ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 9.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.53.1
कथं कुमारी भगवंस्तपोयुक्ता ह्यभूत्पुरा ।
किमर्थं च तपस्तेपे को वाऽस्या नियमोऽभवत् ॥ ९.५३.१ ॥
ਹੇ ਭਗਵਨ, ਉਹ ਕੁਮਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤਪ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ? ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਨਿਯਮ ਕੀ ਸੀ?
9.53.2
सुदुष्करमिदं ब्रह्मंस्त्वत्तः श्रुतमनुत्तमम् ।
आख्याहि तत्त्वमखिलं यथा तपसि सा स्थिता ॥ ९.५३.२ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਉਹ ਤਪ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਟਿਕੀ ਰਹੀ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੱਚ ਦੱਸੋ।
9.53.3
ऋषिरासीन्महावीर्यः कुणिर्गार्ग्यो महायशाः ।
स तप्त्वा विपुलं राजंस्तपो वै तपतां वरः।
तपसाऽथ सुतां सुभ्रूं समुत्पादितवान्विभुः ॥ ९.५३.३ ॥
ਮਹਾਂ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਯਸ਼ਸਵੀ ਕੁਣਿ ਗਾਰਗਯ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਸਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਤਪ ਬਲ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਧੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ।
9.53.4
तां च दृष्ट्वा मुनिः प्रीतः कुणिर्गार्ग्यो महायशाः ।
जगाम त्रिदिवं राजन्संत्यज्येह कलेवरम् ॥ ९.५३.४ ॥
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਂ ਯਸ਼ਸਵੀ ਮੁਨੀ ਕੁਣਿ ਗਾਰਗਯ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਇਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
9.53.5
सुभ्रूः सा ह्यथ कल्याणी पुण्डरीकनिभेक्षणा ।
महता तपसोग्रेण कृत्वाश्रममनिन्दिता ॥ ९.५३.५ ॥
ਸੁੰਦਰ ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਕਲਿਆਣੀ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਬੇਦਾਗ ਉਸ ਕੰਨਿਆ ਨੇ ਘੋਰ ਵੱਡੇ ਤਪ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਇਆ।
9.53.6
उपवासैः पूजयन्ती पितॄन्देवांश्च सा पुरा ।
तस्यास्तु तपसोग्रेण महान्कालोऽत्यगान्नृप ॥ ९.५३.६ ॥
ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਉਸਦੇ ਘੋਰ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ।
9.53.7
सा पित्रा दीयमानापि पतिं नैच्छदनिन्दिता ।
आत्मनः सदृशं सा तु भर्तारं नान्वपश्यत ॥ ९.५३.७ ॥
ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਉਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਕੰਨਿਆ ਨੇ ਪਤੀ ਨਾ ਚਾਹਿਆ। ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਪਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਨਾ ਲੱਭਿਆ।
9.53.8
ततः सा तपसोग्रेण पीडयित्वाऽऽत्मनस्तनुम् ।
पितृदेवार्चनरता बभूव विजने वने ॥ ९.५३.८ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਕਠੋਰ ਤਪ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਸ਼ਟ ਦਿੰਦੀ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਸੁੰਨਸਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹੀ।
9.53.9
साऽऽत्मानं मन्यमाना तु कृतकृत्यं श्रमान्विता ।
जगाम वृद्धभावं तु कौमारब्रह्मचारिणी ॥ ९.५३.९ ॥
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਰਤਕਾਰਜ ਮੰਨਦੀ, ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਉਹ ਬਾਲਪਨ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ ਰਹਿ ਕੇ ਬੁਢਾਪੇ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
9.53.10
वार्धकेन च राजेन्द्र तपसा चैव कर्शिता ।
सा नाशकद्यदा गन्तुं पदात्पदमपि स्वयम् ॥ ९.५३.१० ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ! ਬੁਢਾਪੇ ਅਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ ਉਹ ਆਪ ਇੱਕ ਕਦਮ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਕਦਮ ਤੱਕ ਵੀ ਨਾ ਤੁਰ ਸਕੀ।
9.53.11
चकार गमने बुद्धिं परलोकाय वै तदा ।
मोक्तुकामां तु तां दृष्ट्वा शरीरं नारदोऽब्रवीत् ॥ ९.५३.११ ॥
ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਪਰਲੋਕ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ। ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ।
9.53.12
असंस्कृतायाः कन्यायाः कुतो लोकास्तवानघे ।
एवं तु श्रुतमस्माभिर्देवलोके महाव्रते ॥ ९.५३.१२ ॥
ਹੇ ਨਿਰਮਲ! ਅਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕੰਨਿਆ ਲਈ ਤੇਰੇ ਲੋਕ ਕਿੱਥੋਂ? ਹੇ ਮਹਾਵ੍ਰਤਾ! ਦੇਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
9.53.13
तपः परमकं प्राप्तं न तु लोकास्त्वया जिताः ।
तन्नारदवचः श्रुत्वा साऽब्रवीदृषिसंसदि ॥ ९.५३.१३ ॥
ਤੂੰ ਪਰਮ ਤਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ। ਨਾਰਦ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ।
9.53.14
तपसोऽर्धं प्रयच्छामि पाणिग्राहस्य सत्तमाः ।
इत्युक्तेऽस्यास्तु जग्राह पाणिं गालवसम्भवः ॥ ९.५३.१४ ॥
ਹੇ ਸਤਪੁਰਸ਼ੋ, ਤੇਰੇ ਤਪ ਦਾ ਅੱਧਾ ਮੈਂ ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿਆਂਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਗਾਲਵ-ਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲਿਆ।
9.53.15
ऋषिः प्राक् शृङ्गवान्नाम समयं चेममब्रवीत् ।
समयेन तवाद्याहं पाणिं स्प्रक्ष्यामि शोभने ॥ ९.५३.१५ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਰੰਗਵਾਨ ਨਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਕਹੀ ਸੀ: ਹੇ ਸੁੰਦਰੀ, ਇਸ ਸ਼ਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਹੱਥ ਛੂਹਾਂਗਾ।
9.53.16
यद्येकरात्रं वस्तव्यं त्वया सह मयेति ह ।
तथेति सा प्रतिश्रुत्य तस्मै पाणिं ददौ तदा ॥ ९.५३.१६ ॥
ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਾਤ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇ — ਇਹ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ। 'ਠੀਕ ਹੈ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
9.53.17
यथादृष्टेन विधिना हुत्वा चाग्निं विधानतः ।
चक्रे च पाणिग्रहणं तस्योद्वाहं च गालविः ॥ ९.५३.१७ ॥
ਵੇਖੀ ਹੋਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ ਗਾਲਵ ਨੇ ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਿਣ ਤੇ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
9.53.18
सा रात्रावभवद्राजंस्तरुणी वरवर्णिनी ।
दिव्याभरणवस्त्रा च दिव्यगन्धानुलेपना ॥ ९.५३.१८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਬਣ ਗਈ — ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੇ ਬਸਤਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧ ਲੱਗੀ ਹੋਈ।
9.53.19
तां दृष्ट्वा गालविः प्रीतो दीपयन्तीमिव श्रिया ।
उवास च क्षपामेकां प्रभाते साऽब्रवीच्च तम् ॥ ९.५३.१९ ॥
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਗਾਲਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨੀ ਫੈਲਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਰਾਤ ਉੱਥੇ ਰਿਹਾ; ਸਵੇਰੇ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਬੋਲੀ।
9.53.20
यस्त्वया समयो विप्र कृतो मे तपतां वर ।
तेनोषिताऽस्मि भद्रं ते स्वस्ति तेऽस्तु व्रजाम्यहम् ॥ ९.५३.२० ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੋ ਸਮਝੌਤਾ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।
9.53.21
सा तु ध्यात्वाऽब्रवीद्भूयो योऽस्मिंस्तीर्थे समाहितः ।
वसते रजनीमेकां तर्पयित्वा दिवौकसः ॥ ९.५३.२१ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚ ਕੇ ਮੁੜ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਇਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ...
9.53.22
चत्वारिंशतमष्टौ च द्वौ चाष्टौ सम्यगाचरेत् ।
यो ब्रह्मचर्यं वर्षाणि फलं तस्य लभेत सः ॥ ९.५३.२२ ॥
ਅੱਠਤਾਲੀ, ਦੋ ਅਤੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਪਾਵੇਗਾ।
9.53.23
एवमुक्त्वा ततः साध्वी देहं त्यक्त्वा दिवं गता ।
ऋषिरप्यभवद्दीनस्तस्या रूपं विचिन्तयन् ॥ ९.५३.२३ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਸਾਧਵੀ ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਕੇ ਸਵਰਗ ਚਲੀ ਗਈ। ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
9.53.24
समयेन तपोऽर्धं च कृच्छ्रात्प्रतिगृहीतवान् ।
साधयित्वा तदाऽऽत्मानं तस्याः स गतिमाप्तवान्।
दुःखितो भरतश्रेष्ठ तस्या रूपबलात्कृतः ॥ ९.५३.२४ ॥
ਸਮਝੌਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੇ ਔਖਿਆਈ ਨਾਲ ਅੱਧਾ ਤਪ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਧ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ।
9.53.25
एतत्ते वृद्वकन्याया व्याख्यातं चरितं महत् ।
तथैव ब्रह्मचर्यं च स्वर्गस्य च गतिः शुभा ॥ ९.५३.२५ ॥
ਬਿਰਧ ਕੰਨਿਆ ਦਾ ਇਹ ਮਹਾਨ ਚਰਿੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਗਤੀ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
9.53.26
तत्रस्थश्चापि शुश्राव हतं शल्यं हलायुधः ॥ ९.५३.२६ ॥
ਉਥੇ ਠਹਿਰੇ ਹਲਾਇੁਧ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ੱਲਯ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ।
9.53.27
तत्रापि दत्त्वा दानानि द्विजातिभ्यः परन्तपः ।
शुशोच शल्यं सङ्ग्रामे निहतं पाण्डवैस्तदा ॥ ९.५३.२७ ॥
ਉਥੇ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸ਼ੱਲਯ ਲਈ ਸੋਗ ਕੀਤਾ।
9.53.28
समन्तपञ्चकद्वारात्ततो निष्क्रम्य माधवः ।
पप्रच्छर्षिगणारामः कुरुक्षेत्रस्य यत्फलम् ॥ ९.५३.२८ ॥
ਸਮੰਤਪੰਚਕ ਦੇ ਦਵਾਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਵਾਲੇ ਮਾਧਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ।
9.53.29
ते पृष्टा यदुसिंहेन कुरुक्षेत्रफलं विभो ।
समाचख्युर्महात्मानस्तस्मै सर्वं यथातथम् ॥ ९.५३.२९ ॥
ਹੇ ਵਿਭੋ, ਯਦੁਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਫਲ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਤਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ।