महाभारत · अध्याय 9.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.51.1
तस्मिन्नेव तु धर्मात्मा वसति स्म तपोधनः ।
गार्हस्थ्यं धर्ममास्थाय असितो देवलः पुरा ॥ ९.५१.१ ॥
त्याच ठिकाणी धर्मात्मा, तपोधन असित आणि देवल पूर्वी गृहस्थधर्माचे पालन करीत राहत होते.
9.51.2
धर्मनित्यः शुचिर्दान्तो न्यस्तदण्डो महातपाः ।
कर्मणा मनसा वाचा समः सर्वेषु जन्तुषु ॥ ९.५१.२ ॥
तो धर्मात नित्य स्थिर, शुचि, संयमी, दंड त्यागलेला महातपस्वी होता; कर्म, मन आणि वाणी यांनी सर्व प्राण्यांशी समभाव राखणारा होता.
9.51.3
अक्रोधनो महाराज तुल्यनिन्दाप्रियाप्रियः ।
काञ्चने लोष्टके चैव समदर्शी महातपाः ॥ ९.५१.३ ॥
महाराजा, तो क्रोधरहित होता; निंदा-स्तुती, प्रिय-अप्रिय त्याला सारखेच होते; सोने आणि मातीचे ढेकूळ सारखे पाहणारा महातपस्वी होता.
9.51.4
देवताः पूजयन्नित्यमतिथींश्च द्विजैः सह ।
ब्रह्मचर्यरतो नित्यं सदा धर्मपरायणः ॥ ९.५१.४ ॥
तो नित्य देवतांची पूजा करीत असे, ब्राह्मणांसह अतिथींचाही सत्कार करीत असे; सदैव ब्रह्मचर्यात रमणारा आणि धर्मपरायण होता.
9.51.5
ततोऽभ्येत्य महाराज योगमास्थाय भिक्षुकः ।
जैगीषव्यो मुनिर्धीमांस्तस्मिंस्तीर्थे समाहितः ॥ ९.५१.५ ॥
मग, हे महाराजा, बुद्धिमान मुनी जैगीषव्य योगाचा आश्रय घेऊन भिक्षूच्या रूपाने त्या तीर्थात आले आणि एकाग्रचित्त होऊन राहिले.
9.51.6
देवलस्याश्रमे राजन्न्यवसत्स महाद्युतिः ।
योगनित्यो महाराज सिद्धिं प्राप्तो महातपाः ॥ ९.५१.६ ॥
हे राजा, तो महातेजस्वी देवलाच्या आश्रमात राहिला. हे महाराजा, योगात नित्य रमणारा तो महातपस्वी सिद्धी पावला.
9.51.7
तं तत्र वसमानं तु जैगीषव्यं महामुनिम् ।
देवलो दर्शयन्नेव नैवायुञ्जत धर्मतः ॥ ९.५१.७ ॥
तेथे राहणाऱ्या त्या महामुनी जैगीषव्याला देवलाने दाखवल्यासारखे केले, परंतु धर्मानुसार त्याला जोडले नाही.
9.51.8
एवं तयोर्महाराज दीर्घकालो व्यतिक्रमत् ।
जैगीषव्यं मुनिं चैव न ददर्शाथ देवलः ॥ ९.५१.८ ॥
हे महाराजा, अशा प्रकारे त्या दोघांचा दीर्घकाळ गेला, आणि देवलाने जैगीषव्य मुनींना पाहिलेच नाही.
9.51.9
आहारकाले मतिमान्परिव्राड्जनमेजय ।
उपातिष्ठत धर्मज्ञो भैक्षकाले स देवलम् ॥ ९.५१.९ ॥
हे जनमेजया, आहाराच्या वेळी बुद्धिमान, धर्मज्ञ परिव्राजक भिक्षेच्या वेळी देवलाजवळ आले.
9.51.10
स दृष्ट्वा भिक्षुरूपेण प्राप्तं तत्र महामुनिम् ।
गौरवं परमं चक्रे प्रीतिं च विपुलां तथा ॥ ९.५१.१० ॥
भिक्षुरूपात तेथे आलेल्या त्या महामुनींना पाहून त्याने परम आदर आणि विपुल प्रेम दाखवले.
9.51.11
देवलस्तु यथाशक्ति पूजयामास भारत ।
ऋषिदृष्टेन विधिना समा बह्व्यः समाहितः ॥ ९.५१.११ ॥
हे भरता, देवलाने आपल्या शक्तीनुसार, ऋषींनी पाहिलेल्या विधीप्रमाणे, एकाग्रतेने अनेक वर्षे त्याची पूजा केली.
9.51.12
कदाचित्तस्य नृपते देवलस्य महात्मनः ।
चिन्ता सुमहती जाता मुनिं दृष्ट्वा महाद्युतिम् ॥ ९.५१.१२ ॥
हे नृपती, एकदा त्या महात्मा देवलाच्या मनात त्या तेजस्वी मुनींना पाहून फार मोठी चिंता निर्माण झाली.
9.51.13
समास्तु समतिक्रान्ता बह्व्यः पूजयतो मम ।
न चायमलसो भिक्षुरभ्यभाषत किञ्चन ॥ ९.५१.१३ ॥
पुष्कळ वर्षे उलटली; मी यांची पूजा करत राहिलो, तरीही या अनलस भिक्षूने काहीच म्हटले नाही.
9.51.14
एवं विगणयन्नेव स जगाम महोदधिम् ।
अन्तरिक्षचरः श्रीमान्कलशं गृह्य देवलः ॥ ९.५१.१४ ॥
असे मोजत मोजतच ते महासागराकडे गेले; आकाशात संचार करणारे श्रीमान देवल कलश घेऊन गेले.
9.51.15
गच्छन्नेव स धर्मात्मा समुद्रं सरितां पतिम् ।
जैगीषव्यं ततोऽपश्यद्गतं प्रागेव भारत ॥ ९.५१.१५ ॥
चालतानाच त्या धर्मात्म्याने नद्यांचा स्वामी जो समुद्र, तिथे आधीच पोहोचलेले जैगीषव्य पाहिले, हे भारता.
9.51.16
ततः सविस्मयश्चिन्तां जगामाथासितः प्रभुः ।
कथं भिक्षुरयं प्राप्तः समुद्रे स्नात एव च ॥ ९.५१.१६ ॥
तेव्हा आश्चर्यचकित झालेले प्रभू असित चिंतेत पडले: 'हा भिक्षू समुद्रापर्यंत कसा पोहोचला, आणि तिथे स्नानही करून झाला?'
9.51.17
इत्येवं चिन्तयामास महर्षिरसितस्तदा ।
स्नात्वा समुद्रे विधिवच्छुचिर्जप्यं जजाप ह ॥ ९.५१.१७ ॥
महर्षी असित तेव्हा असा विचार करू लागले; मग समुद्रात विधिपूर्वक स्नान करून शुचिर्भूत होऊन त्यांनी जप केला.
9.51.18
कृतजप्याह्निकः श्रीमानाश्रमं च जगाम ह ।
कलशं जलपूर्णं वै गृहीत्वा जनमेजय ॥ ९.५१.१८ ॥
जप व नित्यकर्म पूर्ण केलेले श्रीमान असित आश्रमाकडे गेले; हे जनमेजया, पाण्याने भरलेला कलश घेऊन.
9.51.19
ततः स प्रविशन्नेव स्वमाश्रमपदं मुनिः ।
आसीनमाश्रमे तत्र जैगीषव्यमपश्यत ॥ ९.५१.१९ ॥
तेव्हा तो मुनी आपल्या आश्रमपदात प्रवेश करताच तेथे आश्रमात बसलेल्या जैगीषव्याला त्याने पाहिले.
9.51.20
न व्याहरति चैवैनं जैगीषव्यः कथञ्चन ।
काष्ठभूतोऽऽश्रमपदे वसति स्म महातपाः ॥ ९.५१.२० ॥
जैगीषव्य त्याच्याशी कोणत्याही प्रकारे बोलत नव्हता; तो महातपस्वी आश्रमात लाकडासारखा स्थिर राहून वास करत असे.
9.51.21
तं दृष्ट्वा चाप्लुतं तोये सागरे सागरोपमम् ।
प्रविष्टमाश्रमं चापि पूर्वमेव ददर्श सः ॥ ९.५१.२१ ॥
समुद्राच्या पाण्यात बुडालेल्या, समुद्रासारख्या त्या व्यक्तीला पाहून, आणि जो आधीच आश्रमात प्रवेशला होता त्यालाही त्याने पाहिले.
9.51.22
असितो देवलो राजंश्चिन्तयामास बुद्धिमान् ।
दृष्टः प्रभावं तपसो जैगीषव्यस्य योगजम् ॥ ९.५१.२२ ॥
हे राजा, बुद्धिमान असित देवल विचार करू लागला; जैगीषव्याच्या योगातून जन्मलेला तपःप्रभाव त्याने पाहिला होता.
9.51.23
चिन्तयामास राजेन्द्र तदा स मुनिसत्तमः ।
मया दृष्टः समुद्रे च आश्रमे च कथं त्वयम् ॥ ९.५१.२३ ॥
हे राजेंद्रा, तेव्हा त्या मुनिश्रेष्ठाने विचार केला: मी याला समुद्रात आणि आश्रमात दोन्ही ठिकाणी पाहिले; हे कसे शक्य आहे?
9.51.24
एवं विगणयन्नेव स मुनिर्मन्त्रपारगः ।
उत्पपाताश्रमात्तस्मादन्तरिक्षं विशां पते ॥ ९.५१.२४ ॥
असा विचार करीत असताना मंत्रपारंगत तो मुनी, हे प्रजापते, त्या आश्रमातून आकाशात उडाला.
9.51.25
सोऽन्तरिक्षचरान्सिद्धान्समपश्यत्समाहितान् ।
जैगीषव्यं च तैः सिद्धैः पूज्यमानमपश्यत ॥ ९.५१.२५ ॥
त्याने आकाशात संचार करणाऱ्या समाहित सिद्धांना पाहिले; त्या सिद्धांकडून पूजला जात असलेला जैगीषव्यही पाहिला.
9.51.26
ततोऽसितः सुसंरब्धो व्यवसायी दृढव्रतः ।
अपश्यद्वै दिवं यान्तं जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.२६ ॥
नंतर अत्यंत संतप्त, दृढ निश्चयी आणि दृढव्रती देवलाने जैगीषव्य स्वर्गाकडे जात असल्याचे पाहिले.
9.51.27
तस्माच्च पितृलोकं तं व्रजन्तं सोऽन्वपश्यत ।
पितृलोकाच्च तं यान्तं याम्यं लोकमपश्यत ॥ ९.५१.२७ ॥
नंतर पितृलोकाकडे जात असलेल्या त्याला त्याने अनुसरून पाहिले; आणि पितृलोकातून पुढे जात असलेल्या त्याला यमलोकात पाहिले.
9.51.28
तस्मादपि समुत्पत्य सोमलोकमभिष्टुतम् ।
व्रजन्तमन्वपश्यत्स जैगीषव्यं महामुनिम् ॥ ९.५१.२८ ॥
तेथूनही वर उडून, स्तुती केल्या जाणाऱ्या सोमलोकाकडे जात असलेल्या त्या महामुनी जैगीषव्याला त्याने अनुसरून पाहिले.
9.51.29
लोकान्समुत्पतन्तं च शुभानेकान्तयाजिनाम् ।
ततोऽग्निहोत्रिणां लोकांस्तेभ्यश्चाप्युत्पपात ह ॥ ९.५१.२९ ॥
एकांत यज्ञ करणाऱ्यांच्या शुभ लोकांकडे वर उडत असल्याचे त्याने पाहिले; नंतर अग्निहोत्र्यांच्या लोकांकडे, आणि त्यांच्याही वर तो उडाला.
9.51.30
दर्शं च पौर्णमासं च ये यजन्ति तपोधनाः ।
तेभ्यः स ददृशे धीमाँल्लोकेभ्यः पशुयाजिनाम् ॥ ९.५१.३० ॥
जे तपोधन दर्श आणि पौर्णमास यज्ञ करतात त्यांच्याकडून आणि पशुयाजींच्या लोकांकडूनही तो बुद्धिमान दिसला.
9.51.31
चातुर्मास्यैर्बहुविधैर्यजन्ते ये तपोधनाः ।
तेषां स्थानं तथा यान्तं तथाग्निष्टोमयाजिनाम् ॥ ९.५१.३१ ॥
तपोधन जे अनेक प्रकारचे चातुर्मास्य यज्ञ करतात, त्यांचे स्थान आणि अग्निष्टोम यज्ञ करणाऱ्यांचे स्थानही त्याने पाहिले.
9.51.32
अग्निष्टुतेन च तथा ये यजन्ति तपोधनाः ।
तत्स्थानमनुसम्प्राप्तमन्वपश्यत देवलः ॥ ९.५१.३२ ॥
तपोधन अग्निष्टुत यज्ञाने तसेच यजन करतात; त्या स्थानापर्यंत पोहोचून देवलाने ते पाहिले.
9.51.33
वाजपेयं क्रतुवरं तथा बहुसुवर्णकम् ।
आहरन्ति महाप्राज्ञास्तेषां लोकेष्वपश्यत ॥ ९.५१.३३ ॥
महाप्राज्ञ लोक वाजपेय नावाचा श्रेष्ठ यज्ञ आणि पुष्कळ सुवर्ण असलेला यज्ञ करतात; त्यांच्या लोकांमध्ये त्याने ते पाहिले.
9.51.34
यजन्ते पुण्डरीकेण राजसूयेन चैव ये ।
तेषां लोकेष्वपश्यच्च जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.३४ ॥
पुंडरीक आणि राजसूय यज्ञाने जे यजन करतात; त्यांच्या लोकांमध्ये देवलाने जैगीषव्याला पाहिले.
9.51.35
अश्वमेधं क्रतुवरं नरमेधं तथैव च ।
आहरन्ति नरश्रेष्ठास्तेषां लोकेष्वपश्यत ॥ ९.५१.३५ ॥
नरश्रेष्ठ लोक अश्वमेध नावाचा श्रेष्ठ यज्ञ आणि तसेच नरमेध यज्ञ करतात; त्यांच्या लोकांमध्ये त्याने ते पाहिले.
9.51.36
सर्वमेधं च दुष्प्रापं तथा सौत्रामणिं च ये ।
तेषां लोकेष्वपश्यच्च जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.३६ ॥
सर्वमेध आणि दुष्प्राप्य सौत्रामणी यज्ञ जे करतात; त्यांच्या लोकांमध्ये देवलाने जैगीषव्याला पाहिले.
9.51.37
द्वादशाहैश्च सत्रैर्ये यजन्ते विविधैर्नृप ।
तेषां लोकेष्वपश्यच्च जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.३७ ॥
हे राजा, जे बारा दिवसांच्या आणि विविध सत्रांनी यज्ञ करतात, त्यांच्या लोकांमध्ये देवलाने जैगीषव्याला पाहिले.
9.51.38
मित्रावरुणयोर्लोकानादित्यानां तथैव च ।
सलोकतामनुप्राप्तमपश्यत ततोऽसितः ॥ ९.५१.३८ ॥
मित्र व वरुणाचे लोक, तसेच आदित्यांचे लोक आणि सलोकता प्राप्त झालेल्यांना तेव्हा असिताने पाहिले.
9.51.39
रुद्राणां च वसूनां च स्थानं यच्च बृहस्पतेः ।
तानि सर्वाण्यतीतं च समपश्यत्ततोऽसितः ॥ ९.५१.३९ ॥
रुद्रांचे आणि वसूंचे स्थान, आणि बृहस्पतीचे जे स्थान, ते सर्व ओलांडून असिताने तेव्हा पूर्णपणे पाहिले.
9.51.40
आरुह्य च गवां लोकं प्रयान्तं ब्रह्मसत्रिणाम् ।
लोकानपश्यद्गच्छन्तं जैगीषव्यं ततोऽसितः ॥ ९.५१.४० ॥
गोलोकावर चढून, ब्रह्मसत्र करणाऱ्यांच्या लोकांकडे जाणाऱ्या जैगीषव्याला मग असिताने पाहिले.
9.51.41
त्रीँल्लोकानपरान्विप्रमुत्पतन्तं स्वतेजसा ।
पतिव्रतानां लोकांश्च व्रजन्तं सोऽन्वपश्यत ॥ ९.५१.४१ ॥
आपल्या तेजाने तीन व इतर लोकांकडे उडणाऱ्या त्या विप्राला, आणि पतिव्रतांच्या लोकांकडे जाणाऱ्याला त्याने पाहिले.
9.51.42
ततो मुनिवरं भूयो जैगीषव्यमथासितः ।
नान्वपश्यत योगस्थमन्तर्हितमरिंदम ॥ ९.५१.४२ ॥
तेव्हा असिताला मुनिश्रेष्ठ जैगीषव्य पुन्हा दिसला नाही; तो योगात स्थिर होऊन अंतर्धान पावला होता. हे शत्रुदमना!
9.51.43
सोऽचिन्तयन्महाभागो जैगीषव्यस्य देवलः ।
प्रभावं सुव्रतत्वं च सिद्धिं योगस्य चातुलाम् ॥ ९.५१.४३ ॥
महाभाग देवल जैगीषव्याचा प्रभाव, त्याचे सुव्रतत्व आणि योगाची अतुल सिद्धी यांचा विचार करू लागला.
9.51.44
असितोऽपृच्छत तदा सिद्धाँल्लोकेषु सत्तमान् ।
प्रयतः प्राञ्जलिर्भूत्वा धीरस्तान्ब्रह्मसत्रिणः ॥ ९.५१.४४ ॥
तेव्हा असिताने विनम्रतेने, हात जोडून, धीरपणे, ब्रह्मसत्र करणाऱ्या लोकश्रेष्ठ सिद्धांना विचारले.
9.51.45
जैगीषव्यं न पश्यामि तं शंसत महौजसम् ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं परं कौतूहलं हि मे ॥ ९.५१.४५ ॥
मला जैगीषव्य दिसत नाही. त्या महातेजस्वीविषयी सांगा. हे ऐकण्याची माझी इच्छा आहे, कारण मला फार कुतूहल आहे.
9.51.46
शृणु देवल भूतार्थं शंसतां नो दृढव्रत ।
जैगीषव्यो गतो लोकं शाश्वतं ब्रह्मणोऽव्ययम् ॥ ९.५१.४६ ॥
हे देवला, दृढव्रता, आमच्या सांगण्यातील सत्य ऐक. जैगीषव्य ब्रह्माच्या शाश्वत, अव्यय लोकाला गेला आहे.
9.51.47
स श्रुत्वा वचनं तेषां सिद्धानां ब्रह्मसत्रिणाम् ।
असितो देवलस्तूर्णमुत्पपात पपात च ॥ ९.५१.४७ ॥
ब्रह्मसत्र करणाऱ्या त्या सिद्धांचे बोल ऐकून असित-देवल तत्काळ उठला आणि मग कोसळला.
9.51.48
ततः सिद्धास्त ऊचुर्हि देवलं पुनरेव ह ।
न देवल गतिस्तत्र तव गन्तुं तपोधन ॥ ९.५१.४८ ॥
तेव्हा त्या सिद्धांनी पुन्हा देवलाला सांगितले: हे देवला, हे तपोधना, तिकडे जाणे हा तुझा मार्ग नाही.
9.51.49
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सिद्धानां देवलः पुनः ।
आनुपूर्व्येण लोकांस्तान्सर्वानवततार ह ॥ ९.५१.४९ ॥
सिद्धांचे ते वचन ऐकून देवल पुन्हा सर्व लोकांतून क्रमाने उतरला.
9.51.50
स्वमाश्रमपदं पुण्यमाजगाम पतङ्गवत् ।
प्रविशन्नेव चापश्यज्जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.५० ॥
देवल आपल्या पवित्र आश्रमात पक्ष्याप्रमाणे आला; प्रवेश करताच त्याने जैगीषव्याला पाहिले.
9.51.51
ततो बुद्ध्या व्यगणयद्देवलो धर्मयुक्तया ।
दृष्ट्वा प्रभावं तपसो जैगीषव्यस्य योगजम् ॥ ९.५१.५१ ॥
मग देवलाने धर्मयुक्त बुद्धीने विचार केला; जैगीषव्याच्या योगातून जन्मलेल्या तपाचा प्रभाव पाहिला.
9.51.52
ततोऽब्रवीन्महात्मानं जैगीषव्यं स देवलः ।
विनयावनतो राजन्नुपसर्प्य महामुनिम् ॥ ९.५१.५२ ॥
तेव्हा विनयाने नम्र झालेला देवल, हे राजा, महामुनीजवळ जाऊन महात्मा जैगीषव्याला म्हणाला.
9.51.53
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा उपदेशं चकार सः ।
विधिं च योगस्य परं कार्याकार्यं च शास्त्रतः ॥ ९.५१.५३ ॥
त्याचे ते बोलणे ऐकून त्याने उपदेश केला: योगाची परम विधी, आणि शास्त्रानुसार काय करावे आणि काय करू नये.
9.51.54
संन्यासकृतबुद्धिं तं ततो दृष्ट्वा महातपाः ।
सर्वाश्चास्य क्रियाश्चक्रे विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ९.५१.५४ ॥
संन्यासात बुद्धी ठेवलेल्या त्याला पाहून त्या महातपस्व्याने विधीप्रमाणे त्याचे सर्व विधी केले.
9.51.55
संन्यासकृतबुद्धिं तं भूतानि पितृभिः सह ।
ततो दृष्ट्वा प्ररुरुदुः कोऽस्मान्संविभजिष्यति ॥ ९.५१.५५ ॥
संन्यासात मन स्थिर केलेल्या त्याला पाहून, पितरांसह प्राणी आक्रोशाने रडू लागले: आता आमची वाटणी कोण करील?
9.51.56
देवलस्तु वचः श्रुत्वा भूतानां करुणं तथा ।
दिशो दश व्याहरतां मोक्षं त्यक्तुं मनो दधे ॥ ९.५१.५६ ॥
देवलाने प्राण्यांचे करुण शब्द ऐकले; दहा दिशांत ते आक्रोशत होते; तेव्हा त्याने मोक्षाचा त्याग करण्याचे मन केले.
9.51.57
ततस्तु फलमूलानि पवित्राणि च भारत ।
पुष्पाण्योषधयश्चैव रोरूयन्ते सहस्रशः ॥ ९.५१.५७ ॥
तेव्हा, हे भारता, फळे-मुळे, पवित्र फुले आणि औषधी वनस्पतीही हजारोंनी आक्रोशू लागल्या.
9.51.58
पुनर्नो देवलः क्षुद्रो नूनं छेत्स्यति दुर्मतिः ।
अभयं सर्वभूतेभ्यो यो दत्त्वा नावबुध्यते ॥ ९.५१.५८ ॥
पुन्हा, निश्चितच हा क्षुद्र, दुर्बुद्धी देवल आम्हांस छेडील; सर्व प्राण्यांना अभय देऊनही ज्याला ते कळत नाही.
9.51.59
ततो भूयो व्यगणयत्स्वबुद्ध्या मुनिसत्तमः ।
मोक्षे गार्हस्थ्यधर्मे वा किं नु श्रेयस्करं भवेत् ॥ ९.५१.५९ ॥
मग त्या मुनिश्रेष्ठाने आपल्या बुद्धीने पुन्हा विचार केला: मोक्षात की गृहस्थधर्मात, कोणते श्रेयस्कर होईल?
9.51.60
इति निश्चित्य मनसा देवलो राजसत्तम ।
त्यक्त्वा गार्हस्थ्यधर्मं स मोक्षधर्ममरोचयत् ॥ ९.५१.६० ॥
हे राजश्रेष्ठा, मनात असा निश्चय करून देवलाने गृहस्थधर्म त्यागला आणि मोक्षधर्म पसंत केला.
9.51.61
एवमादीनि सञ्चिन्त्य देवलो निश्चयात्ततः ।
प्राप्तवान्परमां सिद्धिं परं योगं च भारत ॥ ९.५१.६१ ॥
असा विचार करून देवलांनी निश्चयाने परम सिद्धी व परम योग प्राप्त केला, हे भारता.
9.51.62
ततो देवाः समागम्य बृहस्पतिपुरोगमाः ।
जैगीषव्यं तपश्चास्य प्रशंसन्ति तपस्विनः ॥ ९.५१.६२ ॥
नंतर बृहस्पतीच्या नेतृत्वाखाली देव एकत्र येऊन जैगीषव्याच्या तपाची प्रशंसा करू लागले, तपस्वीही प्रशंसा करू लागले.
9.51.63
अथाब्रवीदृषिवरो देवान्वै नारदस्तदा ।
जैगीषव्ये तपो नास्ति विस्मापयति योऽसितम् ॥ ९.५१.६३ ॥
तेव्हा ऋषिश्रेष्ठ नारद देवांना म्हणाले, 'जैगीषव्याच्या ठायी तप नाही; तो असितालाही चकित करतो.'
9.51.64
तमेवंवादिनं धीरं प्रत्यूचुस्ते दिवौकसः ।
मैवमित्येव शंसन्तो जैगीषव्यं महामुनिम् ॥ ९.५१.६४ ॥
असे बोलणाऱ्या धीर नारदांना देवांनी उत्तर दिले, 'असे नाही,' असे म्हणत महामुनी जैगीषव्याची प्रशंसा करत राहिले.
9.51.65
तत्राप्युपस्पृश्य ततो महात्मा दत्त्वा च वित्तं हलभृद्द्विजेभ्यः ।
अवाप्य धर्मं परमार्यकर्मा जगाम सोमस्य महत्स तीर्थम् ॥ ९.५१.६५ ॥
तेथेही आचमन करून, त्या महात्म्या हलधराने ब्राह्मणांना धन दान केले, परम श्रेष्ठ कर्मे करून धर्म प्राप्त करून सोमाच्या महान तीर्थाकडे गेले.