ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 9.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.52.1
यत्रेजिवानुडुपती राजसूयेन भारत ।
यस्मिन्वृत्ते महानासीत्सङ्ग्रामस्तारकामयः ॥ ९.५२.१ ॥
ಓ ಭರತವಂಶಜನೇ, ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗದಿಂದ ಚಂದ್ರನು ಯಜನ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಅದು ನಡೆದ ನಂತರ ತಾರಕಾಸುರನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಮಹಾ ಯುದ್ಧ ಸಂಭವಿಸಿತು.
9.52.2
तत्राप्युपस्पृश्य बलो दत्त्वा दानानि चात्मवान् ।
सारस्वतस्य धर्मात्मा मुनेस्तीर्थं जगाम ह ॥ ९.५२.२ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೂ ಆತ್ಮಸಂಯಮಿಯಾದ ಬಲರಾಮನು ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಸಾರಸ್ವತ ಮುನಿಯ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
9.52.3
यत्र द्वादशवार्षिक्यामनावृष्ट्यां द्विजोत्तमान् ।
वेदानध्यापयामास पुरा सारस्वतो मुनिः ॥ ९.५२.३ ॥
ಹಿಂದೆ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಾವೃಷ್ಟಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾರಸ್ವತ ಮುನಿಯು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವೇದಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿಸಿದನು.
9.52.4
कथं द्वादशवार्षिक्यामनावृष्ट्यां द्विजोत्तमान् ।
वेदानध्यापयामास पुरा सारस्वतो मुनिः ॥ ९.५२.४ ॥
ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಾವೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸಾರಸ್ವತ ಮುನಿಯು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವೇದಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿಸಿದನು?
9.52.5
आसीत्पूर्वं महाराज मुनिर्धीमान्महातपाः ।
दधीचिरिति विख्यातो ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः ॥ ९.५२.५ ॥
ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಹಿಂದೆ ದಧೀಚಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ, ಬುದ್ಧಿವಂತನೂ, ಮಹಾ ತಪಸ್ವಿಯೂ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯೂ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವನೂ ಆದ ಮುನಿಯೊಬ್ಬನಿದ್ದನು.
9.52.6
तस्यातितपसः शक्रो बिभेति सततं विभो ।
न स लोभयितुं शक्यः फलैर्बहुविधैरपि ॥ ९.५२.६ ॥
ಓ ಸಮರ್ಥನೇ, ಆ ಮಹಾ ತಪಸ್ವಿಯಿಂದ ಇಂದ್ರನು ಸದಾ ಭಯಪಡುತ್ತಿದ್ದನು; ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಫಲಗಳಿಂದಲೂ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಲೋಭನೆಗೊಳಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
9.52.7
प्रलोभनार्थं तस्याथ प्राहिणोत्पाकशासनः ।
दिव्यामप्सरसं पुण्यां दर्शनीयामलम्बुसाम् ॥ ९.५२.७ ॥
ಅವನನ್ನು ಪ್ರಲೋಭಿಸಲು ಆಗ ಪಾಕಶಾಸನನು (ಇಂದ್ರನು) ದಿವ್ಯವೂ ಪುಣ್ಯವೂ ಅತಿ ಸುಂದರವೂ ಆದ ಅಪ್ಸರೆ ಅಲಂಬುಸೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು.
9.52.8
तस्य तर्पयतो देवान्सरस्वत्यां महात्मनः ।
समीपतो महाराज सोपातिष्ठत भामिनी ॥ ९.५२.८ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಸರಸ್ವತೀ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಆ ಸುಂದರಿ ಬಂದು ನಿಂತಳು.
9.52.9
तां दिव्यवपुषं दृष्ट्वा तस्यर्षेर्भावितात्मनः ।
रेतः स्कन्नं सरस्वत्यां तस्मा जग्राह निम्नगा ॥ ९.५२.९ ॥
ಆ ದಿವ್ಯರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ, ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಣವುಳ್ಳ ಆ ಋಷಿಯ ವೀರ್ಯ ಸರಸ್ವತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ರವಿಸಿತು; ಆ ನದಿ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.
9.52.10
कुक्षौ चाप्यदधद्वृष्टा तद्रेतः पुरुषर्षभ ।
सा दधार च तं गर्भं पुत्रहेतोर्महात्मनः॥थ ॥ ९.५२.१० ॥
ಓ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವಳು ಆ ವೀರ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದಳು; ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಪುತ್ರನಿಗಾಗಿ ಆ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು.
9.52.11
सुषुवे चापि समये पुत्रं सारस्वतं वरम् ।
जगाम पुत्रमादाय तमृषिं प्रति च प्रभो ॥ ९.५२.११ ॥
ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಅವಳು ಸಾರಸ್ವತ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಓ ಪ್ರಭುವೇ, ಅವಳು ಆ ಪುತ್ರನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಆ ಋಷಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು.
9.52.12
ऋषिसंसदि तं दृष्ट्वा सा नदी मुनिसत्तमम् ।
ततः प्रोवाच राजेन्द्र ददती पुत्रमस्य तम्।
ब्रह्मर्षे तव पुत्रोऽयं त्वद्भक्त्या धारितो मया ॥ ९.५२.१२ ॥
ಋಷಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ನೋಡಿ, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಆ ನದಿ ಪುತ್ರನನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದಳು: "ಓ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಯೇ, ಇವನು ನಿನ್ನ ಪುತ್ರ; ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ಇವನನ್ನು ಧರಿಸಿದೆ."
9.52.13
दृष्ट्वा तेऽप्सरसं रेतो यत्स्कन्नं प्रागलम्बुसाम् ।
तत्कुक्षिणाऽहं ब्रह्मर्षे त्वद्भक्त्या धृतवत्यहम् ॥ ९.५२.१३ ॥
ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಯೇ, ಹಿಂದೆ ಅಲಂಬುಸಾ ಎಂಬ ಅಪ್ಸರೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಿಮ್ಮ ವೀರ್ಯ ಸ್ಖಲಿತವಾಯಿತು; ಅದನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ.
9.52.14
न विनाशमिदं गच्छेत्त्वत्तेज इति निश्चयात् ।
प्रतिगृह्णीष्व पुत्रं स्वं मया दत्तमनिन्दितम् ॥ ९.५२.१४ ॥
ನಿಮ್ಮ ಈ ತೇಜಸ್ಸು ನಾಶವಾಗಬಾರದೆಂಬ ನಿಶ್ಚಯದಿಂದ (ನಾನು ಇದನ್ನು ಧರಿಸಿದೆ). ನಾನು ಕೊಟ್ಟ ಈ ನಿರ್ದೋಷ ಮಗನನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮಗನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ.
9.52.15
इत्युक्तः प्रतिजग्राह प्रीतिं चावाप पुष्कलाम् ।
पितृवच्चोपजिघ्रत्तं मूर्ध्नि प्रेम्णा द्विजोत्तमः ॥ ९.५२.१५ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟು, ಆ ಉತ್ತಮ ದ್ವಿಜನು (ಮಗನನ್ನು) ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅಪಾರ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆದನು. ತಂದೆಯಂತೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಮೂಸಿದನು.
9.52.16
परिष्वज्य चिरं कालं तदा भरतसत्तम ।
सरस्वत्यै वरं प्रादात्प्रीयमाणो महामुनिः ॥ ९.५२.१६ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆಗ ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿದರು. ಸಂತುಷ್ಟರಾದ ಆ ಮಹಾಮುನಿ ಸರಸ್ವತಿಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದರು.
9.52.17
विश्वेदेवाः सपितरो गन्धर्वाप्सरसां गणाः ।
तृप्तिं यास्यन्ति सुभगे तर्प्यमाणास्तवाम्भसा ॥ ९.५२.१७ ॥
ಸುಭಗೆಯೇ, ನಿನ್ನ ನೀರಿನಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶ್ವೇದೇವರು, ಪಿತೃಗಳು, ಗಂಧರ್ವ-ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗಣಗಳು ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವರು.
