మహాభారతం · అధ్యాయం 9.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.51.1
तस्मिन्नेव तु धर्मात्मा वसति स्म तपोधनः ।
गार्हस्थ्यं धर्ममास्थाय असितो देवलः पुरा ॥ ९.५१.१ ॥
అదే చోట ధర్మాత్ముడు, తపస్సే ధనమైనవాడు అసితుడు, దేవలుడు పూర్వం గృహస్థ ధర్మాన్ని స్వీకరించి నివసించారు.
9.51.2
धर्मनित्यः शुचिर्दान्तो न्यस्तदण्डो महातपाः ।
कर्मणा मनसा वाचा समः सर्वेषु जन्तुषु ॥ ९.५१.२ ॥
అతడు ధర్మంలో నిత్యుడు, శుచి, దాంతుడు, దండాన్ని త్యజించినవాడు, మహాతపస్వి; కర్మ, మనస్సు, వాక్కులలో సమస్త ప్రాణులపట్ల సమభావం కలవాడు.
9.51.3
अक्रोधनो महाराज तुल्यनिन्दाप्रियाप्रियः ।
काञ्चने लोष्टके चैव समदर्शी महातपाः ॥ ९.५१.३ ॥
మహారాజా, అతడు క్రోధరహితుడు; నిందా, స్తుతీ, ప్రియము అప్రియము అతనికి సమానం; బంగారాన్నీ మట్టిముద్దనూ సమంగా చూసే మహాతపస్వి.
9.51.4
देवताः पूजयन्नित्यमतिथींश्च द्विजैः सह ।
ब्रह्मचर्यरतो नित्यं सदा धर्मपरायणः ॥ ९.५१.४ ॥
అతడు నిత్యం దేవతలను పూజించి, బ్రాహ్మణులతో కలిసి అతిథులను సత్కరించేవాడు; సదా బ్రహ్మచర్యంలో ఆసక్తుడై, ఎల్లప్పుడూ ధర్మపరాయణుడుగా ఉండేవాడు.
9.51.5
ततोऽभ्येत्य महाराज योगमास्थाय भिक्षुकः ।
जैगीषव्यो मुनिर्धीमांस्तस्मिंस्तीर्थे समाहितः ॥ ९.५१.५ ॥
తరువాత, మహారాజా, బుద్ధిమంతుడైన జైగీషవ్య మునీంద్రుడు యోగాన్ని ఆశ్రయించి భిక్షువుగా ఆ తీర్థానికి వచ్చి, సమాహితచిత్తుడై నిలిచాడు.
9.51.6
देवलस्याश्रमे राजन्न्यवसत्स महाद्युतिः ।
योगनित्यो महाराज सिद्धिं प्राप्तो महातपाः ॥ ९.५१.६ ॥
రాజా, ఆ మహాతేజస్వి దేవలుని ఆశ్రమంలో నివసించాడు. మహారాజా, యోగంలో నిత్యుడైన ఆ మహాతపస్వి సిద్ధిని పొందాడు.
9.51.7
तं तत्र वसमानं तु जैगीषव्यं महामुनिम् ।
देवलो दर्शयन्नेव नैवायुञ्जत धर्मतः ॥ ९.५१.७ ॥
అక్కడ నివసిస్తున్న ఆ మహాముని జైగీషవ్యుడిని దేవలుడు చూపుతున్నట్లే ఉన్నా ధర్మానుసారంగా చేరుకోలేదు.
9.51.8
एवं तयोर्महाराज दीर्घकालो व्यतिक्रमत् ।
जैगीषव्यं मुनिं चैव न ददर्शाथ देवलः ॥ ९.५१.८ ॥
మహారాజా, ఈ విధంగా వారిద్దరికీ దీర్ఘకాలం గడిచిపోయింది; దేవలుడు జైగీషవ్య మునిని చూడలేదు.
9.51.9
आहारकाले मतिमान्परिव्राड्जनमेजय ।
उपातिष्ठत धर्मज्ञो भैक्षकाले स देवलम् ॥ ९.५१.९ ॥
జనమేజయా, భోజన సమయంలో బుద్ధిమంతుడైన పరివ్రాజకుడు, ధర్మజ్ఞుడు, భిక్షా సమయంలో దేవలుని సమీపించాడు.
9.51.10
स दृष्ट्वा भिक्षुरूपेण प्राप्तं तत्र महामुनिम् ।
गौरवं परमं चक्रे प्रीतिं च विपुलां तथा ॥ ९.५१.१० ॥
అతడు భిక్షువు రూపంలో అక్కడికి వచ్చిన ఆ మహాముణిని చూసి అత్యంత గౌరవాన్ని, అపార ప్రీతిని చూపాడు.
9.51.11
देवलस्तु यथाशक्ति पूजयामास भारत ।
ऋषिदृष्टेन विधिना समा बह्व्यः समाहितः ॥ ९.५१.११ ॥
భారతా, దేవలుడు తన శక్తి కొలదీ, ఋషులు చూపిన విధానంతో, ఏకాగ్రతతో, అనేక సంవత్సరాలు అతన్ని పూజించాడు.
9.51.12
कदाचित्तस्य नृपते देवलस्य महात्मनः ।
चिन्ता सुमहती जाता मुनिं दृष्ट्वा महाद्युतिम् ॥ ९.५१.१२ ॥
రాజా, ఒకప్పుడు ఆ మహాత్ముడైన దేవలునికి, ఆ తేజోవంతుడైన ముణిని చూసి అత్యంత గొప్ప చింత కలిగింది.
9.51.13
समास्तु समतिक्रान्ता बह्व्यः पूजयतो मम ।
न चायमलसो भिक्षुरभ्यभाषत किञ्चन ॥ ९.५१.१३ ॥
ఎన్నో సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి; నేను ఆయనను పూజిస్తూనే ఉన్నాను, కాని ఈ సోమరితనం లేని భిక్షువు ఏమీ మాట్లాడలేదు.
9.51.14
एवं विगणयन्नेव स जगाम महोदधिम् ।
अन्तरिक्षचरः श्रीमान्कलशं गृह्य देवलः ॥ ९.५१.१४ ॥
ఈ విధంగా ఆలోచిస్తూనే ఆయన మహాసముద్రానికి వెళ్ళాడు; ఆకాశంలో సంచరించే శ్రీమంతుడైన దేవలుడు కలశాన్ని పట్టుకుని వెళ్ళాడు.
9.51.15
गच्छन्नेव स धर्मात्मा समुद्रं सरितां पतिम् ।
जैगीषव्यं ततोऽपश्यद्गतं प्रागेव भारत ॥ ९.५१.१५ ॥
నడుస్తుండగానే ఆ ధర్మాత్ముడు, నదులకు ప్రభువైన సముద్రం వద్ద, ముందే అక్కడికి చేరుకున్న జైగీషవ్యుడిని చూశాడు, ఓ భారతా.
9.51.16
ततः सविस्मयश्चिन्तां जगामाथासितः प्रभुः ।
कथं भिक्षुरयं प्राप्तः समुद्रे स्नात एव च ॥ ९.५१.१६ ॥
అప్పుడు విస్మయంతో ప్రభువైన అసితుడు చింతలో పడ్డాడు: 'ఈ భిక్షువు సముద్రానికి ఎలా చేరాడు, అక్కడే స్నానం కూడా చేశాడే?'
9.51.17
इत्येवं चिन्तयामास महर्षिरसितस्तदा ।
स्नात्वा समुद्रे विधिवच्छुचिर्जप्यं जजाप ह ॥ ९.५१.१७ ॥
మహర్షి అసితుడు అప్పుడు ఇలా ఆలోచించాడు; తరువాత సముద్రంలో విధి ప్రకారం స్నానం చేసి, శుచియై జపం చేశాడు.
9.51.18
कृतजप्याह्निकः श्रीमानाश्रमं च जगाम ह ।
कलशं जलपूर्णं वै गृहीत्वा जनमेजय ॥ ९.५१.१८ ॥
జపం, నిత్యకర్మలు పూర్తిచేసిన శ్రీమంతుడైన అసితుడు ఆశ్రమానికి వెళ్ళాడు; ఓ జనమేజయా, నీటితో నిండిన కలశాన్ని తీసుకుని.
9.51.19
ततः स प्रविशन्नेव स्वमाश्रमपदं मुनिः ।
आसीनमाश्रमे तत्र जैगीषव्यमपश्यत ॥ ९.५१.१९ ॥
అప్పుడు ఆ ముని తన ఆశ్రమ ప్రదేశంలో ప్రవేశించగానే, అక్కడ ఆశ్రమంలో కూర్చున్న జైగీషవ్యుడిని చూశాడు.
9.51.20
न व्याहरति चैवैनं जैगीषव्यः कथञ्चन ।
काष्ठभूतोऽऽश्रमपदे वसति स्म महातपाः ॥ ९.५१.२० ॥
జైగీషవ్యుడు అతనితో ఏ విధంగానూ మాట్లాడడు; ఆ మహాతపస్వి ఆశ్రమంలో కట్టెలా నిశ్చలంగా ఉండేవాడు.
9.51.21
तं दृष्ट्वा चाप्लुतं तोये सागरे सागरोपमम् ।
प्रविष्टमाश्रमं चापि पूर्वमेव ददर्श सः ॥ ९.५१.२१ ॥
సముద్రంలో నీటిలో మునిగి ఉన్న, సముద్రంతో సమానుడైన అతన్ని చూసి, ముందే ఆశ్రమంలో ప్రవేశించిన అతన్నీ అతడు చూశాడు.
9.51.22
असितो देवलो राजंश्चिन्तयामास बुद्धिमान् ।
दृष्टः प्रभावं तपसो जैगीषव्यस्य योगजम् ॥ ९.५१.२२ ॥
రాజా, బుద్ధిమంతుడైన అసితుడు దేవలుడు ఆలోచించసాగాడు; జైగీషవ్యుని యోగంవల్ల కలిగిన తపఃప్రభావాన్ని అతడు చూశాడు.
9.51.23
चिन्तयामास राजेन्द्र तदा स मुनिसत्तमः ।
मया दृष्टः समुद्रे च आश्रमे च कथं त्वयम् ॥ ९.५१.२३ ॥
రాజేంద్రా, అప్పుడు ఆ ముని శ్రేష్ఠుడు ఆలోచించాడు: నేను ఇతన్ని సముద్రంలోనూ ఆశ్రమంలోనూ చూశాను; ఇది ఎలా సాధ్యం?
9.51.24
एवं विगणयन्नेव स मुनिर्मन्त्रपारगः ।
उत्पपाताश्रमात्तस्मादन्तरिक्षं विशां पते ॥ ९.५१.२४ ॥
ఈ విధంగా ఆలోచిస్తూ, మంత్రాలలో నిపుణుడైన ఆ ముని, ఓ ప్రజాపాలకా, ఆ ఆశ్రమం నుండి ఆకాశంలోకి ఎగిరాడు.
9.51.25
सोऽन्तरिक्षचरान्सिद्धान्समपश्यत्समाहितान् ।
जैगीषव्यं च तैः सिद्धैः पूज्यमानमपश्यत ॥ ९.५१.२५ ॥
అతను ఆకాశంలో సంచరించే సమాహిత సిద్ధులను చూశాడు; ఆ సిద్ధులచే పూజించబడుతున్న జైగీషవ్యుడిని కూడా చూశాడు.
9.51.26
ततोऽसितः सुसंरब्धो व्यवसायी दृढव्रतः ।
अपश्यद्वै दिवं यान्तं जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.२६ ॥
అప్పుడు అత్యంత ఉద్రేకంతో, దృఢ సంకల్పంతో, దృఢ వ్రతంతో ఉన్న దేవలుడు జైగీషవ్యుడు స్వర్గానికి వెళ్లడం చూశాడు.
9.51.27
तस्माच्च पितृलोकं तं व्रजन्तं सोऽन्वपश्यत ।
पितृलोकाच्च तं यान्तं याम्यं लोकमपश्यत ॥ ९.५१.२७ ॥
అక్కడ నుండి పితృలోకానికి వెళ్తున్న అతనిని అతడు అనుసరించి చూశాడు; పితృలోకం నుండి వెళ్తున్న అతనిని యమలోకంలో చూశాడు.
9.51.28
तस्मादपि समुत्पत्य सोमलोकमभिष्टुतम् ।
व्रजन्तमन्वपश्यत्स जैगीषव्यं महामुनिम् ॥ ९.५१.२८ ॥
అక్కడినుండి కూడా పైకి ఎగిరి, స్తుతించబడే సోమలోకానికి వెళ్తున్న ఆ మహాముని జైగీషవ్యుడిని అతడు అనుసరించి చూశాడు.
9.51.29
लोकान्समुत्पतन्तं च शुभानेकान्तयाजिनाम् ।
ततोऽग्निहोत्रिणां लोकांस्तेभ्यश्चाप्युत्पपात ह ॥ ९.५१.२९ ॥
ఏకాంత యాగం చేసేవారి శుభ లోకాలకు పైకి లేస్తున్నట్లు చూశాడు; తరువాత అగ్నిహోత్రుల లోకాలకు, వారిని దాటి కూడా పైకి లేచాడు.
9.51.30
दर्शं च पौर्णमासं च ये यजन्ति तपोधनाः ।
तेभ्यः स ददृशे धीमाँल्लोकेभ्यः पशुयाजिनाम् ॥ ९.५१.३० ॥
తపోధనులై దర్శ, పౌర్ణమాస యాగాలు చేసేవారి నుండి, పశుయాగం చేసేవారి లోకాల నుండి కూడా ఆ ధీమంతుడు కనిపించాడు.
9.51.31
चातुर्मास्यैर्बहुविधैर्यजन्ते ये तपोधनाः ।
तेषां स्थानं तथा यान्तं तथाग्निष्टोमयाजिनाम् ॥ ९.५१.३१ ॥
తపోధనులు అనేక విధాలైన చాతుర్మాస్య యాగాలు చేస్తారు; వారి స్థానాన్ని, అలాగే అగ్నిష్టోమ యాగం చేసేవారి స్థానాన్ని కూడా అతడు చూశాడు.
9.51.32
अग्निष्टुतेन च तथा ये यजन्ति तपोधनाः ।
तत्स्थानमनुसम्प्राप्तमन्वपश्यत देवलः ॥ ९.५१.३२ ॥
తపోధనులు అగ్నిష్టుత యాగంతో యజ్ఞం చేస్తారు; ఆ స్థానానికి చేరుకొని దేవలుడు దానిని చూశాడు.
9.51.33
वाजपेयं क्रतुवरं तथा बहुसुवर्णकम् ।
आहरन्ति महाप्राज्ञास्तेषां लोकेष्वपश्यत ॥ ९.५१.३३ ॥
మహా ప్రాజ్ఞులు వాజపేయం అనే శ్రేష్ఠ యాగాన్ని, బహు సువర్ణంతో కూడిన యాగాన్ని తెస్తారు; వారి లోకాలలో అతడు చూశాడు.
9.51.34
यजन्ते पुण्डरीकेण राजसूयेन चैव ये ।
तेषां लोकेष्वपश्यच्च जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.३४ ॥
పుండరీక యాగంతో, రాజసూయ యాగంతో యజ్ఞం చేసేవారు; వారి లోకాలలో దేవలుడు జైగీషవ్యుని చూశాడు.
9.51.35
अश्वमेधं क्रतुवरं नरमेधं तथैव च ।
आहरन्ति नरश्रेष्ठास्तेषां लोकेष्वपश्यत ॥ ९.५१.३५ ॥
నరశ్రేష్ఠులు అశ్వమేధం అనే శ్రేష్ఠ యాగాన్ని, అలాగే నరమేధాన్ని తెస్తారు; వారి లోకాలలో అతడు చూశాడు.
9.51.36
सर्वमेधं च दुष्प्रापं तथा सौत्रामणिं च ये ।
तेषां लोकेष्वपश्यच्च जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.३६ ॥
సర్వమేధ యాగాన్ని, దుష్ప్రాప్యమైన సౌత్రామణి యాగాన్ని చేసేవారు; వారి లోకాలలో దేవలుడు జైగీషవ్యుని చూశాడు.
9.51.37
द्वादशाहैश्च सत्रैर्ये यजन्ते विविधैर्नृप ।
तेषां लोकेष्वपश्यच्च जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.३७ ॥
ఓ రాజా, పన్నెండు రోజుల యాగాలతో మరియు వివిధ సత్రాలతో యజించే వారి లోకాలలో దేవలుడు జైగీషవ్యుడిని చూశాడు.
9.51.38
मित्रावरुणयोर्लोकानादित्यानां तथैव च ।
सलोकतामनुप्राप्तमपश्यत ततोऽसितः ॥ ९.५१.३८ ॥
మిత్రావరుణుల లోకాలను, ఆదిత్యుల లోకాలను, అలాగే సలోకతను పొందినవారిని, అప్పుడు అసితుడు చూశాడు.
9.51.39
रुद्राणां च वसूनां च स्थानं यच्च बृहस्पतेः ।
तानि सर्वाण्यतीतं च समपश्यत्ततोऽसितः ॥ ९.५१.३९ ॥
రుద్రుల, వసువుల స్థానాన్ని, బృహస్పతి స్థానాన్ని, వాటన్నిటినీ దాటి అసితుడు అప్పుడు పూర్తిగా చూశాడు.
9.51.40
आरुह्य च गवां लोकं प्रयान्तं ब्रह्मसत्रिणाम् ।
लोकानपश्यद्गच्छन्तं जैगीषव्यं ततोऽसितः ॥ ९.५१.४० ॥
గోలోకంపైకి ఎక్కి, బ్రహ్మసత్రం చేసేవారి లోకాలవైపు వెళ్తున్న జైగీషవ్యుడిని అసితుడు చూశాడు.
9.51.41
त्रीँल्लोकानपरान्विप्रमुत्पतन्तं स्वतेजसा ।
पतिव्रतानां लोकांश्च व्रजन्तं सोऽन्वपश्यत ॥ ९.५१.४१ ॥
తన తేజస్సుతో మూడు ఇతర లోకాలవైపు ఎగిరిపోతున్న ఆ విప్రుడిని, పతివ్రతల లోకాలకు వెళ్తున్నవానిని అతడు చూశాడు.
9.51.42
ततो मुनिवरं भूयो जैगीषव्यमथासितः ।
नान्वपश्यत योगस्थमन्तर्हितमरिंदम ॥ ९.५१.४२ ॥
అప్పుడు అసితుడు మునిశ్రేష్ఠుడైన జైగీషవ్యుడిని మళ్లీ చూడలేదు; అతడు యోగంలో నిలిచి అంతర్ధానమయ్యాడు. ఓ శత్రుదమనా!
9.51.43
सोऽचिन्तयन्महाभागो जैगीषव्यस्य देवलः ।
प्रभावं सुव्रतत्वं च सिद्धिं योगस्य चातुलाम् ॥ ९.५१.४३ ॥
మహాభాగ్యుడైన దేవలుడు జైగీషవ్యుని ప్రభావాన్ని, ఆయన సువ్రతత్వాన్ని, యోగం యొక్క అతులమైన సిద్ధిని ఆలోచించాడు.
9.51.44
असितोऽपृच्छत तदा सिद्धाँल्लोकेषु सत्तमान् ।
प्रयतः प्राञ्जलिर्भूत्वा धीरस्तान्ब्रह्मसत्रिणः ॥ ९.५१.४४ ॥
అప్పుడు అసితుడు వినయంతో, చేతులు జోడించి, ధీరంగా, బ్రహ్మసత్రం చేస్తున్న లోకాల్లోని శ్రేష్ఠ సిద్ధులను అడిగాడు.
9.51.45
जैगीषव्यं न पश्यामि तं शंसत महौजसम् ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं परं कौतूहलं हि मे ॥ ९.५१.४५ ॥
జైగీషవ్యుడు నాకు కనిపించడం లేదు. ఆ మహాతేజస్వి గురించి చెప్పండి. అది వినాలని నేను కోరుతున్నాను, నాకు గొప్ప ఉత్సుకత ఉంది.
9.51.46
शृणु देवल भूतार्थं शंसतां नो दृढव्रत ।
जैगीषव्यो गतो लोकं शाश्वतं ब्रह्मणोऽव्ययम् ॥ ९.५१.४६ ॥
దేవలా, దృఢవ్రతా, మేము చెప్పే సత్యాన్ని విను. జైగీషవ్యుడు బ్రహ్మ యొక్క శాశ్వతమైన, అవ్యయమైన లోకానికి వెళ్ళిపోయాడు.
9.51.47
स श्रुत्वा वचनं तेषां सिद्धानां ब्रह्मसत्रिणाम् ।
असितो देवलस्तूर्णमुत्पपात पपात च ॥ ९.५१.४७ ॥
బ్రహ్మసత్రం చేస్తున్న ఆ సిద్ధుల మాటలు విని, దేవలుడైన అసితుడు వెంటనే లేచాడు, ఆపై పడిపోయాడు.
9.51.48
ततः सिद्धास्त ऊचुर्हि देवलं पुनरेव ह ।
न देवल गतिस्तत्र तव गन्तुं तपोधन ॥ ९.५१.४८ ॥
అప్పుడు ఆ సిద్ధులు మళ్ళీ దేవలునితో అన్నారు: దేవలా, తపోధనా, అక్కడికి వెళ్ళడం నీ మార్గం కాదు.
9.51.49
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सिद्धानां देवलः पुनः ।
आनुपूर्व्येण लोकांस्तान्सर्वानवततार ह ॥ ९.५१.४९ ॥
సిద్ధుల ఆ మాటలను విని దేవలుడు మళ్లీ అన్ని లోకాలలో క్రమంగా దిగాడు.
9.51.50
स्वमाश्रमपदं पुण्यमाजगाम पतङ्गवत् ।
प्रविशन्नेव चापश्यज्जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.५० ॥
దేవలుడు తన పవిత్ర ఆశ్రమానికి పక్షిలా వచ్చాడు; ప్రవేశించగానే జైగీషవ్యుడిని చూశాడు.
9.51.51
ततो बुद्ध्या व्यगणयद्देवलो धर्मयुक्तया ।
दृष्ट्वा प्रभावं तपसो जैगीषव्यस्य योगजम् ॥ ९.५१.५१ ॥
అప్పుడు దేవలుడు ధర్మయుక్తమైన బుద్ధితో ఆలోచించాడు; జైగీషవ్యుని యోగంనుండి పుట్టిన తపఃప్రభావాన్ని చూశాడు.
9.51.52
ततोऽब्रवीन्महात्मानं जैगीषव्यं स देवलः ।
विनयावनतो राजन्नुपसर्प्य महामुनिम् ॥ ९.५१.५२ ॥
అప్పుడు వినయంతో వంగిన దేవలుడు, ఓ రాజా, మహాముని సమీపానికి వెళ్లి మహాత్ముడైన జైగీషవ్యునితో అన్నాడు.
9.51.53
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा उपदेशं चकार सः ।
विधिं च योगस्य परं कार्याकार्यं च शास्त्रतः ॥ ९.५१.५३ ॥
అతని ఆ మాటలు విని అతడు ఉపదేశం చేశాడు: యోగం యొక్క పరమ విధానం, శాస్త్రానుసారం చేయదగినది, చేయకూడనిది.
9.51.54
संन्यासकृतबुद्धिं तं ततो दृष्ट्वा महातपाः ।
सर्वाश्चास्य क्रियाश्चक्रे विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ९.५१.५४ ॥
సంన్యాసంలో బుద్ధిని నిలిపిన అతడిని చూసి ఆ మహాతపస్వి విధి ప్రకారం అతని కర్మలన్నిటినీ చేశాడు.
9.51.55
संन्यासकृतबुद्धिं तं भूतानि पितृभिः सह ।
ततो दृष्ट्वा प्ररुरुदुः कोऽस्मान्संविभजिष्यति ॥ ९.५१.५५ ॥
సన్యాసంలో మనసు నిలిపినవాడిని చూసి, పితృదేవతలతో కూడిన ప్రాణులు ఏడ్చాయి: ఇక మమ్మల్ని ఎవరు పంచుతారు అని.
9.51.56
देवलस्तु वचः श्रुत्वा भूतानां करुणं तथा ।
दिशो दश व्याहरतां मोक्षं त्यक्तुं मनो दधे ॥ ९.५१.५६ ॥
దేవలుడు ప్రాణుల కరుణ పలుకులు విన్నాడు; పది దిక్కులలోనూ వారు అరుస్తున్నారు; అప్పుడు అతడు మోక్షాన్ని విడిచిపెట్టే మనసు పెట్టాడు.
9.51.57
ततस्तु फलमूलानि पवित्राणि च भारत ।
पुष्पाण्योषधयश्चैव रोरूयन्ते सहस्रशः ॥ ९.५१.५७ ॥
అప్పుడు, ఓ భారతా, ఫలాలు, దుంపలు, పవిత్ర పుష్పాలు, ఓషధులు కూడా వేలకొద్దీ ఏడ్చాయి.
9.51.58
पुनर्नो देवलः क्षुद्रो नूनं छेत्स्यति दुर्मतिः ।
अभयं सर्वभूतेभ्यो यो दत्त्वा नावबुध्यते ॥ ९.५१.५८ ॥
మళ్ళీ, నిశ్చయంగా ఈ నీచుడు, దుర్బుద్ధి గల దేవలుడు మమ్మల్ని నరకుతాడు; సర్వ ప్రాణులకు అభయం ఇచ్చినా అది గ్రహించడు.
9.51.59
ततो भूयो व्यगणयत्स्वबुद्ध्या मुनिसत्तमः ।
मोक्षे गार्हस्थ्यधर्मे वा किं नु श्रेयस्करं भवेत् ॥ ९.५१.५९ ॥
అప్పుడు ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు తన బుద్ధితో మళ్ళీ ఆలోచించాడు: మోక్షంలోనా, గృహస్థ ధర్మంలోనా, ఏది శ్రేయస్కరం?
9.51.60
इति निश्चित्य मनसा देवलो राजसत्तम ।
त्यक्त्वा गार्हस्थ्यधर्मं स मोक्षधर्ममरोचयत् ॥ ९.५१.६० ॥
ఓ రాజశ్రేష్ఠా, మనసులో ఇలా నిశ్చయించుకుని, దేవలుడు గృహస్థ ధర్మాన్ని విడిచి మోక్ష ధర్మాన్ని ఇష్టపడ్డాడు.
9.51.61
एवमादीनि सञ्चिन्त्य देवलो निश्चयात्ततः ।
प्राप्तवान्परमां सिद्धिं परं योगं च भारत ॥ ९.५१.६१ ॥
ఇలా ఆలోచించి, దేవలుడు నిశ్చయంతో పరమ సిద్ధిని, పరమ యోగాన్ని పొందాడు, ఓ భారతా.
9.51.62
ततो देवाः समागम्य बृहस्पतिपुरोगमाः ।
जैगीषव्यं तपश्चास्य प्रशंसन्ति तपस्विनः ॥ ९.५१.६२ ॥
అప్పుడు బృహస్పతి నాయకత్వంలో దేవతలు సమావేశమై జైగీషవ్యుని తపస్సును ప్రశంసించారు, తపస్వులూ ప్రశంసించారు.
9.51.63
अथाब्रवीदृषिवरो देवान्वै नारदस्तदा ।
जैगीषव्ये तपो नास्ति विस्मापयति योऽसितम् ॥ ९.५१.६३ ॥
అప్పుడు ఋషిశ్రేష్ఠుడైన నారదుడు దేవతలతో ఇలా అన్నాడు: 'జైగీషవ్యునిలో తపస్సు లేదు; అతడు అసితుడినీ ఆశ్చర్యపరుస్తున్నాడు.'
9.51.64
तमेवंवादिनं धीरं प्रत्यूचुस्ते दिवौकसः ।
मैवमित्येव शंसन्तो जैगीषव्यं महामुनिम् ॥ ९.५१.६४ ॥
ఇలా మాట్లాడిన ధీరుడైన నారదునికి దేవతలు జవాబిచ్చారు: 'అలా కాదు' అంటూ మహాముని జైగీషవ్యుని ప్రశంసించారు.
9.51.65
तत्राप्युपस्पृश्य ततो महात्मा दत्त्वा च वित्तं हलभृद्द्विजेभ्यः ।
अवाप्य धर्मं परमार्यकर्मा जगाम सोमस्य महत्स तीर्थम् ॥ ९.५१.६५ ॥
అక్కడ కూడా ఆచమనం చేసి, ఆ మహాత్ముడు హలధరుడు బ్రాహ్మణులకు ధనం దానం చేసి, పరమ శ్రేష్ఠ కర్మలు చేసి ధర్మాన్ని పొంది సోముని మహా తీర్థానికి వెళ్ళాడు.