Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

മഹാഭാരതം · അധ്യായം 9.51

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

9.51.1

तस्मिन्नेव तु धर्मात्मा वसति स्म तपोधनः ।
गार्हस्थ्यं धर्ममास्थाय असितो देवलः पुरा ॥ ९.५१.१ ॥

അതേ സ്ഥലത്ത് ധർമാത്മാവും തപസ്സുതന്നെ ധനമായവനുമായ അസിതനും ദേവലനും മുൻകാലത്ത് ഗൃഹസ്ഥധർമം സ്വീകരിച്ച് വസിച്ചിരുന്നു.

9.51.2

धर्मनित्यः शुचिर्दान्तो न्यस्तदण्डो महातपाः ।
कर्मणा मनसा वाचा समः सर्वेषु जन्तुषु ॥ ९.५१.२ ॥

അദ്ദേഹം എപ്പോഴും ധർമത്തിൽ നിലകൊണ്ട, ശുദ്ധനായ, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹമുള്ള, ദണ്ഡം ഉപേക്ഷിച്ച മഹാതപസ്വിയായിരുന്നു; കർമം, മനസ്സ്, വാക്ക് എന്നിവയാൽ എല്ലാ ജീവികളോടും സമഭാവമുള്ളവനായിരുന്നു.

9.51.3

अक्रोधनो महाराज तुल्यनिन्दाप्रियाप्रियः ।
काञ्चने लोष्टके चैव समदर्शी महातपाः ॥ ९.५१.३ ॥

മഹാരാജാവേ, അദ്ദേഹം ക്രോധമില്ലാത്തവനായിരുന്നു; നിന്ദയും സ്തുതിയും, പ്രിയവും അപ്രിയവും അദ്ദേഹത്തിന് തുല്യമായിരുന്നു; സ്വർണവും മണ്ണുകട്ടയും സമമായി കാണുന്ന മഹാതപസ്വിയായിരുന്നു.

9.51.4

देवताः पूजयन्नित्यमतिथींश्च द्विजैः सह ।
ब्रह्मचर्यरतो नित्यं सदा धर्मपरायणः ॥ ९.५१.४ ॥

അദ്ദേഹം എപ്പോഴും ദേവന്മാരെ പൂജിച്ചു, ബ്രാഹ്മണരോടൊപ്പം അതിഥികളെയും സൽക്കരിച്ചു; എപ്പോഴും ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ രമിച്ചു, സദാ ധർമപരായണനായിരുന്നു.

9.51.5

ततोऽभ्येत्य महाराज योगमास्थाय भिक्षुकः ।
जैगीषव्यो मुनिर्धीमांस्तस्मिंस्तीर्थे समाहितः ॥ ९.५१.५ ॥

പിന്നെ, മഹാരാജാവേ, ബുദ്ധിമാനായ ജൈഗീഷവ്യ മുനി യോഗം സ്വീകരിച്ച് ഭിക്ഷുവായി ആ തീർഥത്തിൽ വന്ന് ഏകാഗ്രചിത്തനായി നിലകൊണ്ടു.

9.51.6

देवलस्याश्रमे राजन्न्यवसत्स महाद्युतिः ।
योगनित्यो महाराज सिद्धिं प्राप्तो महातपाः ॥ ९.५१.६ ॥

രാജാവേ, ആ മഹാതേജസ്വി ദേവലന്റെ ആശ്രമത്തിൽ വസിച്ചു. മഹാരാജാവേ, യോഗത്തിൽ സദാ നിലകൊണ്ട ആ മഹാതപസ്വി സിദ്ധി പ്രാപിച്ചു.

9.51.7

तं तत्र वसमानं तु जैगीषव्यं महामुनिम् ।
देवलो दर्शयन्नेव नैवायुञ्जत धर्मतः ॥ ९.५१.७ ॥

അവിടെ വസിച്ചിരുന്ന മഹാമുനി ജൈഗീഷവ്യനെ ദേവലൻ കാണിച്ചുകൊടുക്കുന്നതുപോലെ തോന്നിയെങ്കിലും ധർമ്മപ്രകാരം അദ്ദേഹത്തെ സമീപിച്ചില്ല.

9.51.8

एवं तयोर्महाराज दीर्घकालो व्यतिक्रमत् ।
जैगीषव्यं मुनिं चैव न ददर्शाथ देवलः ॥ ९.५१.८ ॥

മഹാരാജാവേ, ഇങ്ങനെ അവർ ഇരുവർക്കും ദീർഘകാലം കടന്നുപോയി; ദേവലൻ ജൈഗീഷവ്യ മുനിയെ കണ്ടതേയില്ല.

9.51.9

आहारकाले मतिमान्परिव्राड्जनमेजय ।
उपातिष्ठत धर्मज्ञो भैक्षकाले स देवलम् ॥ ९.५१.९ ॥

ജനമേജയാ, ഭക്ഷണസമയത്ത് ബുദ്ധിമാനും ധർമ്മജ്ഞനുമായ പരിവ്രാജകൻ ഭിക്ഷാസമയത്ത് ദേവലനെ സമീപിച്ചു.

9.51.10

स दृष्ट्वा भिक्षुरूपेण प्राप्तं तत्र महामुनिम् ।
गौरवं परमं चक्रे प्रीतिं च विपुलां तथा ॥ ९.५१.१० ॥

ഭിക്ഷുരൂപത്തിൽ അവിടെ വന്ന ആ മഹാമുനിയെ കണ്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹം പരമമായ ബഹുമാനവും വലിയ സ്നേഹവും കാണിച്ചു.

9.51.11

देवलस्तु यथाशक्ति पूजयामास भारत ।
ऋषिदृष्टेन विधिना समा बह्व्यः समाहितः ॥ ९.५१.११ ॥

ഭാരതാ, ദേവലൻ തന്റെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച്, ഋഷിമാർ കണ്ട വിധിപ്രകാരം, ഏകാഗ്രതയോടെ പലവർഷങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ പൂജിച്ചു.

9.51.12

कदाचित्तस्य नृपते देवलस्य महात्मनः ।
चिन्ता सुमहती जाता मुनिं दृष्ट्वा महाद्युतिम् ॥ ९.५१.१२ ॥

രാജാവേ, ഒരിക്കൽ ആ മഹാത്മാവായ ദേവലന്റെ മനസ്സിൽ ആ തേജസ്വിയായ മുനിയെ കണ്ടപ്പോൾ വലിയ ചിന്ത ഉണ്ടായി.

9.51.13

समास्तु समतिक्रान्ता बह्व्यः पूजयतो मम ।
न चायमलसो भिक्षुरभ्यभाषत किञ्चन ॥ ९.५१.१३ ॥

വർഷങ്ങൾ പലതും കഴിഞ്ഞു; ഞാൻ ഇദ്ദേഹത്തെ പൂജിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു, എന്നിട്ടും ആലസ്യമില്ലാത്ത ഈ ഭിക്ഷു ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.

9.51.14

एवं विगणयन्नेव स जगाम महोदधिम् ।
अन्तरिक्षचरः श्रीमान्कलशं गृह्य देवलः ॥ ९.५१.१४ ॥

ഇങ്ങനെ കണക്കുകൂട്ടിക്കൊണ്ടുതന്നെ അദ്ദേഹം മഹാസമുദ്രത്തിലേക്ക് പോയി; ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ശ്രീമാനായ ദേവലൻ കലശം എടുത്തുകൊണ്ട് പോയി.

9.51.15

गच्छन्नेव स धर्मात्मा समुद्रं सरितां पतिम् ।
जैगीषव्यं ततोऽपश्यद्गतं प्रागेव भारत ॥ ९.५१.१५ ॥

നടക്കുമ്പോൾതന്നെ ആ ധർമ്മാത്മാവ്, നദികളുടെ നാഥനായ സമുദ്രത്തിൽ, നേരത്തേ എത്തിയിരുന്ന ജൈഗീഷവ്യനെ കണ്ടു, ഹേ ഭാരതാ.

9.51.16

ततः सविस्मयश्चिन्तां जगामाथासितः प्रभुः ।
कथं भिक्षुरयं प्राप्तः समुद्रे स्नात एव च ॥ ९.५१.१६ ॥

അപ്പോൾ വിസ്മയിതനായ പ്രഭു അസിതൻ ചിന്താകുലനായി: 'ഈ ഭിക്ഷു എങ്ങനെ സമുദ്രത്തിലെത്തി, അവിടെ കുളിക്കുകയും ചെയ്തു?'

9.51.17

इत्येवं चिन्तयामास महर्षिरसितस्तदा ।
स्नात्वा समुद्रे विधिवच्छुचिर्जप्यं जजाप ह ॥ ९.५१.१७ ॥

മഹർഷി അസിതൻ അപ്പോൾ ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചു; പിന്നെ സമുദ്രത്തിൽ വിധിപ്രകാരം കുളിച്ച്, ശുചിയായി ജപം ചെയ്തു.

9.51.18

कृतजप्याह्निकः श्रीमानाश्रमं च जगाम ह ।
कलशं जलपूर्णं वै गृहीत्वा जनमेजय ॥ ९.५१.१८ ॥

ജപവും നിത്യകർമ്മങ്ങളും പൂർത്തിയാക്കിയ ശ്രീമാനായ അസിതൻ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി; ഹേ ജനമേജയാ, ജലം നിറഞ്ഞ കലശം എടുത്തുകൊണ്ട്.

9.51.19

ततः स प्रविशन्नेव स्वमाश्रमपदं मुनिः ।
आसीनमाश्रमे तत्र जैगीषव्यमपश्यत ॥ ९.५१.१९ ॥

അപ്പോൾ ആ മുനി തന്റെ ആശ്രമപ്രദേശത്ത് പ്രവേശിച്ചയുടനെ, ആശ്രമത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ജൈഗീഷവ്യനെ കണ്ടു.

9.51.20

न व्याहरति चैवैनं जैगीषव्यः कथञ्चन ।
काष्ठभूतोऽऽश्रमपदे वसति स्म महातपाः ॥ ९.५१.२० ॥

ജൈഗീഷവ്യൻ ഒരു വിധത്തിലും അവനോട് സംസാരിച്ചില്ല; ആ മഹാതപസ്വി ആശ്രമത്തിൽ മരക്കഷണം പോലെ നിശ്ചലനായി വസിച്ചു.

9.51.21

तं दृष्ट्वा चाप्लुतं तोये सागरे सागरोपमम् ।
प्रविष्टमाश्रमं चापि पूर्वमेव ददर्श सः ॥ ९.५१.२१ ॥

സമുദ്രത്തിൽ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയ, സമുദ്രസമാനനായ അവനെ കണ്ടശേഷം, മുമ്പേ ആശ്രമത്തിൽ പ്രവേശിച്ചവനെയും അവൻ കണ്ടു.

9.51.22

असितो देवलो राजंश्चिन्तयामास बुद्धिमान् ।
दृष्टः प्रभावं तपसो जैगीषव्यस्य योगजम् ॥ ९.५१.२२ ॥

രാജാവേ, ബുദ്ധിമാനായ അസിതദേവലൻ ചിന്തിക്കാൻ തുടങ്ങി; ജൈഗീഷവ്യന്റെ യോഗത്തിൽനിന്നു ജനിച്ച തപഃപ്രഭാവം അവൻ കണ്ടിരുന്നു.

9.51.23

चिन्तयामास राजेन्द्र तदा स मुनिसत्तमः ।
मया दृष्टः समुद्रे च आश्रमे च कथं त्वयम् ॥ ९.५१.२३ ॥

രാജേന്ദ്രാ, അപ്പോൾ ആ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ ചിന്തിച്ചു: ഇവനെ ഞാൻ സമുദ്രത്തിലും ആശ്രമത്തിലും കണ്ടുവല്ലോ; ഇത് എങ്ങനെ?

9.51.24

एवं विगणयन्नेव स मुनिर्मन्त्रपारगः ।
उत्पपाताश्रमात्तस्मादन्तरिक्षं विशां पते ॥ ९.५१.२४ ॥

ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ മന്ത്രപാരംഗതനായ ആ മുനി, ജനങ്ങളുടെ നാഥാ, ആശ്രമത്തിൽനിന്ന് ആകാശത്തേക്ക് ഉയർന്നു.

9.51.25

सोऽन्तरिक्षचरान्सिद्धान्समपश्यत्समाहितान् ।
जैगीषव्यं च तैः सिद्धैः पूज्यमानमपश्यत ॥ ९.५१.२५ ॥

അവൻ ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന സമാഹിതരായ സിദ്ധന്മാരെ കണ്ടു; ആ സിദ്ധന്മാരാൽ പൂജിക്കപ്പെടുന്ന ജൈഗീഷവ്യനെയും കണ്ടു.

9.51.26

ततोऽसितः सुसंरब्धो व्यवसायी दृढव्रतः ।
अपश्यद्वै दिवं यान्तं जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.२६ ॥

പിന്നെ അത്യന്തം ക്ഷോഭിതനും ദൃഢനിശ്ചയിയും ദൃഢവ്രതനുമായ ദേവലൻ, ജൈഗീഷവ്യൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നത് കണ്ടു.

9.51.27

तस्माच्च पितृलोकं तं व्रजन्तं सोऽन्वपश्यत ।
पितृलोकाच्च तं यान्तं याम्यं लोकमपश्यत ॥ ९.५१.२७ ॥

അവിടെനിന്ന് പിതൃലോകത്തേക്ക് പോകുന്ന അവനെ അവൻ പിന്തുടർന്ന് കണ്ടു; പിതൃലോകത്തുനിന്ന് പോകുന്ന അവനെ യമലോകത്ത് കണ്ടു.

9.51.28

तस्मादपि समुत्पत्य सोमलोकमभिष्टुतम् ।
व्रजन्तमन्वपश्यत्स जैगीषव्यं महामुनिम् ॥ ९.५१.२८ ॥

അവിടെനിന്നും ഉയർന്നുപൊങ്ങി, സ്തുതിക്കപ്പെടുന്ന സോമലോകത്തേക്ക് പോകുന്ന ആ മഹാമുനി ജൈഗീഷവ്യനെ അവൻ പിന്തുടർന്ന് കണ്ടു.

9.51.29

लोकान्समुत्पतन्तं च शुभानेकान्तयाजिनाम् ।
ततोऽग्निहोत्रिणां लोकांस्तेभ्यश्चाप्युत्पपात ह ॥ ९.५१.२९ ॥

ഏകാന്തയാഗം ചെയ്യുന്നവരുടെ ശുഭലോകങ്ങളിലേക്ക് ഉയരുന്നത് കണ്ടു; പിന്നെ അഗ്നിഹോത്രികളുടെ ലോകങ്ങളിലേക്കും, അവരെയും കടന്ന് ഉയർന്നു.

9.51.30

दर्शं च पौर्णमासं च ये यजन्ति तपोधनाः ।
तेभ्यः स ददृशे धीमाँल्लोकेभ्यः पशुयाजिनाम् ॥ ९.५१.३० ॥

തപോധനരായി ദർശ, പൗർണമാസ യാഗങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരിൽനിന്നും, പശുയാഗം ചെയ്യുന്നവരുടെ ലോകങ്ങളിൽനിന്നും ആ ധീമാൻ കാണപ്പെട്ടു.

9.51.31

चातुर्मास्यैर्बहुविधैर्यजन्ते ये तपोधनाः ।
तेषां स्थानं तथा यान्तं तथाग्निष्टोमयाजिनाम् ॥ ९.५१.३१ ॥

തപസ്സ് ധനമാക്കിയ മുനിമാർ പലവിധ ചാതുർമാസ്യ യാഗങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു; അവരുടെയും അഗ്നിഷ്ടോമം ചെയ്യുന്നവരുടെയും സ്ഥാനവും അവൻ കണ്ടു.

9.51.32

अग्निष्टुतेन च तथा ये यजन्ति तपोधनाः ।
तत्स्थानमनुसम्प्राप्तमन्वपश्यत देवलः ॥ ९.५१.३२ ॥

തപസ്സ് ധനമാക്കിയവർ അഗ്നിഷ്ടുത യാഗത്താലും യജിക്കുന്നു; ആ സ്ഥാനത്ത് എത്തി ദേവലൻ അതു കണ്ടു.

9.51.33

वाजपेयं क्रतुवरं तथा बहुसुवर्णकम् ।
आहरन्ति महाप्राज्ञास्तेषां लोकेष्वपश्यत ॥ ९.५१.३३ ॥

മഹാപ്രാജ്ഞർ വാജപേയം എന്ന ശ്രേഷ്ഠയാഗവും ഏറെ സ്വർണ്ണമുള്ള യാഗവും നടത്തുന്നു; അവരുടെ ലോകങ്ങളിൽ അവൻ അതു കണ്ടു.

9.51.34

यजन्ते पुण्डरीकेण राजसूयेन चैव ये ।
तेषां लोकेष्वपश्यच्च जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.३४ ॥

പുണ്ഡരീക യാഗത്താലും രാജസൂയത്താലും യജിക്കുന്നവർ; അവരുടെ ലോകങ്ങളിൽ ദേവലൻ ജൈഗീഷവ്യനെ കണ്ടു.

9.51.35

अश्वमेधं क्रतुवरं नरमेधं तथैव च ।
आहरन्ति नरश्रेष्ठास्तेषां लोकेष्वपश्यत ॥ ९.५१.३५ ॥

നരശ്രേഷ്ഠന്മാർ അശ്വമേധം എന്ന ശ്രേഷ്ഠയാഗവും അതുപോലെ നരമേധവും നടത്തുന്നു; അവരുടെ ലോകങ്ങളിൽ അവൻ അതു കണ്ടു.

9.51.36

सर्वमेधं च दुष्प्रापं तथा सौत्रामणिं च ये ।
तेषां लोकेष्वपश्यच्च जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.३६ ॥

സർവമേധവും ദുഷ്പ്രാപ്യമായ സൗത്രാമണിയും ചെയ്യുന്നവർ; അവരുടെ ലോകങ്ങളിൽ ദേവലൻ ജൈഗീഷവ്യനെ കണ്ടു.

9.51.37

द्वादशाहैश्च सत्रैर्ये यजन्ते विविधैर्नृप ।
तेषां लोकेष्वपश्यच्च जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.३७ ॥

രാജാവേ, പന്ത്രണ്ടു ദിവസത്തെ യാഗങ്ങളാലും വിവിധ സത്രങ്ങളാലും യജിക്കുന്നവരുടെ ലോകങ്ങളിൽ ദേവലൻ ജൈഗീഷവ്യനെ കണ്ടു.

9.51.38

मित्रावरुणयोर्लोकानादित्यानां तथैव च ।
सलोकतामनुप्राप्तमपश्यत ततोऽसितः ॥ ९.५१.३८ ॥

മിത്രാവരുണന്മാരുടെ ലോകങ്ങളും ആദിത്യന്മാരുടെ ലോകങ്ങളും, അതുപോലെ സലോകത നേടിയവരെയും അപ്പോൾ അസിതൻ കണ്ടു.

9.51.39

रुद्राणां च वसूनां च स्थानं यच्च बृहस्पतेः ।
तानि सर्वाण्यतीतं च समपश्यत्ततोऽसितः ॥ ९.५१.३९ ॥

രുദ്രന്മാരുടെയും വസുക്കളുടെയും സ്ഥാനവും ബൃഹസ്പതിയുടെ സ്ഥാനവും, അവയെല്ലാം കടന്ന് അസിതൻ അപ്പോൾ പൂർണ്ണമായി കണ്ടു.

9.51.40

आरुह्य च गवां लोकं प्रयान्तं ब्रह्मसत्रिणाम् ।
लोकानपश्यद्गच्छन्तं जैगीषव्यं ततोऽसितः ॥ ९.५१.४० ॥

ഗോലോകത്തിൽ കയറി, ബ്രഹ്മസത്രം ചെയ്യുന്നവരുടെ ലോകങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്ന ജൈഗീഷവ്യനെ അസിതൻ കണ്ടു.

9.51.41

त्रीँल्लोकानपरान्विप्रमुत्पतन्तं स्वतेजसा ।
पतिव्रतानां लोकांश्च व्रजन्तं सोऽन्वपश्यत ॥ ९.५१.४१ ॥

സ്വന്തം തേജസ്സിനാൽ മൂന്നും മറ്റു ലോകങ്ങളിലേക്കും ഉയർന്നു പറക്കുന്ന ആ വിപ്രനെയും, പതിവ്രതമാരുടെ ലോകങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്നവനെയും അദ്ദേഹം കണ്ടു.

9.51.42

ततो मुनिवरं भूयो जैगीषव्यमथासितः ।
नान्वपश्यत योगस्थमन्तर्हितमरिंदम ॥ ९.५१.४२ ॥

പിന്നെ അസിതൻ മുനിശ്രേഷ്ഠനായ ജൈഗീഷവ്യനെ വീണ്ടും കണ്ടില്ല; അദ്ദേഹം യോഗത്തിൽ നിലകൊണ്ട് മറഞ്ഞിരുന്നു. ഹേ ശത്രുദമനാ!

9.51.43

सोऽचिन्तयन्महाभागो जैगीषव्यस्य देवलः ।
प्रभावं सुव्रतत्वं च सिद्धिं योगस्य चातुलाम् ॥ ९.५१.४३ ॥

മഹാഭാഗ്യനായ ദേവലൻ ജൈഗീഷവ്യന്റെ പ്രഭാവവും സുവ്രതത്വവും യോഗത്തിന്റെ അതുല്യമായ സിദ്ധിയും ചിന്തിച്ചു.

9.51.44

असितोऽपृच्छत तदा सिद्धाँल्लोकेषु सत्तमान् ।
प्रयतः प्राञ्जलिर्भूत्वा धीरस्तान्ब्रह्मसत्रिणः ॥ ९.५१.४४ ॥

അപ്പോൾ അസിതൻ വിനയത്തോടെ കൈകൂപ്പി, ധീരനായി, ബ്രഹ്മസത്രം ചെയ്യുന്ന ലോകശ്രേഷ്ഠരായ സിദ്ധന്മാരോട് ചോദിച്ചു.

9.51.45

जैगीषव्यं न पश्यामि तं शंसत महौजसम् ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं परं कौतूहलं हि मे ॥ ९.५१.४५ ॥

ജൈഗീഷവ്യനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല. ആ മഹാതേജസ്വിയെക്കുറിച്ച് പറയൂ. ഇത് കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; എനിക്ക് വലിയ കൗതുകമുണ്ട്.

9.51.46

शृणु देवल भूतार्थं शंसतां नो दृढव्रत ।
जैगीषव्यो गतो लोकं शाश्वतं ब्रह्मणोऽव्ययम् ॥ ९.५१.४६ ॥

ദേവലാ, ദൃഢവ്രതാ, ഞങ്ങൾ പറയുന്ന സത്യം കേൾക്കുക. ജൈഗീഷവ്യൻ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ശാശ്വതവും അക്ഷയവുമായ ലോകത്തേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു.

9.51.47

स श्रुत्वा वचनं तेषां सिद्धानां ब्रह्मसत्रिणाम् ।
असितो देवलस्तूर्णमुत्पपात पपात च ॥ ९.५१.४७ ॥

ബ്രഹ്മസത്രം ചെയ്യുന്ന ആ സിദ്ധന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദേവലനായ അസിതൻ വേഗം എഴുന്നേറ്റു; പിന്നെ വീണു.

9.51.48

ततः सिद्धास्त ऊचुर्हि देवलं पुनरेव ह ।
न देवल गतिस्तत्र तव गन्तुं तपोधन ॥ ९.५१.४८ ॥

അപ്പോൾ ആ സിദ്ധന്മാർ വീണ്ടും ദേവലനോട് പറഞ്ഞു: ദേവലാ, തപോധനാ, അവിടേക്ക് പോകുന്നത് നിന്റെ മാർഗമല്ല.

9.51.49

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सिद्धानां देवलः पुनः ।
आनुपूर्व्येण लोकांस्तान्सर्वानवततार ह ॥ ९.५१.४९ ॥

സിദ്ധന്മാരുടെ ആ വാക്ക് കേട്ട് ദേവലൻ വീണ്ടും ആ ലോകങ്ങളിലൂടെ ക്രമമായി ഇറങ്ങി.

9.51.50

स्वमाश्रमपदं पुण्यमाजगाम पतङ्गवत् ।
प्रविशन्नेव चापश्यज्जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.५० ॥

ദേവലൻ തന്റെ പവിത്രമായ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പക്ഷിയെപ്പോലെ വന്നു; പ്രവേശിച്ചപ്പോഴേ ജൈഗീഷവ്യനെ കണ്ടു.

9.51.51

ततो बुद्ध्या व्यगणयद्देवलो धर्मयुक्तया ।
दृष्ट्वा प्रभावं तपसो जैगीषव्यस्य योगजम् ॥ ९.५१.५१ ॥

അപ്പോൾ ദേവലൻ ധർമ്മയുക്തമായ ബുദ്ധിയാൽ ആലോചിച്ചു; ജൈഗീഷവ്യന്റെ യോഗത്തിൽനിന്ന് ജനിച്ച തപസ്സിന്റെ പ്രഭാവം കണ്ടു.

9.51.52

ततोऽब्रवीन्महात्मानं जैगीषव्यं स देवलः ।
विनयावनतो राजन्नुपसर्प्य महामुनिम् ॥ ९.५१.५२ ॥

അപ്പോൾ വിനയത്താൽ കുനിഞ്ഞ ദേവലൻ, രാജാവേ, മഹാമുനിയുടെ അടുത്തുചെന്ന് മഹാത്മാവായ ജൈഗീഷവ്യനോട് പറഞ്ഞു.

9.51.53

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा उपदेशं चकार सः ।
विधिं च योगस्य परं कार्याकार्यं च शास्त्रतः ॥ ९.५१.५३ ॥

അവന്റെ ആ വാക്ക് കേട്ട് അവൻ ഉപദേശിച്ചു: യോഗത്തിന്റെ പരമമായ വിധിയും, ശാസ്ത്രപ്രകാരം ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതും.

9.51.54

संन्यासकृतबुद्धिं तं ततो दृष्ट्वा महातपाः ।
सर्वाश्चास्य क्रियाश्चक्रे विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ९.५१.५४ ॥

സന്ന്യാസത്തിൽ ബുദ്ധി ഉറപ്പിച്ചവനെ കണ്ട ആ മഹാതപസ്വി വിധിപ്രകാരം അവന്റെ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും ചെയ്തു.

9.51.55

संन्यासकृतबुद्धिं तं भूतानि पितृभिः सह ।
ततो दृष्ट्वा प्ररुरुदुः कोऽस्मान्संविभजिष्यति ॥ ९.५१.५५ ॥

സംന്യാസത്തിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ച അവനെ കണ്ട്, പിതൃക്കളോടൊപ്പമുള്ള ജീവികൾ കരഞ്ഞു: ഇനി ഞങ്ങളെ ആര് വിഭജിക്കും എന്ന്.

9.51.56

देवलस्तु वचः श्रुत्वा भूतानां करुणं तथा ।
दिशो दश व्याहरतां मोक्षं त्यक्तुं मनो दधे ॥ ९.५१.५६ ॥

ദേവലൻ ജീവികളുടെ കരുണയുള്ള വാക്കുകൾ കേട്ടു; പത്തു ദിക്കുകളിലും അവർ വിലപിച്ചു; അപ്പോൾ അവൻ മോക്ഷം ഉപേക്ഷിക്കാൻ മനസ്സുവെച്ചു.

9.51.57

ततस्तु फलमूलानि पवित्राणि च भारत ।
पुष्पाण्योषधयश्चैव रोरूयन्ते सहस्रशः ॥ ९.५१.५७ ॥

അപ്പോൾ, ഹേ ഭാരതാ, പഴങ്ങളും കിഴങ്ങുകളും പവിത്രമായ പൂക്കളും ഔഷധങ്ങളും ആയിരക്കണക്കിന് കരഞ്ഞു.

9.51.58

पुनर्नो देवलः क्षुद्रो नूनं छेत्स्यति दुर्मतिः ।
अभयं सर्वभूतेभ्यो यो दत्त्वा नावबुध्यते ॥ ९.५१.५८ ॥

വീണ്ടും, തീർച്ചയായും ഈ നീചനും ദുർബുദ്ധിയുമായ ദേവലൻ ഞങ്ങളെ മുറിച്ചുകളയും; സർവ ജീവികൾക്കും അഭയം നൽകിയിട്ടും അതറിയാത്തവൻ.

9.51.59

ततो भूयो व्यगणयत्स्वबुद्ध्या मुनिसत्तमः ।
मोक्षे गार्हस्थ्यधर्मे वा किं नु श्रेयस्करं भवेत् ॥ ९.५१.५९ ॥

അപ്പോൾ ആ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ തന്റെ ബുദ്ധികൊണ്ട് വീണ്ടും ആലോചിച്ചു: മോക്ഷത്തിലോ ഗൃഹസ്ഥധർമ്മത്തിലോ, ഏതാണ് ശ്രേയസ്കരം?

9.51.60

इति निश्चित्य मनसा देवलो राजसत्तम ।
त्यक्त्वा गार्हस्थ्यधर्मं स मोक्षधर्ममरोचयत् ॥ ९.५१.६० ॥

ഹേ രാജശ്രേഷ്ഠാ, മനസ്സിൽ ഇപ്രകാരം തീർച്ചയാക്കി, ദേവലൻ ഗൃഹസ്ഥധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച് മോക്ഷധർമ്മം തിരഞ്ഞെടുത്തു.

9.51.61

एवमादीनि सञ्चिन्त्य देवलो निश्चयात्ततः ।
प्राप्तवान्परमां सिद्धिं परं योगं च भारत ॥ ९.५१.६१ ॥

ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച്, ദേവലൻ ദൃഢനിശ്ചയത്താൽ പരമസിദ്ധിയും പരമയോഗവും പ്രാപിച്ചു, ഹേ ഭാരത.

9.51.62

ततो देवाः समागम्य बृहस्पतिपुरोगमाः ।
जैगीषव्यं तपश्चास्य प्रशंसन्ति तपस्विनः ॥ ९.५१.६२ ॥

അനന്തരം ബൃഹസ്പതിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി ദേവന്മാർ ഒന്നിച്ചുകൂടി ജൈഗീഷവ്യന്റെ തപസ്സിനെ പ്രശംസിച്ചു, തപസ്വികളും പ്രശംസിച്ചു.

9.51.63

अथाब्रवीदृषिवरो देवान्वै नारदस्तदा ।
जैगीषव्ये तपो नास्ति विस्मापयति योऽसितम् ॥ ९.५१.६३ ॥

അപ്പോൾ ഋഷിശ്രേഷ്ഠനായ നാരദൻ ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു: 'ജൈഗീഷവ്യനിൽ തപസ്സില്ല; അവൻ അസിതനെപ്പോലും വിസ്മയിപ്പിക്കുന്നു.'

9.51.64

तमेवंवादिनं धीरं प्रत्यूचुस्ते दिवौकसः ।
मैवमित्येव शंसन्तो जैगीषव्यं महामुनिम् ॥ ९.५१.६४ ॥

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ധീരനായ നാരദനോട് ദേവന്മാർ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെയല്ല' എന്ന് പറഞ്ഞ് മഹാമുനി ജൈഗീഷവ്യനെ പ്രശംസിച്ചു.

9.51.65

तत्राप्युपस्पृश्य ततो महात्मा दत्त्वा च वित्तं हलभृद्द्विजेभ्यः ।
अवाप्य धर्मं परमार्यकर्मा जगाम सोमस्य महत्स तीर्थम् ॥ ९.५१.६५ ॥

അവിടെയും ആചമനം ചെയ്ത്, ആ മഹാത്മാവായ ഹലഭൃത് ബ്രാഹ്മണർക്ക് ധനം ദാനം ചെയ്ത്, പരമശ്രേഷ്ഠകർമ്മങ്ങളാൽ ധർമ്മം നേടി സോമന്റെ മഹാതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോയി.