ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 9.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.51.1
तस्मिन्नेव तु धर्मात्मा वसति स्म तपोधनः ।
गार्हस्थ्यं धर्ममास्थाय असितो देवलः पुरा ॥ ९.५१.१ ॥
ਉਸੇ ਥਾਂ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਤਪ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਨ ਸੀ ਅਜਿਹੇ ਅਸਿਤ ਅਤੇ ਦੇਵਲ ਪਹਿਲਾਂ ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਧਰਮ ਅਪਣਾ ਕੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
9.51.2
धर्मनित्यः शुचिर्दान्तो न्यस्तदण्डो महातपाः ।
कर्मणा मनसा वाचा समः सर्वेषु जन्तुषु ॥ ९.५१.२ ॥
ਉਹ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਅਡੋਲ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸੰਜਮੀ, ਦੰਡ ਤਿਆਗੇ ਹੋਏ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਸਨ; ਕਰਮ, ਮਨ ਅਤੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਭਾਵ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
9.51.3
अक्रोधनो महाराज तुल्यनिन्दाप्रियाप्रियः ।
काञ्चने लोष्टके चैव समदर्शी महातपाः ॥ ९.५१.३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਕ੍ਰੋਧ ਰਹਿਤ ਸਨ; ਨਿੰਦਾ ਤੇ ਉਸਤਤ, ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਬੇਪਿਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਸਨ; ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢੇਲੇ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਸਨ।
9.51.4
देवताः पूजयन्नित्यमतिथींश्च द्विजैः सह ।
ब्रह्मचर्यरतो नित्यं सदा धर्मपरायणः ॥ ९.५१.४ ॥
ਉਹ ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਸਮੇਤ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ; ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਵਿੱਚ ਰਮੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਦਾ ਧਰਮ-ਪਰਾਇਣ ਸਨ।
9.51.5
ततोऽभ्येत्य महाराज योगमास्थाय भिक्षुकः ।
जैगीषव्यो मुनिर्धीमांस्तस्मिंस्तीर्थे समाहितः ॥ ९.५१.५ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮੁਨੀ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਯੋਗ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਭਿੱਖੂ ਵਜੋਂ ਉਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਆਏ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਠਹਿਰ ਗਏ।
9.51.6
देवलस्याश्रमे राजन्न्यवसत्स महाद्युतिः ।
योगनित्यो महाराज सिद्धिं प्राप्तो महातपाः ॥ ९.५१.६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਦੇਵਲ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਰਮੇ ਉਹ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
9.51.7
तं तत्र वसमानं तु जैगीषव्यं महामुनिम् ।
देवलो दर्शयन्नेव नैवायुञ्जत धर्मतः ॥ ९.५१.७ ॥
ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਉਸ ਮਹਾਮੁਨੀ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਨੂੰ ਦੇਵਲ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਜੁੜੇ।
9.51.8
एवं तयोर्महाराज दीर्घकालो व्यतिक्रमत् ।
जैगीषव्यं मुनिं चैव न ददर्शाथ देवलः ॥ ९.५१.८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ; ਦੇਵਲ ਨੇ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ।
9.51.9
आहारकाले मतिमान्परिव्राड्जनमेजय ।
उपातिष्ठत धर्मज्ञो भैक्षकाले स देवलम् ॥ ९.५१.९ ॥
ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਭੋਜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਧਰਮਜ੍ਞ ਪਰਿਵ੍ਰਾਜਕ ਭਿੱਖਿਆ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇਵਲ ਕੋਲ ਆਏ।
9.51.10
स दृष्ट्वा भिक्षुरूपेण प्राप्तं तत्र महामुनिम् ।
गौरवं परमं चक्रे प्रीतिं च विपुलां तथा ॥ ९.५१.१० ॥
ਭਿੱਖੂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਆਏ ਉਸ ਮਹਾਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਆਦਰ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਪਿਆਰ ਦਿਖਾਇਆ।
9.51.11
देवलस्तु यथाशक्ति पूजयामास भारत ।
ऋषिदृष्टेन विधिना समा बह्व्यः समाहितः ॥ ९.५१.११ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਦੇਵਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਵੇਖੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
9.51.12
कदाचित्तस्य नृपते देवलस्य महात्मनः ।
चिन्ता सुमहती जाता मुनिं दृष्ट्वा महाद्युतिम् ॥ ९.५१.१२ ॥
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਤੀ, ਕਦੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇਵਲ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਤੇਜਸਵੀ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਉਪਜੀ।
9.51.13
समास्तु समतिक्रान्ता बह्व्यः पूजयतो मम ।
न चायमलसो भिक्षुरभ्यभाषत किञ्चन ॥ ९.५१.१३ ॥
ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ; ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਇਸ ਆਲਸ-ਰਹਿਤ ਭਿਕਸ਼ੂ ਨੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ।
9.51.14
एवं विगणयन्नेव स जगाम महोदधिम् ।
अन्तरिक्षचरः श्रीमान्कलशं गृह्य देवलः ॥ ९.५१.१४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਣਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਉਹ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵੱਲ ਗਏ; ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਦੇਵਲ ਕਲਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਗਏ।
9.51.15
गच्छन्नेव स धर्मात्मा समुद्रं सरितां पतिम् ।
जैगीषव्यं ततोऽपश्यद्गतं प्रागेव भारत ॥ ९.५१.१५ ॥
ਤੁਰਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਕੋਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਜੈਗੀਸ਼ਵਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
9.51.16
ततः सविस्मयश्चिन्तां जगामाथासितः प्रभुः ।
कथं भिक्षुरयं प्राप्तः समुद्रे स्नात एव च ॥ ९.५१.१६ ॥
ਤਦ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਪ੍ਰਭੂ ਅਸਿਤ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ: 'ਇਹ ਭਿਕਸ਼ੂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਇਸਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵੀ ਕਰ ਲਿਆ?'
9.51.17
इत्येवं चिन्तयामास महर्षिरसितस्तदा ।
स्नात्वा समुद्रे विधिवच्छुचिर्जप्यं जजाप ह ॥ ९.५१.१७ ॥
ਮਹਰਿਸ਼ੀ ਅਸਿਤ ਨੇ ਤਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਜਪ ਕੀਤਾ।
9.51.18
कृतजप्याह्निकः श्रीमानाश्रमं च जगाम ह ।
कलशं जलपूर्णं वै गृहीत्वा जनमेजय ॥ ९.५१.१८ ॥
ਜਪ ਅਤੇ ਨਿੱਤ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਅਸਿਤ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਗਏ; ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਕਲਸ਼ ਲੈ ਕੇ।
9.51.19
ततः स प्रविशन्नेव स्वमाश्रमपदं मुनिः ।
आसीनमाश्रमे तत्र जैगीषव्यमपश्यत ॥ ९.५१.१९ ॥
ਤਦ ਉਹ ਮੁਨੀ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਉੱਥੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
9.51.20
न व्याहरति चैवैनं जैगीषव्यः कथञ्चन ।
काष्ठभूतोऽऽश्रमपदे वसति स्म महातपाः ॥ ९.५१.२० ॥
ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਅਚੱਲ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
9.51.21
तं दृष्ट्वा चाप्लुतं तोये सागरे सागरोपमम् ।
प्रविष्टमाश्रमं चापि पूर्वमेव ददर्श सः ॥ ९.५१.२१ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
9.51.22
असितो देवलो राजंश्चिन्तयामास बुद्धिमान् ।
दृष्टः प्रभावं तपसो जैगीषव्यस्य योगजम् ॥ ९.५१.२२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਸਿਤ ਦੇਵਲ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ; ਉਸ ਨੇ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਦੇ ਯੋਗ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਤਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ।
9.51.23
चिन्तयामास राजेन्द्र तदा स मुनिसत्तमः ।
मया दृष्टः समुद्रे च आश्रमे च कथं त्वयम् ॥ ९.५१.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਤਦ ਉਸ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਸੋਚਿਆ: ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
9.51.24
एवं विगणयन्नेव स मुनिर्मन्त्रपारगः ।
उत्पपाताश्रमात्तस्मादन्तरिक्षं विशां पते ॥ ९.५१.२४ ॥
ਏਦਾਂ ਵਿਚਾਰਦਿਆਂ ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰੰਗਤ ਉਹ ਮੁਨੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਗਿਆ।
9.51.25
सोऽन्तरिक्षचरान्सिद्धान्समपश्यत्समाहितान् ।
जैगीषव्यं च तैः सिद्धैः पूज्यमानमपश्यत ॥ ९.५१.२५ ॥
ਉਸਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਸਮਾਹਿਤ ਸਿੱਧਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਧਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।
9.51.26
ततोऽसितः सुसंरब्धो व्यवसायी दृढव्रतः ।
अपश्यद्वै दिवं यान्तं जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.२६ ॥
ਫਿਰ ਅਤਿ ਉਤੇਜਿਤ, ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਦੇਵਲ ਨੇ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖਿਆ।
9.51.27
तस्माच्च पितृलोकं तं व्रजन्तं सोऽन्वपश्यत ।
पितृलोकाच्च तं यान्तं याम्यं लोकमपश्यत ॥ ९.५१.२७ ॥
ਫਿਰ ਪਿਤਰ-ਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਪਿੱਛਾ ਕਰਕੇ ਵੇਖਿਆ; ਅਤੇ ਪਿਤਰ-ਲੋਕ ਤੋਂ ਜਾਂਦੇ ਉਸਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।
9.51.28
तस्मादपि समुत्पत्य सोमलोकमभिष्टुतम् ।
व्रजन्तमन्वपश्यत्स जैगीषव्यं महामुनिम् ॥ ९.५१.२८ ॥
ਉਥੋਂ ਵੀ ਉੱਪਰ ਉੱਡ ਕੇ, ਸਲਾਹੇ ਜਾਂਦੇ ਸੋਮ-ਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਉਸ ਮਹਾਮੁਨੀ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਪਿੱਛਾ ਕਰਕੇ ਵੇਖਿਆ।
9.51.29
लोकान्समुत्पतन्तं च शुभानेकान्तयाजिनाम् ।
ततोऽग्निहोत्रिणां लोकांस्तेभ्यश्चाप्युत्पपात ह ॥ ९.५१.२९ ॥
ਇਕਾਂਤ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਉੱਪਰ ਉੱਠਦੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਫਿਰ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਪਰ ਉੱਡਿਆ।
9.51.30
दर्शं च पौर्णमासं च ये यजन्ति तपोधनाः ।
तेभ्यः स ददृशे धीमाँल्लोकेभ्यः पशुयाजिनाम् ॥ ९.५१.३० ॥
ਜੋ ਤਪੋਧਨ ਦਰਸ਼ ਅਤੇ ਪੌਰਣਮਾਸ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਯਾਜੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
9.51.31
चातुर्मास्यैर्बहुविधैर्यजन्ते ये तपोधनाः ।
तेषां स्थानं तथा यान्तं तथाग्निष्टोमयाजिनाम् ॥ ९.५१.३१ ॥
ਤਪੋਧਨ ਜੋ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਚਾਤੁਰਮਾਸ੍ਯ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਅਗ੍ਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
9.51.32
अग्निष्टुतेन च तथा ये यजन्ति तपोधनाः ।
तत्स्थानमनुसम्प्राप्तमन्वपश्यत देवलः ॥ ९.५१.३२ ॥
ਤਪੋਧਨ ਅਗ੍ਨਿਸ਼ਟੁਤ ਯੱਗ ਨਾਲ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਸਥਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦੇਵਲ ਨੇ ਉਹ ਵੇਖਿਆ।
9.51.33
वाजपेयं क्रतुवरं तथा बहुसुवर्णकम् ।
आहरन्ति महाप्राज्ञास्तेषां लोकेष्वपश्यत ॥ ९.५१.३३ ॥
ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਲੋਕ ਵਾਜਪੇਯ ਨਾਮਕ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੱਗ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
9.51.34
यजन्ते पुण्डरीकेण राजसूयेन चैव ये ।
तेषां लोकेष्वपश्यच्च जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.३४ ॥
ਪੁੰਡਰੀਕ ਅਤੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਨਾਲ ਜੋ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਲ ਨੇ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।
9.51.35
अश्वमेधं क्रतुवरं नरमेधं तथैव च ।
आहरन्ति नरश्रेष्ठास्तेषां लोकेष्वपश्यत ॥ ९.५१.३५ ॥
ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਲੋਕ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਨਾਮਕ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੱਗ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਰਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
9.51.36
सर्वमेधं च दुष्प्रापं तथा सौत्रामणिं च ये ।
तेषां लोकेष्वपश्यच्च जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.३६ ॥
ਸਰਵਮੇਧ ਅਤੇ ਦੁਸ਼੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸੌਤ੍ਰਾਮਣੀ ਯੱਗ ਜੋ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਲ ਨੇ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
9.51.37
द्वादशाहैश्च सत्रैर्ये यजन्ते विविधैर्नृप ।
तेषां लोकेष्वपश्यच्च जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.३७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਲ ਨੇ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
9.51.38
मित्रावरुणयोर्लोकानादित्यानां तथैव च ।
सलोकतामनुप्राप्तमपश्यत ततोऽसितः ॥ ९.५१.३८ ॥
ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਆਦਿਤਯਾਂ ਦੇ ਲੋਕ, ਅਤੇ ਸਲੋਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਅਸਿਤ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
9.51.39
रुद्राणां च वसूनां च स्थानं यच्च बृहस्पतेः ।
तानि सर्वाण्यतीतं च समपश्यत्ततोऽसितः ॥ ९.५१.३९ ॥
ਰੁਦਰਾਂ ਅਤੇ ਵਸੂਆਂ ਦਾ ਸਥਾਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਅਸਿਤ ਨੇ ਫਿਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ।
9.51.40
आरुह्य च गवां लोकं प्रयान्तं ब्रह्मसत्रिणाम् ।
लोकानपश्यद्गच्छन्तं जैगीषव्यं ततोऽसितः ॥ ९.५१.४० ॥
ਗੋਲੋਕ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਸੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਨੂੰ ਫਿਰ ਅਸਿਤ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
9.51.41
त्रीँल्लोकानपरान्विप्रमुत्पतन्तं स्वतेजसा ।
पतिव्रतानां लोकांश्च व्रजन्तं सोऽन्वपश्यत ॥ ९.५१.४१ ॥
ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਉੱਡਦੇ ਉਸ ਵਿਪ੍ਰ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
9.51.42
ततो मुनिवरं भूयो जैगीषव्यमथासितः ।
नान्वपश्यत योगस्थमन्तर्हितमरिंदम ॥ ९.५१.४२ ॥
ਫਿਰ ਅਸਿਤ ਨੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਨੂੰ ਮੁੜ ਨਾ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਕੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ!
9.51.43
सोऽचिन्तयन्महाभागो जैगीषव्यस्य देवलः ।
प्रभावं सुव्रतत्वं च सिद्धिं योगस्य चातुलाम् ॥ ९.५१.४३ ॥
ਮਹਾਭਾਗ ਦੇਵਲ ਨੇ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੁਵ੍ਰਤਤ੍ਵ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਅਤੁਲ ਸਿੱਧੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।
9.51.44
असितोऽपृच्छत तदा सिद्धाँल्लोकेषु सत्तमान् ।
प्रयतः प्राञ्जलिर्भूत्वा धीरस्तान्ब्रह्मसत्रिणः ॥ ९.५१.४४ ॥
ਤਦ ਅਸਿਤ ਨੇ ਨਿਮਰ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਧੀਰਜ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਸਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਿੱਧਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
9.51.45
जैगीषव्यं न पश्यामि तं शंसत महौजसम् ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं परं कौतूहलं हि मे ॥ ९.५१.४५ ॥
ਮੈਨੂੰ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਦਿਸਦੇ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ। ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
9.51.46
शृणु देवल भूतार्थं शंसतां नो दृढव्रत ।
जैगीषव्यो गतो लोकं शाश्वतं ब्रह्मणोऽव्ययम् ॥ ९.५१.४६ ॥
ਹੇ ਦੇਵਲ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਿਆ, ਸਾਡੇ ਕਹੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸੁਣ। ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ, ਅਵਿਯਯ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ।
9.51.47
स श्रुत्वा वचनं तेषां सिद्धानां ब्रह्मसत्रिणाम् ।
असितो देवलस्तूर्णमुत्पपात पपात च ॥ ९.५१.४७ ॥
ਬ੍ਰਹਮਸਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵਲ ਅਸਿਤ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠੇ, ਫਿਰ ਡਿੱਗ ਪਏ।
9.51.48
ततः सिद्धास्त ऊचुर्हि देवलं पुनरेव ह ।
न देवल गतिस्तत्र तव गन्तुं तपोधन ॥ ९.५१.४८ ॥
ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਦੇਵਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵਲ, ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਉੱਥੇ ਜਾਣਾ ਤੇਰਾ ਮਾਰਗ ਨਹੀਂ।
9.51.49
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सिद्धानां देवलः पुनः ।
आनुपूर्व्येण लोकांस्तान्सर्वानवततार ह ॥ ९.५१.४९ ॥
ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵਲ ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਉਤਰੇ।
9.51.50
स्वमाश्रमपदं पुण्यमाजगाम पतङ्गवत् ।
प्रविशन्नेव चापश्यज्जैगीषव्यं स देवलः ॥ ९.५१.५० ॥
ਦੇਵਲ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਆਏ; ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਜੈਗੀਸ਼ਵਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
9.51.51
ततो बुद्ध्या व्यगणयद्देवलो धर्मयुक्तया ।
दृष्ट्वा प्रभावं तपसो जैगीषव्यस्य योगजम् ॥ ९.५१.५१ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵਲ ਨੇ ਧਰਮ-ਯੁਕਤ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ; ਜੈਗੀਸ਼ਵਿਆ ਦੇ ਯੋਗ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਤਪ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੇਖਿਆ।
9.51.52
ततोऽब्रवीन्महात्मानं जैगीषव्यं स देवलः ।
विनयावनतो राजन्नुपसर्प्य महामुनिम् ॥ ९.५१.५२ ॥
ਫਿਰ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕੇ ਦੇਵਲ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਹਾਮੁਨੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਮਹਾਤਮਾ ਜੈਗੀਸ਼ਵਿਆ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
9.51.53
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा उपदेशं चकार सः ।
विधिं च योगस्य परं कार्याकार्यं च शास्त्रतः ॥ ९.५१.५३ ॥
ਉਸਦੀ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: ਯੋਗ ਦੀ ਪਰਮ ਵਿਧੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
9.51.54
संन्यासकृतबुद्धिं तं ततो दृष्ट्वा महातपाः ।
सर्वाश्चास्य क्रियाश्चक्रे विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ९.५१.५४ ॥
ਸੰਨਿਆਸ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀ ਲਾਈ ਹੋਈ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਤਪਸ੍ਵੀ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।
9.51.55
संन्यासकृतबुद्धिं तं भूतानि पितृभिः सह ।
ततो दृष्ट्वा प्ररुरुदुः कोऽस्मान्संविभजिष्यति ॥ ९.५१.५५ ॥
ਸੰਨਿਆਸ ਵਿੱਚ ਮਨ ਟਿਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਜੀਵ ਰੋ ਪਏ: ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਕੌਣ ਵੰਡੇਗਾ?
9.51.56
देवलस्तु वचः श्रुत्वा भूतानां करुणं तथा ।
दिशो दश व्याहरतां मोक्षं त्यक्तुं मनो दधे ॥ ९.५१.५६ ॥
ਦੇਵਲ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਤਰਸਯੋਗ ਬੋਲ ਸੁਣੇ; ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੁਕਾਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਤਦ ਉਸਨੇ ਮੋਕਸ਼ ਛੱਡਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
9.51.57
ततस्तु फलमूलानि पवित्राणि च भारत ।
पुष्पाण्योषधयश्चैव रोरूयन्ते सहस्रशः ॥ ९.५१.५७ ॥
ਤਦ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਫਲ-ਮੂਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਣ ਲੱਗੀਆਂ।
9.51.58
पुनर्नो देवलः क्षुद्रो नूनं छेत्स्यति दुर्मतिः ।
अभयं सर्वभूतेभ्यो यो दत्त्वा नावबुध्यते ॥ ९.५१.५८ ॥
ਫਿਰ, ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਇਹ ਨੀਚ, ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਦੇਵਲ ਸਾਨੂੰ ਕੱਟ ਦੇਵੇਗਾ; ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਜੋ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।
9.51.59
ततो भूयो व्यगणयत्स्वबुद्ध्या मुनिसत्तमः ।
मोक्षे गार्हस्थ्यधर्मे वा किं नु श्रेयस्करं भवेत् ॥ ९.५१.५९ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਸੋਚਿਆ: ਮੋਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਕੀ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਹੋਵੇਗਾ?
9.51.60
इति निश्चित्य मनसा देवलो राजसत्तम ।
त्यक्त्वा गार्हस्थ्यधर्मं स मोक्षधर्ममरोचयत् ॥ ९.५१.६० ॥
ਹੇ ਰਾਜਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਦੇਵਲ ਨੇ ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਮੋਕਸ਼ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ।
9.51.61
एवमादीनि सञ्चिन्त्य देवलो निश्चयात्ततः ।
प्राप्तवान्परमां सिद्धिं परं योगं च भारत ॥ ९.५१.६१ ॥
ਏਦਾਂ ਸੋਚ ਕੇ ਦੇਵਲ ਨੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਪਰਮ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
9.51.62
ततो देवाः समागम्य बृहस्पतिपुरोगमाः ।
जैगीषव्यं तपश्चास्य प्रशंसन्ति तपस्विनः ॥ ९.५१.६२ ॥
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਜੈਗੀਸ਼ਵਿਆ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੇ ਵੀ।
9.51.63
अथाब्रवीदृषिवरो देवान्वै नारदस्तदा ।
जैगीषव्ये तपो नास्ति विस्मापयति योऽसितम् ॥ ९.५१.६३ ॥
ਤਦ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਾਰਦ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਜੈਗੀਸ਼ਵਿਆ ਵਿੱਚ ਤਪ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਉਹ ਅਸਿਤ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।'
9.51.64
तमेवंवादिनं धीरं प्रत्यूचुस्ते दिवौकसः ।
मैवमित्येव शंसन्तो जैगीषव्यं महामुनिम् ॥ ९.५१.६४ ॥
ਏਦਾਂ ਬੋਲਦੇ ਧੀਰ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ,' ਅਤੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਜੈਗੀਸ਼ਵਿਆ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
9.51.65
तत्राप्युपस्पृश्य ततो महात्मा दत्त्वा च वित्तं हलभृद्द्विजेभ्यः ।
अवाप्य धर्मं परमार्यकर्मा जगाम सोमस्य महत्स तीर्थम् ॥ ९.५१.६५ ॥
ਉੱਥੇ ਵੀ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਹਲਧਰ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਧਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸੋਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਗਏ।