामाश्रमं तस्यास्त्रिदशाधिपतिः प्रभुः ।
आस्थाय रूपं विप्रर्षेर्वसिष्ठस्य महात्मनः ॥ ९.४९.६ ॥
മുപ്പത് ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയായ പ്രഭു ഇന്ദ്രൻ അവളുടെ ആശ്രമത്തിൽ എത്തി; മഹാത്മാവായ വിപ്രർഷി വസിഷ്ഠന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ച്.
9.49.7
सा तं दृष्ट्वोग्रतपसं वसिष्ठं तपतां वरम् ।
आचारैर्मुनिभिर्दृष्टैः पूजयामास भारत ॥ ९.४९.७ ॥
ഉഗ്രതപസ്സുള്ള, തപസ്വികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വസിഷ്ഠനെ കണ്ട് മുനിമാർ കണ്ട ആചാരങ്ങളനുസരിച്ച് അവൾ അദ്ദേഹത്തെ പൂജിച്ചു, ഹേ ഭാരതാ.
9.49.8
उवाच नियमज्ञा च कल्याणी सा प्रियंवदा ।
भगवन्मुनिशार्दूल किमाज्ञापयसि प्रभो ॥ ९.४९.८ ॥
നിയമങ്ങൾ അറിയുന്ന, കല്യാണിയായ, മധുരമായി സംസാരിക്കുന്ന അവൾ പറഞ്ഞു: 'ഭഗവാനേ, മുനിശാർദൂലാ, പ്രഭോ, അങ്ങ് എന്ത് ആജ്ഞാപിക്കുന്നു?'
9.49.9
सर्वमद्य यथाशक्ति तव दास्यामि सुव्रत ।
शक्त्रभक्त्या च ते पाणिं न दास्यामि कथञ्चन ॥ ९.४९.९ ॥
സുവ്രതാ, ഇന്ന് എന്റെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച് അങ്ങേക്ക് എല്ലാം ഞാൻ തരാം; എന്നാൽ ശക്രഭക്തികൊണ്ട് എന്റെ കൈ ഒരു വിധത്തിലും ഞാൻ തരില്ല.
9.49.10
व्रतैश्च नियमैश्चैव तपसा च तपोधन ।
शक्रस्तोषयितव्यो वै मया त्रिभुवनेश्वरः ॥ ९.४९.१० ॥
തപോധനാ, വ്രതങ്ങളാലും നിയമങ്ങളാലും തപസ്സിനാലും മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും ഈശ്വരനായ ശക്രനെ ഞാൻ പ്രീതിപ്പെടുത്തണം.
9.49.11
इत्युक्तो भगवान्देवः स्मयन्निव निरीक्ष्य ताम् ।
उवाच नियमं ज्ञात्वा सांत्वयन्निव भारत ॥ ९.४९.११ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഭഗവാനായ ദേവൻ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അവളെ നോക്കി, അവളുടെ നിയമം അറിഞ്ഞ്, ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ സംസാരിച്ചു, ഹേ ഭാരതാ.
9.49.12
उग्रं तपश्चरसि वै विदिता मेऽसि सुव्रते ।
यदर्थमयमारम्भस्तव कल्याणि हृद्गतः ॥ ९.४९.१२ ॥
സുവ്രതേ, നീ ഉഗ്രതപസ്സ് ചെയ്യുന്നു, അത് എനിക്കറിയാം; കല്യാണീ, നിന്റെ ഹൃദയത്തിലുള്ള ഉദ്ദേശ്യത്തിനുവേണ്ടിയാണ് ഈ നിന്റെ ആരംഭം.
9.49.13
तच्च सर्वं यथाभूतं भविष्यति वरानने ।
तपसा लभ्यते सर्वं यथाभूतं भविष्यति ॥ ९.४९.१३ ॥
സുന്ദരമുഖീ, അതെല്ലാം യഥാർത്ഥമായി ഇരിക്കുന്നതുപോലെ സംഭവിക്കും. തപസ്സിനാൽ എല്ലാം ലഭിക്കുന്നു; യഥാർത്ഥമായി സംഭവിക്കും.