9.52.18
इत्युक्त्वा स तु तुष्टाव वचोभिर्वै महानदीम् ।
प्रीतः परमहृष्टात्मा यथावच्छृणु पार्थिव ॥ ९.५२.१८ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವರು ಆ ಮಹಾನದಿಯನ್ನು ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದರು. ರಾಜನೇ, ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರು ಹೇಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿದರೆಂಬುದನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಕೇಳು.
9.52.19
प्रस्रुताऽसि महाभागे सरसो ब्रह्मणः पुरा ।
जानन्ति त्वां सरिच्छ्रेष्ठे मुनयः संशितव्रताः ॥ ९.५२.१९ ॥
ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ, ನೀನು ಹಿಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸರೋವರದಿಂದ ಹರಿದು ಬಂದವಳು. ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳೇ, ಕಠಿಣ ವ್ರತಗಳ ಮುನಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಲ್ಲರು.
9.52.20
मम प्रियकरी चापि सततं प्रियदर्शने ।
तस्मात्सारस्वतं पुत्रमदधा वरवर्णिनि ॥ ९.५२.२० ॥
ಸದಾ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡುವವಳೇ, ಪ್ರಿಯದರ್ಶನೆಯೇ, ಸುಂದರ ವರ್ಣದವಳೇ, ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಸಾರಸ್ವತ ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಧರಿಸಿರುವೆ.
9.52.21
तवैव नाम्ना प्रथितः पुत्रस्ते लोकभावनः ।
सारस्वत इति ख्यातो भविष्यति महातपाः ॥ ९.५२.२१ ॥
ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ನಿನ್ನ ಮಗನು, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವವನು, 'ಸಾರಸ್ವತ' ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯಾಗುವನು.
9.52.22
एष द्वादशवार्षिक्यामनावृष्ट्यां द्विजर्षभान् ।
सारस्वतो महाभागे वेदानध्यापयिष्यति ॥ ९.५२.२२ ॥
ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಈ ಸಾರಸ್ವತನು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಾವೃಷ್ಟಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ವೇದಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವನು.
9.52.23
पुण्याभ्यश्च सरिद्भ्यस्त्वं सदा पुण्यतमा शुभे ।
भविष्यसि महाभागे मत्प्रसादात्सरस्वति ॥ ९.५२.२३ ॥
ಶುಭೆಯೇ, ಮಹಾಭಾಗೆ ಸರಸ್ವತಿಯೇ, ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನೀನು ಇತರ ಪುಣ್ಯನದಿಗಳಿಗಿಂತ ಸದಾ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಳಾಗುವೆ.
9.52.24
एवं स्त संस्तुता तेन वरं लब्ध्वा महानदी ।
पुत्रमादाय मुदिता जगाम भरतर्षभ ॥ ९.५२.२४ ॥
ಹೀಗೆ ಅವನಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ವರವನ್ನು ಪಡೆದ ಆ ಮಹಾನದಿ, ಮಗನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೊರಟಳು, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
9.52.25
एतस्मिन्नेव काले तु विरोधे देवदानवैः ।
शक्रः प्रहरणान्विषी लोकांस्त्रीन्विचचार ह ॥ ९.५२.२५ ॥
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರ ನಡುವಿನ ವಿರೋಧದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು.
9.52.26
न चोपलेभे भगवाञ्शक्रः प्रहरणं तदा ।
यद्वै तेषां भवेद्योग्यं वधाय विबुधद्विषाम् ॥ ९.५२.२६ ॥
ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ದೇವಶತ್ರುಗಳನ್ನು ವಧಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆಯುಧ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.
9.52.27
ततोऽब्रवीत्सुराञ्शक्रो न मे शक्याः सुरारयः ।
ऋतेऽस्थिभिर्दधीचस्य निहन्तुं त्रिदशद्विषः ॥ ९.५२.२७ ॥
ಆಗ ಇಂದ್ರನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ದಧೀಚನ ಎಲುಬುಗಳಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ದೇವಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾರೆ."
9.52.28
तस्माद्यत्नादृषिश्रेष्ठो याच्यतां कार्यसिद्धये ।
दधीचास्थीनि देहीति तैर्वधिष्यामहे रिपून् ॥ ९.५२.२८ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ದಧೀಚನನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಯಾಚಿಸೋಣ: "ದಧೀಚ, ನಿನ್ನ ಎಲುಬುಗಳನ್ನು ಕೊಡು" ಎಂದು; ಅವುಗಳಿಂದ ನಾವು ಆ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತೇವೆ.
9.52.29
स च तैर्याचितोऽस्थीनि यत्नादृषिवरस्तदा ।
साहाय्यं नः कुरुष्वेति चकारैवाविचारयन् ॥ ९.५२.२९ ॥
ಆಗ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಯಾಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಯೋಚಿಸದೆ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ತನ್ನ ಎಲುಬುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು — "ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡು" ಎಂದು.
9.52.30
स लोकानक्षयान्प्राप्तो देवप्रियकरस्तदा ।
तस्यास्थिभिरथो शक्रः सम्प्रहृष्टमनास्तदा ॥ ९.५२.३० ॥
ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಆ ಋಷಿ ಅಕ್ಷಯ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು; ಆಗ ಇಂದ್ರನು ಅವನ ಎಲುಬುಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಚಿತ್ತನಾದನು.
9.52.31
कारयामास दिव्यानि नानाप्रहरणान्युत ।
गदा वज्राणि चक्राणि गुरून्दण्डांश्च पुष्कलान् ॥ ९.५२.३१ ॥
ಅವನು ದಿವ್ಯವಾದ ನಾನಾ ವಿಧದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದನು; ಗದೆಗಳು, ವಜ್ರಗಳು, ಚಕ್ರಗಳು, ಭಾರವಾದ ದಂಡಗಳು ಸಹ ಹೇರಳವಾಗಿ.
9.52.32
स हि तीव्रेण तपसा सम्भृतः परमर्षिणा ।
प्रजापतिसुतेनाथ भृगुणा लोकभावनः ॥ ९.५२.३२ ॥
ಅವನು ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ಮಹರ್ಷಿ ಭೃಗುವಿನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದವನು; ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವವನು.
9.52.33
अतिकायः स तेजस्वी लोकसारो विनिर्मितः ।
जज्ञे शैलगुरुः प्रांशुर्महिम्ना प्रथितः प्रभुः ॥ ९.५२.३३ ॥
ಅವನು ಅತಿಕಾಯನು, ತೇಜಸ್ವಿ, ಲೋಕಗಳ ಸಾರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತನು; ಪರ್ವತದಂತೆ ಭಾರವೂ ಎತ್ತರವೂ ಆದ, ತನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಪ್ರಭು ಹುಟ್ಟಿದನು.
9.52.34
नित्यमुद्विजते चास्य तेजसः पाकशासनः ॥ ९.५२.३४ ॥
ಪಾಕಶಾಸನನಾದ ಇಂದ್ರನು ಅವನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸದಾ ಉದ್ವಿಗ್ನನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
9.52.35
तेन वज्रेण भगवान्मन्त्रयुक्तेन भारत ।
भृशं क्रोधविसृष्टेन ब्रह्मतेजोद्भवेन च।
दैत्यदानववीराणां जघान नवतीर्नव ॥ ९.५२.३५ ॥
ಭಾರತ, ಮಂತ್ರಯುಕ್ತವಾದ, ಕೋಪದಿಂದ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ, ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಆ ವಜ್ರದಿಂದ ಭಗವಾನ್ ಇಂದ್ರನು ದೈತ್ಯ ದಾನವ ವೀರರಲ್ಲಿ ತೊಂಬತ್ತೊಂಬತ್ತು ಮಂದಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
9.52.36
अथ काले व्यतिक्रान्ते महत्यतिभयङ्करी ।
अनावृष्टिरनुप्राप्ता राजन्द्वादशवार्षिकी ॥ ९.५२.३६ ॥
ನಂತರ ಕಾಲ ಕಳೆದಾಗ, ರಾಜನೇ, ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರವಾದ ಅನಾವೃಷ್ಟಿ ಬಂದಿತು; ಅದು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇತ್ತು.
9.52.37
तस्यां द्वादशवार्षिक्यामनावृष्ट्यां महर्षयः ।
वृत्त्यर्थं प्राद्रवन्राजन्क्षुधार्ताः सर्वतोदिशम् ॥ ९.५२.३७ ॥
ಆ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಬರಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡಿದರು.
9.52.38
दिग्भ्यस्तान्प्रद्रुतान्दृष्ट्वा मुनिः सारस्वतस्तदा ।
गमनाय मतिं चक्रे तं प्रोवाच सरस्वती ॥ ९.५२.३८ ॥
ಅವರು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಸಾರಸ್ವತ ಮುನಿ ಆಗ ಹೊರಡಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು; ಆಗ ಸರಸ್ವತಿ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
9.52.39
न गन्तव्यमितः पुत्र तवाहारमहं सदा ।
दास्यामि मत्स्यप्रवरानुष्यतामिह भारत ॥ ९.५२.३९ ॥
ಮಗನೇ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೋಗಬೇಡ; ನಾನು ಸದಾ ನಿನಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಭಾರತನೇ, ಇಲ್ಲೇ ಇರು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೀನುಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.
9.52.40
इत्युक्तस्तर्पयामास स पितॄन्देवतास्तथा ।
आहारमकरोन्नित्यं प्राणान्वेदांश्च धारयन् ॥ ९.५२.४० ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು; ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ವೇದಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾ ನಿತ್ಯವೂ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದನು.
9.52.41
अथ तस्यामनावृष्ट्यामतीतायां महर्षयः ।
अन्योन्यं परिपप्रच्छुः पुनः स्वाध्यायकारणात् ॥ ९.५२.४१ ॥
ಆಗ ಆ ಬರಗಾಲ ಕಳೆದ ನಂತರ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.
9.52.42
तेषां क्षुधापरीतानां नष्टा देवा विधावताम् ।
सर्वेषामेव राजेन्द्र न किचित्प्रतिभाति ह ॥ ९.५२.४२ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿ ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ದೇವತೆಗಳು ಮರೆಯಾದರು; ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೂ ಹೊಳೆಯಲಿಲ್ಲ.
9.52.43
अथ कश्चिदृषिस्तेषां सारस्वतमुपेयिवान् ।
कुर्वाणं संशितात्मानं स्वाध्यायमृषिसत्तमम् ॥ ९.५२.४३ ॥
ಆಗ ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಋಷಿ ಸಾರಸ್ವತರ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು; ಅವರು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮನಸ್ಸಿನವರೂ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರು.
9.52.44
स गत्वाऽचष्ट तेभ्यश्च सारस्वतमृषिं प्रभुम् ।
स्वाध्यायममरप्रख्यं कुर्वाणं विजने वने ॥ ९.५२.४४ ॥
ಅವರು ಹೋಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸಾರಸ್ವತ ಋಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು; ದೇವತೆಗಳಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಜನ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಭುವಾಗಿದ್ದರು.
9.52.45
ततः सर्वे समाजग्मुस्तत्र राजन्महर्षयः ।
सारस्वतं मुनिश्रेष्ठमिदमूचुः समागताः ॥ ९.५२.४५ ॥
ಆಗ, ಓ ರಾಜನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳೂ ಸೇರಿದರು; ಸೇರಿದ ಅವರು ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾರಸ್ವತರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
9.52.46
अस्मानध्यापयस्वेति तानुवाच ततो मुनिः ।
शिष्यत्वमुपागच्छध्वं विधिना च ममेत्युत ॥ ९.५२.४६ ॥
"ನಮಗೆ ಬೋಧಿಸಿ" ಎಂದರು; ಆಗ ಆ ಮುನಿ ಅವರಿಗೆ, "ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನನ್ನ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿರಿ" ಎಂದರು.
9.52.47
तत्राब्रुवन्मुनिगणा बालस्त्वमसि पुत्रक ।
स तानाह न मे धर्मो नश्येदिति पुनर्मुनीन् ॥ ९.५२.४७ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಣಗಳು, "ನೀನು ಮಗು, ಮಗನೇ" ಎಂದರು; ಆತ, "ನನ್ನ ಧರ್ಮ ನಾಶವಾಗದು" ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
9.52.48
यो ह्यधर्मेण वै ब्रूयाद्गृह्णीयाद्योऽप्यधर्मतः ।
म्रियेतां तावुभौ क्षिप्रं स्यातां वा वैरिणावुभौ ॥ ९.५२.४८ ॥
ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಮಾತನಾಡುವವನು ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನು — ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಬೇಗನೆ ಸಾಯಲಿ, ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರೂ ಶತ್ರುಗಳಾಗಲಿ.
9.52.49
न हायनैर्न पलितैर्न वित्तेन न बन्धुभिः ।
ऋषयश्चक्रिरे धर्मं योऽनूचानः स नो महान् ॥ ९.५२.४९ ॥
ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲ್ಲ, ಬಿಳಿಯ ಕೂದಲಿನಿಂದಲ್ಲ, ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದಲ್ಲ, ಬಂಧುಗಳಿಂದಲ್ಲ; ಋಷಿಗಳು ಧರ್ಮವನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದರು. ವೇದಜ್ಞನೇ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್.
9.52.50
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य मनुयस्ते विधानतः ।
तस्माद्वेदाननुप्राप्य पुनर्धर्मं प्रचक्रिरे ॥ ९.५२.५० ॥
ಅವನ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮನುವಿನ ವಂಶಸ್ಥರು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವೇದಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಮತ್ತೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
9.52.51
षष्टिर्मुनिसहस्राणि शिष्यत्वं प्रतिपेदिरे ।
सारस्वतस्य विप्रर्षेर्वेदस्वाध्यायकारणात् ॥ ९.५२.५१ ॥
ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಮುನಿಗಳು ವೇದಾಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ವಿಪ್ರ ಋಷಿ ಸಾರಸ್ವತನ ಶಿಷ್ಯತ್ವವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.
9.52.52
मुष्टिं मुष्टिं ततः सर्वे दर्भाणां ते ह्युपाहरन् ।
तस्यासनार्थं विप्रर्षेर्बालस्यापि वशे स्थिताः ॥ ९.५२.५२ ॥
ನಂತರ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ದರ್ಭೆಯ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಮುಷ್ಟಿ ಮುಷ್ಟಿಯಾಗಿ ತಂದರು; ಆ ವಿಪ್ರ ಋಷಿಯ ಆಸನಕ್ಕಾಗಿ. ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರು ಅವನ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದರು.
9.52.53
तत्रापि दत्त्वा वसु रौहिणेयो ।
महाबलः केशवपूर्वजोऽथ
जगाम तीर्थं मुदितः क्रमेण ।
तं वृद्धकन्याश्रममे व वीरः ॥ ९.५२.५३ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೂ ಧನವನ್ನು ನೀಡಿ, ರೋಹಿಣಿಯ ಪುತ್ರ, ಮಹಾಬಲ, ಕೇಶವನ ಅಣ್ಣನಾದ ಆ ವೀರ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ವೃದ್ಧ ಕನ್ಯೆಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆ ವೀರ.