マハーバーラタ · 章 9.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.52.1
यत्रेजिवानुडुपती राजसूयेन भारत ।
यस्मिन्वृत्ते महानासीत्सङ्ग्रामस्तारकामयः ॥ ९.५२.१ ॥
バラタの末裔よ、月が王帝祭を行った場所であり、それが行われた後、タラカとの大戦が起こった。
9.52.2
तत्राप्युपस्पृश्य बलो दत्त्वा दानानि चात्मवान् ।
सारस्वतस्य धर्मात्मा मुनेस्तीर्थं जगाम ह ॥ ९.५२.२ ॥
そこでも、自制したバラは口を清め布施をしてから、法の魂を持つ聖者サーラスヴァタの聖なる渡し場へ行った。
9.52.3
यत्र द्वादशवार्षिक्यामनावृष्ट्यां द्विजोत्तमान् ।
वेदानध्यापयामास पुरा सारस्वतो मुनिः ॥ ९.५२.३ ॥
昔、十二年の旱魃の間に、聖者サーラスヴァタは最上のバラモンたちにヴェーダを学ばせた。
9.52.4
कथं द्वादशवार्षिक्यामनावृष्ट्यां द्विजोत्तमान् ।
वेदानध्यापयामास पुरा सारस्वतो मुनिः ॥ ९.५२.४ ॥
昔、十二年の旱魃の間、聖者サーラスヴァタはどのようにして最上のバラモンたちにヴェーダを学ばせたのか？
9.52.5
आसीत्पूर्वं महाराज मुनिर्धीमान्महातपाः ।
दधीचिरिति विख्यातो ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः ॥ ९.५२.५ ॥
大王よ、昔、ダディーチという名の、知恵ある大苦行者がいた。名高く、禁欲の修行者で、感覚を制した者であった。
9.52.6
तस्यातितपसः शक्रो बिभेति सततं विभो ।
न स लोभयितुं शक्यः फलैर्बहुविधैरपि ॥ ९.५२.६ ॥
主よ、インドラはその大苦行者を常に恐れていた。多くの種類の果実でさえ、彼を誘惑することはできなかった。
9.52.7
प्रलोभनार्थं तस्याथ प्राहिणोत्पाकशासनः ।
दिव्यामप्सरसं पुण्यां दर्शनीयामलम्बुसाम् ॥ ९.५२.७ ॥
彼を誘惑するため、パーカを打ち倒すインドラは、天上の、清らかで極めて美しいアプサラス、アラムブサーを遣わした。
9.52.8
तस्य तर्पयतो देवान्सरस्वत्यां महात्मनः ।
समीपतो महाराज सोपातिष्ठत भामिनी ॥ ९.५२.८ ॥
大王よ、サラスヴァティー河畔で神々に供物を捧げていたその偉大な人のそばに、その美しい女が近づいて立った。
9.52.9
तां दिव्यवपुषं दृष्ट्वा तस्यर्षेर्भावितात्मनः ।
रेतः स्कन्नं सरस्वत्यां तस्मा जग्राह निम्नगा ॥ ९.५२.९ ॥
神々しい姿の彼女を見て、自制したその聖者の精液は萨拉斯瓦蒂河に漏れ落ち、河はそれを受け取った。
9.52.10
कुक्षौ चाप्यदधद्वृष्टा तद्रेतः पुरुषर्षभ ।
सा दधार च तं गर्भं पुत्रहेतोर्महात्मनः॥थ ॥ ९.५२.१० ॥
人中の牡牛よ、彼女はその精液を胎内に宿し、その偉大な人の息子のためにその胎児を懐いた。
9.52.11
सुषुवे चापि समये पुत्रं सारस्वतं वरम् ।
जगाम पुत्रमादाय तमृषिं प्रति च प्रभो ॥ ९.५२.११ ॥
時が来て、彼女はサーラスヴァタという優れた息子を産んだ。主よ、彼女は息子を連れてその聖者のもとへ行った。
9.52.12
ऋषिसंसदि तं दृष्ट्वा सा नदी मुनिसत्तमम् ।
ततः प्रोवाच राजेन्द्र ददती पुत्रमस्य तम्।
ब्रह्मर्षे तव पुत्रोऽयं त्वद्भक्त्या धारितो मया ॥ ९.५२.१२ ॥
諸仙の集会でその最上の聖者を見て、川は息子を差し出し、王の中の王よ、と言った。「梵仙よ、これはあなたの息子です。あなたへの帰依によって、私はこれを宿していました。」
9.52.13
दृष्ट्वा तेऽप्सरसं रेतो यत्स्कन्नं प्रागलम्बुसाम् ।
तत्कुक्षिणाऽहं ब्रह्मर्षे त्वद्भक्त्या धृतवत्यहम् ॥ ९.५२.१३ ॥
ブラフマルシよ、以前アランブーサーという天女を見て、あなたの精液が漏れました。それをあなたへの信仰から、私は胎内に宿しています。
9.52.14
न विनाशमिदं गच्छेत्त्वत्तेज इति निश्चयात् ।
प्रतिगृह्णीष्व पुत्रं स्वं मया दत्तमनिन्दितम् ॥ ९.५२.१४ ॥
あなたの力が失われてはならないという確信から、私はそれを保ちました。私が与えたこの汚れなき息子を、あなた自身の息子として受け入れてください。
9.52.15
इत्युक्तः प्रतिजग्राह प्रीतिं चावाप पुष्कलाम् ।
पितृवच्चोपजिघ्रत्तं मूर्ध्नि प्रेम्णा द्विजोत्तमः ॥ ९.५२.१५ ॥
そう言われて、そのすぐれた再生者はその子を受け入れ、大きな喜びを得ました。父親のように愛情をもって、その頭に口づけしたのです。
9.52.16
परिष्वज्य चिरं कालं तदा भरतसत्तम ।
सरस्वत्यै वरं प्रादात्प्रीयमाणो महामुनिः ॥ ९.५२.१६ ॥
バラタの最良の者よ、そのとき彼は長く彼を抱きしめました。喜んだその大仙は、サラスヴァティーに恩恵を与えたのです。
9.52.17
विश्वेदेवाः सपितरो गन्धर्वाप्सरसां गणाः ।
तृप्तिं यास्यन्ति सुभगे तर्प्यमाणास्तवाम्भसा ॥ ९.५२.१७ ॥
幸いなる者よ、あなたの水によって満足させられるヴィシュヴァデーヴァ神々は、祖霊や、ガンダルヴァとアプサラスの群れとともに、満足を得るでしょう。
9.52.18
इत्युक्त्वा स तु तुष्टाव वचोभिर्वै महानदीम् ।
प्रीतः परमहृष्टात्मा यथावच्छृणु पार्थिव ॥ ९.५२.१८ ॥
こう言って、彼はその大河を言葉で讃えました。王よ、彼がどのように讃えたか、喜びに満ちた極めて晴れやかな心で讃えたのを、そのまま聞きなさい。
9.52.19
प्रस्रुताऽसि महाभागे सरसो ब्रह्मणः पुरा ।
जानन्ति त्वां सरिच्छ्रेष्ठे मुनयः संशितव्रताः ॥ ९.५२.१९ ॥
大いなる幸運の女神よ、あなたは昔ブラフマーの湖から流れ出た。川の中で最も優れたる者よ、厳格な誓いを守る聖者たちはあなたを知っている。
9.52.20
मम प्रियकरी चापि सततं प्रियदर्शने ।
तस्मात्सारस्वतं पुत्रमदधा वरवर्णिनि ॥ ९.५२.२० ॥
あなたはいつも私の喜ぶことをしてくれた。見目麗しく、美しい色の女神よ。それゆえあなたはサーラスヴァタという息子を授かった。
9.52.21
तवैव नाम्ना प्रथितः पुत्रस्ते लोकभावनः ।
सारस्वत इति ख्यातो भविष्यति महातपाः ॥ ९.५२.२१ ॥
あなたの名によって知られる息子、世界を養う者は、サーラスヴァタとして名高くなり、大いなる苦行者となるだろう。
9.52.22
एष द्वादशवार्षिक्यामनावृष्ट्यां द्विजर्षभान् ।
सारस्वतो महाभागे वेदानध्यापयिष्यति ॥ ९.५२.२२ ॥
大いなる幸運の女神よ、この者サーラスヴァタは、十二年の旱魃の間、再生族の中で最も優れた人々にヴェーダを教えるであろう。
9.52.23
पुण्याभ्यश्च सरिद्भ्यस्त्वं सदा पुण्यतमा शुभे ।
भविष्यसि महाभागे मत्प्रसादात्सरस्वति ॥ ९.५२.२३ ॥
吉祥なる女神よ、大いなる幸運のサラスヴァティーよ、私の恩寵によって、あなたは常に聖なる川の中で最も聖なる者となるだろう。
9.52.24
एवं स्त संस्तुता तेन वरं लब्ध्वा महानदी ।
पुत्रमादाय मुदिता जगाम भरतर्षभ ॥ ९.५२.२४ ॥
このように彼に讃えられ、恩寵を授かったその大河は、息子を連れて喜び勇んで去っていった。バラタの牡牛よ。
9.52.25
एतस्मिन्नेव काले तु विरोधे देवदानवैः ।
शक्रः प्रहरणान्विषी लोकांस्त्रीन्विचचार ह ॥ ९.५२.२५ ॥
その時、神々と阿修羅の争いの中で、インドラは武器を求めて三界をさまよった。
9.52.26
न चोपलेभे भगवाञ्शक्रः प्रहरणं तदा ।
यद्वै तेषां भवेद्योग्यं वधाय विबुधद्विषाम् ॥ ९.५२.२६ ॥
その時、尊きインドラは神々の敵を討つにふさわしい武器を見つけられなかった。
9.52.27
ततोऽब्रवीत्सुराञ्शक्रो न मे शक्याः सुरारयः ।
ऋतेऽस्थिभिर्दधीचस्य निहन्तुं त्रिदशद्विषः ॥ ९.५२.२७ ॥
するとインドラは神々に言った。「ダディーチの骨がなければ、私は神々の敵を倒せない。」
9.52.28
तस्माद्यत्नादृषिश्रेष्ठो याच्यतां कार्यसिद्धये ।
दधीचास्थीनि देहीति तैर्वधिष्यामहे रिपून् ॥ ९.५२.२८ ॥
それゆえ、目的を果たすために、聖仙の中で最も優れたダディーチに懇願しよう。「ダディーチよ、骨を与えたまえ」と。その骨で我々は敵を討つであろう。
9.52.29
स च तैर्याचितोऽस्थीनि यत्नादृषिवरस्तदा ।
साहाय्यं नः कुरुष्वेति चकारैवाविचारयन् ॥ ९.५२.२९ ॥
すると神々に請われたその聖仙は、ためらうことなく努めて骨を差し出し、言った。「我らを助けよ。」
9.52.30
स लोकानक्षयान्प्राप्तो देवप्रियकरस्तदा ।
तस्यास्थिभिरथो शक्रः सम्प्रहृष्टमनास्तदा ॥ ९.५२.३० ॥
神々を喜ばせたその聖仙は不滅の世界を得た。そして、インドラは大いに喜んで、その骨を手にした。
9.52.31
कारयामास दिव्यानि नानाप्रहरणान्युत ।
गदा वज्राणि चक्राणि गुरून्दण्डांश्च पुष्कलान् ॥ ९.५२.३१ ॥
彼は神聖な様々な武器を作らせた。棍棒、金剛杵、円盤、そして重い杖を大量に。
9.52.32
स हि तीव्रेण तपसा सम्भृतः परमर्षिणा ।
प्रजापतिसुतेनाथ भृगुणा लोकभावनः ॥ ९.५२.३२ ॥
彼は苦行によって、プラジャーパティの子である大仙バルグが生み出したもので、諸世界を支える者であった。
9.52.33
अतिकायः स तेजस्वी लोकसारो विनिर्मितः ।
जज्ञे शैलगुरुः प्रांशुर्महिम्ना प्रथितः प्रभुः ॥ ९.५२.३३ ॥
彼は諸世界の精髄として造られ、巨大な体で輝き、山のように重く高大であった。その威光で名高い主が生まれた。
9.52.34
नित्यमुद्विजते चास्य तेजसः पाकशासनः ॥ ९.५२.३४ ॥
そして、パカを討つインドラは、彼の威光によっていつも動揺している。
9.52.35
तेन वज्रेण भगवान्मन्त्रयुक्तेन भारत ।
भृशं क्रोधविसृष्टेन ब्रह्मतेजोद्भवेन च।
दैत्यदानववीराणां जघान नवतीर्नव ॥ ९.५२.३५ ॥
バーラタよ、真言によって力を得て、怒りのうちに放たれ、ブラフマンの輝きから生じたその金剛杵によって、尊きインドラはダイティヤとダーナヴァの勇士九十九人を打ち倒した。
9.52.36
अथ काले व्यतिक्रान्ते महत्यतिभयङ्करी ।
अनावृष्टिरनुप्राप्ता राजन्द्वादशवार्षिकी ॥ ९.५२.३६ ॥
やがて長い時が過ぎ、王よ、極めて恐ろしい旱魃が訪れ、十二年間続いた。
9.52.37
तस्यां द्वादशवार्षिक्यामनावृष्ट्यां महर्षयः ।
वृत्त्यर्थं प्राद्रवन्राजन्क्षुधार्ताः सर्वतोदिशम् ॥ ९.५२.३७ ॥
十二年に及ぶその干ばつの中、王よ、飢えに苦しむ大聖者たちは生計を求めて四方へ逃げ散った。
9.52.38
दिग्भ्यस्तान्प्रद्रुतान्दृष्ट्वा मुनिः सारस्वतस्तदा ।
गमनाय मतिं चक्रे तं प्रोवाच सरस्वती ॥ ९.५२.३८ ॥
彼らが四方へ逃げるのを見て、サーラスヴァタ仙人はそのとき去ることを決意した。サラスヴァティーが彼に語りかけた。
9.52.39
न गन्तव्यमितः पुत्र तवाहारमहं सदा ।
दास्यामि मत्स्यप्रवरानुष्यतामिह भारत ॥ ९.५२.३९ ॥
息子よ、ここから去ってはならない。私は常にあなたに食べ物を与えよう。バーラタよ、ここに留まりなさい。最上の魚をあなたに与えよう。
9.52.40
इत्युक्तस्तर्पयामास स पितॄन्देवतास्तथा ।
आहारमकरोन्नित्यं प्राणान्वेदांश्च धारयन् ॥ ९.५२.४० ॥
そう告げられて、彼は祖先と神々を満足させ、常に食物を作り、命の息と吠陀を保った。
9.52.41
अथ तस्यामनावृष्ट्यामतीतायां महर्षयः ।
अन्योन्यं परिपप्रच्छुः पुनः स्वाध्यायकारणात् ॥ ९.५२.४१ ॥
その干ばつが過ぎ去ると、大聖者たちは再び学習のために互いに問い合った。
9.52.42
तेषां क्षुधापरीतानां नष्टा देवा विधावताम् ।
सर्वेषामेव राजेन्द्र न किचित्प्रतिभाति ह ॥ ९.५२.४२ ॥
王中の王よ、飢えに苦しみ逃げ惑う彼らすべてにとって、神々は消え去ったかのようであり、何一つ明らかには思い浮かばなかった。
9.52.43
अथ कश्चिदृषिस्तेषां सारस्वतमुपेयिवान् ।
कुर्वाणं संशितात्मानं स्वाध्यायमृषिसत्तमम् ॥ ९.५२.४३ ॥
そこで彼らのうちの一人の仙人が、サーラスヴァタのもとへ赴いた。彼は心を引き締めた、最も優れた仙人で、ヴェーダの誦習に励んでいた。
9.52.44
स गत्वाऽचष्ट तेभ्यश्च सारस्वतमृषिं प्रभुम् ।
स्वाध्यायममरप्रख्यं कुर्वाणं विजने वने ॥ ९.५२.४४ ॥
彼は行って、神々のように輝き、人気のない森でヴェーダを誦習しているサーラスヴァタという主について彼らに告げた。
9.52.45
ततः सर्वे समाजग्मुस्तत्र राजन्महर्षयः ।
सारस्वतं मुनिश्रेष्ठमिदमूचुः समागताः ॥ ९.५२.४५ ॥
さて王よ、そこに大仙たちが皆集まり、仙人の中の最上の者サーラスヴァタにこう言った。
9.52.46
अस्मानध्यापयस्वेति तानुवाच ततो मुनिः ।
शिष्यत्वमुपागच्छध्वं विधिना च ममेत्युत ॥ ९.५२.४६ ॥
「私たちを教えてください」と彼らは言った。するとその聖者は言った。「作法にしたがって私の弟子となりなさい。」
9.52.47
तत्राब्रुवन्मुनिगणा बालस्त्वमसि पुत्रक ।
स तानाह न मे धर्मो नश्येदिति पुनर्मुनीन् ॥ ९.५२.४७ ॥
そこで聖者たちの群れは言った。「お前は子どもだ、わが子よ。」彼は答えた。「私のダルマは滅びぬ」——そして再び聖者たちに。
9.52.48
यो ह्यधर्मेण वै ब्रूयाद्गृह्णीयाद्योऽप्यधर्मतः ।
म्रियेतां तावुभौ क्षिप्रं स्यातां वा वैरिणावुभौ ॥ ९.५२.४८ ॥
不正に語る者と、不正に受け取る者——その二人はすぐに死ぬか、あるいは二人とも敵となるがよい。
9.52.49
न हायनैर्न पलितैर्न वित्तेन न बन्धुभिः ।
ऋषयश्चक्रिरे धर्मं योऽनूचानः स नो महान् ॥ ९.५२.४९ ॥
年齢によらず、白髪によらず、富によらず、親族によらず、聖仙たちはダルマを確立した。ヴェーダに通じた者こそ、我々の中で偉大である。
9.52.50
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य मनुयस्ते विधानतः ।
तस्माद्वेदाननुप्राप्य पुनर्धर्मं प्रचक्रिरे ॥ ९.५२.५० ॥
彼のこの言葉を聞いて、マヌの子孫たちは規定どおりにヴェーダを得て、再びダルマを確立した。
9.52.51
षष्टिर्मुनिसहस्राणि शिष्यत्वं प्रतिपेदिरे ।
सारस्वतस्य विप्रर्षेर्वेदस्वाध्यायकारणात् ॥ ९.५२.५१ ॥
ヴェーダの学習のため、六万人の聖者がバラモンの仙人サーラスヴァタの弟子となった。
9.52.52
मुष्टिं मुष्टिं ततः सर्वे दर्भाणां ते ह्युपाहरन् ।
तस्यासनार्थं विप्रर्षेर्बालस्यापि वशे स्थिताः ॥ ९.५२.५२ ॥
そこで彼らは皆、クシャ草を一握り一握り持ってきて、そのバラモン仙人の座のために用意した。彼が少年であっても、彼らは彼の支配のもとにとどまった。
9.52.53
तत्रापि दत्त्वा वसु रौहिणेयो ।
महाबलः केशवपूर्वजोऽथ
जगाम तीर्थं मुदितः क्रमेण ।
तं वृद्धकन्याश्रममे व वीरः ॥ ९.५२.५३ ॥
そこでも財を施し、ローヒニーの子、大力の、ケーシャヴァの兄であるその英雄は、喜び勇んで順次に聖地の渡し場へ向かった。その英雄は、老いた乙女の庵へと。