มหาภารตะ · อัธยายะ 9.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.55.1
कुरुक्षेत्रं ततो दृष्ट्वा दत्त्वा देयांश्च सात्वतः ।
आश्रमं सुमहत्पुण्यमगमज्जनमेजय ॥ ९.५५.१ ॥
ครั้นเห็นกุรุเกษตรแล้ว และได้ถวายทานแก่ผู้ควรรับแล้ว ข้าแต่พระชนเมชัย สาตวตะ (พระพลราม) ก็เสด็จไปยังอาศรมอันศักดิ์สิทธิ์และยิ่งใหญ่มาก
9.55.2
मधूकाम्रवणोपेतं प्लुक्षन्यग्रोधसङ्कुलम् ।
चिरबिल्वयुतं पुण्यं पनसार्जुनसङ्कुलम् ॥ ९.५५.२ ॥
อาศรมนั้นมีสวนมธูกะและสวนมะม่วงล้อมรอบ เต็มไปด้วยต้นปลักษะและต้นไทรย้อย มีต้นพิลวะโบราณขึ้นอยู่ด้วย ศักดิ์สิทธิ์ และหนาแน่นด้วยต้นขนุนและต้นอรชุน
9.55.3
तं दृष्ट्वा यादवश्रेष्ठः प्रवरं पुण्यलक्षणम् ।
पप्रच्छ तानृषीन्सर्वान्कस्याश्रमवरस्त्वयम् ॥ ९.५५.३ ॥
ยาทพศรษฐ์ทรงเห็นอาศรมอันประเสริฐที่มีลักษณะศักดิ์สิทธิ์นั้น จึงตรัสถามฤๅษีเหล่านั้นทั้งหมดว่า "อาศรมอันประเสริฐนี้เป็นของผู้ใดหรือ"
9.55.4
ते तु सर्वे महात्मानमूचू राजन्हलायुधम् ।
शृणु विस्तरशो राम यस्यायं पूर्वमाश्रमः ॥ ९.५५.४ ॥
ฤๅษีทั้งปวงจึงกราบทูลแด่พระผู้มีอาวุธเป็นไถผู้ยิ่งใหญ่ว่า "ข้าแต่พระราชา ข้าแต่พระราม ขอทรงฟังโดยละเอียดเถิดว่า อาศรมนี้แต่ก่อนเป็นของผู้ใด"
9.55.5
अत्र विष्णुः पुरा देवस्तप्तवांस्तप उत्तमम् ।
अत्रास्य विधिवद्यज्ञाः सर्वे वृत्ताः सनातनाः ॥ ९.५५.५ ॥
ที่นี่ในสมัยก่อน พระวิษณุเทพเจ้าได้บำเพ็ญตบะอันสูงสุด ที่นี่พิธียัญของพระองค์ทั้งปวงได้ประกอบไปตามวิธีที่กำหนดไว้ เป็นพิธีอันนิรันดร์
9.55.6
अत्रैव ब्राह्मणी वृद्वा कौमारब्रह्मचारिणी ।
योगयुक्ता दिवं याता तपोयुक्ता विशाम्पते ॥ ९.५५.६ ॥
ที่นี่เองมีพราหมณีผู้เฒ่าคนหนึ่ง ถือพรหมจรรย์ตั้งแต่เยาว์วัย ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน นางมีโยคะและตบะ ครั้นสิ้นชีวิตก็ขึ้นสู่สวรรค์
9.55.7
बभूव श्रीमती राजञ्शाण्डिल्यस्य महात्मनः ।
सुता धृतव्रता साध्वी नियता ब्रह्मचारिणी ॥ ९.५५.७ ॥
ข้าแต่พระราชา ศาณฑิลยะผู้ยิ่งใหญ่มีธิดาผู้งดงาม รักษาวัตรมั่นคง เป็นหญิงดีงาม สำรวมตน และถือพรหมจรรย์
9.55.8
साऽपि प्राप्य परं योगं गता स्वर्गमनुत्तमम् ।
भुक्त्वाऽश्रमेऽश्वमेधस्य फलं फलवतः शुभम् ॥ ९.५५.८ ॥
นางก็บรรลุโยคะอันสูงสุดและไปยังสวรรค์อันไม่มีใครเทียบได้ ในอาศรมที่ออกผลนั้น นางได้เสวยผลอันเป็นมงคลของพิธีอัศวเมธ
9.55.9
गता स्वर्गं महाराज पूजिता च महात्मभिः ।
अभिगम्याश्रमं पुण्यं स दृष्ट्वा यदुनन्दनः ॥ ९.५५.९ ॥
ข้าแต่มหาราช นางได้ไปสู่สวรรค์ โดยได้รับการยกย่องจากมหาฤๅษีทั้งหลาย ยทุนันทนะเสด็จเข้าไปในอาศรมอันศักดิ์สิทธิ์และได้ทอดพระเนตรเห็น
9.55.10
ऋषींस्तानभिवाद्याथ पार्श्वे हिमवतोऽच्युतः ।
सन्ध्याकार्याणि सर्वाणि निर्वर्त्यारुरुहेऽचलम् ॥ ९.५५.१० ॥
ครั้นนั้น อจยุตกราบไหว้ฤๅษีเหล่านั้นแล้ว ประกอบกิจยามเย็นทั้งหมดที่ริมเขาหิมาลัย จากนั้นก็ขึ้นสู่ภูเขา
9.55.11
नातिदूरं ततो गत्वा नगं तालध्वजो बली ।
पुण्ये तीर्थवरे स्नात्वा विस्मयं परमं गतः ॥ ९.५५.११ ॥
จากนั้นทาลธวัชผู้มีกำลังเสด็จไปยังภูเขาที่ไม่ไกลนัก ทรงสรงน้ำในสระศักดิ์สิทธิ์อันประเสริฐยิ่ง จึงทรงเกิดความอัศจรรย์ใจอย่างยิ่ง
9.55.12
प्रभवं च सरस्वत्याः प्लक्षप्रस्रवणं बलः ।
सम्प्राप्तः कारपचनं तीर्थप्रवरमुत्तमम् ॥ ९.५५.१२ ॥
พระพลรามเสด็จถึงต้นน้ำของแม่น้ำสรัสวดี คือน้ำพุของต้นปลักษะ แล้วเสด็จถึงกาลปจนะ ซึ่งเป็นท่าอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์อันสูงสุดและประเสริฐที่สุด
9.55.13
हलायुधस्तु तत्रापि दत्त्वा दानं महाबलः ।
आप्लुतः सलिले पुण्ये सुशीते विमले शुचौ।
सन्तर्पयामास पितॄन्देवांश्च रणदुर्मदः ॥ ९.५५.१३ ॥
ที่นั่น พระพลรามผู้ทรงพลัง ผู้มีอาวุธเป็นไถ ได้ทรงบริจาคทาน แล้วทรงสรงในน้ำศักดิ์สิทธิ์ เย็นมาก ใสสะอาด และบริสุทธิ์ และด้วยความเมาในการรบ จึงทรงทำให้บรรพบุรุษและเทพเจ้าอิ่มเอิบ
9.55.14
तत्रोष्यैकां तु रजनीं यतिभिर्ब्राह्मणैः सह ।
मित्रावरुणयोः पुण्यं जगामाश्रममच्युतः ॥ ९.५५.१४ ॥
พักอยู่ที่นั่นหนึ่งราตรีร่วมกับนักบวชและพราหมณ์ทั้งหลาย พระอัจยุตจึงเสด็จไปยังอาศรมอันศักดิ์สิทธิ์ของพระมิตระและพระวรุณ
9.55.15
इन्द्रोऽग्निरर्यमा चैव यत्र प्राक् प्रीतिमाप्नुवम् ।
तं देशं कारपचनात्स तस्मादाजगामह ॥ ९.५५.१५ ॥
ณ ที่ซึ่งในกาลก่อนพระอินทร์ พระอัคนี และพระอรยมัน ทรงให้ข้าพเจ้าเกิดความยินดี พระองค์ก็เสด็จจากกาลปจนะมาถึงที่นั้น
9.55.16
स्नात्वा तत्र च धर्मात्मा परां प्रीतिमवाप्य च ।
ऋषिभिश्चैव सिद्धैश्च सहितो वै महाबलः।
उपविष्टः कथाः शुभ्राः शुश्राव यदुपुङ्गवः ॥ ९.५५.१६ ॥
ทรงสรงน้ำที่นั่นและเกิดความยินดียิ่ง ผู้มีธรรมในพระทัย ผู้ทรงพลังยิ่ง ผู้ประเสริฐที่สุดในเผ่ายาทพ ประทับนั่งร่วมกับฤๅษีและสิทธะ ทรงฟังเรื่องราวอันเป็นมงคล
9.55.17
तथा तु तिष्ठतां तेषां नारदो भगवानृषिः ।
आजगामाथ तं देशं यत्र रामो व्यवस्थितः ॥ ९.५५.१७ ॥
ขณะที่พวกเขากำลังประทับอยู่เช่นนั้น ฤๅษีนารทผู้ทรงเกียรติก็เสด็จมาถึงที่ซึ่งพระรามประทับอยู่
9.55.18
जटामण्डलसंवीतः कुशचीरी महातपाः ।
हेमदण्डधरो राजन्कमण्डलुधरस्तथा ॥ ९.५५.१८ ॥
ข้าแต่พระราชา นารทมีผมมุ่นเป็นวงกลม สวมผ้าคลุมจากหญ้ากุศะ มีตบะยิ่งใหญ่ ถือไม้เท้าทองคำและถือกมัณฑลุ
9.55.19
महतीं सुखशब्दां तां गृह्य वीणां मनोरमाम् ।
नृत्ये गीते च कुशलो देवब्राह्मणपूजितः ॥ ९.५५.१९ ॥
ทรงถือวีณาที่ดังไพเราะและน่ารื่นรมย์นั้น ทรงชำนาญในการฟ้อนรำและขับร้อง เป็นที่เคารพของเทพและพราหมณ์...
9.55.20
प्रभवः कलहानं च नित्यं च कलहप्रियः ।
तं देशमगमद्यत्र श्रीमान्रामो व्यवस्थितः ॥ ९.५५.२० ॥
ท่านผู้เป็นต้นเหตุของการทะเลาะวิวาท และรักการวิวาทอยู่เสมอ ได้เสด็จไปยังที่ซึ่งพระรามผู้รุ่งเรืองประทับอยู่
9.55.21
प्रत्युत्थाय च तं रामः पूजयित्वा यतव्रतम् ।
देवर्षिं पर्यपृच्छत्स यथावृत्तं कुरून्प्रति ॥ ९.५५.२१ ॥
พระรามลุกขึ้นต้อนรับและบูชาฤๅษีผู้มีวัตรอันมั่นคง แล้วถามพระฤๅษีผู้เป็นเทวฤๅษีถึงเรื่องราวของชาวกุรุตามที่เป็นมา
9.55.22
तदाऽस्याकथयद्राजन्नारदः सर्ववेदवित् ।
सर्वमेतद्यथावृत्तमतीतं कुरुसंक्षयम् ॥ ९.५५.२२ ॥
ครั้งนั้น ข้าแต่พระราชา นารทผู้รู้พระเวททั้งปวงได้เล่าเรื่องทั้งหมดนี้ให้พระองค์ฟัง คือการล่มสลายของชาวกุรุที่ได้ผ่านมาแล้วตามที่เป็นจริง
9.55.23
ततोऽब्रवीद्रौहिणेयो नारदं दीनया गिरा ।
किमवस्थं तु तत्क्षत्रं ये तु तत्राभवन्नृपाः ॥ ९.५५.२३ ॥
ลำดับนั้น เราหินาเยยะ (พลราม) กล่าวต่อนารทด้วยน้ำเสียงโศกเศร้าว่า กษัตริย์เหล่านั้นและบรรดากษัตริย์ที่อยู่ที่นั่น บัดนี้เป็นอย่างไรบ้าง
9.55.24
श्रुतमेतन्मया पूर्वं सर्वमेव तपोधन ।
विस्तरश्रवणे जातं कौतूहलमतीव मे ॥ ९.५५.२४ ॥
ข้าแต่ผู้มั่งคั่งด้วยตบะ ข้าพเจ้าได้ฟังเรื่องนี้ทั้งหมดมาก่อนแล้ว แต่ความอยากรู้ได้เกิดขึ้นในข้าพเจ้าอย่างยิ่งที่จะฟังโดยละเอียด
9.55.25
पूर्वमेव हतो भीष्मो द्रोणः सिन्धुपतिस्तथा ।
हतो वैकर्तनः कर्णः पुत्राश्चास्य महारथाः ॥ ९.५५.२५ ॥
ก่อนหน้านี้ ภีษมะถูกสังหาร โทรณะและเจ้าเมืองสินธุก็ถูกสังหารเช่นกัน กรรณะบุตรของวิกรรตนะก็ถูกสังหาร และบุตรทั้งหลายของเขาซึ่งเป็นมหารถก็ถูกสังหารเช่นกัน
9.55.26
भूरिश्रवा रौहिणेय मद्रराजश्च वीर्यवान् ।
एते चान्ये च बहवो हतास्तत्र महाबलाः ॥ ९.५५.२६ ॥
ข้าแต่บุตรแห่งโรหิณี ภูริศรวัสและพระราชาแห่งมัทระผู้ทรงพลังคือศัลยะ รวมทั้งผู้อื่นอีกมากมายที่มีกำลังมหาศาล ล้วนถูกสังหารที่นั่น
9.55.27
प्रियान्प्राणान्परित्यज्य प्रियार्थं कौरवस्य वै ।
राजानो राजपुत्राश्च समरेष्वनिवर्तिनः ॥ ९.५५.२७ ॥
บรรดากษัตริย์และราชกุมารทั้งหลาย ผู้สละชีวิตอันเป็นที่รักเพื่อประโยชน์แห่งสิ่งที่เป็นที่รักของเการพ และไม่เคยถอยกลับในสนามรบ
9.55.28
अहतांस्तु महाबाहो शृणु मे तत्र माधव ॥ ९.५५.२८ ॥
แต่ข้าแต่มาธวะผู้มีแขนทรงพลัง ขอพระองค์ฟังข้าพเจ้าเกี่ยวกับผู้ที่ยังไม่ถูกสังหารที่นั่น
9.55.29
धार्तराष्ट्रबले शेषास्त्रयः समितिमर्दनाः ।
कृपश्च कृतवर्मा च द्रोणपुत्रश्च वीर्यवान्।
तेऽपि वै विद्रुता राम दिशो दश भयात्तदा ॥ ९.५५.२९ ॥
ในกองทัพของบุตรธฤตราษฎร์ มีผู้ที่เหลืออยู่สามคนผู้บดขยี้กองทัพ คือกฤปะ กฤตวรมัน และบุตรของโทรณะผู้ทรงพลัง ข้าแต่พระราม แม้คนทั้งสามนั้นก็ได้หนีกระจัดกระจายไปยังทิศทั้งสิบด้วยความหวาดกลัวในครั้งนั้น
9.55.30
दुर्योधनो हते सैन्ये विद्रुतेषु पदातिषु ।
हदं द्वैपायनं नाम विवेश भृशदुःखितः ॥ ९.५५.३० ॥
เมื่อกองทัพถูกสังหาร และพลเดินเท้าหนีไปแล้ว ทุรโยธน์ผู้โศกเศร้าอย่างยิ่งได้เข้าไปในทะเลสาบที่ชื่อว่าไทปายนะ
9.55.31
शयानं धार्तराष्ट्रं तु सलिले स्तम्भिते तदा ।
पाण्डवाः सह कृष्णेन वाग्भिरुग्राभिरार्दयन् ॥ ९.५५.३१ ॥
ครั้งนั้น ปาณฑพพร้อมด้วยพระกฤษณะได้ทรมานบุตรธฤตราษฎร์ผู้นอนอยู่ในน้ำที่ถูกกักไว้ด้วยถ้อยคำอันรุนแรง
9.55.32
स तुद्यमानो बलवान्वाग्भी राम समन्ततः ।
उत्थितः स हदाद्वीरः प्रगृह्य महतीं गदाम् ॥ ९.५५.३२ ॥
ข้าแต่พระราม วีรบุรุษผู้ทรงพลังนั้นถูกถ้อยคำทิ่มแทงจากทุกทิศ จึงลุกขึ้นจากทะเลสาบ และคว้ากระบองอันใหญ่ยิ่งขึ้นมา
9.55.33
स चाप्युपागतो योद्धुं भीमेन सह साम्प्रतम् ।
भविष्यति तयोरद्य युद्धं राम सुदारुणम् ॥ ९.५५.३३ ॥
และบัดนี้เขาก็มาถึงเพื่อจะต่อสู้กับภีมะ ข้าแต่พระราม วันนี้จะมีการรบอันน่าสะพรึงกลัวอย่างยิ่งระหว่างคนทั้งสองนั้น
9.55.34
यदि कौतूहलं तेऽस्ति व्रज माधव मा चिरम् ।
पश्य युद्धं महाघोरं शिष्ययोर्यदि मन्यसे ॥ ९.५५.३४ ॥
ข้าแต่มาธวะ หากท่านมีความอยากรู้ ก็อย่ารอช้า หากท่านเห็นสมควร จงไปดูการรบอันน่าสะพรึงกลัวยิ่งของศิษย์ทั้งสองเถิด
9.55.35
नारदस्य वचः श्रुत्वा तानभ्यर्च्य द्विजर्षभान् ।
सर्वान्विसर्जयामास ये तेनाभ्यागताः सह।
गम्यतां द्वारकां चेति सोऽन्वशादनुयायिनः ॥ ९.५५.३५ ॥
เมื่อได้ฟังคำของนารทแล้ว พระองค์ทรงบูชาพราหมณ์ผู้ประเสริฐเหล่านั้น แล้วทรงให้ทุกคนที่มาพร้อมกับพระองค์กลับไป และทรงสั่งผู้ติดตามว่า จงไปยังทวารกาเถิด
9.55.36
सोऽवतीर्याचलश्रेष्ठात्प्लक्षप्रस्रवणाच्छुभात् ।
ततः प्रीतमनाः रामः श्रुता तीर्थफलं महत्।
विप्राणां सन्निधौ श्लोकमगायदिममच्युतः ॥ ९.५५.३६ ॥
พระองค์ลงจากภูเขาอันประเสริฐนั้น จากน้ำพุอันเป็นมงคลใต้ต้นปลักษะ ลำดับนั้น พระรามมีพระทัยยินดี เมื่อได้ฟังถึงผลแห่งสถานที่ศักดิ์สิทธิ์อันยิ่งใหญ่ พระอัจยุตะจึงขับบทกลอนนี้ในท่ามกลางพราหมณ์ทั้งหลาย
9.55.37
सरस्वतीवाससमा कुतो रतिः ।
सरस्वतीवाससमाः कुतो गुणाः।
सरस्वतीं प्राप्य दिवं गता जनाः ।
सदा स्मरिष्यन्ति नदीं सरस्वतीम् ॥ ९.५५.३७ ॥
ความยินดีใดจะเทียบได้กับการอาศัยอยู่บนแม่น้ำสรัสวดี และคุณธรรมใดจะเทียบได้กับการอาศัยอยู่บนแม่น้ำสรัสวดี เมื่อไปถึงสรัสวดีแล้ว ผู้คนก็ขึ้นสู่สวรรค์ พวกเขาจะระลึกถึงแม่น้ำสรัสวดีเสมอไป
9.55.38
सरस्वती सर्वनदीषु पुण्या ।
सरस्वती लोकशुभावहा सदा।
सरस्वतीं प्राप्य जनाः सुदुष्कृतं ।
सदा न शोचन्ति परत्र चेह च ॥ ९.५५.३८ ॥
แม่น้ำสรัสวดีเป็นแม่น้ำที่บริสุทธิ์ที่สุดในบรรดาแม่น้ำทั้งหลาย แม่น้ำสรัสวดีนำความเป็นมงคลมาสู่โลกเสมอ เมื่อไปถึงสรัสวดีแล้ว ผู้คนจะไม่เศร้าโศกถึงบาปอันใหญ่หลวงเลย ไม่ว่าในโลกนี้หรือในโลกหน้า
9.55.39
ततो मुहुर्मुहुः प्रीत्या प्रेक्षमाणः सरस्वतीम् ।
हयैर्युक्तं रथं शुभ्रमारुरोह परन्तपः ॥ ९.५५.३९ ॥
ลำดับนั้น ผู้ทำลายข้าศึกด้วยความรักใคร่มองดูแม่น้ำสรัสวดีซ้ำแล้วซ้ำเล่า แล้วขึ้นสู่รถศึกอันสุกใสที่เทียมด้วยม้า
9.55.40
स शीघ्रगामिना तेन रथेन यदुपुङ्गवः ।
दिदृक्षुरभिसम्प्राप्तः शिष्ययुद्वमुपस्थितम् ॥ ९.५५.४० ॥
พระองค์ผู้ประเสริฐที่สุดของยาทพ ด้วยรถศึกที่แล่นเร็วนั้น เสด็จมาถึงโดยปรารถนาจะดูการต่อสู้ของศิษย์ที่เกิดขึ้น
9.55.41
एवं तदभवद्युद्वं तुमुलं जनमेजयं ।
यत्र दुःखान्वितो राजा धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम् ॥ ९.५५.४१ ॥
ชนมेजยะ เหตุการณ์การรบอันดุเดือดนั้นได้เกิดขึ้นเช่นนี้ ซึ่งพระเจ้าธฤตราษฎร์ผู้เศร้าโศกได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้
9.55.42
राम सन्निहितं श्रुत्वा गदायुद्ध उपस्थिते ।
मम पुत्रः कथं भीमं प्रत्ययुध्यत सञ्जय ॥ ९.५५.४२ ॥
สัญชัย เมื่อได้ยินว่าพระราม ผู้อยู่ใกล้ เมื่อการประลองด้วยคทาได้เกิดขึ้น บุตรของข้าเหตุใดจึงต่อสู้กับภีมะ