Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.55

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

9.55.1

कुरुक्षेत्रं ततो दृष्ट्वा दत्त्वा देयांश्च सात्वतः ।
आश्रमं सुमहत्पुण्यमगमज्जनमेजय ॥ ९.५५.१ ॥

ହେ ଜନମେଜୟ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଦେଖି ଏବଂ ଦାନ ଦେଇ ସାତ୍ୱତ (ବଳରାମ) ଏକ ଅତି ମହାନ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।

9.55.2

मधूकाम्रवणोपेतं प्लुक्षन्यग्रोधसङ्कुलम् ।
चिरबिल्वयुतं पुण्यं पनसार्जुनसङ्कुलम् ॥ ९.५५.२ ॥

ମଧୂକ ଓ ଆମ୍ବ ବନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ପ୍ଲକ୍ଷ ଓ ବଟ ଗଛରେ ଘନ, ଚିର-ବିଲ୍ବ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ପନସ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଗଛରେ ଭରା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ।

9.55.3

तं दृष्ट्वा यादवश्रेष्ठः प्रवरं पुण्यलक्षणम् ।
पप्रच्छ तानृषीन्सर्वान्कस्याश्रमवरस्त्वयम् ॥ ९.५५.३ ॥

ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁଣ୍ୟ ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ଆଶ୍ରମକୁ ଦେଖି ଯାଦବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: "ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରମ କାହାର?"

9.55.4

ते तु सर्वे महात्मानमूचू राजन्हलायुधम् ।
शृणु विस्तरशो राम यस्यायं पूर्वमाश्रमः ॥ ९.५५.४ ॥

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମହାତ୍ମା ହଳାୟୁଧଙ୍କୁ (ବଳରାମଙ୍କୁ) କହିଲେ: "ହେ ରାଜନ୍, ରାମ! ଏହି ଆଶ୍ରମ ପୂର୍ବରୁ କାହାର ଥିଲା, ତାହା ବିସ୍ତାରରେ ଶୁଣ।"

9.55.5

अत्र विष्णुः पुरा देवस्तप्तवांस्तप उत्तमम् ।
अत्रास्य विधिवद्यज्ञाः सर्वे वृत्ताः सनातनाः ॥ ९.५५.५ ॥

ଏଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ଦେବ ବିଷ୍ଣୁ ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏଠାରେ ହିଁ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସନାତନ ଯଜ୍ଞ ବିଧିବତ୍ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା।

9.55.6

अत्रैव ब्राह्मणी वृद्वा कौमारब्रह्मचारिणी ।
योगयुक्ता दिवं याता तपोयुक्ता विशाम्पते ॥ ९.५५.६ ॥

ଏଠାରେ ହିଁ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧା ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଥିଲେ। ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ ସେ, ଯୋଗ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।

9.55.7

बभूव श्रीमती राजञ्शाण्डिल्यस्य महात्मनः ।
सुता धृतव्रता साध्वी नियता ब्रह्मचारिणी ॥ ९.५५.७ ॥

ହେ ରାଜନ, ମହାତ୍ମା ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟଙ୍କର ଏକ ତେଜସ୍ୱିନୀ କନ୍ୟା ଜନ୍ମିଲା; ସେ ବ୍ରତରେ ଦୃଢ଼, ସାଧ୍ୱୀ, ସଂଯମୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ ଥିଲେ।

9.55.8

साऽपि प्राप्य परं योगं गता स्वर्गमनुत्तमम् ।
भुक्त्वाऽश्रमेऽश्वमेधस्य फलं फलवतः शुभम् ॥ ९.५५.८ ॥

ସେ ମଧ୍ୟ ପରମ ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଅନୁତ୍ତମ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲା; ସେହି ଫଳବାନ ଆଶ୍ରମରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଶୁଭ ଫଳ ଭୋଗିଲା।

9.55.9

गता स्वर्गं महाराज पूजिता च महात्मभिः ।
अभिगम्याश्रमं पुण्यं स दृष्ट्वा यदुनन्दनः ॥ ९.५५.९ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ସେ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲା। ତା'ପରେ ଯଦୁନନ୍ଦନ ସେ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚି ତାହାକୁ ଦେଖିଲେ।

9.55.10

ऋषींस्तानभिवाद्याथ पार्श्वे हिमवतोऽच्युतः ।
सन्ध्याकार्याणि सर्वाणि निर्वर्त्यारुरुहेऽचलम् ॥ ९.५५.१० ॥

ତା'ପରେ ଅଚ୍ୟୁତ ସେହି ଋଷିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ହିମାଳୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ସନ୍ଧ୍ୟାକର୍ମ ସମ୍ପନ୍ନ କରି ପର୍ବତରେ ଆରୋହଣ କଲେ।

9.55.11

नातिदूरं ततो गत्वा नगं तालध्वजो बली ।
पुण्ये तीर्थवरे स्नात्वा विस्मयं परमं गतः ॥ ९.५५.११ ॥

ତା'ପରେ ବଳବାନ ତାଳଧ୍ୱଜ (ବଳରାମ) ପର୍ବତ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ପବିତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।

9.55.12

प्रभवं च सरस्वत्याः प्लक्षप्रस्रवणं बलः ।
सम्प्राप्तः कारपचनं तीर्थप्रवरमुत्तमम् ॥ ९.५५.१२ ॥

ବଳରାମ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥାନ ପ୍ଲକ୍ଷପ୍ରସ୍ରବଣ ପହଞ୍ଚିଲେ; ପରେ କାରପଚନ ନାମକ ଉତ୍ତମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥରେ ଆସିଲେ।

9.55.13

हलायुधस्तु तत्रापि दत्त्वा दानं महाबलः ।
आप्लुतः सलिले पुण्ये सुशीते विमले शुचौ।
सन्तर्पयामास पितॄन्देवांश्च रणदुर्मदः ॥ ९.५५.१३ ॥

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମହାବଳ ହଳାୟୁଧ ଦାନ ଦେଇ, ପବିତ୍ର, ଅତି ଶୀତଳ, ନିର୍ମଳ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ ପିତୃଗଣ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କଲେ।

9.55.14

तत्रोष्यैकां तु रजनीं यतिभिर्ब्राह्मणैः सह ।
मित्रावरुणयोः पुण्यं जगामाश्रममच्युतः ॥ ९.५५.१४ ॥

ସେଠାରେ ଏକ ରାତ୍ରି ରହି, ଯତି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ, ଅଚ୍ୟୁତ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।

9.55.15

इन्द्रोऽग्निरर्यमा चैव यत्र प्राक् प्रीतिमाप्नुवम् ।
तं देशं कारपचनात्स तस्मादाजगामह ॥ ९.५५.१५ ॥

ପୂର୍ବେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି ଓ ଅର୍ଯମା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପ୍ରୀତି ମିଳିଥିଲା ସେହି ଦେଶ ଆଡ଼କୁ, କାରପଚନରୁ ସେ ସେଠାରୁ ଆସିଲେ।

9.55.16

स्नात्वा तत्र च धर्मात्मा परां प्रीतिमवाप्य च ।
ऋषिभिश्चैव सिद्धैश्च सहितो वै महाबलः।
उपविष्टः कथाः शुभ्राः शुश्राव यदुपुङ्गवः ॥ ९.५५.१६ ॥

ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଧର୍ମାତ୍ମା ପରମ ପ୍ରୀତି ଲାଭ କରି, ଋଷି ଓ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ସହିତ ବସି, ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାବଳ ଶୁଭ କଥା ଶୁଣିଲେ।

9.55.17

तथा तु तिष्ठतां तेषां नारदो भगवानृषिः ।
आजगामाथ तं देशं यत्र रामो व्यवस्थितः ॥ ९.५५.१७ ॥

ସେମାନେ ଏହିପରି ରହିଥିବା ସମୟରେ, ଭଗବାନ ଋଷି ନାରଦ ଯେଉଁ ଦେଶରେ ରାମ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।

9.55.18

जटामण्डलसंवीतः कुशचीरी महातपाः ।
हेमदण्डधरो राजन्कमण्डलुधरस्तथा ॥ ९.५५.१८ ॥

ଜଟାମଣ୍ଡଳରେ ଘେରା, କୁଶ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ମହାତପସ୍ୱୀ, ହେ ରାଜନ୍, ସୁନାଦଣ୍ଡ ଓ କମଣ୍ଡଳୁ ଧାରଣ କରିଥିବା।

9.55.19

महतीं सुखशब्दां तां गृह्य वीणां मनोरमाम् ।
नृत्ये गीते च कुशलो देवब्राह्मणपूजितः ॥ ९.५५.१९ ॥

ସେଇ ବଡ଼, ମଧୁର ଧ୍ୱନିର, ମନୋହର ବୀଣା ଧରି, ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ନିପୁଣ, ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ...

9.55.20

प्रभवः कलहानं च नित्यं च कलहप्रियः ।
तं देशमगमद्यत्र श्रीमान्रामो व्यवस्थितः ॥ ९.५५.२० ॥

କଳହର ଉତ୍ସ ଓ ସଦା କଳହପ୍ରିୟ (ନାରଦ) ସେ ଦେଶକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠି ଶ୍ରୀମାନ ରାମ ରହୁଥିଲେ।

9.55.21

प्रत्युत्थाय च तं रामः पूजयित्वा यतव्रतम् ।
देवर्षिं पर्यपृच्छत्स यथावृत्तं कुरून्प्रति ॥ ९.५५.२१ ॥

ରାମ ଠିଆ ହୋଇ ବ୍ରତନିଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଦେବର୍ଷିଙ୍କୁ କୁରୁମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା ତାହା ପଚାରିଲେ।

9.55.22

तदाऽस्याकथयद्राजन्नारदः सर्ववेदवित् ।
सर्वमेतद्यथावृत्तमतीतं कुरुसंक्षयम् ॥ ९.५५.२२ ॥

ତେବେ, ହେ ରାଜନ, ସର୍ବବେଦଜ୍ଞ ନାରଦ ତାଙ୍କୁ କୁରୁସଂହାରର ଏହି ସବୁ, ଯାହା ଅତୀତରେ ଘଟିଥିଲା, କହିଲେ।

9.55.23

ततोऽब्रवीद्रौहिणेयो नारदं दीनया गिरा ।
किमवस्थं तु तत्क्षत्रं ये तु तत्राभवन्नृपाः ॥ ९.५५.२३ ॥

ତେବେ ରୌହିଣେୟ (ବଳରାମ) ଦୀନ ବାଣୀରେ ନାରଦଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶ କି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି, ଆଉ ସେଠାରେ ଥିବା ରାଜାମାନେ କେମିତି ଅଛନ୍ତି?'

9.55.24

श्रुतमेतन्मया पूर्वं सर्वमेव तपोधन ।
विस्तरश्रवणे जातं कौतूहलमतीव मे ॥ ९.५५.२४ ॥

'ହେ ତପୋଧନ, ଏସବୁ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣିଛି; ତଥାପି ବିସ୍ତାରରେ ଶୁଣିବାକୁ ମୋର କୌତୂହଳ ଅତ୍ୟଧିକ ଜାଗିଛି।'

9.55.25

पूर्वमेव हतो भीष्मो द्रोणः सिन्धुपतिस्तथा ।
हतो वैकर्तनः कर्णः पुत्राश्चास्य महारथाः ॥ ९.५५.२५ ॥

ପୂର୍ବରୁ ଭୀଷ୍ମ ନିହତ ହେଲେ, ଦ୍ରୋଣ ଏବଂ ସିନ୍ଧୁପତି ମଧ୍ୟ ସେପରି ନିହତ ହେଲେ। ବିକର୍ତନର ପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ନିହତ ହେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ମହାରଥୀ ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ।

9.55.26

भूरिश्रवा रौहिणेय मद्रराजश्च वीर्यवान् ।
एते चान्ये च बहवो हतास्तत्र महाबलाः ॥ ९.५५.२६ ॥

ହେ ରୋହିଣୀପୁତ୍ର! ଭୂରିଶ୍ରବା, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ମଦ୍ରରାଜ (ଶଲ୍ୟ), ଏମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବହୁ ମହାବଳୀ ସେଠାରେ ନିହତ ହେଲେ।

9.55.27

प्रियान्प्राणान्परित्यज्य प्रियार्थं कौरवस्य वै ।
राजानो राजपुत्राश्च समरेष्वनिवर्तिनः ॥ ९.५५.२७ ॥

କୌରବଙ୍କ (ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ) ପ୍ରିୟ ପାଇଁ ନିଜର ପ୍ରିୟ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ପଛକୁ ନ ହଟିଥିବା ରାଜା ଓ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ।

9.55.28

अहतांस्तु महाबाहो शृणु मे तत्र माधव ॥ ९.५५.२८ ॥

କିନ୍ତୁ ହେ ମହାବାହୁ, ମାଧବ! ସେଠାରେ ଅହତ ରହିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୋ କଥା ଶୁଣ।

9.55.29

धार्तराष्ट्रबले शेषास्त्रयः समितिमर्दनाः ।
कृपश्च कृतवर्मा च द्रोणपुत्रश्च वीर्यवान्।
तेऽपि वै विद्रुता राम दिशो दश भयात्तदा ॥ ९.५५.२९ ॥

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସେନାରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ତିନି ସମିତିମର୍ଦ୍ଦନ—କୃପ, କୃତବର୍ମା ଏବଂ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର—ହେ ରାମ! ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେତେବେଳେ ଭୟରେ ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।

9.55.30

दुर्योधनो हते सैन्ये विद्रुतेषु पदातिषु ।
हदं द्वैपायनं नाम विवेश भृशदुःखितः ॥ ९.५५.३० ॥

ସେନା ନିହତ ହେଲେ ଏବଂ ପଦାତିକମାନେ ପଳାଇଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଦ୍ୱୈପାୟନ ନାମକ ହ୍ରଦରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

9.55.31

शयानं धार्तराष्ट्रं तु सलिले स्तम्भिते तदा ।
पाण्डवाः सह कृष्णेन वाग्भिरुग्राभिरार्दयन् ॥ ९.५५.३१ ॥

ସେତେବେଳେ ଜଳରେ ସ୍ତମ୍ଭିତ ହୋଇ ଶୟନ କରିଥିବା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ କଠୋର ବାକ୍ୟରେ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।

9.55.32

स तुद्यमानो बलवान्वाग्भी राम समन्ततः ।
उत्थितः स हदाद्वीरः प्रगृह्य महतीं गदाम् ॥ ९.५५.३२ ॥

ହେ ରାମ, ଚାରିପଟରୁ ବାକ୍ୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେ ବଳବାନ ବୀର ହ୍ରଦରୁ ଉଠି ବିଶାଳ ଗଦା ଧରିଲେ।

9.55.33

स चाप्युपागतो योद्धुं भीमेन सह साम्प्रतम् ।
भविष्यति तयोरद्य युद्धं राम सुदारुणम् ॥ ९.५५.३३ ॥

ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭୀମଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ହେ ରାମ, ଆଜି ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେବ।

9.55.34

यदि कौतूहलं तेऽस्ति व्रज माधव मा चिरम् ।
पश्य युद्धं महाघोरं शिष्ययोर्यदि मन्यसे ॥ ९.५५.३४ ॥

ଯଦି ତୁମର କୌତୂହଳ ଅଛି, ହେ ମାଧବ, ବିଳମ୍ବ କର ନାହିଁ; ଯଦି ତୁମେ ଠିକ୍ ମନେ କର ତେବେ ସେ ଦୁଇ ଶିଷ୍ୟଙ୍କର ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖ।

9.55.35

नारदस्य वचः श्रुत्वा तानभ्यर्च्य द्विजर्षभान् ।
सर्वान्विसर्जयामास ये तेनाभ्यागताः सह।
गम्यतां द्वारकां चेति सोऽन्वशादनुयायिनः ॥ ९.५५.३५ ॥

ନାରଦଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ତାଙ୍କ ସହିତ ଆସିଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ। ଅନୁଗାମୀମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଦ୍ୱାରକାକୁ ଚାଲିଯାଅ।'

9.55.36

सोऽवतीर्याचलश्रेष्ठात्प्लक्षप्रस्रवणाच्छुभात् ।
ततः प्रीतमनाः रामः श्रुता तीर्थफलं महत्।
विप्राणां सन्निधौ श्लोकमगायदिममच्युतः ॥ ९.५५.३६ ॥

ସେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତରୁ, ପ୍ଲକ୍ଷର ଶୁଭ ଝରଣାରୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ। ତା'ପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ତୀର୍ଥର ମହାଫଳ ଶୁଣି ଅଚ୍ୟୁତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଗାଇଲେ।

9.55.37

सरस्वतीवाससमा कुतो रतिः ।
सरस्वतीवाससमाः कुतो गुणाः।
सरस्वतीं प्राप्य दिवं गता जनाः ।
सदा स्मरिष्यन्ति नदीं सरस्वतीम् ॥ ९.५५.३७ ॥

ସରସ୍ୱତୀ ତୀରବାସ ସମାନ ଆନନ୍ଦ କେଉଁଠି, ସରସ୍ୱତୀ ତୀରବାସ ସମାନ ଗୁଣ କେଉଁଠି? ସରସ୍ୱତୀକୁ ପାଇ ଲୋକେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ; ସେମାନେ ସଦା ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀକୁ ସ୍ମରଣ କରିବେ।

9.55.38

सरस्वती सर्वनदीषु पुण्या ।
सरस्वती लोकशुभावहा सदा।
सरस्वतीं प्राप्य जनाः सुदुष्कृतं ।
सदा न शोचन्ति परत्र चेह च ॥ ९.५५.३८ ॥

ସରସ୍ୱତୀ ସମସ୍ତ ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର; ସରସ୍ୱତୀ ସଦା ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ଆଣେ। ସରସ୍ୱତୀକୁ ପାଇ ଲୋକେ ନିଜ ମହା ପାପ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସଦା ଶୋକ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଇହଲୋକ କି ପରଲୋକରେ।

9.55.39

ततो मुहुर्मुहुः प्रीत्या प्रेक्षमाणः सरस्वतीम् ।
हयैर्युक्तं रथं शुभ्रमारुरोह परन्तपः ॥ ९.५५.३९ ॥

ତା'ପରେ ପ୍ରୀତିରେ ସରସ୍ୱତୀକୁ ବାରମ୍ବାର ଦେଖି, ଶତ୍ରୁ ତାପକ ଘୋଡ଼ାଯୁକ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ।

9.55.40

स शीघ्रगामिना तेन रथेन यदुपुङ्गवः ।
दिदृक्षुरभिसम्प्राप्तः शिष्ययुद्वमुपस्थितम् ॥ ९.५५.४० ॥

ସେହି ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ରଥରେ ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପସ୍ଥିତ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବା ଇଚ୍ଛାରେ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

9.55.41

एवं तदभवद्युद्वं तुमुलं जनमेजयं ।
यत्र दुःखान्वितो राजा धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम् ॥ ९.५५.४१ ॥

ହେ ଜନମେଜୟ, ଏହିପରି ସେହି ତୁମୁଳ ଯୁଦ୍ଧ ଘଟିଲା; ଯେଉଁଠି ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏହା କହିଲେ।

9.55.42

राम सन्निहितं श्रुत्वा गदायुद्ध उपस्थिते ।
मम पुत्रः कथं भीमं प्रत्ययुध्यत सञ्जय ॥ ९.५५.४२ ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଗଦାଯୁଦ୍ଧ ଉପସ୍ଥିତ ହେବାବେଳେ ରାମ (ବଳରାମ) ନିକଟରେ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି ମୋ ପୁତ୍ର ଭୀମ ସହ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲା?