Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.51

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

9.51.1

तस्मिन्नेव तु धर्मात्मा वसति स्म तपोधनः ।
गार्हस्थ्यं धर्ममास्थाय असितो देवलः पुरा ॥ ९.५१.१ ॥

ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଧର୍ମାତ୍ମା, ତପଃଧନ ଅସିତ ଓ ଦେବଳ ପୂର୍ବକାଳରେ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି ବାସ କରୁଥିଲେ।

9.51.2

धर्मनित्यः शुचिर्दान्तो न्यस्तदण्डो महातपाः ।
कर्मणा मनसा वाचा समः सर्वेषु जन्तुषु ॥ ९.५१.२ ॥

ସେ ଧର୍ମରେ ନିତ୍ୟ ସ୍ଥିତ, ଶୁଚି, ଦମନଶୀଳ, ଦଣ୍ଡ ତ୍ୟାଗକାରୀ ମହାତପସ୍ୱୀ ଥିଲେ; କର୍ମ, ମନ ଓ ବାକ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ସମଭାବ ରଖୁଥିଲେ।

9.51.3

अक्रोधनो महाराज तुल्यनिन्दाप्रियाप्रियः ।
काञ्चने लोष्टके चैव समदर्शी महातपाः ॥ ९.५१.३ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ସେ କ୍ରୋଧରହିତ ଥିଲେ; ନିନ୍ଦା ଓ ପ୍ରଶଂସା, ପ୍ରିୟ ଓ ଅପ୍ରିୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ ଥିଲା; ସୁନା ଓ ମାଟିର ଢେଳାକୁ ସମାନ ଦେଖୁଥିବା ମହାତପସ୍ୱୀ ଥିଲେ।

9.51.4

देवताः पूजयन्नित्यमतिथींश्च द्विजैः सह ।
ब्रह्मचर्यरतो नित्यं सदा धर्मपरायणः ॥ ९.५१.४ ॥

ସେ ସର୍ବଦା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସହିତ ଅତିଥିମାନଙ୍କର ସତ୍କାର କରୁଥିଲେ; ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟରେ ରତ ଓ ସଦା ଧର୍ମପରାୟଣ ଥିଲେ।

9.51.5

ततोऽभ्येत्य महाराज योगमास्थाय भिक्षुकः ।
जैगीषव्यो मुनिर्धीमांस्तस्मिंस्तीर्थे समाहितः ॥ ९.५१.५ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ମୁନି ଜୈଗୀଷବ୍ୟ ଯୋଗକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଭିକ୍ଷୁ ରୂପରେ ସେହି ତୀର୍ଥକୁ ଆସି ସମାହିତଚିତ୍ତ ହୋଇ ରହିଲେ।

9.51.6

देवलस्याश्रमे राजन्न्यवसत्स महाद्युतिः ।
योगनित्यो महाराज सिद्धिं प्राप्तो महातपाः ॥ ९.५१.६ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେ ମହାଦ୍ୟୁତି ଦେବଳଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ବାସ କଲେ। ହେ ମହାରାଜ, ଯୋଗରେ ନିତ୍ୟ ରତ ସେହି ମହାତପସ୍ୱୀ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

9.51.7

तं तत्र वसमानं तु जैगीषव्यं महामुनिम् ।
देवलो दर्शयन्नेव नैवायुञ्जत धर्मतः ॥ ९.५१.७ ॥

ସେଠାରେ ରହୁଥିବା ସେହି ମହାମୁନି ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କୁ ଦେବଳ ଦେଖାଉଥିଲେ ପରି ମଧ୍ୟ ଧର୍ମାନୁସାରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ।

9.51.8

एवं तयोर्महाराज दीर्घकालो व्यतिक्रमत् ।
जैगीषव्यं मुनिं चैव न ददर्शाथ देवलः ॥ ९.५१.८ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଏହିପରି ସେମାନଙ୍କ ଦୁହିଁଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବିତିଗଲା; ଦେବଳ ଜୈଗୀଷବ୍ୟ ମୁନିଙ୍କୁ ଆଦୌ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।

9.51.9

आहारकाले मतिमान्परिव्राड्जनमेजय ।
उपातिष्ठत धर्मज्ञो भैक्षकाले स देवलम् ॥ ९.५१.९ ॥

ହେ ଜନମେଜୟ, ଆହାର ସମୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ପରିବ୍ରାଜକ ଭିକ୍ଷା ସମୟରେ ଦେବଳଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

9.51.10

स दृष्ट्वा भिक्षुरूपेण प्राप्तं तत्र महामुनिम् ।
गौरवं परमं चक्रे प्रीतिं च विपुलां तथा ॥ ९.५१.१० ॥

ଭିକ୍ଷୁରୂପରେ ସେଠାକୁ ଆସିଥିବା ସେହି ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ପରମ ଆଦର ଓ ବିପୁଳ ପ୍ରୀତି ପ୍ରକାଶ କଲେ।

9.51.11

देवलस्तु यथाशक्ति पूजयामास भारत ।
ऋषिदृष्टेन विधिना समा बह्व्यः समाहितः ॥ ९.५१.११ ॥

ହେ ଭାରତ, ଦେବଳ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ, ଋଷିମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟ ବିଧିରେ, ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ତାଙ୍କର ପୂଜା କଲେ।

9.51.12

कदाचित्तस्य नृपते देवलस्य महात्मनः ।
चिन्ता सुमहती जाता मुनिं दृष्ट्वा महाद्युतिम् ॥ ९.५१.१२ ॥

ହେ ନୃପତି, ଏକଦା ସେହି ମହାତ୍ମା ଦେବଳଙ୍କ ମନରେ ସେହି ତେଜସ୍ୱୀ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟଧିକ ଚିନ୍ତା ଉପୁଜିଲା।

9.51.13

समास्तु समतिक्रान्ता बह्व्यः पूजयतो मम ।
न चायमलसो भिक्षुरभ्यभाषत किञ्चन ॥ ९.५१.१३ ॥

ବହୁ ବର୍ଷ ବିତିଗଲା; ମୁଁ ଏମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଚାଲିଲି, ତଥାପି ଏହି ଅଳସହୀନ ଭିକ୍ଷୁ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ।

9.51.14

एवं विगणयन्नेव स जगाम महोदधिम् ।
अन्तरिक्षचरः श्रीमान्कलशं गृह्य देवलः ॥ ९.५१.१४ ॥

ଏପରି ଗଣନା କରିବାକୁ କରିବାକୁ ସେ ମହାସାଗର ଆଡ଼କୁ ଗଲେ; ଆକାଶରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଶ୍ରୀମାନ ଦେବଳ କଳସ ଧରି ଗଲେ।

9.51.15

गच्छन्नेव स धर्मात्मा समुद्रं सरितां पतिम् ।
जैगीषव्यं ततोऽपश्यद्गतं प्रागेव भारत ॥ ९.५१.१५ ॥

ଚାଲିବା ସମୟରେ ସେହି ଧର୍ମାତ୍ମା ନଦୀମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ସାଗର ନିକଟରେ ପୂର୍ବରୁ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ହେ ଭାରତ।

9.51.16

ततः सविस्मयश्चिन्तां जगामाथासितः प्रभुः ।
कथं भिक्षुरयं प्राप्तः समुद्रे स्नात एव च ॥ ९.५१.१६ ॥

ତେବେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ପ୍ରଭୁ ଅସିତ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ: 'ଏହି ଭିକ୍ଷୁ କିପରି ସମୁଦ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ ମଧ୍ୟ କରି ସାରିଲେ?'

9.51.17

इत्येवं चिन्तयामास महर्षिरसितस्तदा ।
स्नात्वा समुद्रे विधिवच्छुचिर्जप्यं जजाप ह ॥ ९.५१.१७ ॥

ମହର୍ଷି ଅସିତ ସେତେବେଳେ ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କଲେ; ତାପରେ ସମୁଦ୍ରରେ ବିଧିବତ୍ ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଚି ହୋଇ ଜପ କଲେ।

9.51.18

कृतजप्याह्निकः श्रीमानाश्रमं च जगाम ह ।
कलशं जलपूर्णं वै गृहीत्वा जनमेजय ॥ ९.५१.१८ ॥

ଜପ ଓ ନିତ୍ୟକର୍ମ ସାରି ଶ୍ରୀମାନ ଅସିତ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ; ହେ ଜନମେଜୟ, ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ କଳସ ଧରି।

9.51.19

ततः स प्रविशन्नेव स्वमाश्रमपदं मुनिः ।
आसीनमाश्रमे तत्र जैगीषव्यमपश्यत ॥ ९.५१.१९ ॥

ତବେ ସେହି ମୁନି ନିଜ ଆଶ୍ରମସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାମାତ୍ରେ ସେଠାରେ ଆଶ୍ରମରେ ବସିଥିବା ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

9.51.20

न व्याहरति चैवैनं जैगीषव्यः कथञ्चन ।
काष्ठभूतोऽऽश्रमपदे वसति स्म महातपाः ॥ ९.५१.२० ॥

ଜୈଗୀଷବ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହିତ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ କଥା ହେଉ ନଥିଲେ; ସେହି ମହାତପସ୍ୱୀ ଆଶ୍ରମରେ କାଠ ପରି ସ୍ଥିର ହୋଇ ବାସ କରୁଥିଲେ।

9.51.21

तं दृष्ट्वा चाप्लुतं तोये सागरे सागरोपमम् ।
प्रविष्टमाश्रमं चापि पूर्वमेव ददर्श सः ॥ ९.५१.२१ ॥

ସମୁଦ୍ରର ଜଳରେ ନିମଜ୍ଜିତ, ସମୁଦ୍ର ତୁଲ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏବଂ ଯେ ପୂର୍ବରୁ ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କରିସାରିଥିଲେ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଦେଖିଲେ।

9.51.22

असितो देवलो राजंश्चिन्तयामास बुद्धिमान् ।
दृष्टः प्रभावं तपसो जैगीषव्यस्य योगजम् ॥ ९.५१.२२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଅସିତ ଦେବଳ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କ ଯୋଗରୁ ଜାତ ତପଃପ୍ରଭାବ ସେ ଦେଖିଥିଲେ।

9.51.23

चिन्तयामास राजेन्द्र तदा स मुनिसत्तमः ।
मया दृष्टः समुद्रे च आश्रमे च कथं त्वयम् ॥ ९.५१.२३ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତେବେ ସେହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚିନ୍ତା କଲେ: ମୁଁ ଏହାକୁ ସମୁଦ୍ରରେ ଓ ଆଶ୍ରମରେ ଉଭୟ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖିଛି; ଏହା କିପରି ସମ୍ଭବ?

9.51.24

एवं विगणयन्नेव स मुनिर्मन्त्रपारगः ।
उत्पपाताश्रमात्तस्मादन्तरिक्षं विशां पते ॥ ९.५१.२४ ॥

ଏପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ମନ୍ତ୍ରପାରଙ୍ଗତ ସେହି ମୁନି, ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସେହି ଆଶ୍ରମରୁ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ।

9.51.25

सोऽन्तरिक्षचरान्सिद्धान्समपश्यत्समाहितान् ।
जैगीषव्यं च तैः सिद्धैः पूज्यमानमपश्यत ॥ ९.५१.२५ ॥

ସେ ଆକାଶରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ସମାହିତ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ଏବଂ ସେହି ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।

9.51.26

ततोऽसितः सुसंरब्धो व्यवसायी दृढव्रतः ।
अपश्यद्वै दिवं यान्तं जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.२६ ॥

ତା'ପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତେଜିତ, ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଓ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ଦେବଳ ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖିଲେ।

9.51.27

तस्माच्च पितृलोकं तं व्रजन्तं सोऽन्वपश्यत ।
पितृलोकाच्च तं यान्तं याम्यं लोकमपश्यत ॥ ९.५१.२७ ॥

ସେଠାରୁ ପିତୃଲୋକ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ସେ ଅନୁସରଣ କରି ଦେଖିଲେ; ପିତୃଲୋକରୁ ଯାଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ଯମଲୋକରେ ଦେଖିଲେ।

9.51.28

तस्मादपि समुत्पत्य सोमलोकमभिष्टुतम् ।
व्रजन्तमन्वपश्यत्स जैगीषव्यं महामुनिम् ॥ ९.५१.२८ ॥

ସେଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଡ଼ି, ପ୍ରଶଂସିତ ସୋମଲୋକକୁ ଯାଉଥିବା ସେହି ମହାମୁନି ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କୁ ସେ ଅନୁସରଣ କରି ଦେଖିଲେ।

9.51.29

लोकान्समुत्पतन्तं च शुभानेकान्तयाजिनाम् ।
ततोऽग्निहोत्रिणां लोकांस्तेभ्यश्चाप्युत्पपात ह ॥ ९.५१.२९ ॥

ଏକାନ୍ତ ଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କ ଶୁଭ ଲୋକ ଆଡ଼କୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠୁଥିବା ସେ ଦେଖିଲେ; ତା'ପରେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀଙ୍କ ଲୋକ ଆଡ଼କୁ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରି ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠିଲେ।

9.51.30

दर्शं च पौर्णमासं च ये यजन्ति तपोधनाः ।
तेभ्यः स ददृशे धीमाँल्लोकेभ्यः पशुयाजिनाम् ॥ ९.५१.३० ॥

ଯେଉଁ ତପୋଧନମାନେ ଦର୍ଶ ଓ ପୌର୍ଣ୍ଣମାସ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଏବଂ ପଶୁଯାଜୀଙ୍କ ଲୋକରୁ ମଧ୍ୟ ସେହି ଧୀମାନ୍ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ।

9.51.31

चातुर्मास्यैर्बहुविधैर्यजन्ते ये तपोधनाः ।
तेषां स्थानं तथा यान्तं तथाग्निष्टोमयाजिनाम् ॥ ९.५१.३१ ॥

ତପୋଧନ ଯେଉଁମାନେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଓ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ସେ ଦେଖିଲେ।

9.51.32

अग्निष्टुतेन च तथा ये यजन्ति तपोधनाः ।
तत्स्थानमनुसम्प्राप्तमन्वपश्यत देवलः ॥ ९.५१.३२ ॥

ତପୋଧନମାନେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୁତ ଯଜ୍ଞରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି; ସେହି ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚି ଦେବଳ ତାହା ଦେଖିଲେ।

9.51.33

वाजपेयं क्रतुवरं तथा बहुसुवर्णकम् ।
आहरन्ति महाप्राज्ञास्तेषां लोकेष्वपश्यत ॥ ९.५१.३३ ॥

ମହାପ୍ରାଜ୍ଞମାନେ ବାଜପେୟ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ବହୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣଯୁକ୍ତ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ଲୋକରେ ସେ ତାହା ଦେଖିଲେ।

9.51.34

यजन्ते पुण्डरीकेण राजसूयेन चैव ये ।
तेषां लोकेष्वपश्यच्च जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.३४ ॥

ପୁଣ୍ଡରୀକ ଓ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ଲୋକରେ ଦେବଳ ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।

9.51.35

अश्वमेधं क्रतुवरं नरमेधं तथैव च ।
आहरन्ति नरश्रेष्ठास्तेषां लोकेष्वपश्यत ॥ ९.५१.३५ ॥

ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଅଶ୍ୱମେଧ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ସେହିପରି ନରମେଧ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ଲୋକରେ ସେ ତାହା ଦେଖିଲେ।

9.51.36

सर्वमेधं च दुष्प्रापं तथा सौत्रामणिं च ये ।
तेषां लोकेष्वपश्यच्च जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.३६ ॥

ସର୍ବମେଧ ଓ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ ସୌତ୍ରାମଣି ଯଜ୍ଞ ଯେଉଁମାନେ କରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ଲୋକରେ ଦେବଳ ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

9.51.37

द्वादशाहैश्च सत्रैर्ये यजन्ते विविधैर्नृप ।
तेषां लोकेष्वपश्यच्च जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.३७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ୱାଦଶାହ ଓ ବିବିଧ ସତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଲୋକରେ ଦେବଳ ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

9.51.38

मित्रावरुणयोर्लोकानादित्यानां तथैव च ।
सलोकतामनुप्राप्तमपश्यत ततोऽसितः ॥ ९.५१.३८ ॥

ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ଲୋକ, ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ଲୋକ ଏବଂ ସଲୋକତା ପ୍ରାପ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ତା'ପରେ ଅସିତ ଦେଖିଲେ।

9.51.39

रुद्राणां च वसूनां च स्थानं यच्च बृहस्पतेः ।
तानि सर्वाण्यतीतं च समपश्यत्ततोऽसितः ॥ ९.५१.३९ ॥

ରୁଦ୍ର ଓ ବସୁମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନ, ଏବଂ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ, ସେସବୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଅସିତ ତା'ପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଖିଲେ।

9.51.40

आरुह्य च गवां लोकं प्रयान्तं ब्रह्मसत्रिणाम् ।
लोकानपश्यद्गच्छन्तं जैगीषव्यं ततोऽसितः ॥ ९.५१.४० ॥

ଗୋଲୋକରେ ଆରୋହଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମସତ୍ର କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କୁ ତା'ପରେ ଅସିତ ଦେଖିଲେ।

9.51.41

त्रीँल्लोकानपरान्विप्रमुत्पतन्तं स्वतेजसा ।
पतिव्रतानां लोकांश्च व्रजन्तं सोऽन्वपश्यत ॥ ९.५१.४१ ॥

ନିଜ ତେଜରେ ତିନି ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଉଡ଼ୁଥିବା ସେହି ବିପ୍ରଙ୍କୁ, ଏବଂ ପତିବ୍ରତାମାନଙ୍କ ଲୋକ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲେ।

9.51.42

ततो मुनिवरं भूयो जैगीषव्यमथासितः ।
नान्वपश्यत योगस्थमन्तर्हितमरिंदम ॥ ९.५१.४२ ॥

ତା'ପରେ ଅସିତ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କୁ ପୁଣି ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; ସେ ଯୋଗରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ଅନ୍ତର୍ହିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ହେ ଅରିନ୍ଦମ!

9.51.43

सोऽचिन्तयन्महाभागो जैगीषव्यस्य देवलः ।
प्रभावं सुव्रतत्वं च सिद्धिं योगस्य चातुलाम् ॥ ९.५१.४३ ॥

ମହାଭାଗ ଦେବଳ ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଭାବ, ସୁବ୍ରତତ୍ୱ ଏବଂ ଯୋଗର ଅତୁଲ ସିଦ୍ଧି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ ।

9.51.44

असितोऽपृच्छत तदा सिद्धाँल्लोकेषु सत्तमान् ।
प्रयतः प्राञ्जलिर्भूत्वा धीरस्तान्ब्रह्मसत्रिणः ॥ ९.५१.४४ ॥

ତେବେ ଅସିତ ବିନୀତ ଓ କରଯୋଡ଼ି ହୋଇ, ଧୀରଭାବେ, ବ୍ରହ୍ମସତ୍ରକାରୀ ଲୋକଶ୍ରେଷ୍ଠ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ ।

9.51.45

जैगीषव्यं न पश्यामि तं शंसत महौजसम् ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं परं कौतूहलं हि मे ॥ ९.५१.४५ ॥

ମୁଁ ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖୁନାହିଁ। ସେହି ମହାତେଜସ୍ୱୀଙ୍କ ବିଷୟରେ କୁହନ୍ତୁ। ମୁଁ ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, କାରଣ ମୋର ବହୁତ କୌତୂହଳ ଅଛି।

9.51.46

शृणु देवल भूतार्थं शंसतां नो दृढव्रत ।
जैगीषव्यो गतो लोकं शाश्वतं ब्रह्मणोऽव्ययम् ॥ ९.५१.४६ ॥

ହେ ଦେବଳ, ଦୃଢ଼ବ୍ରତ, ଆମେ କହୁଥିବା ସତ୍ୟ ଶୁଣ। ଜୈଗୀଷବ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ଶାଶ୍ୱତ, ଅବ୍ୟୟ ଲୋକକୁ ଗଲେ ।

9.51.47

स श्रुत्वा वचनं तेषां सिद्धानां ब्रह्मसत्रिणाम् ।
असितो देवलस्तूर्णमुत्पपात पपात च ॥ ९.५१.४७ ॥

ସେହି ବ୍ରହ୍ମସତ୍ରକାରୀ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଦେବଳ ଅସିତ ଶୀଘ୍ର ଉଠିଲେ, ଆଉ ପଡ଼ିଗଲେ ।

9.51.48

ततः सिद्धास्त ऊचुर्हि देवलं पुनरेव ह ।
न देवल गतिस्तत्र तव गन्तुं तपोधन ॥ ९.५१.४८ ॥

ତେବେ ସେହି ସିଦ୍ଧମାନେ ପୁଣି ଦେବଳଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ଦେବଳ, ହେ ତପୋଧନ, ସେଠାକୁ ଯିବା ତୁମର ପଥ ନୁହେଁ ।

9.51.49

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सिद्धानां देवलः पुनः ।
आनुपूर्व्येण लोकांस्तान्सर्वानवततार ह ॥ ९.५१.४९ ॥

ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ଦେବଳ ପୁନର୍ବାର ସେହି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ କ୍ରମରେ ଓହ୍ଲାଇଲେ।

9.51.50

स्वमाश्रमपदं पुण्यमाजगाम पतङ्गवत् ।
प्रविशन्नेव चापश्यज्जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.५० ॥

ଦେବଳ ନିଜ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମକୁ ପକ୍ଷୀ ପରି ଆସିଲେ; ପ୍ରବେଶ କରିବାମାତ୍ରେ ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

9.51.51

ततो बुद्ध्या व्यगणयद्देवलो धर्मयुक्तया ।
दृष्ट्वा प्रभावं तपसो जैगीषव्यस्य योगजम् ॥ ९.५१.५१ ॥

ତା'ପରେ ଦେବଳ ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ବୁଦ୍ଧିରେ ବିଚାର କଲେ; ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କ ଯୋଗରୁ ଜାତ ତପସ୍ୟାର ପ୍ରଭାବ ଦେଖିଲେ।

9.51.52

ततोऽब्रवीन्महात्मानं जैगीषव्यं स देवलः ।
विनयावनतो राजन्नुपसर्प्य महामुनिम् ॥ ९.५१.५२ ॥

ତା'ପରେ ବିନୟରେ ନତ ଦେବଳ, ହେ ରାଜନ୍, ମହାମୁନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ମହାତ୍ମା ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ।

9.51.53

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा उपदेशं चकार सः ।
विधिं च योगस्य परं कार्याकार्यं च शास्त्रतः ॥ ९.५१.५३ ॥

ତାଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ସେ ଉପଦେଶ ଦେଲେ: ଯୋଗର ପରମ ବିଧି, ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ କ'ଣ କରିବା ଓ କ'ଣ ନ କରିବା।

9.51.54

संन्यासकृतबुद्धिं तं ततो दृष्ट्वा महातपाः ।
सर्वाश्चास्य क्रियाश्चक्रे विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ९.५१.५४ ॥

ସନ୍ନ୍ୟାସରେ ବୁଦ୍ଧି ରଖିଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେହି ମହାତପସ୍ବୀ ବିଧି ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କଲେ।

9.51.55

संन्यासकृतबुद्धिं तं भूतानि पितृभिः सह ।
ततो दृष्ट्वा प्ररुरुदुः कोऽस्मान्संविभजिष्यति ॥ ९.५१.५५ ॥

ସନ୍ନ୍ୟାସରେ ମନ ସ୍ଥିର କରିଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପିତୃଗଣ ସହିତ ପ୍ରାଣୀମାନେ କାନ୍ଦିଲେ: ଏବେ ଆମକୁ କିଏ ବାଣ୍ଟିବ?

9.51.56

देवलस्तु वचः श्रुत्वा भूतानां करुणं तथा ।
दिशो दश व्याहरतां मोक्षं त्यक्तुं मनो दधे ॥ ९.५१.५६ ॥

ଦେବଳ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର କରୁଣ ବାଣୀ ଶୁଣିଲେ; ଦଶ ଦିଗରେ ସେମାନେ ଡାକୁଥିଲେ; ତା'ପରେ ସେ ମୋକ୍ଷ ଛାଡ଼ିବାକୁ ମନ କଲେ।

9.51.57

ततस्तु फलमूलानि पवित्राणि च भारत ।
पुष्पाण्योषधयश्चैव रोरूयन्ते सहस्रशः ॥ ९.५१.५७ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ଭାରତ, ଫଳମୂଳ, ପବିତ୍ର ଫୁଲ ଓ ଔଷଧିମାନେ ମଧ୍ୟ ହଜାର ହଜାର କାନ୍ଦିଲେ।

9.51.58

पुनर्नो देवलः क्षुद्रो नूनं छेत्स्यति दुर्मतिः ।
अभयं सर्वभूतेभ्यो यो दत्त्वा नावबुध्यते ॥ ९.५१.५८ ॥

ପୁଣି, ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ନୀଚ, ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଦେବଳ ଆମକୁ କାଟିବ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଭୟ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଯିଏ ତାହା ବୁଝୁନାହିଁ।

9.51.59

ततो भूयो व्यगणयत्स्वबुद्ध्या मुनिसत्तमः ।
मोक्षे गार्हस्थ्यधर्मे वा किं नु श्रेयस्करं भवेत् ॥ ९.५१.५९ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଜ ବୁଦ୍ଧିରେ ପୁଣି ଭାବିଲେ: ମୋକ୍ଷରେ ନା ଗୃହସ୍ଥଧର୍ମରେ, କେଉଁଟି ଶ୍ରେୟସ୍କର ହେବ?

9.51.60

इति निश्चित्य मनसा देवलो राजसत्तम ।
त्यक्त्वा गार्हस्थ्यधर्मं स मोक्षधर्ममरोचयत् ॥ ९.५१.६० ॥

ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମନରେ ଏପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଦେବଳ ଗୃହସ୍ଥଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରି ମୋକ୍ଷଧର୍ମକୁ ପସନ୍ଦ କଲେ।

9.51.61

एवमादीनि सञ्चिन्त्य देवलो निश्चयात्ततः ।
प्राप्तवान्परमां सिद्धिं परं योगं च भारत ॥ ९.५१.६१ ॥

ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି ଦେବଳ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟରେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ଓ ପରମ ଯୋଗ ଲାଭ କଲେ, ହେ ଭାରତ।

9.51.62

ततो देवाः समागम्य बृहस्पतिपुरोगमाः ।
जैगीषव्यं तपश्चास्य प्रशंसन्ति तपस्विनः ॥ ९.५१.६२ ॥

ତା'ପରେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ତପସ୍ଵୀମାନେ ମଧ୍ୟ କଲେ।

9.51.63

अथाब्रवीदृषिवरो देवान्वै नारदस्तदा ।
जैगीषव्ये तपो नास्ति विस्मापयति योऽसितम् ॥ ९.५१.६३ ॥

ତା'ପରେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କଠାରେ ତପ ନାହିଁ; ସେ ଅସିତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିସ୍ମିତ କରନ୍ତି।'

9.51.64

तमेवंवादिनं धीरं प्रत्यूचुस्ते दिवौकसः ।
मैवमित्येव शंसन्तो जैगीषव्यं महामुनिम् ॥ ९.५१.६४ ॥

ଏପରି କହୁଥିବା ଧୀର ନାରଦଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, 'ଏପରି ନୁହେଁ,' ଏହା କହି ମହାମୁନି ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

9.51.65

तत्राप्युपस्पृश्य ततो महात्मा दत्त्वा च वित्तं हलभृद्द्विजेभ्यः ।
अवाप्य धर्मं परमार्यकर्मा जगाम सोमस्य महत्स तीर्थम् ॥ ९.५१.६५ ॥

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଆଚମନ କରି, ସେହି ମହାତ୍ମା ହଳଧର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଧନ ଦାନ କଲେ, ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମରେ ଧର୍ମ ଲାଭ କରି ସୋମଙ୍କ ମହାତୀର୍ଥକୁ ଗଲେ।