9.49.14
यथा स्थानानि दिव्यानि विबुधानां शुभानने ।
तपसा तानि प्राप्याणि तपोमूलं महात्सुखम् ॥ ९.४९.१४ ॥
ശുഭമുഖീ, ദേവന്മാരുടെ ദിവ്യസ്ഥാനങ്ങൾ തപസ്സിനാൽ നേടാവുന്നവയാണ്; തപസ്സിന്റെ മൂലത്തിൽ മഹാസുഖമുണ്ട്.
9.49.15
इति कृत्वा तपो घोरं देहं सन्न्यस्य मानवाः ।
देवत्वं यान्ति कल्याणि शृणुष्वैकं वचो मम ॥ ९.४९.१५ ॥
ഇങ്ങനെ കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്ത്, ശരീരം ത്യജിച്ച്, മനുഷ്യർ ദേവത്വം പ്രാപിക്കുന്നു. കല്യാണീ, എന്റെ ഒരു വാക്ക് കേൾക്കൂ.
9.49.16
प़ञ्च चैतानि सुभगे बदराणि शुभव्रते ।
पचेत्युक्त्वा तु भगवाञ्जगाम बलसूदनः ॥ ९.४९.१६ ॥
സുഭഗേ, ശുഭവ്രതേ, ഈ അഞ്ചു ഇലന്തപ്പഴങ്ങൾ പാകം ചെയ്യൂ എന്നു പറഞ്ഞ് ബലസൂദനനായ ഭഗവാൻ പോയി.
9.49.17
आमन्त्र्य तां तु कल्याणीं ततो जप्यं जजाप सः ।
अविदूरे ततस्तस्मादाश्रमात्तीर्थमुत्तमम् ॥ ९.४९.१७ ॥
ആ കല്യാണിയോട് യാത്ര ചോദിച്ച്, അദ്ദേഹം ജപം ജപിച്ചു. പിന്നീട് ആ ആശ്രമത്തിൽനിന്ന് അധികം അകലെയല്ലാതെ ഒരു ഉത്തമ തീർത്ഥമുണ്ടായിരുന്നു.
9.49.18
तच्च तीर्थं महाराज यत्र जप्यं जजाप सः ।
इन्द्रतीर्थेतिविख्यातं त्रिषु लोकेषु मानद ॥ ९.४९.१८ ॥
മഹാരാജാവേ, അദ്ദേഹം ജപം ജപിച്ച ആ തീർത്ഥമാണത്; അത് ഇന്ദ്രതീർത്ഥം എന്ന പേരിൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമാണ്, മാനദാ.
9.49.19
तस्य जिज्ञासनार्थं स भगवान्पाकशासनः ।
बदराणामपचनं चकार विबुधाधिपः ॥ ९.४९.१९ ॥
അവനെ പരീക്ഷിക്കുവാൻ പാകശാസനനായ ഭഗവാൻ ഇന്ദ്രൻ, ദേവാധിപൻ, ഇലന്തപ്പഴങ്ങൾ പാകം ചെയ്തു.
9.49.20
ततः प्रतप्ता सा राजन्वाग्यता विगतक्लमा ।
तत्परा शुचिसंवीता पावके समधिश्रयत्।
अपचद्राजशार्दूल बदराणि महाव्रता ॥ ९.४९.२० ॥
അപ്പോൾ, രാജൻ, ചൂടേറ്റ ആ സ്ത്രീ, മൗനവ്രതയായി, ക്ഷീണമില്ലാതെ, അതിൽ മുഴുകി, ശുദ്ധവസ്ത്രം ധരിച്ച്, അഗ്നിയിൽ വെച്ച്, രാജശാർദൂലാ, മഹാവ്രതയായ അവൾ ഇലന്തപ്പഴങ്ങൾ പാകം ചെയ്തു.
9.49.21
तस्याः पचन्त्याः सुमहान्कालोऽगात्पुरुषर्षभ ।
न च स्म तान्यपच्यन्त दिनं च क्षयमभ्यगात् ॥ ९.४९.२१ ॥
അവൾ പാകം ചെയ്യുമ്പോൾ വളരെ നേരം കഴിഞ്ഞു, പുരുഷർഷഭാ. ആ പഴങ്ങൾ വെന്തില്ല; പകലും അവസാനിച്ചു.
9.49.22
हुताशनेन दग्धश्च यस्तस्याः काष्ठसञ्चयः ।
अकाष्ठमग्निं सा दृष्ट्वा स्वशरीरमथादहत् ॥ ९.४९.२२ ॥
അഗ്നിയാൽ അവളുടെ വിറകുകൂമ്പാരം കത്തിപ്പോയി. വിറകില്ലാത്ത അഗ്നി കണ്ട് അവൾ സ്വന്തം ശരീരം തന്നെ ദഹിപ്പിച്ചു.
9.49.23
पादौ प्रक्षिप्य सा पूर्वं पावके चारुदर्शना ।
दग्धौ दग्धौ पुनः पादावुपावर्तयतानघ ॥ ९.४९.२३ ॥
ആദ്യം തന്റെ പാദങ്ങൾ അഗ്നിയിലിട്ട്, സുന്ദരമുഖിയായ അവൾ, നിഷ്പാപനേ, കരിഞ്ഞ പാദങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും തിരിച്ചു.
9.49.24
चरणे दह्यमाने च नाचिन्तयदनिन्दिता ।
दुःखं कमलपत्राक्षी महर्षिप्रियकाम्यया ॥ ९.४९.२४ ॥
പാദങ്ങൾ എരിഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നിട്ടും ആ നിർദോഷയായ, താമരദളനേത്ര, മഹർഷിയെ പ്രസാദിപ്പിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ ദുഃഖം ചിന്തിച്ചില്ല.
9.49.25
न वैमनस्यं तस्यास्तु मुखभेदोऽथवाऽभवत् ।
शरीरमग्निना दीप्य जलमध्ये यथा स्थिता ॥ ९.४९.२५ ॥
അവളുടെ മനസ്സിൽ വിഷാദമുണ്ടായില്ല, മുഖം മാറിയുമില്ല; തീയാൽ ശരീരം ജ്വലിച്ചിട്ടും അവൾ വെള്ളത്തിനു നടുവിൽ നിൽക്കുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.
9.49.26
तच्चास्याः पचने यत्नं न न्यवर्तत भारत ।
सर्वथा बदराण्येव पक्तव्यानीति कन्यका ॥ ९.४९.२६ ॥
ഭാരതാ, അവൾ പാചകത്തിനുള്ള ശ്രമം നിർത്തിയില്ല; 'എല്ലാ വിധത്തിലും ഇലന്തപ്പഴങ്ങൾ തന്നെ പാകം ചെയ്യണം' എന്നു ആ കന്യക ചിന്തിച്ചു.
9.49.27
सा तन्मनसि कृत्वैव महर्षेर्वचनं शुभा ।
अपचद्बदराण्येव न चापच्यन्त भारत ॥ ९.४९.२७ ॥
ആ ശുഭയായ കന്യക മഹർഷിയുടെ വാക്ക് മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ച് ഇലന്തപ്പഴങ്ങൾ മാത്രം പാകം ചെയ്തു; ഭാരതാ, മറ്റൊന്നും പാകം ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല.
9.49.28
तस्यास्तु चरणौ वह्निर्ददाह भगवान्स्वयम् ।
न च तस्या मनोदुःखं स्वल्पमप्यभवत्तदा ॥ ९.४९.२८ ॥
അവളുടെ പാദങ്ങളെ ഭഗവാനായ അഗ്നി തന്നെ ദഹിപ്പിച്ചു; എന്നാൽ അപ്പോൾ അവളുടെ മനസ്സിൽ അല്പംപോലും ദുഃഖമുണ്ടായില്ല.
9.49.29
अथ तत्कर्म दृष्ट्वाऽस्याः प्रीतस्त्रिभुवनेश्वरः ।
ततः सन्दर्शयामास कन्यायै रूपमात्मनः ॥ ९.४९.२९ ॥
അപ്പോൾ അവളുടെ ആ പ്രവൃത്തി കണ്ട് ത്രിലോകേശ്വരൻ പ്രസന്നനായി; പിന്നെ ആ കന്യകയ്ക്കു തന്റെ രൂപം കാണിച്ചുകൊടുത്തു.
9.49.30
उवाच च सुरश्रेष्ठस्तां कन्यां सुदृढव्रताम् ।
प्रीतोऽस्मि ते शुभे भक्त्या तपसा नियमेन च ॥ ९.४९.३० ॥
ദേവശ്രേഷ്ഠൻ ആ ദൃഢവ്രതയായ കന്യകയോടു പറഞ്ഞു — 'ശുഭേ, നിന്റെ ഭക്തിയാലും തപസ്സാലും നിയമത്താലും ഞാൻ പ്രസന്നനായിരിക്കുന്നു.'
9.49.31
तस्माद्योऽभिमतः कामः स ते सम्पत्स्यते शुभे ।
देहं त्यक्त्वा महाभागे त्रिदिवे मयि वत्स्यसि ॥ ९.४९.३१ ॥
അതിനാൽ ശുഭേ, നിനക്കിഷ്ടമുള്ള ആഗ്രഹം സഫലമാകും. മഹാഭാഗേ, ദേഹം ത്യജിച്ച് നീ എന്നോടൊപ്പം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കും.
9.49.32
इदं च ते तीर्थवरं स्थिरं लोके भविष्यति ।
सर्वपापापहं सुभ्रु नाम्ना बदरपाचनम्।
विख्यातं त्रिषु लोकेषु ब्रह्मर्षिभिरभिप्लुतम् ॥ ९.४९.३२ ॥
ഈ ശ്രേഷ്ഠ തീർത്ഥം നിന്റെ നാമത്താൽ ലോകത്തിൽ സ്ഥിരമായിരിക്കും. ശുഭ്രൂ, സർവപാപങ്ങളും നീക്കുന്ന ഇത് 'ബദരപാചനം' എന്ന പേരിൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമാകും; ബ്രഹ്മർഷികൾ ഇതിൽ സ്നാനം ചെയ്യും.
9.49.33
अस्मिन्खलु महाभागे शुभे तीर्थवरेऽनघे ।
त्यक्त्वा सप्तर्षयो जग्मुर्हिमवन्तमरुन्धतीम् ॥ ९.४९.३३ ॥
മഹാഭാഗേ, ശുഭേ, അനഘേ, ഈ ശ്രേഷ്ഠ തീർത്ഥത്തിൽ വച്ചുതന്നെ സപ്തർഷികൾ നിന്നെ വിട്ട് അരുന്ധതിയോടൊപ്പം ഹിമവാനിലേക്ക് പോയി.
9.49.34
ततस्ते वै महाभागा गत्वा तत्र सुसंशिताः ।
वृत्त्यर्थं फलमूलानि समाहर्तुं ययुः किल ॥ ९.४९.३४ ॥
പിന്നീട് ആ മഹാഭാഗരായ, അതിനിഷ്ഠരായ മുനിമാർ അവിടെ ചെന്ന് ജീവനോപാധിക്കായി ഫലമൂലങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ പോയി.
9.49.35
तेषां वृत्त्यर्थिनां तत्र वसतां हिमवद्वने ।
अनावृष्टिरनुप्राप्ता तदा द्वादशवार्षिकी ॥ ९.४९.३५ ॥
ഹിമവാനിലെ വനത്തിൽ അവിടെ വസിച്ച് ജീവനോപാധി തേടിയിരുന്ന അവർക്ക് അപ്പോൾ പന്ത്രണ്ടു വർഷം നീണ്ട അനാവൃഷ്ടി (വരൾച്ച) ബാധിച്ചു.
9.49.36
ते कृत्वा चाश्रमं तत्र न्यवसन्त तपस्विनः ।
अरुन्धत्यपि कल्याणी तपोनित्याऽभवत्तदा ॥ ९.४९.३६ ॥
ആ തപസ്വികൾ അവിടെ ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ച് പാർത്തു; കല്യാണിയായ അരുന്ധതിയും അപ്പോൾ മുതൽ നിത്യതപസ്സിൽ മുഴുകി.
9.49.37
अरुन्धतीं ततो दृष्ट्वा तीव्रं नियममास्थिताम् ।
अथागमत्त्रिनयनः सुप्रीतो वरदस्तदा ॥ ९.४९.३७ ॥
കഠിന നിയമം അനുഷ്ഠിക്കുന്ന അരുന്ധതിയെ കണ്ട്, മൂന്നു കണ്ണുള്ളവനും അതീവ സന്തുഷ്ടനും വരദായകനുമായവൻ അപ്പോൾ വന്നു.
9.49.38
ब्राह्मं रूपं ततः कृत्वा महादेवो महायशाः ।
तामभ्येत्याब्रवीद्देवो भिक्षामिच्छाम्यहं शुभे ॥ ९.४९.३८ ॥
അപ്പോൾ മഹായശസ്വിയായ മഹാദേവൻ ബ്രാഹ്മണ രൂപം സ്വീകരിച്ച് അവളുടെ അടുത്ത് ചെന്ന് "ശുഭേ, ഞാൻ ഭിക്ഷ ആഗ്രഹിക്കുന്നു" എന്ന് പറഞ്ഞു.
9.49.39
प्रत्युवाच ततः सा तं ब्राह्मणं चारुदर्शना ।
क्षीणोऽन्नसञ्चयो विप्र बदराणीह भक्षय ॥ ९.४९.३९ ॥
അപ്പോൾ സുന്ദരനേത്രയായ അവൾ ആ ബ്രാഹ്മണനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: "വിപ്ര, ഭക്ഷണസഞ്ചയം ക്ഷയിച്ചു; ഇവിടെ ഇലന്തപ്പഴം കഴിച്ചാലും."
9.49.40
ततोऽब्रवीन्महादेवः पचस्वैतानि सुव्रते ।
इत्युक्ता साऽपचत्तानि ब्राह्मणप्रियकाम्यया।
अधिश्रित्य समिद्धेऽग्नौ बदराणि यशस्विनी ॥ ९.४९.४० ॥
അപ്പോൾ മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു, "സുവ്രതേ, ഇവ പാകം ചെയ്യൂ." അങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ ആ യശസ്വിനി ബ്രാഹ്മണനെ പ്രസാദിപ്പിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ജ്വലിക്കുന്ന തീയിൽ വെച്ച് ആ ഇലന്തപ്പഴങ്ങൾ പാകം ചെയ്തു.
9.49.41
दिव्या मनोरमाः पुण्याः कथाः शुश्राव सा तदा ।
अतीता सा त्वनावृष्टिर्घोरा द्वादशवार्षिकी ॥ ९.४९.४१ ॥
അപ്പോൾ അവൾ ദിവ്യവും മനോഹരവും പുണ്യവുമായ കഥകൾ കേട്ടു. പന്ത്രണ്ടു വർഷം നീണ്ട ഭയങ്കരമായ വരൾച്ച കഴിഞ്ഞുപോയി.
9.49.42
अनश्नन्त्याः पचन्त्याश्च शृण्वन्त्याश्च कथाः शुभाः ।
दिनोपमः स तस्याथ कालोऽतीतः सुदारुणः ॥ ९.४९.४२ ॥
ഭക്ഷിക്കാതെയും പാചകം ചെയ്തും ശുഭകഥകൾ കേട്ടും ഇരുന്ന അവൾക്ക് ആ ഭയങ്കര കാലം ഒരു ദിവസം പോലെ കഴിഞ്ഞുപോയി.
9.49.43
ततस्तु मुनयः प्राप्ताः फलान्यादाय पर्वतात् ।
ततः स भगवान्प्रीतः प्रोवाचारुन्धतीं ततः ॥ ९.४९.४३ ॥
അപ്പോൾ മുനിമാർ പർവതത്തിൽ നിന്ന് പഴങ്ങളുമായി എത്തി. അനന്തരം ഭഗവാൻ സന്തുഷ്ടനായി അരുന്ധതിയോട് പറഞ്ഞു.
9.49.44
उपसर्पस्व धर्मज्ञे यथापूर्वमिमानृषीन् ।
प्रीतोऽस्मि तव धर्मज्ञे तपसा नियमेन च ॥ ९.४९.४४ ॥
ധർമ്മജ്ഞേ, മുൻപെന്നപോലെ ഈ ഋഷിമാരുടെ അടുത്തേക്ക് ചെല്ലുക. ധർമ്മജ്ഞേ, നിന്റെ തപസ്സും നിയമവും കൊണ്ട് ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്.
9.49.45
ततः सन्दर्शयामास स्वरूपं भगवान्हरः ।
ततोऽब्रवीत्तदा तेभ्यस्तस्याश्च चरितं महत् ॥ ९.४९.४५ ॥
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ ഹരൻ തന്റെ സ്വരൂപം കാണിച്ചു. അനന്തരം അവരോട് അവളുടെ മഹത്തായ ചരിതം പറഞ്ഞു.
9.49.46
भवद्भिर्हिमवत्पृष्ठे यत्तपः समुपार्जितम् ।
अस्यास्च यत्तपो विप्रा न समं तन्मतं मम ॥ ९.४९.४६ ॥
ഹിമാലയത്തിന്റെ പുറത്ത് നിങ്ങൾ നേടിയ തപസ്സും അവളുടെ തപസ്സും, ഹേ ബ്രാഹ്മണരേ, അവ എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ തുല്യമല്ല.
9.49.47
अनया हि तपस्विन्या तपस्तप्तं सुदुश्चरम् ।
अनश्नन्त्या पचन्त्या च समा द्वादश पारिताः ॥ ९.४९.४७ ॥
ഈ തപസ്വിനി അതികഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു. ഭക്ഷിക്കാതെയും പാചകം ചെയ്തുകൊണ്ടും പന്ത്രണ്ടു വർഷം പൂർത്തിയായി.
9.49.48
ततः प्रोवाच भगवांस्तामेवारुन्धतीं पुनः ।
वरं वृणीष्व कल्याणि यत्तेऽभिलषितं हृदि ॥ ९.४९.४८ ॥
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ വീണ്ടും അരുന്ധതിയോട് പറഞ്ഞു: കല്യാണീ, നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക.
9.49.49
साऽब्रवीत्पृथुताम्राक्षी देवं सप्तर्षिसंसदि ।
भगवान्यदि मे प्रीतस्तीर्थं स्यादिदमद्भुतम् ॥ ९.४९.४९ ॥
വിശാലമായ ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള അവൾ സപ്തർഷിസഭയിൽ ദേവനോട് പറഞ്ഞു: "ഭഗവാനേ, അങ്ങ് എന്നിൽ പ്രീതനെങ്കിൽ ഇവിടെ ഈ അത്ഭുതതീർത്ഥം ഉണ്ടാകട്ടെ."
9.49.50
सिद्धदेवर्षिदयितं नाम्ना बदरपाचनम् ।
तथाऽस्मिन्देवदेवेश त्रिरात्रमुषितः शुचिः ॥ ९.४९.५० ॥
സിദ്ധന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും ഋഷിമാർക്കും പ്രിയമായ ഇത് ബദരപാചനം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടട്ടെ. ദേവദേവാ, ഇവിടെ ശുദ്ധനായി മൂന്നു രാത്രി വസിക്കുന്നവൻ.
9.49.51
प्राप्नुयादुपवासेन फलं द्वादशवार्षिकम् ।
एवमस्त्विति तां देवः प्रत्युवाच तपस्विनीम् ॥ ९.४९.५१ ॥
ഉപവാസത്താൽ പന്ത്രണ്ടു വർഷത്തെ ഫലം ലഭിക്കട്ടെ." "അങ്ങനെ ആകട്ടെ" എന്ന് ദേവൻ ആ തപസ്വിനിയോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
9.49.52
सप्तर्षिभिः स्तुतो देवस्ततो लोकं ययौ तदा ।
ऋषयो विस्मयं जग्मुस्तां दृष्ट्वा चाप्यरुन्धतीम्।
अश्रान्तां चाविवर्णां च क्षुत्पिपासाऽसमायुताम् ॥ ९.४९.५२ ॥
സപ്തർഷികളാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട ദേവൻ അപ്പോൾ തന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോയി. അരുന്ധതിയെ കണ്ട് ഋഷിമാർ വിസ്മയിച്ചു; ക്ഷീണമില്ലാതെ, നിറം മാറാതെ, വിശപ്പും ദാഹവും ബാധിക്കാതെ അവൾ നിന്നിരുന്നു.
9.49.53
एवं सिद्धिः परा प्राप्ता अरुन्धत्या विशुद्धया ।
यथा त्वया महाभागे मदर्थे संशितव्रते ॥ ९.४९.५३ ॥
ഇങ്ങനെ വിശുദ്ധയായ അരുന്ധതി പരമമായ സിദ്ധി നേടി; ഓ മഹാഭാഗ്യവതീ, നീ എനിക്കുവേണ്ടി, ഓ കഠിനവ്രതേ.
9.49.54
विशेषो हि त्वया भद्रे व्रते ह्यस्मिन्समर्पितः ।
तथा चेदं ददाम्यद्य नियमेन सुतोषितः।
विशेषं तव कल्याणि प्रयच्छामि वरं वरे ॥ ९.४९.५४ ॥
ഭദ്രേ, ഈ വ്രതത്തിൽ നീ വിശേഷമായ അർപ്പണം കാണിച്ചു. അതിനാൽ അത്യന്തം സന്തുഷ്ടനായി ഇന്ന് ചട്ടപ്രകാരം ഇത് ഞാൻ നൽകുന്നു. ഓ കല്യാണീ, നിനക്ക് ഒരു വിശേഷവരം ഞാൻ നൽകുന്നു; വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ.
9.49.55
अरुन्धत्या वरस्तस्या यो दत्तो वै महात्मना ।
तस्य चाहं प्रभावेन तव कल्याणि तेजसा।
प्रवक्ष्यामि परं भूयो वरमत्र यथाविधि ॥ ९.४९.५५ ॥
അരുന്ധതിക്ക് മഹാത്മാവ് നൽകിയ വരത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താലും നിന്റെ തേജസ്സാലും, കല്യാണീ, ഇവിടെ യഥാവിധി മറ്റൊരു ശ്രേഷ്ഠവരം ഞാൻ പറയാം.
9.49.56
यस्त्वेकां रजनीं तीर्थे वत्स्यते सुसमाहितः ।
सस्नात्वा प्राप्स्यते लोकान्देहन्यासात्सुदुर्लभान् ॥ ९.४९.५६ ॥
പുണ്യതീർത്ഥത്തിൽ ഏകാഗ്രചിത്തനായി ഒരു രാത്രി പാർത്ത് സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ, ദേഹത്യാഗത്തിനു ശേഷം അതിദുർലഭമായ ലോകങ്ങൾ നേടും.
9.49.57
इत्युक्त्वा भगवान्देवः सहस्राक्षः प्रतापवान् ।
श्रुतावतीं ततः पुण्यां जगाम त्रिदिवं पुनः ॥ ९.४९.५७ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ഭഗവാനായ, പ്രതാപവാനായ സഹസ്രാക്ഷൻ ദേവൻ പുണ്യയായ ശ്രുതാവതിയിൽനിന്ന് വീണ്ടും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.
9.49.58
गते वज्रधरे राजंस्तत्र वर्षं पपात ह ।
पुष्पाणां भरतश्रेष्ठ दिव्यानां पुण्यगन्धिनाम् ॥ ९.४९.५८ ॥
വജ്രധരൻ പോയശേഷം, രാജാവേ, അവിടെ പുണ്യഗന്ധമുള്ള ദിവ്യപുഷ്പങ്ങളുടെ വർഷം പെയ്തു, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
9.49.59
दवदुन्दुभयश्चापि नेदुस्तत्र महास्वनाः ।
मारुतश्च ववौ पुण्यः पुण्यगन्धो विशाम्पते ॥ ९.४९.५९ ॥
അവിടെ ദേവദുന്ദുഭികളും മഹാനാദത്തോടെ മുഴങ്ങി; ജനപാലകാ, പുണ്യഗന്ധമുള്ള കാറ്റ് വീശി.
9.49.60
उत्सृज्य तु शुभा देहं जगामास्य च भार्यताम् ।
तपसोग्रेण तं लब्ध्वा तेन रेमे सहाच्युत ॥ ९.४९.६० ॥
ശുഭ ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ച് അവന്റെ ഭാര്യാത്വം നേടി; കഠിനതപസ്സാൽ അവനെ ലഭിച്ച് അവനോടൊപ്പം രമിച്ചു, അച്യുതാ.
9.49.61
का तस्या भगवन्माता क्व संवृद्धा च शोभना ।
श्रोतुमिच्छाम्यहं विप्र परं कौतूहलं हि मे ॥ ९.४९.६१ ॥
അവളുടെ മാതാവ് ആരായിരുന്നു? ആ സുന്ദരി എവിടെയാണ് വളർന്നത്? ഭഗവാനേ, വിപ്രാ, ഇത് കേൾക്കാൻ എനിക്ക് വലിയ കൗതുകമുണ്ട്.
9.49.62
भरद्वाजस्य विप्रर्षेः स्कन्नं रेतो महात्मनः ।
दृष्ट्वाऽप्सरसमायान्तीं घृताचीं पृथलोचनाम् ॥ ९.४९.६२ ॥
മഹാത്മാവായ വിപ്രർഷി ഭരദ്വാജന്റെ ബീജം സ്ഖലിച്ചു; വിശാലനേത്രയായ അപ്സരസ് ഘൃതാചി വരുന്നത് അദ്ദേഹം കണ്ടപ്പോൾ.
9.49.63
स तु जग्राह तद्रेतः करेण जपतां वरः ।
तदाऽपतत्पर्णपुटे तत्र सा सम्भवत्सुता ॥ ९.४९.६३ ॥
ജപിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അദ്ദേഹം ആ ബീജം കൈകൊണ്ട് എടുത്തു; അപ്പോൾ അത് ഇലക്കുമ്പിളിൽ വീണു; അവിടെ അവൾ പുത്രിയായി ജനിച്ചു.
9.49.64
तस्यास्तु जातकर्मादि कृत्वा सर्वं तपोधनः ।
नाम चास्याः स कृतवान्भरद्वाजो महामुनिः ॥ ९.४९.६४ ॥
തപോധനനായ മഹാമുനി ഭരദ്വാജൻ അവളുടെ ജാതകർമ്മാദി എല്ലാ സംസ്കാരങ്ങളും നിർവഹിച്ചു, അവൾക്ക് പേരും നൽകി.
9.49.65
श्रुतावतीति धर्मात्मा देवर्षिगणसंसदि ।
स्वे च तामाश्रमे न्यस्य जगाम हिमवद्वनम् ॥ ९.४९.६५ ॥
ദേവഋഷിഗണസഭയിൽ 'ശ്രുതാവതി' എന്ന് പേരിട്ട്, ആ ധർമ്മാത്മാവ് അവളെ തന്റെ ആശ്രമത്തിൽ പാർപ്പിച്ച് ഹിമവദ്വനത്തിലേക്ക് പോയി.
9.49.66
तत्राप्युपस्पृश्य महानुभावो ।
वसूनि दत्त्वा च महाद्विजेभ्यः।
जगाम तीर्थं सुसमाहितात्मा ।
शक्रस्य वृष्णिप्रवरस्तदानीम् ॥ ९.४९.६६ ॥
അവിടെയും ആ മഹാനുഭാവൻ ആചമനം ചെയ്ത്, മഹാബ്രാഹ്മണർക്ക് ധനം ദാനം ചെയ്ത്, ശാന്തമനസ്സോടെ ഇന്ദ്രതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോയി—വൃഷ്ണികുലശ്രേഷ്ഠൻ അന്നു.